1
Tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu Betül Arım’ın tek kişilik oyunu, yaşama sanatını anlattığı ve kendimizle yüzleşmemizi sağlayan “Dışarda Hiçbir Şey Var” tiyatroseverle buluşmaya devam ediyor. “Dışarda Hiçbir Şey Var” ile bilenin bilmeyene, olanın olmayana borcu var diyerek yola çıktığını belirten Betül Arım, “Bildiklerimi paylaşmak bilmediklerimi de onlardan öğrenmek üzere, farkındalık yaratmak, insanları biraz dürtmek, unuttuklarını hatırlatmak için…” diyor. “Hayal Bakanlığı” kurulsun diyen Betül Arım ile tiyatro ve yaşam üzerine konuştuk.
– Sevgili Betül Arım, yıllardır sahnelediğiniz, doktorların reçetelere yazdığı gösterinizle “Dışarıda hiçbir şey var” diyorsunuz. “Hiçbir şey” dışarıda ise “Her şey” nerede? Peki, “şey”?
Dışarıda var olan içimizde var olanın aynasıdır. Mevlana bunu çok güzel özetlemiş: Gül düşünürsen gülistanlık, diken düşünürsen dikenlik olursun. Önce kendimizi seveceğiz, saygı duyacağız, şefkat besleyeceğiz, güveneceğiz, adaletli, vicdanlı olacağız ki bunu dışarıya yansıtalım. “Her şey” içimizde, beynimizde, onları keşfedip dışarı çıkarmamızı, ortaya koymamızı bekliyorlar. “Şey” ise işte o kendimize ayırdığımız sessiz zamanlarda bulduğumuz. Herkesin şeyi ise kendine özgü.
– Başka türlü bir yaşamak öneren, zaman zaman seyirciyle etkileşimli bölümleri de olan “Dışarda Hiçbir Şey Var” için oyun-seminer denebilir mi? Seminerin Latince kökenine indiğimizde “tohum, tohumluk, tohum ekilen tarla” gibi sözcük ve anlamlara vardığımıza göre… Salondan çıkıp evlerimize dönerken, döndüğümüzde de etkisi sürdüğüne göre…
Denebilir elbette. “Dışarda Hiçbir Şey Var” ile bilenin bilmeyene, olanın olmayana borcu var diyerek yola çıktım; bildiklerimi paylaşmak bilmediklerimi de onlardan öğrenmek üzere. Farkındalık yaratmak, insanları biraz dürtmek, unuttuklarını hatırlatmak için. Sevgili seyircilerimizin büyük bir çoğunluğu “ Betül Hanım, bu ne bir oyun ne bir gösteri ne bir anlatı, bu çok büyük bir farkındalık yaratan, kendimizle yüzleşmemizi sağlayan, eğlenceli, kimi zaman komik, geniş bir terapi seansı” diyorlar. Bire bir yaşadığım deneyimleri, aktarmak istediklerimi anlattığım bir gösteri. Dördüncü yıldayız. Üçüncü yılında salgın olduğundan çevrimiçine geçtik. Şimdi hem yüz yüze hem sanal gösterimdeyiz. Gelen ilk oyunumuz 4 Şubat’ta Mobilet’te, çevrimiçi. Salgından önce oyun sonrası seyirciyle buluşup istedikleri kadar kalıyordum, şimdi bunu yapamıyoruz ama çevrimiçi gösterimden on beş dakika sonra Zoom’da buluşup istediğimiz kadar sohbet ediyoruz.
– Oyunda özellikle belirtiyorsunuz. Çocukluğunuzdan bu yana yaşamınızda etkisi olan, siz de okuyun etkilenin dediğiniz kitaplar var…
Aslında o kadar çok ki sözünü edemediğim kitaplardan özür diliyorum. Polyanna, Martı, Küçük Prens, Nasıl Yapmalı?, Çalıkuşu, Kendine Ait Oda, Ustaca Sevmek, Dört Anlaşma, Bilinçaltı Zihninizin Gücü, Bulutlarla Kolkola, Yaşlı Adam ve Deniz, Bir Gün Tek Başına, Sevgi Soysal kitapları, Suç ve Ceza, Tutunamayanlar, Fareler ve İnsanlar, Yüzyıllık Yalnızlık, Don Kişot…
– Peki ya Şiir?
