1
Deprem gerçeği kendini bir kez daha hatırlattı ve İzmir’de birçok kişi enkaz altında kaldı, ölümler yaşandı. Bu acı olay, akla depremlerde 20-30 yıllık binalar çökerken tarihi yapıların neden ayakta kalıyor, sorusunu getirdi. Bunun yanıtını Manisa’da tarihi binaların depremselliğini inceleyen Manisa Celal Bayar Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Yapı Anabilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Ali Demir Sözcü açıkladı.
İzmir’de yaşanan depremin ardından bölgede çöken yapılarda incelemelerde bulunduklarını ifade eden Doç. Dr. Demir, “Seferihisar açıklarında meydana gelen depremde ciddi yıkımlar meydana geldi. Deprem Sisam Adası açıklarında oluyor. Ana kayadan çıkan deprem ivmeleri Seferihisar’ı aşıyor, Kuşadası’nda herhangi bir hasara neden olmuyor ve Bayraklı’da yıkıma sebep oluyor. İzmir’de binlerce bina var. Binlerce binadan 7 tanesi yıkılmış, ağır hasarlı binalar da var. Çoğu yapıda hasar olmadığını gözlemledik. Bu binaların göçmesinin nedenlerinden bir tanesi mühendislik ve yapı denetim hizmetinin eksikliği. Bir diğer konu malzeme problemi, yumuşak kat sorunu. Binaların en alt katlarında iş yeri tarzında alanların olması, o katların daha yüksek olması ve tuğla olmaması. Bu binalarda ciddi problemlere yol açabiliyor” dedi.
Mimar Sinan
TEKNOLOJİNİN İMKANLARI
Tarihi yapıların yüzyıllardır büyük depremler atlatmalarına rağmen ayakta kalmalarına dikkat çeken Demir, şöyle devam etti: “Depremlerde tarihi yapılar neden hasar almıyor, bunların gerekçelerini TÜBİTAK projeleri ile bilimsel projelerle ortaya koymaya çalıştık. Biz bu yapılarda sanal ortamda binanın planına göre depreme tabi tuttuk. Teknolojinin tüm imkanlarını kullanarak tüm hasarları, çatlakları ile modelleyip büyük depremlere olan dayanıklılıklarını da gördük. Bu yapılar sayısız deprem atlatmış ve 500 yıldır ayakta duran yapılar. Geçmiş dönemlerde kar amacı güdülmüyordu. Şu anda ne kadar çok kat sayısı olursa, bina ne kadar geniş olursa iyi oluyor diye bakılıyor. Kamu binalarında biz herhangi bir yıkım görmedik. Kamu binaları da kar amacı gütmeyen mantıkla inşa ediliyor.” Osmanlı padişahlarından Kanuni Sultan Süleyman, II.Selim ve III.Murat dönemlerinde baş mimar olarak görev yapan Mimar Sinan’ın yaptığı tarihi yapıların birçok depreme meydan okuyarak halen ayakta olduğunu ifade eden Doç Dr. Ali Demir, Edirne’deki Selimiye ile Manisa’daki Muradiye Camii’nin de bunun örnekleri olduğunu söyledi.
1-2 YIL BEKLENMİŞ
Demir, özellikle Mimar Sinan’ın Ege Bölgesi’ndeki tek eseri olan ve Selimiye Camii’nin minyatürü olarak kabul edilen Muradiye Camii’nden örnek vererek, “O dönemlerde yapının ana merkezine ağırlık merkezine kubbeyi yerleştiriyorlar. O sistemi taşıyan altta kemerlerle fil ayaklarına taşıttırıyor. Burada çok ciddi bir ayrıntı var. Sistemin hiçbir noktasında çekme kuvveti oluşturmuyor, her noktada basınç oluşturuyor. Dolayısıyla taşların, kolonların, fil ayaklarının veya kubbenin ayrılmasını sağlayacak bir gerilme oluşmuyor. Mimar Sinan bunu sağlamış. Minarelerde kenet ve zıvana kullanarak taşları kurşunlarla birbirine bağlamış. 1-2 yıl o zeminin sıkışmasını beklemiş. Zemin sıkıştıktan sonra yapı inşa edilmiş. Bu yapıların altında rutubet olup yapıya zarar vermemesi için havalandırma kanalları kullanılmış. Yani her noktada çok ciddi bir mühendislik var” diye konuştu.
