1
Anadolu rock denildiğinde ilk akla gelen… Uzun bir yolculuğun unutulmaz efsaneleri…
Bu yazının daha ilk cümlesinde Moğollar dediginizi duyar gibiyim.
Taner Öngür’ün “Anadolu rock terimini ilk biz telaffuz ettik” demesi boşuna değil. Çünkü bu ülkede “Anadolu rock”ın ilk temsilcileri Moğollar.
Kimler solist olarak yer almadıki grupta; Barış Manço, Cem Karaca…
Efsane grup 11 yıl aradan sonra yeni albümleriyle yine karşımızda. Özlenen 16 parçanın yer aldığı albüm plak formatında ve dijital olarak yayımlandı. Grubun üyeleri; Cahit Berkay, Taner Öngür, Serhat Ersöz, Emrah Karaca, Kemal Küçükbakkal ile yeni albümlerini konuştuk.
Yeni albümün başlangıç ve çıkışa kadar olan süreci nasıl oluştu ve gelişti?
Serhat Ersöz: Bu albüm Murat Ertel ve Gülbaba Records işbirliğiyle Londra merkezli Night Dreamer plak şirketinin teklifi ile gerçekleşti. Direkt plağa kaydedilen, grubun müzikal yelpazesini yansıtan 16 şarkı barındıran duble bir plak teklifi ile geldi. Murat’ın tavsiyelerini de dikkate alarak beraber parça seçimi yaptık önce. Daha sonra plak yüzlerindeki sürelerin dengeli olabilmesi ve şarkı aralarında enstrüman değişiminin yaratabileceği sorunları asgariye indirmek için parça sıralamaları yaptık. Arkasından provalar geldi. Cihangir Müzik Evi’nde yaptığımız provaları kayıtta çalacağımız gibi yaparak tamamladık ve sonrasında Hollanda Haarlem’deki Artone Stüdyoları’na gittik. İlk gün kurulum, daha sonraki günlerde her gün 1 yüze konsantre olarak kayıtları yaptık. Her yüzü ait olduğu günlerde 3 kere çaldık ve genellikle sonuncu kayıtları beğenerek kullandık. 5 gün sürdü yani.
Neden 11 yıl sonra?
SE: Biz, hadi albüm yapalım diyerek zorlamıyoruz kendimizi. Biriken besteler ya da gelişen şartlar kendiliğinden böyle doğal bir süreç doğuruyor.
Emrah Karaca: Aslında biz aradan o kadar zaman geçtiğinin farkında değildik. Son albümümüz “Umut Yolunu Bulur” 2009 sonunda yayımlanmış. Ara ara hadi stüdyoya girelim, yeni bir şeyler kaydedelim diye çok konuştuk ama bir taraftan sürekli konserler devam ediyordu. Zaman nasıl geçti gerçekten farkına varamadık. Böyle söyleyince 11 yıldır ortada yokmuşuz gibi duyuluyor ama biz bu zaman zarfında bin civarında konser verdik.
Taner Öngür: Son yıllarda müzik yayımcılığı büyük değişim geçiriyor. Konvansiyonel formatlar artık neredeyse üretilmiyor. Her şey dijital dünyaya göre planlanıyor. Bereket plak formatı yeniden gündeme geldi. Benim en sevdiğim fiziki müzik yayın formatı plak. Bu değişimin oturmasını beklemiş gibi olduk. Bir de ülkemizde müzik yapımcılığı yapan firmalar hiç güvenilir değildi. Unkapanı anlayışının kaçınılmaz çöküşünden sonra, artık bu alanda yeni bir dünya kuruluyor. Yeni bağımsız firmalar kurulmaya başlandı. Bizim bu plak da ülkemizde Gülbaba Records, yurtdışında Night Dreamer Records tarafından yayımlanıyor…
Cahit Berkay: Son 11 yılda insanların müzik dinleme alışkanlıkları değişti. Artık hemen herkes dijital platformlar üzerinden müzik dinliyor. Bu üretim şekillerine de yansıdı. Birbirimizi tekli ya da single yayımlamak konusunda ikna edemedik, albüme girişecek kadar da motive edemedik. Ancak doğrudan plağa kayıt teknolojisi ve albümün öncelikle yurtdışında yayımlanacak olması hepimizi heyecanlandırdı. O kadar ara verince de ortaya iki albümlük malzeme çıktı (gülüyor).
