1
Ankara’nın en işlek meydanlarından Kızılay’da, Ihlamur Sokak’ın köşesindeki Ankara Sanat Tiyatrosu’nda (AST) şimdilerde “gölgeler” konuşuyor. Bir 6 Aralık günü Asaf Çiyiltepe tarafından kurulan tiyatronun yine bir 6 Aralık günü boşalan sahnesinde, bir döneme damgasını vurmuş nice sanatçının replikleri, binanın önünden geçen Ankaralının kulağına fısıldıyor.
Uğur Mumcu’dan Faruk Erem’e, Yaşar Kemal’den Sabahattin Ali’ye değin pek çok yazarın oyunlarının sahnelendiği o salon, Ankaralının hafızasında artık hep o repliklerle hatırlanacak. Koronavirüs salgını en çok sanat camiasını vurdu. Ancak Türkiye’de sanat camiası bugüne değin salt salgınla mücadele etmedi. Özellikle tiyatro sanatı ne yazık ki günden güne eridi. Özel tiyatrolar perde açabilmek için Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın desteğini beklerken, aralarında AST gibi nice tiyatroya gereken destek yapılmadı.
Tiyatrocular, her zorluğa karşın AST’ı yaşatabilmek, perdelerini sonuna değin açabilmek için çabaladı. Çok değil, 2000’li yılların başında da AST’ın binası boşaltılmak istenmiş, yerine alışveriş merkezi veya otoparkın yapılması planlanmış ancak o zaman da sanatçılar, Ankaralılar ile el ele vererek “Tiyatromuza sahip çıkıyoruz” diyerek bu duruma engel olmuştu. Ancak artan ekonomik koşullar nedeniyle 6 Aralık 1963 yılında, Asaf Çiyiltepe ve arkadaşları tarafından “devrimci ve ilerici bir tiyatro olarak” kurulan AST, yine bir 6 Aralık günü boşaltıldı.
Asaf Çiyiltepe, tiyatroyu kurduktan çok kısa bir süre sonra, 1967 yılındaki doğu turnesine giderken geçirdiği bir trafik kazası sonucu yaşamını yitirdi. Bunun üzerine tiyatronun sanat yönetmenliğini Güner Sümer, Sümer’den sonra da Rutkay Aziz üstlendi. Rutkay Aziz, pek çok oyunun yönetmenliğine imza atarken, sahnede de Ankaralı ile buluştu.
O dönemlerde, çağdaş dünya klasiklerinden pek çok oyun sahnelendi AST’ta. Özellikle “Brecht-Gorki Tiyatrosu” kimliği kazandı. Genco Erkal, Ergin Orbey, Çetin Öner, Rutkay Aziz ve Yılmaz Onay gibi sanatçı ve yönetmenlerin yanında, Osman Şengezer ve Yücel Tanyeri gibi sahne tasarımcıları gibi Timur Selçuk gibi bestecilerin yolu da o sahneden geçti. 1971-1972 sezonunda Bertolt Brecht’in yazdığı, Yılmaz Onay’ın yönettiği “Hitler Rejiminin Korku ve Sefaleti” adlı oyunla, sıkıyönetim tarafından gözaltına alındı oyuncular. 1974-1975 sezonunda da AST Türk tiyatro tarihine deyim yerindeyse damga vurdu.
AST’ın oyuncuları, Maksim Gorki’nin aynı isimli romanından Bertolt Brecht’in oyunlaştırdığı “Ana” adlı oyunu Rutkay Aziz rejisi ile sahneye taşıdı. Ve bu oyunda dillendirilen “1 Mayıs Marşı”, seyircilerin oyundan çıkarken hep bir ağızdan söylemesiyle Türkiye’ye mal oldu. Bu marş bugün hâlâ her 1 Mayıs İşçi ve Emekçi Bayramı’nda hep bir ağızdan söyleniyor. Ancak ne yazık ki tam 58 yıldır Uğur Mumcu’dan Faruk Erem’e, Yaşar Kemal’den Sabahattin Ali’ye değin pek çok yazarın oyunlarının sahnelendiği o salon, Ankaralının hafızasında artık hep o repliklerle, oyun müzikleriyle hatırlanacak bundan sonra.