Manisa’daki Muradiye Camii 1583-1592 yılları arasında Mimar Sinan tarafından inşaa edilmiştir. Birçok depreme meydan okumuştur.
TAŞIMA GÜCÜ ZAYIFSA…
Geçmişteki tarihi yapıların özellikle alüvyon zeminlere yapılmadığını ve daha sağlam zeminlerin seçildiğine dikkat çeken Doç. Dr. Demir, sözlerini şöyle sürdürdü: “Zeminin depremleri büyütme etkisi vardır, tıpkı Bayraklı’daki zeminde görüldüğü gibi. Bizim alüvyon zeminlere yapı yapmamamız, yapıyorsak da gerekli önlemleri almamız gerekiyor. Geçmişte bugünkü teknoloji olmadığı için alüvyon zeminlerden, taşıma gücü zayıf olan zeminlerden uzak durulmuş. Özellikle Manisa’daki tarihi yapılarda bunu görürüz. Kötü zeminlerin üzerine yapı inşa edilmemesi gerektiğini o dönemde biliyorlarmış.”
Tarihi yapıların her noktasında çok ciddi bir mühendislik var.
Yüzyıllardır deprem gerçeğinin olduğunu dile getiren Doç. Dr. Demir, teknolojinin gelişmesine paralel olarak yapılarında sağlam olması gerektiğinin altını çizdi. Doç. Dr. Demir, “Teknoloji de çok gelişti, böyle bir teknolojide can kaybının olması ciddi bir sorun. Bundan sonra ölümlerin olmaması gerekiyor. Günümüz teknolojisinin çok iyi, gelişmiş olmasına rağmen bu yıkımların yaşanması bir tezat. Başta mühendislik hizmetlerinde sorun olduğunu görüyor.
Taşıma gücü zayıf zeminden uzak durulmuş. Kötü zeminlere yapı inşa edilmemesi gerektiği o dönemde de biliniyormuş.
“Yaşadığımız depremde yıkılan yapılar özellikle çok katlı, kötü zemin üzerine inşa edilmiş yapılar” diyen Doç. Ali Demir, “Zemin kötüyse çok katlı bina yapmayacağız. Şu an beton ve demir kullanıyoruz. Fakat kötü kullanıldığında bu yıkımlar yaşanıyor. Evleri büyütebilmek için ağır çıkma yapılıyor. Çıkmaların üzerindeki duvarlar çatlamış. Bu durumu engellemek gerekiyor” diye konuştu.
Minarelerde taşlar kurşunlarla birbirine bağlanmış.
Enerjin dolu, dinamik ve heyecan verici bir gün seni bekliyor. Yeni başlangıçlar ve fırsatlar kapını çalabilir; bu yüzden gözlerini dört aç. İlişkilerin gündeminde ön planda olacak. Duygularını ifade etme konusunda cesur olmalısın, karşındaki kişi senin bunca zamandır hissettiklerini anlamakta zorlanıyor. İş konularında liderlik yeteneklerin öne çıkabilir, takım arkadaşların üzerinde etkili olabilirsin. Unutma ki, sabırlı olmak ve dinlemek de bu süreçte çok önemli. Sağlığına dikkat etmeli, aşırıya kaçmamaya özen göstermelisin. Bugün herhangi bir sosyal etkinliğe katılırsan, yeni insanlarla tanışma şansın var. Kendine güven, bu güzel günün tadını çıkar!
