1
Anadolu rock denildiğinde ilk akla gelen… Uzun bir yolculuğun unutulmaz efsaneleri…
Bu yazının daha ilk cümlesinde Moğollar dediginizi duyar gibiyim.
Taner Öngür’ün “Anadolu rock terimini ilk biz telaffuz ettik” demesi boşuna değil. Çünkü bu ülkede “Anadolu rock”ın ilk temsilcileri Moğollar.
Kimler solist olarak yer almadıki grupta; Barış Manço, Cem Karaca…
Efsane grup 11 yıl aradan sonra yeni albümleriyle yine karşımızda. Özlenen 16 parçanın yer aldığı albüm plak formatında ve dijital olarak yayımlandı. Grubun üyeleri; Cahit Berkay, Taner Öngür, Serhat Ersöz, Emrah Karaca, Kemal Küçükbakkal ile yeni albümlerini konuştuk.
Yeni albümün başlangıç ve çıkışa kadar olan süreci nasıl oluştu ve gelişti?
Serhat Ersöz: Bu albüm Murat Ertel ve Gülbaba Records işbirliğiyle Londra merkezli Night Dreamer plak şirketinin teklifi ile gerçekleşti. Direkt plağa kaydedilen, grubun müzikal yelpazesini yansıtan 16 şarkı barındıran duble bir plak teklifi ile geldi. Murat’ın tavsiyelerini de dikkate alarak beraber parça seçimi yaptık önce. Daha sonra plak yüzlerindeki sürelerin dengeli olabilmesi ve şarkı aralarında enstrüman değişiminin yaratabileceği sorunları asgariye indirmek için parça sıralamaları yaptık. Arkasından provalar geldi. Cihangir Müzik Evi’nde yaptığımız provaları kayıtta çalacağımız gibi yaparak tamamladık ve sonrasında Hollanda Haarlem’deki Artone Stüdyoları’na gittik. İlk gün kurulum, daha sonraki günlerde her gün 1 yüze konsantre olarak kayıtları yaptık. Her yüzü ait olduğu günlerde 3 kere çaldık ve genellikle sonuncu kayıtları beğenerek kullandık. 5 gün sürdü yani.
Neden 11 yıl sonra?
SE: Biz, hadi albüm yapalım diyerek zorlamıyoruz kendimizi. Biriken besteler ya da gelişen şartlar kendiliğinden böyle doğal bir süreç doğuruyor.
Emrah Karaca: Aslında biz aradan o kadar zaman geçtiğinin farkında değildik. Son albümümüz “Umut Yolunu Bulur” 2009 sonunda yayımlanmış. Ara ara hadi stüdyoya girelim, yeni bir şeyler kaydedelim diye çok konuştuk ama bir taraftan sürekli konserler devam ediyordu. Zaman nasıl geçti gerçekten farkına varamadık. Böyle söyleyince 11 yıldır ortada yokmuşuz gibi duyuluyor ama biz bu zaman zarfında bin civarında konser verdik.
Taner Öngür: Son yıllarda müzik yayımcılığı büyük değişim geçiriyor. Konvansiyonel formatlar artık neredeyse üretilmiyor. Her şey dijital dünyaya göre planlanıyor. Bereket plak formatı yeniden gündeme geldi. Benim en sevdiğim fiziki müzik yayın formatı plak. Bu değişimin oturmasını beklemiş gibi olduk. Bir de ülkemizde müzik yapımcılığı yapan firmalar hiç güvenilir değildi. Unkapanı anlayışının kaçınılmaz çöküşünden sonra, artık bu alanda yeni bir dünya kuruluyor. Yeni bağımsız firmalar kurulmaya başlandı. Bizim bu plak da ülkemizde Gülbaba Records, yurtdışında Night Dreamer Records tarafından yayımlanıyor…
Cahit Berkay: Son 11 yılda insanların müzik dinleme alışkanlıkları değişti. Artık hemen herkes dijital platformlar üzerinden müzik dinliyor. Bu üretim şekillerine de yansıdı. Birbirimizi tekli ya da single yayımlamak konusunda ikna edemedik, albüme girişecek kadar da motive edemedik. Ancak doğrudan plağa kayıt teknolojisi ve albümün öncelikle yurtdışında yayımlanacak olması hepimizi heyecanlandırdı. O kadar ara verince de ortaya iki albümlük malzeme çıktı (gülüyor).