Bizim dönemin yaşamında çok yeri vardı. Her şeyi şiirle anlatırdık. Arkadaşlarımıza, dostlarımıza, sevgilimize. Neredeyse hepimiz şiir karalardık. Oyunda anlattığım üzere, lisede İngilizceyi beceremediğimden, İngilizce olmayan tek okul konservatuvarı bana önermelerinin nedeni edebiyata, şiire olan tutkumdu. Ne yazık ki şiir defterim taşınırken kayboldu. Sayenizde saydım geriye on bir şiir denemem kalmış. Size de okuturum isterseniz, şair olarak bakalım ne diyeceksiniz. Şairleri saymak gerekirse Nâzım Hikmet başta, Attilâ İlhan, Cemal Süreya, İsmail Uyaroğlu, Edip Cansever, Orhan Veli, Turgut Uyar, Ahmed Arif, Behçet Necatigil, Gülten Akın, Murathan Mungan, konservatuvardan hocalarım Melih Cevdet Anday ve Sabahattin Kudret Aksal, daha yüzlercesi. Açık söylemem gerekirse sizin şiirinizle yeni tanıştım Sevgili Nurduran Duman. Ve dedim ki o şair doğmuş. Çok derin, duru ve farkındalık yaratan şiirlerinizi çok sevdim. Herkesin okumasını dilerim. Herkese bir alışkanlık önerim var. Her gece tüm aile uykudan önce şiir okumaları yapsınlar, çocuklar çocuk şiirleri, büyükler de seçtikleri şiirleri okusun, elbette henüz okuma yazma bilmeyen miniklere de ailenin diğer bireyleri okuyacak. Bu, beş dakika bile tutmaz ama onları öyle bir zenginleştirecek ki hiçbir şeyle ölçülmez. Beni ben yapan tüm yazarlara, şairlere selam olsun.
– “Dışarda Hiçbir Şey Var”ı sahnelemeye başladığınızdan beri ilk kez başka bir oyunda rol alıyorsunuz. Neden “Madam Giyotin”?
İstanbul Şehir Tiyatroları’nda geçen otuz bir yıldan sonra kendimi emekli edince, aktarmak istediklerim için “Dışarda Hiçbir Şey Var” ve daha sonra yazacağım diğer oyunlar dışında hiçbir oyunda oynamama kararı almıştım. Sevgili Özlem Ulukan arkadaşımız benim oyunuma geldi, masaya teksti bıraktı ve gitti. Dosyayla üç gün uzaktan bakıştıktan sonra bir de yakından bakayım dedim, elimden bırakamadım. Hem güldüm hem ağladım. Fransız İhtilali dönemini anlatan bir oyunun bu kadar güncel olması, karakterlerin derinliği ve oyunun bütünü, daha sonra da ekip, yönetmen tiyatro, hepsi birleşince tamam dedim. “Madam Giyotin”i de hem çevrimiçinde hem de fiziksel ortamda oynuyoruz. 19-26-29 Ocakta Kültüral Performings Arts’tayız. Sanattan ve hayattan vazgeçmek yok.
– Ataleti bükmek diye bir şey var. Özellikle salgın günlerinde benimsediğim üretken, yaratım odaklı tutum, davranışa bakarak, arkadaşlarım şahsıma “atalet bükücü” adını taktılar. Ortaya koyduklarınızla gözlemlediğimiz o ki siz de bir atalet bükücüsünüz. Sizce atalet nasıl bükülür?
Atalet benim hiç deneyimlemediğim bir konu. Bilenler bilir, yakınlarım bana “Quick Betül” derler. Nasıl bükülür biraz anlatmaya çalışayım. Sizi sabah yataktan kaldıracak bir amacınız olmalı. Diyelim o sabah yok, bulmaya çalışırken mutlaka egzersiz yapılmalı. Sağlıklı beslenmek önemli. İyi kitaplar, filmlerle beslenmek dahil. Herhangi bir sanat alanıyla ilgilenmek beden, zihin, ruh sağlığımız için çok önemli.
– Eklemek istediğiniz?..