Parçaların seçimini nasıl yaptınız?
Kemal Küçükbakkal: Moğollar tarihini geçmişten günümüze en iyi şekilde anlatmaya çalıştık.
TÖ: Öncelikle yurtdışı dinleyicisine yönelik bir albüm olduğu için yolculuğumuzun her döneminden parçalar seçmeye gayret ettik. Tabii canlı kayıt yapacağımız için canlı performansları güçlü olan parçalar ve enstrüman değişimi (4 parçanın arka arkaya çalınması sırasında enstrüman değişimi için çok az zaman olduğu için) önemli rol oynadı…
Cahit Berkay: Biz stüdyoda çalarken albüm aynı zamanda master plağa kaydediliyordu. O yüzden her gün plağın bir yüzünü çaldık. Direct – to – disk yöntemi kayıtlara sonradan müdahaleye müsaade etmediği için şarkı araları da dahil plağın bir yüzünü komple çalmamız gerekiyordu. Şarkıların süreleri de belirleyici oluyor bu durumda.
Bu albümde olmazsa olmazdı dediğiniz bir parça var mı?
SE: Yok (gülüyor).
EK: 53 yıllık tarihten bahsediyoruz. O kadar çok parça vardı ki elerken zorlandık. O kadar elememize rağmen ortaya duble bir albüm çıktı.
KK: Şarkı seçerken gerçekten çok düşündük ve zorlandık. On altı şarkının on altısı da olmazsa olmazdı bence.
TÖ: Bence elbette “Selvi Boylum Al Yazmalım” ve “Bi’şey Yapmalı”.
CB: Hepsi bizim çocuklarımız, aralarında ayrım yapamayız (gülüyor). Şaka bir tarafa olmazsa olmaz değil ama “Gel Gel” için iyi ki albüme koymuşuz diyebilirim.
“Doğaçlama bir Moğollor geleneğidir” diyorsunuz. Tam olarak ne demek istiyorsunuz, açıklar mısınız?
TÖ: Birlikte üreten bir ekip olduğumuz için bu üretimlerin ana kaynağı genellikle doğaçlamalar oluyor, doğaçlamalardan melodiler çıkıyor, oralardan da unutulmayan parçalar…
CB: Iklığ D2D parçası yayımlandığında bu şekilde paylaştık. 1971 yılında stüdyoda benim ıklığ çaldığım bir doğaçlama yapmış albüme koymuştuk. Hatta o müzik “Kaynanalar” dizisinde de kullanıldı yıllar sonra. Bu albümde de gene benim ıklığ çaldığım bir doğaçlama yaptık. Ortaya yepyeni bir şarkı çıktı. O açıdan “doğaçlama bir Moğollar geleneğidir” dedik.
“Anadolu rock” dendiğinde, akla ilk gelenlerdensiniz. Yaklaşık 50 yıldır müzik yapıyorsunuz, geçmişe baktığınızda bugünün müziğini ve bugünün dinleyici kitlesini nasıl buluyorsunuz?
TÖ: Anadolu pop terimini 1969’da, Anadolu rock terimini ise 1993’te ilk telaffuz eden biziz. 53 yıldır bu işin içindeyiz. Geçmişe baktığımızda o yılların şartlarına göre çok yaratıcı işler yapıldı. Tabii ki zamanın ruhu da müzisyenlerin duygularını müzik yapış biçimlerini etkiliyor. Yani her dönemin müziği aslında o dönemin hayatının kodlarını taşıyor. Aynı şey bugün için de geçerli. Yaratıcılık veya yeni fikirler konusunda bugün pek bir sıkıntı yok, çok sayıda bize göre genç müzisyen çok güzel işler yapıyorlar. Fakat bugün sayı çok artmış durumda ve iletişim kanalları da çok çeşitlendiği için duyurulması daha zorlaştı. Biz 60’lar ve 70’lerde bu anlamda şanslıydık…
CB: Her röportajda söylemeye özen gösteriyorum. İlk konserimizi 6 Aralık 1967’de Opera Sineması’nda vermişiz. 53 sene geçmiş. O konserde birlikte sahne aldığımız Engin Yörükoğlu ve Aziz Azmet artık aramızda değiller. Bu vesileyle ikisini de sevgiyle ve özlemle anmış olalım. Benim açımdan rock müzik bir başkaldırı müziğidir. İçinde isyan barındırır ve suya sabuna dokunur. Festivallerde yeni grupları dinliyor ve beğeniyorum. Onları dinlemek için bazen bilerek erken geliyor ve ekipten daha geç ayrılıyorum festival alanından. Güzel müzik yapıyorlar ancak bu müziğin isyankâr ve muhalif kısmını çok ihmal ettiler. Doğa boşluk affetmez. Rap müziğin yükselişinde rock ve arabesk müziğin artık kullanmadığı söylemleri sahiplenmesinin etkisi büyük. Sokaktaki insanın derdini en iyi rapçiler anlatıyor artık.