AST ile yolu kesişenlerden biri de tiyatro sanatçısı Genco Erkal. 1965 yılında Türkiye’nin ilk tek kişilik oyunu olan “Bir Delinin Hatıra Defteri” adlı oyunu ilk kez AST’ta oynadı Erkal. Erkal, o dönemi ve sahnenin kapatılmasını şu sözlerle değerlendiriyor: “AST salonu elden gitti dedikleri an yüreğim sıkıştı. Tiyatromuzun yakın tarihinin yüz akı, bunca önemli oyuncu, yazar, besteci ve yönetmene ev sahipliği yapmış bir salon bu kadar kolay gözden çıkarılabilir mi? 60 yıllık sanat hayatımın en verimli üç yılını orada yaşadım. 1965 yılında ülkemizin ilk tek kişilik oyunu olan Bir Delinin Hatıra Defteri’ni o salonda oynadım. Ardından ilk Brecht yorumum olan, Asaf Çiyiltepe’nin yönettiği Arturo Ui’nin Önlenebilir Yükselişi geldi.
O dönem AST’ın çok güçlü bir kadrosu vardı. Başrolünü Erkan Yücel’in oynadığı ‘Pazar Gezintisi’ni o kadroyla sahneledim. Son oyunum ise Orhan Duru’nun uyarladığı ‘Durdurun Dünyayı İnecek Var’dır. Ankara’nın sanat yaşamında o yıllar AST bir güneş gibi doğmuştur. Her oyunu olay olur, haftalık biletler çıktığında bir iki saat içinde tükenirdi. İstanbul’a turneye gittiğimizde, bir aylık biletlerin satışa çıkacağı gün 200 metrelik kuyruk oluştuğunu bilirim. Biletler maç bileti gibi karaborsaya düşerdi. Bu tiyatro salonu, restore edilerek mutlaka yaşatılmalıdır. Önümüzde çok güzel bir örnek var. İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu aynı tehlikeyi yaşayan Kenter Tiyatrosu’na nasıl sahip çıkıp salonu kurtardıysa şimdi aynı görev Ankara Büyükşehir Belediyesi’ne düşüyor. Zaten tiyatro binaları konusunda birçok yıkım sonucu aşırı derecede fakirleşmiş bulunuyoruz, bir de bu değerli yapıyı kaybetmeyelim. AST yaşasın.”
AST’ta tam 25 yıl görev alan tiyatro sanatçısı Altan Erkekli de şunları söyledi: “1975 girişli birinci sınıf öğrencisiyken, Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Tiyatro Bölümü’nde, Sevgili Rutkay Aziz’in beni izleyip, Maksim Gorki’nin “Ana” adlı oyununda, “Pavel” rolüyle sahneye çıkardığı, o devlerle beraber AST’ta başlayan serüvenim, 25 yıl sahne üstü ve gerisindeki görevlerle devam etti. Beni var eden yerdir AST. Geniş kitlelerle buluşturup, ödüller almamı sağlayan yer… Emeği geçen herkese sonsuz teşekkür ediyorum. AST, Ankara’nın simgesidir. Türk tiyatrosunun simgesidir. Sahnesini elbette açık havada, çadır tiyatrosunda da sürdürür ama o bina Ankaralının kalbinde, tiyatroya gönül vermiş insanların yüreğinde yaşamalıdır. Bakanlık, yerel yönetimler, Ankara’nın önde gelen ticari kuruluşları, ortak akılla bir çözüm bularak o sahneyi yeniden Ankara’ya armağan etmelidir. Bu simgenin yüzyıllarca ışık tutmasını istiyorum.”
AST’ın salonunu kapatmasına belediyeler de sessiz kalmadı. Ankara Büyükşehir Belediyesi, bir yandan AST’ın yeniden salonuna kavuşması için yetkililer ve binanın sahibiyle görüşmelerini sürdürürken, diğer yandan salgın nedeniyle zor günler yaşayan diğer tiyatrolara da yardımcı olmaya çalışıyor. Belediye, bu kapsamda 37 tiyatronun oyunlarını da satın aldı. Oyunlar ABB TV’de sanatseverlerin beğenisine sunulacak.