Salgın dönemi gösteri sanatları için çok zorlu geçiyor. Sevgili okuyucularımız çocuklarına, eşe dosta hediye alacaklarsa tiyatro, konser bileti düşünebilirler. Şirketler de çalışanlarına bu yolla sanat armağan edebilirler. Ne güzel olur değil mi? Sanat iyileştirir, güzelleştirir. Şahsınızda, sanata değer, emek veren Cumhuriyet gazetesine, tüm seyirci ve okurlarımıza teşekkür ederim.
Bugün enerjin yüksek ve motivasyonun zirveye çıkmış durumda. Yeni başlangıçlar yapmak için harika bir zaman. Karşılaşacağın zorluklar seni yıldırmak yerine daha da güçlendiriyor. İkna kabiliyetinle çevrendeki insanları etkileyebilirsin, bu fırsatı iyi değerlendirmelisin. Kalbindeki tutkuları takip et; yaratıcılığını sergilemek için mükemmel bir gün. Sosyal ilişkilerinde dikkatli ol, yanlış anlaşılmalara mahal vermemek için açık iletişim şart. Aşk hayatında heyecan dolu anlar seni bekliyor; partnerinle keyifli vakit geçirme fırsatını kaçırma. Kendine güvenin tam, bu öz güvenini çevrene de yansıtmalısın. Sağlığına özen göstermeyi unutma, enerjini dengelemek için spor yapmayı ihmal etme.
Bugün, güven arayışın daha belirgin hale gelecek. Maddi konularda sağlam adımlar atma isteğin, birlikte çalıştığın insanlarla tam bir uyum içinde olmanı sağlayabilir. Karar vermek için iç sesine kulak vermen, ilerleyen günlerde kendini daha güçlü hissedeceğin bir temel oluşturacak. Ayrıntılara dikkat etmen, planlarının sorunsuz ilerlemesine yardımcı olacak. Yakın ilişkilerde duygusal derinlik arayışın artarken, sevdiğin bireylerle geçireceğin zaman, kalbindeki huzuru pekiştirebilir. Sanatsal faaliyetlere yönelmek, ruhsal tatmin sağlayacak ve yaratıcılığını açığa çıkarman için harika bir fırsat sunacak. İhtiyaçlarını önceliklendirirken, kendi sınırlarını korumayı da unutma.
Dikkatinin dağılmaması için aşırı bilgi yüklemesinden kaçınmalısın. Özel ilişkilerde ise açık ve net olmak, anlaşmazlıkları önleyecektir. İçinde bulunduğun durumları analiz et ve düşündüğünden daha fazla farkındalık kazanabileceğini unutma. Kısa yolculuklar veya iletişim yeni fırsatlar getirebilir. Yeni bir hobi veya kurs düşüncen varsa, cesaretle adım atabilirsin. Zihinsel açlığını giderecek aktivitelerle dolu bir gün seni bekliyor.
Ailevi ilişkiler ve duygusal bağlar bugün seni derinden etkileyebilir. Sevdiklerinle olan iletişimin güçlenirken, geçmişten gelen anılar ve duygular yüzeye çıkabilir. Bu durum, hem nostaljik hem de iyileştirici bir etkide bulunabilir. İçsel olarak kendini güvende hissetme arayışında olacaksın. Evde geçireceğin zaman, zihnini rahatlatmana yardımcı olabilir. Ayrıca, dikkatli ve sezgisel olman gereken bazı durumlarla karşılaşabilirsin; hislerine güvenmekten çekinme. Kendini ifade etmekte zorlanabileceğin anlar yaşasan bile, kalpten gelen hislerin seni yönlendirecektir. Günün ilerleyen saatlerinde, sosyalleşme ve dışa dönüklük isteği seni sarabilir. Arkadaşlarınla yapacağın buluşmalar, ruh halini yükseltecek ve iyimser bir atmosfer yaratacak. Kendine zaman ayırmayı ihmal etme. Yaratıcı projelere yönelmek için uygun bir dönemdesin; ilhamın peşinden gitme fırsatını değerlendir. Duygusal dengeyi sağlamak, içsel huzurunu artıracak.