Pandemi süreci sizi nasıl etkiledi?
TÖ: Normal olarak sık konser veren bir grup olarak, aylardır konser yapamıyor olmamız beni birçok açıdan olumsuz etkiledi. Bereket pandemi başlamadan birkaç gün önce az önce bu albümü kaydetmiş olduk. Yoksa bizim sesimizi pek duyamayacaktınız…
KK: İşin ekonomik etkisi zaten ortada. Kendi adıma daha ne kadar dayanabilirim bilmiyorum. Ancak psikolojik açıdan da bir yıkım söz konusu. Pandemi öncesi aktif bir gruptuk, şimdi büyük bir boşluğun içine düştük. Kendi adıma zamanımızı mümkün olduğunca verimli geçirmeye çalışıyorum ama ruh sağlığımdan da endişe ediyorum.
EK: Herkes gibi öncelikli hedefimiz hayatta kalmak ama biz müzik camiası için biraz daha zor geçiyor. Her olayda olduğu gibi ilk müzik ve sahne sanatları darbe aldı ve en son düzelmesi düşünülen ve hatta düşünülmeyen kesim de bizleriz sanırım. Bu hep böyle oldu ve değişeceğine dair umudum da artık kalmadı.
SE: Biz bir de böyle heyecanlı, meydan okuyucu, stresli ve bir o kadar eğlenceli bir sürecin arkasından pandeminin içine düştük. Alışma süreci olmadan. Çok yoğun bir tempodan çıkıp boşluğun ortasında kaldık gibi. Haliyle bu günlerim şahsen sıkıcı geçiyor. Çünkü bizim işimizin bir parçası da yollarda olmak, seyahat etmek malum. Sadece sevdiğimiz bu işi yapamamak değil aynı zamanda hareket halinde olamamak da can sıkıyor.
CB: Ben çok özledim. Grup arkadaşlarımla beraber müzik yapmayı, birlikte çalarken aldığımız keyfi dinleyicilerle paylaşmayı. Serhat’a katılıyorum, büyük bir boşluğun içine düşmüş gibi hissediyorum. Hep röportajlarda söyler olduk, pandemi süreci bittikten sonra bizi anca dünya turnesi paklar (gülüyor).
Pandemi sürecinde sanatçılar çok zor günler yaşadı ve yaşıyor. Hepimiz biliyoruz ki iktidar bu süreçte de yapılması gereken desteği sağlayamadı. Siz bu durumu nasıl değerlendiriyorsunuz?
KK: Her kötü olayda olduğu gibi yine ilk unutulan biz müzik emekçileri olduk.