Çankaya Belediye Başkanı Alper Taşdelen de AST için her türlü desteği vermeye hazır olduklarını ifade etti. Taşdelen, “AST, hepimizin yetişmesinde etkisi olan bir kültür ve sanat mirası; bir aydınlanma köprüsüdür. Belediye olarak bizden talep edilen desteği vermeye hazırız. Benim ilk tiyatro izlediğim yerdir. Aziz Nesin’lerin, Uğur Mumcu’ların hiçbir yerde oynanmayan oyunlarının sahne aldığı yerdir. Orada sorun mal sahibi ile ilgili. Şu an Bilkent Sahne’ye taşındılar. Ancak biz AST’ın Ihlamur Sokak’ta perde açmaya devam etmesini istiyoruz” ifadelerini kullandı. Mersin Mezitli Belediye Başkanı Neşet Tarhan da “Biz AST’ı oyunlarını nisan-mayıs ayı gibi açmayı planladığımız kültür merkezimizde oynamaları için davet ediyoruz. Destek vermekten onur duyarız” dedi.
Bugün, içindeki cesaret ve enerji patlamasıyla yeni başlangıçlar yapma isteği duyacaksın. Kendini daha atılgan ve özgüven dolu hissedeceksin, bu da çevrendekileri etkileyecek. Fakat, sabırsızlık ve düşünmeden hareket etme eğilimine dikkat etmelisin; bu, bazı yanlış anlamalara ya da çatışmalara yol açabilir. İkili ilişkilerinde açık iletişim, problemleri çözmende anahtar bir rol oynayacak. Kariyerinle ilgili yeni fırsatlar kapını çalabilir; cesaretini topla ve fırsatları değerlendir. Aynı zamanda, fiziken kendine dikkat etmen gerektiğini unutma, dinlenmeyi ve yenilenmeyi ihmal etme.
Bugün içsel huzur arayışında olabilirsin. Sakin ve huzurlu bir ortamda vakit geçirmek, sana enerji verecek. Maddi konularda daha dikkatli olman gereken bir dönemdesin. Harcamalarına dikkat et ve bütçeni gözden geçir. İlişkilerinde derin bir bağ kurma isteği, yakın çevrenle olan iletişimini güçlendirebilir. Ancak, duygusal açıdan duyarlı olman gereken bir zaman dilimindesin; hislerini açıkça ifade etmekten çekinmemelisin. Kendine olan güvenin artacak ve bu da kararlarını daha sağlıklı bir şekilde almanı sağlayacak. İlerde karşına çıkacak fırsatları değerlendirmek için esnek kalmalısın. Sanatsal faaliyetlere yönelmek, yaratıcılığını ortaya çıkarman için iyi bir yol olabilir. Unutma, doğanın tadını çıkarmak da ruhunu besleyecektir.
Sosyal etkileşimlerin yoğunlaşacağı, iletişimin akıcı ve etkili olacağı bir gün desek yeridir. Yaratıcılığın yüksek olduğu anlar, düşüncelerinizi özgürce ifade edebilmenizi sağlayacak. Fikirlerinizi paylaşmaktan çekinmemeli, başkalarının görüşlerine de açık olmalısınız. Beklenmedik sürprizlerle karşılaşabilir, bu durumlar yeni fırsatlar kapısını aralayabilir. İçsel merakınızı besleyecek yeni bilgiler öğrenmeye hevesli olmalısınız. Gereksiz tartışmalardan uzak durmaya özen göstermeniz, akış içinde kalmanızı sağlayacak. Bu dönem düşüncelerinizi netleştirmek için meditasyon veya yazma etkinlikleri faydalı olabilir. Duygusal bağlarınızda da derinleşme, sevginizin daha çok değer kazanacağı durumlar göz önünde. Kendi içinizdeki sesle bağlantı kurmak, hayatın tadını çıkarmanıza yardımcı olacak.
Duygusal derinlikler içinde yüzmektesin, hislerin yüzeye çıkarken iç çekişmelerin de artabilir. Evin, ailen ve sevdiklerinle olan ilişkilerin ön planda, bu bağları kuvvetlendirmek için fırsatlar bulabilirsin. İçsel huzur arayışında, geçmişte yaşadıklarınla yüzleşmek, seni daha güçlü kılacak. Yaratıcılığın artarken, sanatsal projelere yönelmen seni zihinsel olarak besleyecek. Aynı zamanda, şefkatini paylaşmanın da tadını çıkarmalısın. Kendine kararlı bir şekilde hedefler koymak, duygusal bağımlılıklardan kurtulmanı sağlayabilir. Doğa ile iç içe olacağın bir aktivite ruhunu canlandırabilir ve sana yeni bakış açıları sunabilir. Unutma, duygularını ifade etmekten çekinme; bu, hem kendini tanımanı kolaylaştıracak hem de çevrendekilerle bağlarını güçlendirecek.