Bugün içsel bir güç ve tutku hissi taşıyorsun. Kendine olan güvenin artmış durumda ve bu, çevrendekileri de etkiliyor. Yaratıcılığın zirveye çıkabilir; ilham verici fikirler aklında dolaşıyor. Sosyal çevrende daha fazla dikkat çekebilir, liderlik becerilerinle grupları bir araya getirebilirsin. Ama dikkat et, duygusal tepkilerin bazen fazla ısrarlı olabilir. Olumlu bir iletişim kurarak, bu enerjiyi yapıcı bir şekilde yönlendirmeye çalışmalısın. Ayrıca, sağlığına da özen göster. Kendine ayıracağın biraz zaman, zihinsel ve fiziksel esenliğini artıracak. Kendine olan inancını tazele ve kalbini dinlemeyi unutma!
Detaylara olan düşkünlüğün ve analitik düşünme yeteneğin, gün boyunca seni yönlendirecek. İş hayatında veya kişisel projelerinde bazı belirsizliklerle karşılaşabilir, bu durum seni gereğinden fazla düşünmeye itebilir. Ancak, kararlı bir yaklaşım sergilediğin sürece çözüm yollarını bulman zor olmayacak. İletişim becerilerin sayesinde çevrendeki insanlarla etkili bir diyalog kurabilirsin; bu, ortak projelerde iş birliği yapma şansını artırır. Sağlığına daha fazla dikkat etme gereği hissedebilirsin, bu yüzden dinlenmeye ve kendine zaman ayırmaya özen göster. Gün içerisinde küçük sürprizler veya beklenmedik karşılaşmalar yaşaman mümkün, bunlar yeni perspektifler kazanmanı sağlayacak. Unutma, mükemmeliyetçilik bazen seni geride tutabilir; hedeflerine ulaşmak için esnek olmayı denemelisin. Kısa bir yürüyüş veya doğada vakit geçirmek zihnindeki bulutları dağıtabilir ve sana ilham verebilir. Kendi değerine olan inancını tazelemek, seni daha güçlü bir hale getirecek.
Denge arayışında olduğun bir gün. Sosyal ilişkiler ön planda, çevrendeki insanlarla uyum içinde olmaya özen göstermelisin. Duygusal olarak seni rahatsız eden konular varsa, bunları açık bir şekilde dile getirmek iletişiminde önemli bir rol oynamak üzere. Sanatsal ifadelere yönelmen, ruh halini dengeleyici bir etki yaratabilir.Maddi konularla ilgili hassasiyetlerin artmış olabilir, bütçeni gözden geçirip gereksiz harcamalardan kaçınmalısın. Aynı zamanda kendine zaman ayırarak içsel huzurunu sağlaman, gününü verimli geçirmeni sağlayacaktır. Farklı bakış açıları edinmek ve yenilikleri denemek, ruhunu canlandıracak fırsatlar sunabilir. Özellikle evlilik veya ortaklık konularında derinlemesine düşünmek, ilişkilerinde gelişim sağlayabilir. Kendine güvenin artıyor, bu da etrafındakilerle ilişkilerini olumlu yönde etkileyecek. Bugün olaylara mantık çerçevesinden çıkmadan yaklaşarak, daha sağlıklı kararlar alabilirsin. Empati yeteneğini kullanmak, karşındaki insanları daha iyi anlamana ve ilişkilerini güçlendirenecek fırsatlar yaratmana yardımcı olacaktır.
Gizemli duyguların ve derin düşüncelerin ön planda olduğu bir gün. İçsel huzursuzluklar, bazı havadan etkilenmelerle tetiklenebilir. Bu dönemde başkalarıyla bağlantı kurma isteği artabilir, ancak samimiyet arayışında dikkatli olmalısın. İletişimlerde net olmaya özen göster. İlişkilerdeki derin bağlar, sizin için büyük bir psikolojik zenginlik sunabilir. Kendine dönük sorgulayıcı bir eğilim içindesin; bu, kendini tanıma fırsatı sunarken içsel dönüşümüne de katkı sağlar. Ancak, kıskançlık gibi yoğun duygulardan kaçınmaya çalış. Duygularını açıkça ifade etmek ve başkalarına olan güvenini işaretleyen adımlar atmak, karşına yeni kapılar açabilir. Unutma, senin için önemli olan iç dünyanınla yüzleşmek ve sonuçları kabullenmek. Bu süreçte sezgilerine güvenmelisin; zira derin bir içgörü ile yön bulabilirsin. Kendine zaman ayır, ruhsal dengeyi sağlamak için meditasyon ya da doğada vakit geçirmek faydalı olabilir. Duygusal derinliğinin, çevrende yarattığın etkiyi artırdığı bir dönemdesin; bunu avantaja çevirmeye çalış.
