
Kısa Dalga Podcast’te Ahmet Orhan’ın sorularını yanıtlayan Nobel Ödüllü yazar Orhan Pamuk, son romanı Veba Geceleri’nin tam ‘korona’ günlerinde yayınlanmasındaki mistisizmi, önceki romanlarıyla benzerlik ve farklarını, yazmayı tasarladığı yeni romanını, Türkiye’de yaşamayı ve siyaset üzerine düşüncelerini anlattı.
‘Veba Geceleri’ kitabına gelen eleştirileri de değerlendiren Pamuk, “Bu kitabım daha çok siyasetin salçasına, çorbasına bulaşarak etrafa saçıldı. Hükümeti eleştiremiyorlar, ‘Ne yapalım Orhan Pamuk’u eleştirelim’ diyorlar. Saldırıların nedeni, kitaplarımın sevilmesine duyulan haset, kıskançlık ve siyasi öfke” diye konuştu.
Türkiye’de demokrasinin yalnızca sandığa oy atma kısmının kaldığını ifade eden Pamuk şöyle konuştu:
“Zenginle fakir çok farklı, birbirinden ayrılmış ve fena bir gelir dağılımı eşitsizliği var. Bundan daha önemlisi bizde artık demokrasinin yalnızca sandıkta oy atma kısmı kaldı. Demokrasinin kuvvetler ayrılığı kalmadı. Mahkemelerin bağımsızlığı kalmadı ve en önemlisi fikir özgürlüğü düşünce özgürlüğü kalmadı. Azınlıklara saygı kalmadı.
Türkiye bir demokrasi değil. Şu anlamda bir demokrasi, sandığa gidiliyor ve oylar veriliyor. Ama unutmayın sandıktan istenilen sonuç çıkmayınca Doğu illerinde olduğu gibi İstanbul’un belediye seçiminde birinci seçimde olduğu gibi o sandıklar da kaçırılıyor. Türkiye’de eğer iktidar partisine oy veriyorsanız demokrasiye benzeyen bir şey olur. Çünkü o oyları sayıyorlar. Fikir özgürlüğü yok, bir kuvvetler ayrımı yani mahkemelerin bağımsızlığı yok.
Denetleyen kurumların bağımsızlığı yok. Merkez Bankası’nın bile bağımsızlığı kalmadı. O demokrasiyle o kadar ilgili de değil. Ama bu demokrasiyi demokrasi yapan bütün unsurlardan yalnızca sandığa oy atmak. Eğer hükümete gidiyorsa sayılır gitmezse de şüphelidir. Konuşulacak asıl konu budur.”
“Diğer konular Türkiye’nin sosyolojik yapısı bilmem bunları eleştiremiyorsan bunların kabahatlisini söyleyemiyorsan, söylemek süs oluyor… Her akşam televizyonda tartışıp duruyorlar.
Ama düşünce özgürlüğü olmadığını, bu fikirlere karşı gereken fikirlerin temsil edilmediği, Kürt görüşünün daha da değişik görüşlerin -hepsine de katılmak zorunda değiliz- temsil edilmediği bir uydurma bir dünyada yaşıyoruz. Antropolojik tahlil yapalım da sonra eleştiremiyorsak bunu yapmak da bir şey söylemek olmuyor, oyalamaca oluyor. Söylenecek bence tek şey ne yazık ki düşünce özgürlüğü yok. Hapishanelerinde en çok gazeteci olan, hükümeti eleştirenlerin en çok hapishaneye tıkıldığı yer dünyada Türkiye.
Bundan sonrasında konuşamayacaksan konuşmayacaksın. Kardeşim bu sefer süs oluyor konuşma. Böyle düşünüyorum. Akşam televizyonlarda, akşam tartışmalarının hepsi süs. Asıl sorunları gizlemek için yapılmış. Tamam bazen oraya çok değerli insanlar çıkıyor, bazılarını takdir ediyorum ama o adam da doğruyu söyleyemiyor ki.
O zaman o adamın kabahati değil. Düşünce özgürlüğü olmayan bir yerde hiç kimse en sonunda hakiki olamaz. Tek konu budur. Düşünce özgürlüğü istiyoruz önce sonra konuşalım, memleketin sorunlarını.
Düşünce özgürlüğü yoksa gene çaresiz kalıyorsun ona dokunma, buna dokunma, onun adını anma, bunun adını anma. Reis’in adını anma.
Ama bir şeyler söylemeye çalışıyoruz ama sınırlı bir söyleme.”
