
Kısa Dalga Podcast’te Ahmet Orhan’ın sorularını yanıtlayan Nobel Ödüllü yazar Orhan Pamuk, son romanı Veba Geceleri’nin tam ‘korona’ günlerinde yayınlanmasındaki mistisizmi, önceki romanlarıyla benzerlik ve farklarını, yazmayı tasarladığı yeni romanını, Türkiye’de yaşamayı ve siyaset üzerine düşüncelerini anlattı.
‘Veba Geceleri’ kitabına gelen eleştirileri de değerlendiren Pamuk, “Bu kitabım daha çok siyasetin salçasına, çorbasına bulaşarak etrafa saçıldı. Hükümeti eleştiremiyorlar, ‘Ne yapalım Orhan Pamuk’u eleştirelim’ diyorlar. Saldırıların nedeni, kitaplarımın sevilmesine duyulan haset, kıskançlık ve siyasi öfke” diye konuştu.
Türkiye’de demokrasinin yalnızca sandığa oy atma kısmının kaldığını ifade eden Pamuk şöyle konuştu:
“Zenginle fakir çok farklı, birbirinden ayrılmış ve fena bir gelir dağılımı eşitsizliği var. Bundan daha önemlisi bizde artık demokrasinin yalnızca sandıkta oy atma kısmı kaldı. Demokrasinin kuvvetler ayrılığı kalmadı. Mahkemelerin bağımsızlığı kalmadı ve en önemlisi fikir özgürlüğü düşünce özgürlüğü kalmadı. Azınlıklara saygı kalmadı.
Türkiye bir demokrasi değil. Şu anlamda bir demokrasi, sandığa gidiliyor ve oylar veriliyor. Ama unutmayın sandıktan istenilen sonuç çıkmayınca Doğu illerinde olduğu gibi İstanbul’un belediye seçiminde birinci seçimde olduğu gibi o sandıklar da kaçırılıyor. Türkiye’de eğer iktidar partisine oy veriyorsanız demokrasiye benzeyen bir şey olur. Çünkü o oyları sayıyorlar. Fikir özgürlüğü yok, bir kuvvetler ayrımı yani mahkemelerin bağımsızlığı yok.
Denetleyen kurumların bağımsızlığı yok. Merkez Bankası’nın bile bağımsızlığı kalmadı. O demokrasiyle o kadar ilgili de değil. Ama bu demokrasiyi demokrasi yapan bütün unsurlardan yalnızca sandığa oy atmak. Eğer hükümete gidiyorsa sayılır gitmezse de şüphelidir. Konuşulacak asıl konu budur.”
“Diğer konular Türkiye’nin sosyolojik yapısı bilmem bunları eleştiremiyorsan bunların kabahatlisini söyleyemiyorsan, söylemek süs oluyor… Her akşam televizyonda tartışıp duruyorlar.
Ama düşünce özgürlüğü olmadığını, bu fikirlere karşı gereken fikirlerin temsil edilmediği, Kürt görüşünün daha da değişik görüşlerin -hepsine de katılmak zorunda değiliz- temsil edilmediği bir uydurma bir dünyada yaşıyoruz. Antropolojik tahlil yapalım da sonra eleştiremiyorsak bunu yapmak da bir şey söylemek olmuyor, oyalamaca oluyor. Söylenecek bence tek şey ne yazık ki düşünce özgürlüğü yok. Hapishanelerinde en çok gazeteci olan, hükümeti eleştirenlerin en çok hapishaneye tıkıldığı yer dünyada Türkiye.
Bundan sonrasında konuşamayacaksan konuşmayacaksın. Kardeşim bu sefer süs oluyor konuşma. Böyle düşünüyorum. Akşam televizyonlarda, akşam tartışmalarının hepsi süs. Asıl sorunları gizlemek için yapılmış. Tamam bazen oraya çok değerli insanlar çıkıyor, bazılarını takdir ediyorum ama o adam da doğruyu söyleyemiyor ki.
O zaman o adamın kabahati değil. Düşünce özgürlüğü olmayan bir yerde hiç kimse en sonunda hakiki olamaz. Tek konu budur. Düşünce özgürlüğü istiyoruz önce sonra konuşalım, memleketin sorunlarını.
