1
Tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu Betül Arım’ın tek kişilik oyunu, yaşama sanatını anlattığı ve kendimizle yüzleşmemizi sağlayan “Dışarda Hiçbir Şey Var” tiyatroseverle buluşmaya devam ediyor. “Dışarda Hiçbir Şey Var” ile bilenin bilmeyene, olanın olmayana borcu var diyerek yola çıktığını belirten Betül Arım, “Bildiklerimi paylaşmak bilmediklerimi de onlardan öğrenmek üzere, farkındalık yaratmak, insanları biraz dürtmek, unuttuklarını hatırlatmak için…” diyor. “Hayal Bakanlığı” kurulsun diyen Betül Arım ile tiyatro ve yaşam üzerine konuştuk.
– Sevgili Betül Arım, yıllardır sahnelediğiniz, doktorların reçetelere yazdığı gösterinizle “Dışarıda hiçbir şey var” diyorsunuz. “Hiçbir şey” dışarıda ise “Her şey” nerede? Peki, “şey”?
Dışarıda var olan içimizde var olanın aynasıdır. Mevlana bunu çok güzel özetlemiş: Gül düşünürsen gülistanlık, diken düşünürsen dikenlik olursun. Önce kendimizi seveceğiz, saygı duyacağız, şefkat besleyeceğiz, güveneceğiz, adaletli, vicdanlı olacağız ki bunu dışarıya yansıtalım. “Her şey” içimizde, beynimizde, onları keşfedip dışarı çıkarmamızı, ortaya koymamızı bekliyorlar. “Şey” ise işte o kendimize ayırdığımız sessiz zamanlarda bulduğumuz. Herkesin şeyi ise kendine özgü.
– Başka türlü bir yaşamak öneren, zaman zaman seyirciyle etkileşimli bölümleri de olan “Dışarda Hiçbir Şey Var” için oyun-seminer denebilir mi? Seminerin Latince kökenine indiğimizde “tohum, tohumluk, tohum ekilen tarla” gibi sözcük ve anlamlara vardığımıza göre… Salondan çıkıp evlerimize dönerken, döndüğümüzde de etkisi sürdüğüne göre…
Denebilir elbette. “Dışarda Hiçbir Şey Var” ile bilenin bilmeyene, olanın olmayana borcu var diyerek yola çıktım; bildiklerimi paylaşmak bilmediklerimi de onlardan öğrenmek üzere. Farkındalık yaratmak, insanları biraz dürtmek, unuttuklarını hatırlatmak için. Sevgili seyircilerimizin büyük bir çoğunluğu “ Betül Hanım, bu ne bir oyun ne bir gösteri ne bir anlatı, bu çok büyük bir farkındalık yaratan, kendimizle yüzleşmemizi sağlayan, eğlenceli, kimi zaman komik, geniş bir terapi seansı” diyorlar. Bire bir yaşadığım deneyimleri, aktarmak istediklerimi anlattığım bir gösteri. Dördüncü yıldayız. Üçüncü yılında salgın olduğundan çevrimiçine geçtik. Şimdi hem yüz yüze hem sanal gösterimdeyiz. Gelen ilk oyunumuz 4 Şubat’ta Mobilet’te, çevrimiçi. Salgından önce oyun sonrası seyirciyle buluşup istedikleri kadar kalıyordum, şimdi bunu yapamıyoruz ama çevrimiçi gösterimden on beş dakika sonra Zoom’da buluşup istediğimiz kadar sohbet ediyoruz.
– Oyunda özellikle belirtiyorsunuz. Çocukluğunuzdan bu yana yaşamınızda etkisi olan, siz de okuyun etkilenin dediğiniz kitaplar var…
Aslında o kadar çok ki sözünü edemediğim kitaplardan özür diliyorum. Polyanna, Martı, Küçük Prens, Nasıl Yapmalı?, Çalıkuşu, Kendine Ait Oda, Ustaca Sevmek, Dört Anlaşma, Bilinçaltı Zihninizin Gücü, Bulutlarla Kolkola, Yaşlı Adam ve Deniz, Bir Gün Tek Başına, Sevgi Soysal kitapları, Suç ve Ceza, Tutunamayanlar, Fareler ve İnsanlar, Yüzyıllık Yalnızlık, Don Kişot…
– Peki ya Şiir?