Parçaların seçimini nasıl yaptınız?
Kemal Küçükbakkal: Moğollar tarihini geçmişten günümüze en iyi şekilde anlatmaya çalıştık.
TÖ: Öncelikle yurtdışı dinleyicisine yönelik bir albüm olduğu için yolculuğumuzun her döneminden parçalar seçmeye gayret ettik. Tabii canlı kayıt yapacağımız için canlı performansları güçlü olan parçalar ve enstrüman değişimi (4 parçanın arka arkaya çalınması sırasında enstrüman değişimi için çok az zaman olduğu için) önemli rol oynadı…
Cahit Berkay: Biz stüdyoda çalarken albüm aynı zamanda master plağa kaydediliyordu. O yüzden her gün plağın bir yüzünü çaldık. Direct – to – disk yöntemi kayıtlara sonradan müdahaleye müsaade etmediği için şarkı araları da dahil plağın bir yüzünü komple çalmamız gerekiyordu. Şarkıların süreleri de belirleyici oluyor bu durumda.
Bu albümde olmazsa olmazdı dediğiniz bir parça var mı?
SE: Yok (gülüyor).
EK: 53 yıllık tarihten bahsediyoruz. O kadar çok parça vardı ki elerken zorlandık. O kadar elememize rağmen ortaya duble bir albüm çıktı.
KK: Şarkı seçerken gerçekten çok düşündük ve zorlandık. On altı şarkının on altısı da olmazsa olmazdı bence.
TÖ: Bence elbette “Selvi Boylum Al Yazmalım” ve “Bi’şey Yapmalı”.
CB: Hepsi bizim çocuklarımız, aralarında ayrım yapamayız (gülüyor). Şaka bir tarafa olmazsa olmaz değil ama “Gel Gel” için iyi ki albüme koymuşuz diyebilirim.
“Doğaçlama bir Moğollor geleneğidir” diyorsunuz. Tam olarak ne demek istiyorsunuz, açıklar mısınız?
TÖ: Birlikte üreten bir ekip olduğumuz için bu üretimlerin ana kaynağı genellikle doğaçlamalar oluyor, doğaçlamalardan melodiler çıkıyor, oralardan da unutulmayan parçalar…
CB: Iklığ D2D parçası yayımlandığında bu şekilde paylaştık. 1971 yılında stüdyoda benim ıklığ çaldığım bir doğaçlama yapmış albüme koymuştuk. Hatta o müzik “Kaynanalar” dizisinde de kullanıldı yıllar sonra. Bu albümde de gene benim ıklığ çaldığım bir doğaçlama yaptık. Ortaya yepyeni bir şarkı çıktı. O açıdan “doğaçlama bir Moğollar geleneğidir” dedik.
“Anadolu rock” dendiğinde, akla ilk gelenlerdensiniz. Yaklaşık 50 yıldır müzik yapıyorsunuz, geçmişe baktığınızda bugünün müziğini ve bugünün dinleyici kitlesini nasıl buluyorsunuz?