TÖ: Elbette sadece sanatçılar değil, toplumun tüm kesimleri zorluklar yaşıyor. Biz mesela işinden gücünden olan kesime giriyoruz ama bir de salgına rağmen zor koşullarda işlerine gidip çalışmak zorunda kalan emekçiler de var. İktidarın bu süreci popülist yaklaşımından dolayı iyi yönetemediğini düşünüyorum. Gerekli tedbirler vaktinde alınsaydı hem ekonomik olarak daha az bedel öderdik hem de birçok insanımız hayatını kaybetmemiş olurdu…
EK: Herkes zor durumda farkındayız ama müzik camiası sadece sahne üstündeki insanlardan oluşmuyor, biz büyük bir aileyiz. Arka planda çalışan çok kişi var. Onların aileleri de var… Çok kötü durumdayız ve herkes bizlerden ortada bir çözüm olmadan dayanmamızı bekliyor. İntihar edenler var, müzik aletlerini satanlar var, evini kapatıp ailesinin yanına dönenler var, borç harç yaşamaya çalışanlar var! Var ki var…
SE: On yıllarca vergi ödediğimiz devlet bize 10 ay bakamadı daha ne olsun…
Bugün, enerjin yüksek ve etrafındaki insanlara ilham veriyorum. Yeni projelere başlamak için mükemmel bir zaman dilimindesin. İçindeki cesaret ve özgüven, karşına çıkan zorlukları aşmanı kolaylaştıracak. Sosyal ilişkilerinde daha açık ve samimi olman, derin ve anlamlı bağlar kurmanı sağlayabilir. Sevgi hayatında sürprizler kapıda, belki de geçmişe ait bir hatıra yeniden alevlenebilir. İş alanında, düşündüğünden daha fazla destek alabilirsin; bu dayanışma, işlerini kolaylaştıracak. Kendine olan inancın artabilir, bu da seni daha net hedeflere yönlendirecek. Duygusal ve fiziksel sağlığına dikkat et, biraz dinlenmek de faydalı olabilir. Bugün, doğrudan hareket etmek ve cesaretinle fark yaratmak için ideal.
Bugün, içsel huzurun ve güven arayışının ön planda olduğu bir gün. Maddi konulara odaklanarak, finansal açıdan kendini güçlendirebilir ve geleceğinle ilgili sağlam adımlar atabilirsin. İlişkilerdeki tutkun ve bağlılığın, sevdiklerinle arandaki bağı derinleştirecek. Her zaman bilgelikle karar aldığını unutmadan, duygusal ihtiyaçlarını da ihmal etmemen önem taşıyor. Kendini yaratıcı olarak ifade etme arayışın, sanatsal projelere yönelmeni tetikleyebilir. Günün ilerleyen saatlerinde karşına çıkacak sürprizler, yeni fırsatlara kapı aralayabilir. Sabırlı olman ve dengeni koruman, her durumu daha kolay aşmanı sağlayacak.
Düşüncelerinin hızına yetişmekte zorlanabilirsin, zihninde yankılanan fikirlerle dolup taşabilirsin. SOSYAL ortamlarda fark edilebilir bir enerjiyle dikkat çekebilirsin. Kendini ifade etme isteği, birçok insanla bağlantı kurma arzusunu tetikleyebilir. Ancak, duygusal derinliklerden uzak durmak isteyebilirsin; yüzeysel konular daha cazip görünecek. Bu, yaratıcı düşüncelerini serbest bırakmak için harika bir zaman. Aklındaki projeleri hayata geçirmek için duyduğun motivasyonu iyi değerlendirmelisin. Anlaşmazlıklar yaşanabilecek durumlarda, sabırlı ve yapıcı kalman büyük önem taşıyor. Yeni insanlarla tanışma şansı bulabilirsin; dostlukların ilk adımlarını atmak için uygun bir dönemdesin. Gözlem yeteneğinle insan psikolojisine dair derin anlayışlar kazanman mümkün. Kulak kabartmayı unutma; çevrendeki görüşler senin için ilham verici olabilir.
Duygusal derinliklerde bir yolculuğa çıkmaya hazır ol. İçsel hislerin ve sezgilerin bu dönemde seni yönlendirecek. Ailevi konular öne çıkabilir; sevdiklerinle arandaki bağı güçlendirecek sohbetler yapabilir, birlikte vakit geçirme fırsatları doğabilir. Annen ya da aile büyüklerinle olan ilişkinde sıcak bir bağ kurmak, ruhsal olarak sana iyi gelecek. Sakin kalmaya çalış, çünkü duygusal dalgalanmalar yaşanabilir. Özellikle ani tepkilerden kaçınmak, sorunları daha kolay çözmene yardımcı olacak. Yaratıcılığın artacak; sanatla uğraşmak ya da hobilerine yönelmek, kendini ifade etme biçimini zenginleştirebilir. Bugün, kendine bir mola vermek ve içsel huzuru bulmak için fırsatlar yarat. Kendi ihtiyaçlarına yönelik dikkatli ol, kendi sınırlarını korumak önem taşıyor. Seni ele geçiren karamsar düşünceleri serbest bırak ve mutluluğu aramak için ufak adımlar at.