“Gazeteciler sorduğu için konuşuyorum, Ben siyasi konuşmaya yapmaya meraklı değilim.
Siyaset sorana düşünce özgürlüğü yok diyorum. Artık düşünce özgürlüğü yok dedikten sonra akrobatik hareketlerle bir iki siyasi laf da ediyoruz ama ondan sonra da saldırıları bekliyoruz.
Siyasi laf edenleri sokakta dövüyorlar, parmaklarını kırıyorlar, tehditler ediyorlar, mafya karışıyor işin içine.”
Bugün enerjin yüksek, çevrendekilere ilham verecek bir aura saçıyorsun. Altında yatan cesaret ve kendine güven, yeni fırsatların kapılarını aralayabilir. Ancak aceleci tavırlarından kaçın, zamana yayarak düşünmek sana daha fazla fayda sağlayacak. İlişkilerde sözlerin dikkatli seçilmeli; bazı tartışmalarla karşılaşabilirsin. İçsel sesine kulak ver, hislerinle hareket etmek seni doğru yola yönlendirecektir. Yeni projelere adım atmak için uygun bir zaman, sezgilerin rehberliğinde ilerlemelisin. Sağlığında ise enerjini dengelemek için doğada vakit geçirmeyi ihmal etme, bu senin ruhunu besleyecek.
Bugün, sebep-sonuç ilişkileri üzerinde düşünmek için harika bir zaman dilimindesin. İçsel huzurunu sağlamaya yönelik adımlar atabilirsin. Maddi konulara olan ilgini artıracak gelişmeler, sana yeni fırsatlar sunabilir. Bu süreçte sabırlı olmalısın; çünkü emeklerinin karşılığını almak için biraz beklemen gerekebilir. İlişkilerinde derinlik arayışında olabilirsin, duygusal bağların güçlenmesi için özel anlar yaratmaya çalış. Sanatsal ve estetik konular seni çekebilir, yaratıcılığını ifade etmek için fırsatlar bulabilirsin. İçsel dengeni korumak için doğadayken geçireceğin zaman, zihin ve beden sağlığına olumlu katkılar sunacak. Unutma, değişim için donanım kazandığın bu süreç, seni daha güçlü bir birey haline getirecek.
Sosyal ortamlarda kendini oldukça ifade edici bir gün. Anlayışlı ve meraklı tutumun, yeni bağlantılar kurmanda önemli bir rol oynayacak. Farklı perspektiflerle zenginleşen düşüncelerin dikkat çekecek ve insanları etrafında toplamana yardımcı olacak. Ancak, dikkatin dağılabilir; bu nedenle önemli işlere odaklanmayı ihmal etme. Geçmişte yaşanan bazı olaylar, bugün aniden önüne gelebilir; bu durum, duygusal olarak yeniden değerlendirme yapmanı gerektirebilir. İletişim becerilerin, ikili ilişkilerinde krizleri çözmende anahtar olacak. Yeni bilgileri entegre etme yeteneğin, sana fırsatlar sunabilir. Bugün, meraklı ruhunu besle ve açık kal; belki de bir konuşma, seni hayal ettiğinden daha ileriye taşıyacak. Anlık keyifler ve kısa sohbetler, ruhunu besleyecek; daha derin konulara girmeden önce, yüzeyde kalmayı tercih edebilirsin. İçsel sesine kulak vermek, seni geliştirici bir yolculuğa çıkarabilir. Dinamik ve hızlı bir gün seni bekliyor.
Duygusal derinlikler, gün boyunca yüzeye çıkacak. Hislerinizi anlamak için içe dönme zamanı. Aile ve sevdiklerinizle olan ilişkilerinizi gözden geçirebilir, onları daha da derinleştirmek için fırsatlar yaratabilirsiniz. Duygusal güvenlik arayışında olacaksınız; ev ortamında yeniden bir düzenleme yapma isteği doğabilir. Yaratıcılığınızı serbest bırakma ve içsel dünyanızı ifade etme şansı bulacaksınız. İş veya sosyal alanlarda yeni bağlantılar kurma fırsatları gündeme gelebilir, ancak şu anki ruh halinizin etkisiyle aceleci davranmamaya dikkat edin. Gölgenizdeki eski anılar belirip, sizi geçmişe dair düşüncelere sürükleyebilir. Bu anılar, gelecekteki seçimlerinizde bir ışık olabilir. Kendinize karşı nazik olun; hislerinizi kabullenmek, huzurunuzu artıracak.