TÖ: Anadolu pop terimini 1969’da, Anadolu rock terimini ise 1993’te ilk telaffuz eden biziz. 53 yıldır bu işin içindeyiz. Geçmişe baktığımızda o yılların şartlarına göre çok yaratıcı işler yapıldı. Tabii ki zamanın ruhu da müzisyenlerin duygularını müzik yapış biçimlerini etkiliyor. Yani her dönemin müziği aslında o dönemin hayatının kodlarını taşıyor. Aynı şey bugün için de geçerli. Yaratıcılık veya yeni fikirler konusunda bugün pek bir sıkıntı yok, çok sayıda bize göre genç müzisyen çok güzel işler yapıyorlar. Fakat bugün sayı çok artmış durumda ve iletişim kanalları da çok çeşitlendiği için duyurulması daha zorlaştı. Biz 60’lar ve 70’lerde bu anlamda şanslıydık…
CB: Her röportajda söylemeye özen gösteriyorum. İlk konserimizi 6 Aralık 1967’de Opera Sineması’nda vermişiz. 53 sene geçmiş. O konserde birlikte sahne aldığımız Engin Yörükoğlu ve Aziz Azmet artık aramızda değiller. Bu vesileyle ikisini de sevgiyle ve özlemle anmış olalım. Benim açımdan rock müzik bir başkaldırı müziğidir. İçinde isyan barındırır ve suya sabuna dokunur. Festivallerde yeni grupları dinliyor ve beğeniyorum. Onları dinlemek için bazen bilerek erken geliyor ve ekipten daha geç ayrılıyorum festival alanından. Güzel müzik yapıyorlar ancak bu müziğin isyankâr ve muhalif kısmını çok ihmal ettiler. Doğa boşluk affetmez. Rap müziğin yükselişinde rock ve arabesk müziğin artık kullanmadığı söylemleri sahiplenmesinin etkisi büyük. Sokaktaki insanın derdini en iyi rapçiler anlatıyor artık.
Pandemi süreci sizi nasıl etkiledi?
TÖ: Normal olarak sık konser veren bir grup olarak, aylardır konser yapamıyor olmamız beni birçok açıdan olumsuz etkiledi. Bereket pandemi başlamadan birkaç gün önce az önce bu albümü kaydetmiş olduk. Yoksa bizim sesimizi pek duyamayacaktınız…
KK: İşin ekonomik etkisi zaten ortada. Kendi adıma daha ne kadar dayanabilirim bilmiyorum. Ancak psikolojik açıdan da bir yıkım söz konusu. Pandemi öncesi aktif bir gruptuk, şimdi büyük bir boşluğun içine düştük. Kendi adıma zamanımızı mümkün olduğunca verimli geçirmeye çalışıyorum ama ruh sağlığımdan da endişe ediyorum.
EK: Herkes gibi öncelikli hedefimiz hayatta kalmak ama biz müzik camiası için biraz daha zor geçiyor. Her olayda olduğu gibi ilk müzik ve sahne sanatları darbe aldı ve en son düzelmesi düşünülen ve hatta düşünülmeyen kesim de bizleriz sanırım. Bu hep böyle oldu ve değişeceğine dair umudum da artık kalmadı.
SE: Biz bir de böyle heyecanlı, meydan okuyucu, stresli ve bir o kadar eğlenceli bir sürecin arkasından pandeminin içine düştük. Alışma süreci olmadan. Çok yoğun bir tempodan çıkıp boşluğun ortasında kaldık gibi. Haliyle bu günlerim şahsen sıkıcı geçiyor. Çünkü bizim işimizin bir parçası da yollarda olmak, seyahat etmek malum. Sadece sevdiğimiz bu işi yapamamak değil aynı zamanda hareket halinde olamamak da can sıkıyor.
CB: Ben çok özledim. Grup arkadaşlarımla beraber müzik yapmayı, birlikte çalarken aldığımız keyfi dinleyicilerle paylaşmayı. Serhat’a katılıyorum, büyük bir boşluğun içine düşmüş gibi hissediyorum. Hep röportajlarda söyler olduk, pandemi süreci bittikten sonra bizi anca dünya turnesi paklar (gülüyor).
Pandemi sürecinde sanatçılar çok zor günler yaşadı ve yaşıyor. Hepimiz biliyoruz ki iktidar bu süreçte de yapılması gereken desteği sağlayamadı. Siz bu durumu nasıl değerlendiriyorsunuz?
KK: Her kötü olayda olduğu gibi yine ilk unutulan biz müzik emekçileri olduk.