Bizim dönemin yaşamında çok yeri vardı. Her şeyi şiirle anlatırdık. Arkadaşlarımıza, dostlarımıza, sevgilimize. Neredeyse hepimiz şiir karalardık. Oyunda anlattığım üzere, lisede İngilizceyi beceremediğimden, İngilizce olmayan tek okul konservatuvarı bana önermelerinin nedeni edebiyata, şiire olan tutkumdu. Ne yazık ki şiir defterim taşınırken kayboldu. Sayenizde saydım geriye on bir şiir denemem kalmış. Size de okuturum isterseniz, şair olarak bakalım ne diyeceksiniz. Şairleri saymak gerekirse Nâzım Hikmet başta, Attilâ İlhan, Cemal Süreya, İsmail Uyaroğlu, Edip Cansever, Orhan Veli, Turgut Uyar, Ahmed Arif, Behçet Necatigil, Gülten Akın, Murathan Mungan, konservatuvardan hocalarım Melih Cevdet Anday ve Sabahattin Kudret Aksal, daha yüzlercesi. Açık söylemem gerekirse sizin şiirinizle yeni tanıştım Sevgili Nurduran Duman. Ve dedim ki o şair doğmuş. Çok derin, duru ve farkındalık yaratan şiirlerinizi çok sevdim. Herkesin okumasını dilerim. Herkese bir alışkanlık önerim var. Her gece tüm aile uykudan önce şiir okumaları yapsınlar, çocuklar çocuk şiirleri, büyükler de seçtikleri şiirleri okusun, elbette henüz okuma yazma bilmeyen miniklere de ailenin diğer bireyleri okuyacak. Bu, beş dakika bile tutmaz ama onları öyle bir zenginleştirecek ki hiçbir şeyle ölçülmez. Beni ben yapan tüm yazarlara, şairlere selam olsun.
– “Dışarda Hiçbir Şey Var”ı sahnelemeye başladığınızdan beri ilk kez başka bir oyunda rol alıyorsunuz. Neden “Madam Giyotin”?
İstanbul Şehir Tiyatroları’nda geçen otuz bir yıldan sonra kendimi emekli edince, aktarmak istediklerim için “Dışarda Hiçbir Şey Var” ve daha sonra yazacağım diğer oyunlar dışında hiçbir oyunda oynamama kararı almıştım. Sevgili Özlem Ulukan arkadaşımız benim oyunuma geldi, masaya teksti bıraktı ve gitti. Dosyayla üç gün uzaktan bakıştıktan sonra bir de yakından bakayım dedim, elimden bırakamadım. Hem güldüm hem ağladım. Fransız İhtilali dönemini anlatan bir oyunun bu kadar güncel olması, karakterlerin derinliği ve oyunun bütünü, daha sonra da ekip, yönetmen tiyatro, hepsi birleşince tamam dedim. “Madam Giyotin”i de hem çevrimiçinde hem de fiziksel ortamda oynuyoruz. 19-26-29 Ocakta Kültüral Performings Arts’tayız. Sanattan ve hayattan vazgeçmek yok.
– Ataleti bükmek diye bir şey var. Özellikle salgın günlerinde benimsediğim üretken, yaratım odaklı tutum, davranışa bakarak, arkadaşlarım şahsıma “atalet bükücü” adını taktılar. Ortaya koyduklarınızla gözlemlediğimiz o ki siz de bir atalet bükücüsünüz. Sizce atalet nasıl bükülür?