Enerjiniz dolup taşıyor, çevrenizdekilere ilham kaynağı olma potansiyeline sahipsiniz. Yeteneklerinizi sergilemek ve öne çıkmak için mükemmel bir zaman. Sosyal ortamlarda karşınıza çıkan fırsatlar, liderlik vasıflarınızı göstermenin yanı sıra, başkalarının da desteğini kazanmanıza yardımcı olabilir. Kendinizi ifade etme şekliniz, hitap ettiğiniz kişilerin dikkatini çekiyor. İçsel gücünüzü keşfettiğiniz bu dönemde, yeni projelere yönelmek veya eski projelerinizi canlandırmak için cesur adımlar atabilirsiniz.Aşk hayatınızda ise tutkunuz artış gösteriyor. Sevgilinizle olan iletişiminizde derinleşme ve hislerinizi açıkça ifade etme isteği hakim. Eğer yalnızsanız, karşınıza çıkan yeni insanlardan ilham alabilir ve duygusal anlamda yönelinmesi gereken yeni keşiflere adım atabilirsiniz. Ancak, abartılı beklentiler içindeyseniz, hayal kırıklığına uğrayabileceğiniz bir durum söz konusu.Kariyer alanında, genel olarak olumlu gelişmeler yaşanabilir. İnisiyatif almak ve yaratıcı çözümler üretmek konusunda kendinizi gösterdiğiniz takdirde, birçok kapı açılabilir. Ancak, ekip çalışmasına olan yatkınlığınızı göz ardı etmeyin. Başkalarının fikirlerine değer vermek, işbirliği yapmanızı kolaylaştırabilir.Sıhhat açısından, biraz daha dikkatli olmanız faydalı olabilir. Stresten uzak durmak ve ruhsal dinginliği sağlamak için zaman ayırmalısınız. Meditasyon veya fiziksel aktivite ile kendinizi yeniden enerjilenme fırsatını değerlendirin. Unutmayın, içsel dengeyi sağlamak, genel açıdan sağlığınıza olumlu bir etki yapacaktır.
Bugün detaylara olan düşkünlüğün, sana büyük avantajlar sağlayacak. Küçük ayrıntılar gözünden kaçmadığı için karşına çıkan fırsatları değerlendirmekte zorlanmayacaksın. İş yerindeki görevlerini daha bir titizlikle yerine getirme arzusu içinde olabilirsin. Arkadaşlarınla olan ilişkilerinde ise üzerindeki baskının azalmasıyla, iletişimin güçlenecek. Duygusal açıdan daha sakin ve huzurlu bir dönemdesin. Kendine zaman ayırarak zihnini dinlendirmeyi unutma, bu ruhsal dinginlik sana yeni perspektifler kazandıracak. Sağlığına dikkat etmekte fayda var; bedenin de bu yoğun tempo içinde bir nefes almaya ihtiyaç duyuyor. Alışveriş yapmayı planlıyorsan, sezgilerin bu konuda seni yönlendirecek. Unutma, denge her şeyin anahtarı.
Bugün güzellik, uyum ve denge arayışın ön planda. İlişkilerinde daha fazla empati gösterme ihtiyacı hissedebilirsin. Başkalarıyla olan iletişimin, önemli bağlantılar oluşturmak için oldukça verimli olacak. Aynı zamanda sanatsal yönlerini keşfetmek için ilham bulabilirsin; sanat veya estetikle ilgili projeler gündeme gelebilir. Duygusal yönlerini dengelemek için sevdiğin kişilere zaman ayırmak, ruh halini iyileştirebilir. Fikirlerin konusunda kararsızlık hissedebilir, bu yüzden zaman ayırarak düşünmekte fayda var. İçsel huzurunu sağlamak adına, yalnız kalmanın ve düşünmenin yollarını bulmayı unutma. Gündelik hayatta küçük yenilikler yapmak, sana taze bir enerji katabilir. Kendine olan güvenini artıracak adımlar atabilirsin; unutmamalısın ki, dengeyi sağlamak için bazen risk almaktan çekinmemek gerekebilir. Başkalarının görünümüne dair eleştiriler, seni etkileyebilir; bu nedenle sağduyulu olman faydalı olacaktır. Kendine dön, içsel bir yolculuğa çık ve neyin gerçekten seni mutlu ettiğini keşfet.