TÖ: Elbette sadece sanatçılar değil, toplumun tüm kesimleri zorluklar yaşıyor. Biz mesela işinden gücünden olan kesime giriyoruz ama bir de salgına rağmen zor koşullarda işlerine gidip çalışmak zorunda kalan emekçiler de var. İktidarın bu süreci popülist yaklaşımından dolayı iyi yönetemediğini düşünüyorum. Gerekli tedbirler vaktinde alınsaydı hem ekonomik olarak daha az bedel öderdik hem de birçok insanımız hayatını kaybetmemiş olurdu…
EK: Herkes zor durumda farkındayız ama müzik camiası sadece sahne üstündeki insanlardan oluşmuyor, biz büyük bir aileyiz. Arka planda çalışan çok kişi var. Onların aileleri de var… Çok kötü durumdayız ve herkes bizlerden ortada bir çözüm olmadan dayanmamızı bekliyor. İntihar edenler var, müzik aletlerini satanlar var, evini kapatıp ailesinin yanına dönenler var, borç harç yaşamaya çalışanlar var! Var ki var…
SE: On yıllarca vergi ödediğimiz devlet bize 10 ay bakamadı daha ne olsun…
Bugün enerjilerin en yüksek olduğu bir gün. İçindeki cesareti ve kararlılığı kullanarak önemli adımlar atabilirsin. İş ve özel hayatında yeni projelere başlamak için mükemmel bir zaman dilimindesin. Sosyal çevrenle olan ilişkilerde ise samimi ve açık olman, aradığın destekleri sağlamana yardımcı olacaktır. Duygusal olarak içsel dengeni bulmak adına meditasyon gibi rahatlatıcı aktivitelere yönelmek faydalı olabilir. Kendini ifade etmekte zorlandığını hissettiğinde, yaratıcı yönlerini ortaya çıkarmak için bir şeyler yazma veya çizme yoluna gidebilirsin. Farkındalığını arttıracak anlar yaşayacak, kişisel gelişimine katkı sağlayacaksın. Kendine güven, karşına çıkacak fırsatlarla dolu bir gün seni bekliyor.
Bu dönemde, içsel huzurunu bulma arayışında olabilirsin. Günlük hayatındaki küçük ayrıntılar, seni mutlu eden şeyler haline gelebilir. Maddi konularda, yapıcı bir düşünme biçimiyle ilerlemek, sana önemli fırsatlar sunabilir. Duygusal ilişkilerde, sabırlı ve kararlı yaklaşımın, sevgi bağlarını güçlendirecek. Yeni bir hobi edinmek ya da doğayla iç içe zaman geçirmek, içindeki enerjiyi dengelemene yardımcı olabilir. Kendi sınırlarını zorlamadan, kendine keyifli anlar yaratmayı unutma. Geçmişe dair olumsuz düşünceleri geride bırakmak için uygun bir zaman. Kendine güvenerek atacağın adımlar, seni daha ileriye taşıyabilir.
Bugün, zihinsel enerjinin zirveye ulaşacağı bir dönemdesin. Fikirlerin ve yaratıcılığının etrafındaki insanlara ilham verecek. Sosyal etkileşimlerin oldukça güçlü, dostlarınla yapacağın sohbetler hem eğlenceli hem de öğretici olacaktır. Ancak, dikkatini dağıtan unsurlara kapılmaktan kaçınmalısın; yoksa odaklanman zorlaşabilir. Öğrenmeye açık olman, yeni bilgilere ulaşmanı sağlayacak. Kendini ifade ederken kelimelerin gücünü iyi kullanabilirsin. Aşk hayatında ise, samimi ve dürüst bir iletişim kurmam önem taşıyor. İçtenlikle hissettiklerini paylaşmalısın. Yakın ilişkilerde daha derin bir bağlılık arayışına girebilir, bu süreçte güvenin önemini kavrayabilirsin. Bu dönemde sunduğun ve aldığın şeylerin dengede olması, ruhsal sağlığın için faydalı olacaktır. Her adımında esnek kalmayı unutma; sürprizlere açık olmalısın.
Duygusal derinliklerin ön planda olduğu bir gün. İçsel dünyanda yaşadığın karmaşalar, dış dünyayı da etkileyebilir. Sevdiklerine karşı duyduğun bağlılık ve koruma içgüdüsü güçleniyor, onlarla daha fazla vakit geçirmek isteyebilirsin. Aynı zamanda, geçmişten gelen bazı anılar zihininde canlanabilir; bu, duygusal bir yüzleşme fırsatı sunuyor. Kendini ifade etmenin yollarını ararken, bazen aşırı hassasiyet gösterebilirsin. Duygularını doğru bir şekilde aktarabilmek önem taşıyor. Gün içerisinde karşına çıkan fırsatlarla ilgili sezgilerine güvenmelisin, bu anlarda içsel sesini dikkate alman yararlı olacaktır. Kendine zaman ayırmayı unutma; içsel huzurun, çevrendekilerle olan ilişkilerini de olumlu etkileyecek.