Düşünce özgürlüğü yoksa gene çaresiz kalıyorsun ona dokunma, buna dokunma, onun adını anma, bunun adını anma. Reis’in adını anma.
Ama bir şeyler söylemeye çalışıyoruz ama sınırlı bir söyleme.”
“Gazeteciler sorduğu için konuşuyorum, Ben siyasi konuşmaya yapmaya meraklı değilim.
Siyaset sorana düşünce özgürlüğü yok diyorum. Artık düşünce özgürlüğü yok dedikten sonra akrobatik hareketlerle bir iki siyasi laf da ediyoruz ama ondan sonra da saldırıları bekliyoruz.
Siyasi laf edenleri sokakta dövüyorlar, parmaklarını kırıyorlar, tehditler ediyorlar, mafya karışıyor işin içine.”
Bugün sezgilerin oldukça güçlü, bu da seni içsel bir yolculuğa çıkmaya yönlendirebilir. Kendine zaman tanımalı ve hislerini dinlemelisin. Ani kararlar almak yerine biraz derin düşünmek faydalı olabilir. Sosyal ilişkilerde iletişimde bulunmak, dostlukları pekiştirmek için uygun bir zaman. Bir proje veya hedef üzerinde odaklanmak seni çok daha verimli kılacak. Sağlık konularında ise günlük rutinine dikkat etmek, enerjini yükseltmek için önem taşıyor. Kendine karşı nazik ol ve stres yönetimi tekniklerine yönel. Sevdiklerinle olan bağlarını güçlendirirken, bağımsızlığını da korumayı unutma. Bugün, içsel dengeyi sağlamak için gerekli adımları atma fırsatını değerlendirebilirsin.
Bugün huzur ve güven arayışın ön planda olacak. İçsel dengeyi sağlamak için sakinliğe ihtiyacın var. Etrafındaki insanlarla olan ilişkilerini düzenlemek, sevgi dolu anlar yaşamak için kesinlikle faydalı olacak. Maddi konularda daha temkinli ve düşünceli olabilirsin; yapıcı adımlar atmak için iyi bir zaman. Kendini geliştirmenin yollarını ararken, içinde bulunduğun durumu daha iyi değerlendirebilmek için görmezden geldiğin şeylere dikkat etmelisin. Doğanın ve güzelliklerin sana ilham vereceği anlar, ruhunu besleyecek. Kendine küçük kaçamaklar yapmayı unutma. Unutma, sabırlı olmak her zaman kazandırır.
Düşüncelerinin hızla akacağı bir döneme adım atıyorsun. İletişim becerilerin ön plana çıkacak ve sosyal çevrende etkileyici diyaloglar kurma şansın doğacak. Akıllıca düşünme ve esnek zihin yapın sayesinde çeşitli konularda iyi sonuçlar elde edebilirsin. Yenilikçi fikirlerinle dikkat çekecek, insanları etrafında toplayacaksın. Ancak bazen kararsızlık hissi kaplayabilir; gelen fikirlerin arasında kaybolma ihtimaline karşı, odaklandığın hedefleri belirleyip üzerine gitmekte fayda var.Aşk konusunda, sevdiğin kişiyle iletişimin güçlenmiş görünüyor. Esprili ve neşeli yaklaşımın, aranızdaki bağı daha da kuvvetlendirebilir. Tek başına olanlar için ise sosyal ortamlarda tanışma fırsatları söz konusu olabilir. Hızla gelişen olaylara açık olmalı ve fırsatları değerlendirmekten çekinmemelisin.Kendine vakit ayırmak da önemli. Duygusal zenginlik, belirli bir denge ile gelişir. İçsel huzurunu sağlamak adına meditasyon ya da doğada zaman geçirmek, zihnini dinlendirir. Sağlığa dikkat etmek, enerjini artırmak için yapacağın küçük değişiklikler de faydalı olabilir. Şimdi ilham dolu bir dönemdesin; düşüncelerini eyleme dökmek için mükemmel bir zaman.