Bugün, yaratıcı enerjiniz yüksek, bu yüzden sanatsal projelere veya hobilerinize yönelmek için mükemmel bir zaman. Kendinizi ifade etmek isteyeceksiniz; bu dönemde sosyal çevrenizden destek alabilirsiniz. İnsanlarla etkileşiminiz oldukça olumlu, liderlik vasıflarınız ön planda. Kendi fikirlerinizi cesurca savunurken, başkalarına ilham verebilirsiniz. Ancak dikkat edin, aşırı benmerkezci tutumlar sergilememeye özen gösterin. Bu, ilişkilerinizi derinleştirmek için harika bir fırsat. Birden fazla iş üzerinde çalışıyorsanız, önceliklerinizi belirlemek sizin için faydalı olacaktır. İçsel gücünüzle beraber, cesur bir adım atmak için gereken motivasyonu bulabilirsiniz. Unutmayın, sahne sizin! Şimdi parlamak için doğru zaman.
Bugün detaylara olan tutkun, alışılmışın dışına çıkmanı sağlayacak. Çevrendeki düzeni sorgulayabilir, yeniliklere adım atabilirsin. İçsel bir huzur arayışı içinde olacaksın; bu nedenle meditasyon veya doğa yürüyüşleri sana iyi gelebilir. İş yerindeki ilişkilerin sağlamlaşacak ve ekip çalışması içinde daha uyumlu olacaksın. Duygusal anlamda içsel bir denge arayışı içinde olabilirsin, geçmişle yüzleşmek ve kabullenmek, daha huzurlu bir gelecek için önemli bir adım. Sağlığına da dikkat etmeli, yeterli beslenme ve dinlenmeyi göz ardı etmemelisin. Aşk hayatında ise küçük sürprizler ve sevinçler kapıda; iletişimde açık ve dürüst olman, derin bağlar kurmanı kolaylaştıracak. Kendine güven, yeni fırsatların kapısını aralayacaktır.
Dengede kalma arzusu, bugün daha da belirginleşiyor. İnsanlarla olan ilişkilerinizde uyum arayabilir, sevgi ve destek dolu bir iletişim kurmak isteyebilirsiniz. Sosyal çevrenizle olan bağlantılarınızı güçlendirmek, ruh halinizi iyileştirebilir. İkili ilişkilerde anlayış ve empati ön planda. Kendinizi ifade ederken, başkalarının duygularını göz önünde bulundurmayı unutmayın. Güzellik ve estetikle ilgili konulara ilgi duyabilir, sanatsal çalışmalar yapma isteği uyanabilir. İçsel huzur arayışınız, bugün sizi çeşitli güzelliklerden ve küçük mutluluklardan beslemeye yönlendirebilir. Sezgilerinize güvenin; içinizdeki dengeyi bulma çabası, hayatınızda temizlenme ve yenilenme hissi yaratabilir.
Duygusal derinlikler ve gizemlerle dolu bir gün seni bekliyor. İçsel dünyanda kaybolmuş hissedebilirsiniz; hislerin çok kuvvetli ve etkileyici. Bu durum, çevrendekilere karşı daha duyarlı olmana neden olabilir. Kendi hislerinle yüzleşmek ve onları anlamak için mükemmel bir zaman. Geçmişle yüzleşmek, bazı eski yaraları iyileştirmene yardımcı olabilir. İlişkilerde derinleşme isteği ön planda; bu, bağlarını güçlendirebilir, ancak dikkatli olmazsan karamsarlığı da beraberinde getirebilir. Güvenli alanını korumaktan asla vazgeçme, ancak içine kapalı kalma. Konuşmak zor gelebilir ama açık iletişim kurmak, içsel huzurunu sağlamakta etkili olabilir. Bunun yanı sıra, maddi konularda en doğru kararları almak için sezgilerine güvenmelisin. Anahtar, intuisyonunu dinlemekte saklı. Unutma, güçlü kalmak ve yeniliklere açık olmak seni daha da ileriye taşıyacak. Artık hayatındaki bazı döngüleri kapatma zamanı; bu, geleceğe dair umut vadeden bir başlangıca yol açabilir.