Atalet benim hiç deneyimlemediğim bir konu. Bilenler bilir, yakınlarım bana “Quick Betül” derler. Nasıl bükülür biraz anlatmaya çalışayım. Sizi sabah yataktan kaldıracak bir amacınız olmalı. Diyelim o sabah yok, bulmaya çalışırken mutlaka egzersiz yapılmalı. Sağlıklı beslenmek önemli. İyi kitaplar, filmlerle beslenmek dahil. Herhangi bir sanat alanıyla ilgilenmek beden, zihin, ruh sağlığımız için çok önemli.
– Eklemek istediğiniz?..
Salgın dönemi gösteri sanatları için çok zorlu geçiyor. Sevgili okuyucularımız çocuklarına, eşe dosta hediye alacaklarsa tiyatro, konser bileti düşünebilirler. Şirketler de çalışanlarına bu yolla sanat armağan edebilirler. Ne güzel olur değil mi? Sanat iyileştirir, güzelleştirir. Şahsınızda, sanata değer, emek veren Cumhuriyet gazetesine, tüm seyirci ve okurlarımıza teşekkür ederim.
Gün, sezgilerin güçlendiği ve içsel huzuru bulma arayışının öne çıktığı bir dönem. Yeniliklere karşı açık olmalısın, alıştığın rutinin dışına çıkmak, yeni keşifler ve deneyimler sunabilir. Sağlığını ihmal etmemek, bedenine iyi bakmak önem taşıyor; fiziksel aktiviteler ruhunu da besleyecek. İlişkilerde ise iletişim anahtar konumda; hislerini açıkça dile getirmekten çekinme, bu samimiyet yakınlık yaratabilir. Finansal konularda dikkatli olman gereken bir zaman; harcamalarını kontrol etmek, ilerisi için iyi bir hazırlık yapmanı sağlayabilir. Kendine güven, gün içinde karşına çıkacak fırsatları değerlendirmende seni destekleyecek.
Sosyal etkileşimler ve iletişim ağı güçlü bir şekilde öne çıkıyor. Arkadaş çevrenizle zaman geçirmek, yeni insanlarla tanışmak ve fikir alışverişinde bulunmak için mükemmel bir gün. Merak duygunuz bu dönemde sizi farklı konulara yönlendirebilir. Öğrenme arzusunun da etkisiyle yeni projeler ve ilgi alanları keşfetmek isteyeceksiniz. Kendinizi ifade etme biçiminiz, sizi diğerlerinden ayıran özelliklerinizle birleşerek dikkat çekecek. Belki de, kafanızı kurcalayan bir konuda bir çözüm bulabilirsiniz. Ancak, söylediklerinize dikkat etmeniz gerekebilir; bazı sözleriniz yanlış anlaşılabilir. Duygusal derinliklere dalmak istemese de, yüzeydeki konulara dalmak sizin için daha cazip olacak. Yaratıcılığınızı serbest bırakın, ilham perisi yanınızda!
Duygusal derinliklerin ve içgörülerin ön planda olduğu bir gün seni bekliyor. Sevgi ve bağlarla dolu anlar yaşayabilir, sevdiklerinin yanında kendini huzurlu hissedebilirsin. İçsel dünyana dönmek, geçmişle yüzleşmek ve eski yaralarını sarmak için uygun bir zaman. Aile ilişkileri, güven ve bağlılık temaları öncelik kazanacak. Duygusal zekânı kullanarak başkalarına destek olabileceğin fırsatlar çıkabilir. İş veya sosyal alanlarda yaratıcılığın ve sezgilerinle fark yaratabilirsin. İçsel barışın ve huzurun sayesinde zor durumların üstesinden daha kolay gelebileceksin. Kendini ifade ederken, kırılganlık gösterme isteği içinde olabilirsin, bu da ilişkilerine derinlik katacak. Kendine zaman ayırmayı unutma; meditasyon veya doğada vakit geçirmek ruhunu besleyecek. Bu dönemde kendine şefkat göster, hislerine güven ve içsel rehberliğini takip et.