Bugün, içindeki yaratıcılığı ve liderliği serbest bırakma isteği ön planda. Sosyal çevrendeki insanlar senin fikirlerine ve düşüncelerine daha fazla değer vereceği için iletişim becerilerini ön plana çıkarmak için harika bir zaman. Güne başlarken, kendini oldukça enerjik hissedeceksin; bu, projelerin için yeni fırsatlar yaratmanı sağlayabilir. Kendine olan güvenin, başkalarını etkilemek için güçlü bir araç olacak. Ancak, sabırsızlık ve aşırı rekabetçilik gibi aşırılıklara dikkat etmelisin; başkalarının fikirlerine de açık olmayı unutmamalısın.Etrafındaki insanlarda ilham kaynağı olman mümkün. Bu, grup çalışmalarında veya sosyal etkinliklerde liderlik üstlenerek kendini gösterebileceğin bir fırsat sunuyor. Sanatsal yönlerini ortaya çıkarmak için fırsatlar da karşına çıkabilir. Ayrıca, kişisel gelişime dair yeni bir kitap veya kursa yönelmek için oldukça uygun bir dönemdesin. Duygusal ilişkilerde ise karşılıklı anlayış, daha derin bağlar kurmanı sağlayacaktır. Bugün, duygusal zekanı kullanmak, ilişkilerini güçlendirmek için seni destekleyecektir.
Detaylara olan düşkünlüğün, bugün fırsatların kapısını açabilir. Gün içerisinde küçük ama önemli ayrıntılara dikkat etmek, işlerini daha verimli bir şekilde yürütmene yardımcı olacak. Sağlığınla ilgili atacağın adımlarda da dikkatli olmalı, kendine zaman ayırmalısın. Yakın çevrendeki insanlarla olan iletişimini güçlendirmek, ruhsal olarak rahatlamanı sağlayabilir. Sözleşmeler veya finansal konular üzerinde yoğunlaşarak olumlu sonuçlar alabilirsin. Kendini ifade etme biçimin, karşındaki insanları etkileyebilir; bu fırsatı iyi değerlendir. Yaratıcılığın artış gösterebilir, bu yönünü geliştirmek için harika bir zaman.
Sosyal bağlantıların güçlendiği, uyum ve denge arayışında olduğun bir dönemdesin. Çevrendeki insanlarla olan ilişkilerin, seni daha fazla olumlu yönde etkileyebilir. Bugün, başkalarıyla fikir alışverişlerinde bulunmak sana yeni perspektifler kazandıracak. Estetik ve sanatsal konularda ilham dolu anlar yaşayabilirsin. İçsel huzurunu sağlamak adına, sevdiğin aktivitelere yönelmek ve kendine zaman ayırmak da faydalı olacak. Duygusal dengeyi sağlamak adına, akışta kalman ve esneklik göstermen gereken durumlar ortaya çıkabilir. Farklı bakış açılarıyla zenginleşeceğin, keyifli görüşmeler yapabileceğin bir gün seni bekliyor.
Duygusal derinliklerin ve gizemlerin ortaya çıkacağı bir gün. Kalpteki hislerle yüzleşmek, içsel bir dönüşümü tetikleyebilir. İletişim kurarken daha dürüst olma ihtiyacı hissedebilirsin; bu, ilişkilerini güçlendirecek bir fırsat. Ani duygusal dalgalanmalar yaşarken, sezgilerin sana rehberlik edebilir. Ortak projelerde liderlik yapma cesaretini göster; fikrin önemseniyor. Kendine güven, gizli yeteneklerini sergile. Sosyal çevrende dikkatleri üzerine çekecek bir olay yaşanabilir. Enerjini olumlu yönlere kanalize et ve içsel huzuru bulmak için meditasyon gibi rahatlatıcı aktiviteleri ihmal etme. Her şeyin ötesine geçip, ruhsal derinliklerde yol alman gereken bir zaman. Bağlantı kurduğun kişileri daha iyi anlama fırsatı bulabilirsin.