Bugün kararlılığın ve sabrının ön planda olduğu bir gün. Kendini ortaya koyma konusunda güçlü bir motivasyon hissedebilirsin. İş hayatında veya projelerinde yaptığın katkıların takdir edilecek. Maddi konularda daha dikkatli olman gereken bir dönemde olabilirsin, yapıcı kararlar almak için eline geçecek fırsatları iyi değerlendirmelisin. İlişkilerinde biraz daha açık olmaya ve hislerini paylaşmaya özen göstermen, aradaki bağı güçlendirecek. Gün içinde doğadaki güzelliklere odaklanmak, ruhsal olarak yenilenmene yardımcı olacak. Kendine zaman ayırmayı unutma; bu, kendini daha iyi hissetmeni sağlayacak.
Bugün sosyalleşmeye olan arzu oldukça yüksek. Farklı insanlarla bir araya gelmek, yeni bilgileri paylaşmak ve ilginç tartışmalara katılmak için harika bir zaman. Zihnin açık ve yeniliklere açık olman, çevrendekilere de ilham verecektir. İletişim becerilerin ön plana çıkarken, karşındaki kişilerin duygularını daha derinlemesine anlaman da mümkün. Ancak, aşırı dağılmalara dikkat etmen gerekebilir; zaman zaman odaklanmakta zorluk yaşayabilirsin. Gökyüzü, birikmiş düşüncelerini yazıya dökmen için güzel bir fırsat sunuyor. Belki kısa bir not, belki de hayallerinin peşinden koştuğun bir hikaye. İçsel dünyanı keşfetmek için bireysel zaman yaratmayı unutma. Bugün, öğrenmeye ve keşfetmeye olan merakın, seni istemediğin karmaşalardan uzak tutacak yeni yollar açabilir. Kendini ifade etme şeklin sayesinde, hem ilham alacak hem de ilham vereceksin.
Duygusal derinliklerinle yüzleşmek için harika bir zaman. Hislerin seni yönlendirecek ve kalbinin sesine kulak vermen gerekiyor. Ailevi ilişkilerdeki hassas dengeler, senin sevgi dolu yapınla şekillenecek. Yakın çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerin, beklenmedik bir şekilde güçlenebilir. Özellikle çocukluğuna dair anılar ve geçmişteki deneyimlerin, bugün hayatına anlam katacak. Kendini koruma isteğin, bazen duygusal mesafeler yaratmana sebep olabilir; ama açık bir iletişim, yolunu açar. İçsel huzurunu sağlamak için meditasyon veya doğayla vakit geçirmek faydalı olacak. Şu an, senin içsel gücünü ve sezgini keşfetme dönemi. Kendini ifade etme arzusuyla birlikte, yaratıcılığın da artış gösterebilir. İleriye dönük hedeflerinle ilgili duyduğun kaygılar, belirsizlik hissine yol açabilir; ama bu, seni durdurmamalı. Cesur ol ve adımlarını kararlılıkla at.
Bugün kendinizi sahnede gibi hissedeceksiniz; çevrenizdekilere enerji ve ilham verebilirsiniz. İçsel güç ve kararlılığınız, sıradan durumları bile olağanüstü hale getirebilir. İlişkilerde samimiyet arayışınız yoğunlaşacak; sevgi dolu kelimelerle bir bağlantı kurmak isteyebilirsiniz. Kendinize güveniniz tam, bu durumu kullanarak yeni girişimlerde bulunmak için cesur adımlar atacaksınız. Ancak, çevrenizdeki insanların duygularını görmezden gelmemek önemli; empati kurmaya özen gösterin. Kariyer hayatında ilginizi çeken fırsatlar belirebilir, cloudskop edilmemiş potansiyelinizi açığa çıkarmanız için harika bir zaman. Finansal konularda temkinli olun; ani harcamalar yerine planlı hareket etmek daha doğru olacaktır. Unutmayın, dışarıdan gelen eleştirilere kulak tıkamak, içsel gücünüzü pekiştirebilir. Bugün odak noktanız mutluluk ve yaratıcılığınızın serbest bırakılması olsun.