Duyguların derinliklerine dalmak için ideal bir gün. İçsel dönüşüm süreçlerinden geçmek, ruhsal büyüme açısından fayda sağlayabilir. Gizli kalmış düşünceler ve hislerle yüzleşmek, karanlıkta gizlenmiş olan gerçeği aydınlatabilir. Başkalarıyla olan ilişkilerde daha samimi ve cesur olmanı sağlayacak fırsatlar karşına çıkabilir. Hayatında seni sıkıştıran duygusal bağların sorgulamaya açılabilir; bu, sağlıklı sınırlar koymana olanak tanır. Aniden karşılaşacağın değişimler, geçmişteki olayların yeniden gözden geçirilmesi için tetikleyici olabilir. İçsel gücünü keşfedin ve ruhsal yönlerine daha fazla odaklanın. Herkesin bildiği yüzeysel gerçeklerin ötesine geçip derinlemesine bakmak için cesur ol. İnanılmaz intuitif hislerin, doğru kararları almanda rehberlik edebilir. Bu deneyimleri, hayatının yönünü değiştirecek bir dönüm noktası olarak değerlendirmelisin. Kendine güven ve içsel bilgeliklerine kulak ver.
Bugün, maceracı ruhun kendini daha da güçlü hissetmesine sebep olacak fırsatlar karşına çıkabilir. Yeniliklere açık olmalı ve kalbinin sesine kulak vermelisin. Seyahat planları yapma isteği içinde büyüyebilir, farklı kültürlerle tanışmanın tadını çıkarabilirsin. Sosyal etkileşimlerin artacak; arkadaşların ve yeni tanıştıkların sayesinde ilham dolu anlar yaşayabilirsin. Ancak, düşüncelerini ifade ederken dikkatli olman gerek; zira insanlar arasındaki iletişimde yanlış anlamalar ortaya çıkabilir. İçsel huzurunu bulmak için doğada zaman geçirmeyi tercih edebilirsin. Bu günlerde, hayallerini gerçeğe dönüştürmek için atacağın adımlar önemli bir ivme kazandırabilir. Geleceğe dair umutların güçlenirken, senin önündeki engellerin aslında ne kadar da aşılabilir olduğunu fark edeceksin.
Bugün, sorumluluklar ve hedeflerin öncelikli hale gelecek. İş yerinde veya kişisel projelerde disiplinini korumak, başarılı sonuçlar elde etmeni sağlayacak. Ancak, aşırı çalışmaktan kaçınmak önemli; ruhsal ve bedensel sağlığına özen göstermelisin. Arkadaşlarınla olan ilişkilerin derinleşebilir, bazı beklenmedik desteklerle karşılaşabilirsin. Dikkatini sağlıklı alışkanlıklarına yönlendirmek, iç huzurunu artıracak. Kariyerinde yeni fırsatlarla karşılaşabilirsin; ama aceleci davranma. Detayları gözden geçirmek seni başarıya götürecektir. İleri görüşlülüğün ve sağlam adımların, seni hedeflerine bir adım daha yaklaştıracak. Bugün, kararlılıkla attığın her adımın kıymetli olduğunu unutma.
Bugün, sıradışı düşünce yapın ve yenilikçi bakış açınla öne çıkıyorsun. Sosyal çevrende farklılık yaratma arzusu içindesin. İnsanlarla olan iletişiminde daha özgür ve samimi bir tutum sergilemek, ilişkilerini derinleştirebilir. Kendi fikirlerine güven ve onları paylaşmaktan çekinme; bu, başkaları üzerinde olumlu bir etki yaratabilir. Ancak, ani değişimlere karşı hazırlıklı ol. Aceleci davranmamak, planlarını daha sağlam temellere oturtmana yardımcı olacak. İlham verici bir atmosferdesin; sanatsal ve yaratıcı projelere yönelmek için harika bir zaman dilimindesin. Geleceğinle ilgili hayallerini somut hale getirmek adına atılacak adımlar, sana yeni kapılar açabilir. Unutma, senin özgün bakış açın ve yenilikçi ruhun, seni bulunduğun noktadan daha ileriye taşıyacak.
Duygusal derinlikler ve içsel huzur arayışında yeni kapılar açılıyor. Bugün, sezgilerin güçlü olacak. İçsel düşündüklerin, dış dünya ile bağlantını derinleştirebilir. Kendini yaratıcı ifadelere kaptırmak için mükemmel bir zaman. Sanatsal projeler veya hobi aktiviteleri, ruhunu besleyecek. İlişkilerde hassasiyet ön planda; sevdiklerinle duygu paylaşımında açık olabilirsin. Ancak dikkat et, başkalarının duygusal yüklerini fazla üstlenmemeye çalış. Kendine zaman ayırmayı unutma; meditasyon ya da doğa yürüyüşleri, zihnini arındırmana yardımcı olur. Unutma, içsel gücün her şeyin üstesinden gelebilir.