Enerjin, özgürlük arayışı ve macera isteği ile dolup taşıyor. Bugün yeni deneyimlere açıksın; yeni yerler keşfetmek, ilginç insanlarla tanışmak için fırsatlar karşına çıkabilir. Kendi içsel gerçeğine odaklanarak, düşüncelerini ve inançlarını sorgulamak için mükemmel bir zaman. Seyahat planları yapabilir, bir kitap ya da kültürel bir etkinlik ile ufkunu genişletebilirsin. Sosyal çevren, hem destekleyici hem de ilham verici olacak, fikir alışverişleri yaparak yeni perspektifler kazanabilirsin. Duygusal ilişkilerinde daha dürüst ve samimi olmaya özen göstermelisin; bu, derin bir bağ kurmana yardımcı olabilir. Rahat bir iletişim ortamı yaratman, sevdiğin kişilerle arandaki bağı güçlendirecektir. Bugün şans peşinden koşmak ve risk alarak cesur adımlar atmak için iyi bir zaman. İçinde barındırdığın tutku, seni başarıya taşıyabilir. Kendine güven, sezgilerini dinle. Bu, hem kişisel hem de ruhsal büyüme sağlamak için eşsiz bir fırsat.
Bugün sorumluluklar ön planda. Disiplininle başarıya ulaşmak için gereken adımları atabiliyorsun. Mantıklı düşünmen, karmaşık durumları kolayca çözmene yardımcı olacak. İş yerinde veya sosyal çevrende otorite figürü olarak dikkat çekebilirsin. Ancak duygusal bağların da önem kazandığı bir zaman dilimindesin; sevdiklerinle olan iletişimine özen göstermen gerekiyor. Duygusal destek almak yerine yönlendirici bir rol üstlenebilirsin. Kendine bir süre ayırmayı unutma, zihnini ve bedenini dinlendirmek, geleceğe daha sağlam adımlarla ilerlemeni sağlayacak. Hem kariyer hem de kişisel hayatında dengeyi sağlamak için çaba göstermelisin. Unutma ki, her zorluğun ardında bir fırsat saklı!
Bugün, yenilikçi düşüncelerinin ve sıradışı fikirlerinin öne çıkacağı bir gün. Entellektüel merakın artacak, bu da seni farklı konulara yönlendirebilir. Sosyal çevrendeki insanlarla olan iletişimini güçlendirmek için önemli fırsatlar karşına çıkacak. Arkadaşlarınla yapacağın tartışmalar, yeni bakış açıları kazanmanı sağlayabilir. Duygusal anlamda daha özgür hissedeceğin anlar yaşayacaksın; bu da sana yenilik arayışında olan ruhunu besleyecek. Hayatının her alanında reform yapma isteğin artarken, geçmişle ilgili meselelerde netleşebilir, ardında bırakman gereken şeylere veda etme ihtiyacı hissedebilirsin. Dikkatini vererek yürütmen gereken projeler, sürpriz başarılar getirebilir, bu yüzden enerjini doğru kanallara yönlendirmeni tavsiye ederim. Unutma, bu günler senin yaratıcı yönünü keşfetmene ve topluma katkıda bulunmana olanak sağlayacak bir dönem. Kalbindeki özgürlük arzusunu beslemeye dikkat et.
Duygusal derinliğin artış göstereceği, sezgilerinin güçlü bir şekilde devrede olacağı bir gün. İçsel dünyan ile dışsal çevren arasındaki dengeyi sağlamaya çalışırken, empati yeteneğinle başkalarına dokunabilirsin. Sanatsal bir yön alabilir, yaratıcı projelere yönelmek isteyebilirsin. Bağlantı kurma arzun artacak, ilişkilerdeki hassasiyetler ön plana çıkacak. Geçmişle barış yapmak için uygun bir zamanlama; eski hatıralar kafanı kurcalasa da, onlardan ders çıkararak yeni bir başlangıç yapabilirsin. Kendini ruhsal olarak yenileme isteği duyacak, meditasyon veya doğa yürüyüşleriyle kendini rahatlatma ihtiyacı hissedeceksin. Ancak, aşırı duygu yoğunluğuna kapılmamaya dikkat et. Unutma ki, hislerini ifade etmek, içsel huzurun için önemli bir adım.