Bugün, dikkatleri üzerinize çekme zamanı. Yaratıcılığınız ve enerjinizle etrafınızdakileri büyüleyecek bir gün geçirmenizi sağlayacak fırsatlar kapınızı çalabilir. Kendinizi ifade etmekten çekinmeyin, zira sözleriniz başkaları üzerinde kalıcı bir etki bırakabilir. Özel yaşamınızdaki ilişkilerde, sevgi dolu ve cesur bir tavır sergilemek, kalp bağlarınızı güçlendirecek. Arkadaşlarınızdan veya sevdiklerinizden destek alırcasına, iş veya projelerle ilgili takımlarınızda liderlik rolüne soyunabilirsiniz. Bu, aynı zamanda yeni bağlantılar kurma ve iş çevrenizde fark edilme arzunuzu da besleyebilir. Unutmayın, güven ve cesaret, sizi hedeflerinize daha da yaklaştıracak. Kendinize inanarak, kararlılıkla ilerlediğinizde her engeli aşabileceğinizi göreceksiniz.
Detaylı düşünceler içinde kaybolma riski var. Üzerinde çalıştığın projeler ya da günlük işlerin, seni biraz bunaltabilir. Sabırlı ol, bütün bu karmaşanın içinde gizli fırsatlar da var. İletişimde dikkatli ol; sözlerin yanlış anlaşılıyor. Bu nedenle birlikte çalıştığın insanlarla açık ve net bir şekilde iletişim kurmaya özen göster. Sağlık konularına yönelirsen, özellikle ruhsal dengeyi bulmak adına meditasyon ya da doğa yürüyüşleri faydalı olabilir. Kendine zaman ayırmayı unutma, içsel huzuru bulmak için kendinle baş başa kalmak önemli. İş ve kişisel alanları dengelemek, günün genelinde stres seviyeni azaltacak. Yeniliklere açık ol, yaratıcılığını ortaya koyabileceğin bir fırsat seni bekliyor.
Bugün, ilişkilerin ve sosyal etkileşimlerin ön planda olacağı bir gün. Özellikle arkadaşlar ve sevdiğin kişilerle paylaşımların, aranızdaki bağı daha da güçlendirebilir. Duygusal denge arayışı içinde olman, iletişimdeki nezaket ve diplomasi yeteneklerini ön plana çıkaracak. Karşılaştığın zorluklar, anlayışlı yaklaşımın sayesinde daha kolay aşılacak. Sanatsal veya estetik konulara yönelmek, ruhunu besleyecek. Yaratıcılığını ifade etmeye yönelik fırsatlar karşına çıkabilir. Aşk hayatında ise, sevdiğin insanla gerçekleştireceğiniz samimi bir sohbet, ilişkinizdeki duygusal derinliği artırabilir. Bu dönem, bulunduğunuz çevre ile uyum sağlamanın ve sosyalleşmenin önemini vurguluyor. Kendini huzurlu hissetmek için, sevdiğin aktivitelerle zaman geçirmek isteyebilirsin. Kendi sınırlarını koruyarak, başkalarının ihtiyaçlarını da gözetmeyi başaracağın bir denge bulabilirsin.
Bugün derin duyguların ve sezgilerin ön planda. İçsel keşiflere yönelmek, geçmişe dair düşüncelere dalmak ruhsal olarak sana zenginlik katabilir. İlişkilerde iki taraflı anlayış arayışı, bağların güçlenmesine ve sorunların üstesinden gelmene yardımcı olacak. Duygusal yönden hassas, ama aynı zamanda güçlü bir enerjiyle yaklaşacaksın. Sürükleyici bir çekim gücüne sahip olduğun için çevrendekileri etkilemek için harika bir gün. Ancak, düşüncelerini net bir şekilde ifade etmekte zorlanabilirsin; birikimlerini paylaşırken dikkatli ol. İçsel huzuru sağlamak için meditasyon ya da doğada vakit geçirmek faydalı olacaktır. Unutma, karanlık senin için sadece gizem değil, aynı zamanda en derin potansiyelini keşfetmek için bir fırsat.