Mükemmeliyetçi yönlerin öne çıkacak. Detaylara olan dikkatin sayesinde iş yerinde veya projelerinde göstermiş olduğun titizlik, başkalarının takdirini kazanmanı sağlayacak. Ancak bu süreçte kendini fazla eleştiriyor olabilirsin; bu durum, içsel huzurunu zedeleyebilir. Kendine nazik olmayı unutma. İlişkilerde ise, karşındakinin hislerini anlama konusunda güçlü bir empati yeteneğin var. Onların duygusal ihtiyaçlarına yönelik duyarlılığın, samimiyeti artıracak. Sağlığınla ilgili küçük ama önemli değişiklikler yapma zamanı; belki yeni bir spor rutini veya sağlıklı bir beslenme programı seni yenileyecektir. Kendini ifade ederken açık ol. Yeterince paylaşımda bulunmadığın zaman, yanlış anlaşılmalar ortaya çıkabilir. Sanatsal yaratıcılığın da kendini ortaya koymaya hevesli; bu yönünü keşfetmek için bir fırsat yakalayabilirsin. Unutma ki, en önemli şey, içsel huzurunu korumak ve bedeninle ruhun arasında bir denge sağlamaktır.
Denge arayışında olduğun bir gün. Sosyal ilişkilerde uyum sağlamak isteyebilirsin, bu nedenle insanlarla bir araya gelmek ve fikir alışverişinde bulunmak seni mutlu edecek. Duygusal zekanın yüksek olduğu bu dönemde, arkadaşlarının ve sevdiklerinin ihtiyaçlarını anlama yeteneğinle ilgi çekebilirsin. Kendini ifade ederken zarif bir dil kullanman, etrafındakilerle olan iletişimini güçlendirecek. Ancak kararlarda acele etmemekte fayda var; düşüncelerinle kalpaplarsan daha sağlıklı seçimler yapabilirsin. Sanatla ilgili uğraşların, yaratıcılığını besleyip ruhunu canlandırabilir. Aşk hayatında ise, uyum arayışın daha da belirginleşecek; karşılıklı anlayış ön planda. İç huzurunu bulmaya yönelik adımlar atmayı ihmal etme.
Bugün derin duyguların ve tutkulu enerjilerin ön planda olduğu bir gün. İçsel dönüşüm süreçlerine açık olacaksın; ruhsal ve zihinsel derinliklerde yapacağın keşifler, seni daha güçlü bir farkındalığa taşıyacak. İkili ilişkilerde, özellikle de sezgilerin güçlü olduğu için partnerinle olan bağların derinleşebilir. Yaşadıklarını daha iyi anlayabilme fırsatı bulabilirsin.Maddi konularda risk almaktan çekinme; bu, yeni fırsatların kapısını aralayabilir. Ancak aşırı kıskançlık veya sahiplenici davranışlardan kaçınman, ilişkilerinde dengeleri korumana yardımcı olacak. İçsel huzurunu korumak ve stresle başa çıkmak için doğaya çıkmayı, meditasyon yapmayı veya yaratıcı bir aktiviteyle ilgilenmeyi düşün. Sezgilerin, günün gidişatında rehberin olacak; iç sesini dinlemekten vazgeçme.
Bugün, keşfetme arzun her zamankinden daha canlı. Maceracı ruhun, yeni deneyimlere yönelmeni sağlarken, çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerin de renklenecek. Ani değişimler ve beklenmedik fırsatlar kapını çalabilir; bunlara açık olmalısın. Sosyal ortamlarda dikkat çekici bir varlık sergileyeceksin, bu da senin için yeni bağlantılar kurma fırsatları yaratabilir. Kendi içsel özgürlüğünü bulma arayışındasın; bu nedenle, sıkıcı rutinlerden uzaklaşmak, sana büyük mutluluk verebilir. Duygusal olarak derin konulara girmediğin sürece, ilişkilerinde daha eğlenceli bir atmosfer yaratabilirsin. Mükemmel bir denge bulmak, hayal gücünü ve yaratıcılığını artıracak, bu nedenle içindeki sanatçıya seslenmekten çekinme. Bugün, hayatın tadını çıkar; eğlenceye ve yeni deneyimlere açık ol!