Duygusal derinliğin ve sezgisel yeteneklerin ön planda. Bugün, ilişkilerde daha fazla anlayış ve şefkat gösterme isteği duyacaksın. Geçmişteki anılarla dolup taşabilir, bu da seni içsel bir yolculuğa itebilir. Ailevi bağlara ve ev hayatına olan özlem artarken, kendini sevdiklerinle bir araya gelmek isteği içinde bulabilirsin. Ani bir karar verme isteği, mantıklı düşünmeni zorlaştırabilir; bu yüzden ani tepkilerden kaçınmak faydalı olacak. Bir süredir ertelediğin duygusal konuları ele almak için uygun bir zaman. Kendine karşı nazik olmayı unutma; içsel huzurunu sağlamak için meditasyona ya da doğayla iç içe bir aktiviteye yönelebilirsin. Günün genel olarak, kalp ile akıl arasındaki dengeyi sağlaman gereken bir dönem.
Kendine olan güvenin yüksek ve kararlılığın dikkat çekici. Bugün, liderlik niteliklerin ön plana çıkacak; çevrendeki insanları etkileme konusunda başarılı olabilirsin. Sosyal ortamlarda daha fazla öne çıkmak, düşüncelerini paylaşmak için güzel bir zaman. Bu durum, hem kişisel ilişkilerine hem de iş hayatındaki iş birliklerine katkı sağlayabilir.Maddi konularında hoş sürprizlerle karşılaşma ihtimalin var. Yatırım yapmayı düşünüyorsan, yaratıcı fikirler edinebilir ve cesur adımlar atabilirsin. Aşk hayatında ise duygusal yoğunluk artış gösterebilir. Partnerinle yapacağın samimi bir konuşma, aranızdaki bağı güçlendirebilir. Yeni biriyle tanışmak için de olumlu bir dönemdesin; karşındaki kişinin enerjisinden etkilenebilirsin.Kendini ifade ederken yaratıcı yeteneklerini öne çıkarabilirsin; sanat, yenilik ve eğlence, gününün önemli temasını oluşturacak. Ancak, dikkat etmen gereken nokta aşırı özgüven; alçakgönüllülüğü ihmal etmemek, ilişkilerini korumak açısından faydalı olacaktır. Kendine güven, ama başkalarını da dinlemekten geri durma. Bugün, hem içsel dinginliğini sağlayabilmek hem de çevrendeki insanlara ilham verebilmek adına mükemmel bir fırsat.
Bugün, analitik zihninle çevrendeki olayları bir araya getirme konusunda oldukça heveslisin. Gözlem yeteneğin ve dikkatini dağıtacak şeylerden arınma isteğin sana bilgi dolu bir gün sunacak. İş yerinde ya da kişisel projelerinde detaylar üzerinde yoğunlaşman gerektiğini hissedebilirsin. Bu süreçte içine kapanmayı tercih etmek yerine aktif bir şekilde iletişim kurman faydalı olacak. Ayrıca, beslenme ve sağlık konularına yaklaşımında titiz olmaya eğilimli olabilirsin. Küçük değişiklikler yaparak kendini daha iyi hissetmek adına iyi bir zaman. Bir arkadaşınla yapacağın samimi bir sohbet sana yeni bir bakış açısı kazandırabilir. Zaman zaman mükemmeliyetçilik doğal bir eğilim olsa da, gün içinde aksiliklerle karşılaşman olası. Bunlara karşı sabırlı olmalısın; sonrasında keyifli sürprizlerle dolu bir gün seni bekliyor. İhtiyaç duyduğun her şey için ruh halini dengelemeyi unutma, zira iç huzurunu sağlayarak daha verimli olabilirsin.
Bugün, sosyal ilişkilerdeki enerjinin yükseldiği bir dönemdesin. İnsanlarla olan etkileşimlerin, senin için son derece keyifli ve uyumlu geçebilir. Eğlenceli etkinliklere katılmak, yeni insanlarla tanışmak için harika bir zaman. Sanatsal yeteneklerini sergilemek, yaratıcı projelere yönelmek için ilham dolu bir gün olabilir. İçsel denge arayışın, seni huzurun peşinde koşmaya yönlendirecek. Geçmişteki olayları yeniden değerlendirip, kendine yeni hedefler belirlemek için iyi bir fırsat. Duygusal anlamda derinliklere inmek, ilişkilerini daha sağlıklı bir temele oturtmana yardımcı olabilir. Kendini açık kalp ve zihinle ifade etmek için uygun bir zaman. Unutma, başkalarıyla olan bağlantın, seni büyütmekte ve desteklemekte önemli bir rol oynuyor. Bugün, sevdiklerinle vakit geçirmek ve duygusal bağları güçlendirmek, ruhuna iyi gelecek. Kendi değerini bilmek ve başkalarıyla olan etkileşimlerinde bunu yansıtmak, sana yeni kapılar açabilir. Kısacası, bugün sosyal alanlarda aktif olmak, kendini ifade etme fırsatını ve keyifli anları beraberinde getirecek.