Bugün, ruhsal keşifler ve öğrenme arzun ön planda. Seyahat etmeyi, yeni kültürlerle tanışmayı ve ufkunu genişletmeyi isteyebilirsin. Farklı bakış açıları, ilişkilerine ve anlayışına derinlik katacak. Ayrıca, yaratıcılığın ön plana çıkıyor; sanatsal yönlerini keşfetmek için harika bir gün. Ancak, dikkatli olman gereken bir nokta var; heyecan ve coşku içinde kararlar alırken aceleci davranmaktan kaçınmalısın. Uzun vadeli hedeflerine odaklanmak, seni içsel huzura yönlendirebilir. Sosyal ilişkilerde yapıcı bir iletişim kurarak insanlar üzerindeki etkini artırabilirsin. Geçmişle yüzleşmek ve içsel hesaplaşmalar yapmak için uygun bir zaman. Zihnini aç ve kalbinin sesini dinle; içsel rehberin senin için yol gösterici olacak.
İlerlemek için sağlam adımlar atma zamanı. Hedeflerine ulaşmak adına kararlı bir yaklaşım sergilemek, başarıya giden yolunu kestiriyor. Çalışmalarında dikkatini dağıtacak unsurlara karşı dikkatli olmalısın. İletişimde daha açık ve kesin olmak, projelerinde istenilen desteği almanı sağlayabilir. Sosyal ilişkilerde, eski dostlarla zaman geçirmek ruhunu canlandırabilir. Ancak, duygusal gerilimlere ve aşırı düşüncelere kapılmamaya özen göstermelisin. Kendi içsel sesine kulak ver, huzuru bulman kolaylaşacak. Bu dönemde kendine özgü bir strateji geliştirmen, kararlılığını pekiştirecek ve ilerlemeni sürdürecek.
Gelecek planların üzerine düşünmek için harika bir zaman dilimindesin. Yenilikçi fikirlerin ve özgür ruhun, seni çevrendekilerle etkili bir şekilde iletişim kurmaya yönlendiriyor. Eski alışkanlıklarının dışına çıkma isteği, sana yeni fırsatları keşfetme şansı sunacak. Duygusal olarak daha derin bir bağ kurma arayışında olabilirsin; bu hem arkadaşlıkta hem de özel ilişkilerde yenilik getirebilir. Sosyal çevrende liderlik vasıflarını sergilemek isteyebilirsin, bu da senin doğal çekiciliğini artıracak. Ancak iletişimde dikkatli ol; yanlış anlaşılmalara yol açmamak için düşüncelerini net bir şekilde ifade etmek önemli. Bugün, içsel huzurunu bulmanın ve kendini geliştirme fırsatlarını değerlendirmek için kendine zaman ayırmalısın. Yıldızlar, sezgisel içgüdülerine güvenmeni öneriyor; bu, beklenmedik bir durumla karşılaştığında seni yönlendirecek. Yeni bir projeye adım atmak için ilham verici bir gün. Unutma, farklı düşünme kabiliyetin, seni diğerlerinden ayırıyor ve fark yaratmanı sağlıyor.
Duyguların su yüzüne çıkmasıyla bugün içsel bir yolculuğa çıkacaksın. Hayal gücün tavan yapacak; sanat, yaratıcı projeler veya ilham verici fikirlerle dolup taşabilirsin. Ancak etrafındaki insanların da duygusal derinliklerine inmek isteyeceksin; empatin bu konuda seni yönlendirecek. Kendine ve sevdiklerine karşı nazik olmayı unutma. İlişkilerde açık iletişim, yanlış anlaşılmaları önleyecek. Bugün ruh halin dalgalı olabilir, bu nedenle sakin kalmaya çalış. İçindeki sesi dinle ve sezgilerine güven; bu, seni doğru yola yönlendirecektir. Anlık kararlar almaktan kaçınmak, daha fazla huzur getirir. Kendini sıkıştırılmış veya kaybolmuş hissettiğinde, doğayla bağlantı kurmak iyi gelecek. Unutma ki, duygusal zenginliğin en büyük gücün.
1
2
3
4
5
6