Bugün, yaratıcı enerjilerin tavan yaptığı bir gün. Kendinizi ifade etme isteği ile dolup taşacak, sanatsal projelere yönelmek için mükemmel bir zaman. İlgi odağı olma arzusu içinde, çevrenizdeki insanlara ilham verecek fikirler ortaya atabilirsiniz. Duygusal ilişkilerde samimiyet ön planda; sevdiğinizle yaşadığınız anlar sizi derin bir bağla sarıp sarmalayacak. Sosyal ortamlarda dostluk bağları güçlenebilir, yeni tanışmalar sizi heyecanlandırabilir. Fakat dikkatli olun; ego çatışmalarına yol açabilecek durumlar, ilişkilerinizi zedeleyebilir. Bugün, dikkat çekici bir karizma ile etrafınızdakileri etkileyebilirsiniz. Ancak aşırı kibirden uzak durmak, size daha fazla saygı ve sevgi kazandıracak. Kendinizi iyi hissetmek için küçük bir ödül vermek, motivasyonunuzu artıracaktır. Unutmayın ki, içsel ışığınızın parlayacağı bir gün sizi bekliyor.
Bugün detaylara olan dikkatini sergilemek için mükemmel bir zaman. Karşılaştığın her durumu analiz ederken içindeki eleştirel gözle ve sezgisel yaklaşımla uğraşacaksın. İş yerindeki projelere yenilikçi fikirler eklemek için çalışmalısın; bu, ekip arkadaşların tarafından takdir edilecek. Aşk hayatında ise, duygusal iletişim kurmakta biraz zorlanabilirsin. Duygularını açığa çıkarmak için güvenli bir alan yaratmaya çalış. Sağlık ve yaşam tarzı konularında biraz daha özen göstermen gerekebilir; bu, ruhsal ve fiziksel dengenin korunmasına yardımcı olacak. Akşam saatlerinde kendine küçük bir ödül vererek stresini atabilirsin.
Denge, uyum ve estetik arayışında önemli bir gün. İlişkilerdeki hassasiyetin ortaya çıkması, duygusal bağlantılarını güçlendirmen için fırsatlar sunacak. Özellikle sevdiğin kişilerle derin sohbetler yapma isteği belirginleşebilir. Bu dönemde içsel huzurun, çevrendekilerle olan etkileşiminde belirleyici olacak. İş ve sosyal hayatında adımlarını dikkatli atman gerekecek; her şeyin göründüğü gibi olmadığını unutmadan harekete geç. Sanatsal ifade ve yaratıcılık alanında kendini geliştirmek için güzel fırsatlar önüne çıkabilir. Kendine güvenerek, içsel motivasyonunu artıracak projelere odaklanman faydalı olabilir. Aynı zamanda, başkalarıyla olan iletişiminde uyum arayarak, barışçıl bir yaklaşım benimsemek durumu daha da kolaylaştıracak. Unutma, kendine ve başkalarına özen göstermek, mutluluğunu artırmanın anahtarı.
Gizli duyguların su yüzüne çıkması, içsel çatışmaların belirsizliklerle harmanlanması söz konusu. Derinlemesine düşünmek, ruhsal bir keşfe adım atmak için mükemmel bir zaman. Karşılaştığın zorluklar, senin dayanıklılığını ve kararlılığını test edecek. İlişkilerdeki tutku ve yoğunluk, bazı durumlarda kıskançlık ve sahiplenme duygularını da beraberinde getirebilir. Duygusal olarak kendini güçlü hissetmekle birlikte bazı anlarda yalnızlık hissi seni sarabilir, bu nedenle içsel dengeyi sağlamak önem taşıyor. Sezgilerine güven, çünkü bu dönemde iç meselelerine olan yaklaşımın, gelecekteki çözümlerini de belirleyecek. Sosyal alanda ise bazı değişiklikler yaşanması olası; yeni tanışmalar ya da eski dostlarla buluşmalar gündemde. Kendi içsel yolculuğuna çıkarken, çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerinde daha dikkatli olmalısın. Unutma, her karanlık gölgenin ardında mutlaka bir ışık vardır. Kendini yeniden keşfet, içsel huzurunu yakalamaya çalış.