Macera arayışın, içsel olarak tatmin olmana yardımcı olacak fırsatlar sunabilir. Yeni deneyimlere açık olman, sınırlarını zorlayarak sana ilham verecek. Sosyal çevrende bazı sürpriz gelişmelerle karşılaşabilir, seni şaşırtan insanlarla tanışabilirsin. Yaratıcılığın yüksek, bu da projelerine katkı sağlayacak. Ancak detaylara dikkat etmekte fayda var; bazı konularda aceleci davranmaktan kaçınmalısın. İletişimde samimiyet ön planda olmalı. Eğer duygusal bir meseleyle ilgileniyorsan, açık bir diyalog kurmak önemli. Kendini ifade etme biçimin, ilişkilerinde olumlu bir etki yaratabilir. Enerjini doğru yönlendirdiğin sürece, dolu dolu bir gün seni bekliyor.
Bugün, hedeflerine ulaşmak için kararlılıkla ilerlemen gerekecek. İçsel motivasyonun oldukça yüksek, bu nedenle işyeri projelerine yoğunlaşmak ve sorumluluklarını üstlenmek için mükemmel bir zaman. Ancak, yapıcı eleştirilere açık olman önemli. Takım arkadaşlarınla olan iletişimini güçlendirirsen, iş yerinde daha uyumlu bir atmosfer yaratabilirsin. Özel hayatında ise duygusal derinliklere inmeye hazır hissediyorsun. Partnerinle bağınızı kuvvetlendirecek samimi sohbetler yapma fırsatı doğabilir. Bekar Oğlaklar için ise yeni bir ilişkiye adım atma cesareti, hayatlarına taze bir soluk katabilir. Sağlığın konusunda daha fazla özen göstermen gereken bir dönemdesin. Fiziksel aktivitelere yer açarak hem zihinsel hem de bedensel olarak enerjini artırabilirsin. Yaratıcılığını beslemek için küçük hobiler edinmen faydalı olacak. Unutma, azim ve sabırla ilerlediğinde tüm hayallerini gerçekleştirme yolunda büyük adımlar atabilirsin.
Bugün zihin açıcı fikirler ve yaratıcı projeler için oldukça verimli bir gün. Sosyal çevrenizle olan etkileşimlerinizi artırarak ilham alabilir, yeni dostluklar kurabilirsiniz. Sizi sıkıntıya sokan bazı meselelerden uzaklaşmak için farklı bakış açıları denemek isteyebilirsiniz. Kendinizi yeniliklere açma isteğiniz, çevrenizdekilerin de dikkatini çekecek. Sürpriz gelişmelere hazırlıklı olun, özellikle beklenmedik bir arkadaş tavsiyesi ya da ilginç bir iş teklifi gündeme gelebilir. Duygusal olarak daha özgür hissetme arayışı içerisindesiniz; bu nedenle geçmişteki kısıtlamaları geride bırakmanın yollarını aramak isteyeceksiniz. Unutmayın, kendi özgürlüğünüzü yaratmak için adım atalım.
Duyguların derinliklerine dalmaya hazır ol. İçgüdülerin güçleniyor ve sezgisel bir döneme giriyorsun. Hayal gücün ve yaratıcılığın, seni ilham dolu projelere yönlendirebilir. Karşılaştığın zorluklara karşı duyarlılığın artarken, başkalarının hislerini daha iyi anlama yeteneğin de gelişiyor. Bugün, sosyal çevrendeki bazı kişilerle duygusal bağlarını güçlendirmek isteyebilirsin, bu nedenle empati göster ve samimi paylaşımlarda bulun.İç dünyanda huzur arayışı içinde olabilirsin; meditasyon veya doğada zaman geçirmek, iç rahatlamanı ve dinginliğini artırabilir. Aynı zamanda, sanatsal aktivitelerle kendini ifade etme ihtiyacı hissedebilirsin. İlişkilerde daha fazla anlayış ve şefkat göstermeye özen göster, bu, güçlü bağların pekişmesine katkıda bulunabilir. Hayal ettiğin projeleri hayata geçirme arzun içindeki parlak bir ateşi besliyor, cesaretini topla ve içindeki yaratıcı gücü serbest bırak. Unutma, bazen akışta kalmak, en iyi sonuçları getirebilir.