İçsel bir huzur arayışı içinde olabilirsin. Gün, kendini keşfetmek ve içsel dengeyi sağlamak için mükemmel bir fırsat sunuyor. Çalışma hayatında yoğunlaşan sorumlulukların seni stresli hissettirebilir; ancak, son zamanlarda gösterdiğin özveri ve disiplin, tüm çabalarının karşılığını almanı sağlayacak. Sosyal ilişkilerde de dikkatli olmalısın; eski bağlar yeniden canlanabilir. Bu, geçmişteki dersleri hatırlamak için bir fırsat olabilir. Sadece dikkatini yaymamak için sınırlarını belirlemelisin. Kendine ayırdığın zaman sayesinde zihnini dinlendirebilir, yaratıcılığını ve ilhamını artırabilirsin. Akşam saatlerinde yakın arkadaşlarınla paylaşacağın bir sohbet, ruh halini olumlu yönde etecek ve yeni perspektifler kazandıracaktır. Unutma, hayatın getirdiği yolculukta dengeyi bulmak en önemli olanı.
Bugün, özgürlük ve bağımsızlık arayışın öne çıkıyor. Kendini yenilikçi düşüncelere açmış bir zihinle, alışıldık kalıpların dışına çıkma isteği duyabilirsin. Arkadaşlarınla olan ilişkilerde, sosyal çevrende daha etkili ve dikkat çekici olabilirsin. Farklı fikirlerinle ilham verebilir, daha önce düşünmediğin konularda sohbetler başlatabilirsin. İletişimde cesur ve samimi olman, çevrenle daha derin bağlantılar kurmana yardımcı olacak. Geleceğini şekillendiren kararlar alman gerekebilir; bunlarda sezgine güvenmek ve içsel sesini takip etmek önemli. Esneklik ve uyum sağlama yeteneğinle, beklenmeyen durumlarla başa çıkman oldukça kolaylaşacak. Kendine zaman ayırmayı unutma; düşüncelerini ve hislerini netleştirmen, sana yeni hedefler belirleme konusunda yardımcı olabilir.
Sevgi dolu ve duyarlı bir gün seni bekliyor. İçsel dünyanın derinliklerine dalabilir, hayal gücünü ve sezgini yoğun bir şekilde hissedebilirsin. Yaratıcılığın ön planda olacak; sanat, müzik veya yazı gibi ifade biçimlerinde kendini gösterebilirsin. Sosyal ilişkilerde yakınlık ve empati arayışında olacaksın. Özellikle sevdiklerinle olan iletişimine dikkat et; onları anlama isteğin, güçlü bağlar kurmana yardımcı olabilir. Ayrıca, içsel huzuru bulmak için meditasyon veya doğa yürüyüşleri gibi sakinleştirici aktiviteler tercih edebilirsin. Geçmişten gelen bazı duygular gün yüzüne çıkabilir, onları kabul etmen göreceğin faydalı bir süreç olacak. Duygusal derinliklerin, çevrendeki insanlara ilham verebilir; bu nedenle samimiyetle yaklaşman, gününü anlamlı kılacak. Kendi içsel sesini dinlemek, seni daha da güçlendirecek. Aşk hayatında sürprizler kapıda olabilir; yeni bir tanışma veya ilişkin ilerleme kaydedebilir. Kendine güvenerek akışta kalmak, karşılaşacağın fırsatları değerlendirmene yardımcı olacaktır.