Yeni deneyimlere açılmak, merak kurduğunuz konularda derinleşmek için mükemmel bir zaman. Sosyal çevrenizdeki insanlarla olan etkileşimlerinizi güçlendirmek, daha geniş perspektifler geliştirmenizi sağlayacak. İçsel enerjiniz yüksek, bu da size hareket etme ve yeni projelere yönelme isteği verecektir. Ancak, aceleci davranmaktan kaçınmalısınız; iyice düşünmeden adım atmak, hayal kırıklıklarına yol açabilir. Duygusal olarak, kişisel ilişkilerinizde daha fazla anlayış ve empati göstermek, sizi istediğiniz bağlara yaklaştırabilir. Kendinize yeni hedefler belirlemek için bu dönemin keyfini çıkarın; bazı fırsatlar beklenmedik bir şekilde kapınızı çalabilir. özgürlüğünüz ve macera arzunuz, bu süreçte sizi daha da yukarılara taşıyabilir.
Bugün, hedeflerine ulaşma konusunda güçlü bir motivasyon hissedeceksin. Çalışma azmin ve disiplinin, senin için önemli olan projelerde ilerleme kaydetmeni sağlayacak. Planlarını uygularken karşına çıkabilecek engellere karşı sabırlı kalmalısın. Duygusal olarak, sevdiklerinle geçireceğin zaman sana huzur verebilir. Aile bağları güçleniyor; yakınlarınla paylaşacağın anlar, ruhsal olarak seni besleyecek. Kendine dönmek ve içsel seninle bağlantı kurmak için ufak bir zaman ayırmalısın. Bir şeyler yazmak, yaratıcılığını açığa çıkarman için harika bir yöntem olabilir. Finansal konularda dikkatli olman gereken bir gün; harcamalarını kontrol altında tutmak, gelecekteki planların için faydalı olacaktır. Kendi hedeflerine odaklanmayı unutma, bu senin için çok değerli. Başarılarının tadını çıkar ve tüm bu süreçte sağduyunu koru.
Bugün, özgürlük ve yenilik arayışın ön planda olacak. Düşüncelerin ve hayal gücün yüksek bir ivme kazanacak; bu, yaratıcı projelerin için harika bir fırsat sunuyor. Belki de uzun zamandır ertelediğin bir fikri hayata geçirmek isteyebilirsin. Sosyal ilişkilerde ise, ilginç insanlarla tanışma şansı doğacak. Farklı bakış açıları, zihnini açacak ve yeni bağlantılar kurma isteği uyandıracak. İçsel huzurunu bulmak için doğayla vakit geçirmeyi ihmal etme; bu sana büyük bir dinginlik getirecek. Anlık kararlar almaktan kaçın, düşünmek için kendine zaman tanı. Yakın çevrenden alacağın destekle birlikte, duygusal açıdan da kendini güçlü hissedeceksin. Yaratıcılığını serbest bırakmanın ve yeni fikirlere açık olmanın tam zamanı.
Sevgi dolu ve duygusal bir enerji içinde olacaksın. İlişkilerde karşılıklı anlayış ve şefkat ön planda. Yalnızsan, beklenmedik bir karşılaşma ruh halini olumlu yönde değiştirebilir. Yaratıcılığın zirve yapacak; sanatsal projelere yönelmek için harika bir gün. Empatik doğan sayesinde başkalarının hislerine kolaylıkla dokunabileceksin, bu da seni başkaları için güvenilir bir destek haline getiriyor. İçsel dünyana dönmek, ruhsal olarak yenilenmeni sağlayacak. Doğa yürüyüşleri veya meditasyon yapmak, zihnini sakinleştirebilir. Kendine karşı nazik olmayı unutma ve iç sesine kulak ver. Hayatında bazı esnek değişiklikler yapmak, yeni fırsatların kapılarını açabilir.