Bugün yeni keşifler ve serüvenler için içsel bir heves duyuyorsun. Hayatın sunduğu fırsatları değerlendirmek için cesaret bulabilirsin. Akıl ve sezgi arasında bir denge kurarak, içindeki bilgeliği ortaya çıkarmalısın. Sosyal çevrende seni destekleyici insanlarla karşılaşmanın yanı sıra, kimlerle zaman geçirmek istediğine doğru kararlar alabilirsin. İlişkilerinde daha derin bir anlayışa erişmek için samimiyetin ve açıklığın kritik olacak. Rüzgarı arkanı alarak hareket etmelisin; yeni projeler ya da hedefler peşinde koşmak için ideal bir zaman yer alıyor. Unutma, hayallerini gerçekleştirmek için çaba sarf etmekten çekinmemen gerekiyor. Geleceğe yönelik planların hakkında netleşmek, seni birçok alanda güçlendirecek. Enerjin yüksek, bu yüzden fiziksel aktiviteler ve açık hava etkinlikleri de keyif verebilir. Günü dolu dolu yaşa ve ilhamını takip et!
Bugün, disiplin ve kararlılık temaları ön planda. Kendine koyduğun hedefler konusunda daha da sıkı çalışmaya karar verebilirsin. Bazı sorumluluklar, seni yeni fırsatlarla karşılaştıracak. İş yaşamında beklenmedik bir sonuçla karşılaşabilirsin; bu, seni bir değişim yapmaya itebilir. İlişkilerinde ise dürüstlük ön plana çıkıyor. Sevdiklerinle açık bir iletişim kurmak, aranızdaki bağı güçlendirecek. Kendine zaman ayırmayı unutma; ruhsal ve bedensel dinginliğin, günlük stresle başa çıkmana yardımcı olacak. Akşam saatlerinde, sosyal bir ortamda sevdiklerinle güzel anılar biriktirebilirsin.
Bugün içsel bir keşif ve özgürlük arayışı içinde olacaksın. Farklı fikirler ve bakış açıları seni etkileyebilir, bu da sosyal çevrene yenilikçi bir hava katmana neden olabilir. Orijinal düşüncelerinle dikkat çekebilirsin, bu yüzden mevcut projelerine veya hedeflerine yeni bir soluk getirmekten çekinme. Belki de çevrenden ilham alarak beklenmedik yönlere adım atacaksın.Duygusal olarak daha bağımsız hissedebilirsin; bu, ilişkilerinde denge arayışını tetikleyebilir. Yapıcı bir iletişim kurmak, mevcut durumu daha da güçlendirebilir. Karşılaştığın zorluklar, düşüncelerini ve duygularını netleştirmen için bir fırsat sunabilir. Arkadaşlarınla geçireceğin zaman, yeni fikirlerin ortaya çıkmasına ve derin sohbetlere dönüşebilir.Bugün, yeni insanlarla tanışmak veya mevcut ilişkilerine yeni bir boyut katmak için harika bir zaman. Cesaretin ve yenilikçi yaklaşımın sayesinde, farklı bakış açıları kazanabilir ve bu durum sosyal hayatını zenginleştirebilir. Kendin ol ve özgünlüğünü kutla!
Duygular derinleşiyor, sezgilerin güçleniyor. İçsel dünyanda bir keşif yolculuğuna çıkmaya hazırlan, zira yaratıcılığın zirve yapacak. Hayal gücün, seni yeni fikirlere ve projelere yönlendirebilir. Sosyal ilişkilerde empati ve anlayış ön planda; başkalarının duygularına duyarlı olabilirsin. Aşk hayatında ise romantik anlar seni bekliyor, duygularını ifade etmekten çekinme. Kendine karşı nazik olmayı unutma; iç huzurunu sağlamak için meditasyon veya doğa yürüyüşleri yapabilirsin. Gün boyunca karşına çıkan fırsatları değerlendirmek için cesur adımlar atmaya hazır ol, şans yanında. Geçmişle ilgili bazı düşünceler aklını meşgul edebilir, ancak bunları kabullenmek ve bırakmak, ilerlemenin anahtarı olacak.
1
2
3
4
5
6