Duygusal yoğunluğun artacağı bir dönemdesin. İçsel derinliklere dalış yapma ve kendini keşfetme fırsatını değerlendirebilirsin. Gizli kalmış hislerin gün yüzüne çıkabilir, bu da ilişkilerini sorgulamana yol açabilir. Yaşamın karmaşasında kendini bulmak adına içsel huzuru sağlamaya yönelik adımlar atabilirsin. İletişimlerinde dikkatli ol, zira bazı söylenenler, düşündüğünden daha fazla derin anlam taşıyabilir. Kararlılık ve cesaret göstereceğin bir gün; bu, hedeflerine ulaşmanda büyük bir motivasyon kaynağı olacak. Kendi sınırlarını zorlayarak, çevrendeki insanlara ilham verebilirsin. Duygusal bağların güçlenebilir, sevdiklerinle daha derin sohbetler yapma fırsatı yakalayabilirsin. Kendine zaman ayırmayı unutma, ruhsal dengeyi sağlamak için solitude anları yaratmak faydalı olacaktır.
Yeni maceralara atılmak için mükemmel bir zaman. Doğadaki hareketliliğin ve dinamik enerjinin seni etkisi altına alacağı bu dönemde, keşfetme arzun yoğunlaşacak. Yeni insanlarla tanışma ve farklı kültürleri deneyimleme fırsatları karşına çıkabilir. İletişim becerilerin artarken, görüşlerinle başkalarını etkileme gücüne sahip olacaksın.Duygusal açıdan kendini iyi hissedeceksin, içinde bir huzur var. Ancak, bu huzuru korumak için sevdiklerinle olan ilişkilerine dikkat etmeli, empati yaparak onların duygularını anlamaya gayret göstermelisin. Eğitim ve kişisel gelişim konularına yönelmek, bilgi dağarcığını genişletmek için harika bir fırsat olabilir. Kendini geliştirmeye yönelik kurslar veya atölyeler ilgin çekebilir.Maddi konularda dikkatli olman gerekiyor, harcamalarını kontrol altında tutmakta fayda var. Hızlı kararlar almak yerine, durup düşünmek sana yarar sağlayacaktır. Sezgilerin güçlü ve bu sezgiler doğrultusunda kararlar almak için kendine güvenmelisin. Bugün içsel yolculuklar yaparak, ruhsal anlamda derinlere inmek isteyebilirsin. Kendini sorgulamak ve içsel dengeyi bulmak, ruh halini olumlu yönde etkileyecektir.
Disiplinin ve kararlılığının öne çıkacağı bir gün. Hayatında üzerinde çalıştığın projeler, uzun vadeli hedeflerin için önemli adımlar atma fırsatı sunacak. Dikkatini toplayarak ilerlersen, hayal ettiğin başarıya ulaşman pek uzak değil. Aile ve yakın arkadaşlarınla olan ilişkilerinde duygusal destek arayışın artabilir, bu durum senin için rahatlatıcı bir etki yaratabilir. Kendine karşı eleştirel olma eğilimindesin; biraz daha nazik ol ve kendini birçok zorluğun üstesinden gelebilen bir birey olarak gör. İş yerinde takım çalışmasına daha fazla önem vermek, iş zekanı ortaya koymanı sağlayacak. Gereksiz çatışmalardan kaçınarak, alçakgönüllülüğünle dikkat çekebilir ve insanların takdirini kazanabilirsin. Gün sonunda iç huzurunu bulmak adına bir süre yalnız kalmak veya doğayla bütünleşmek senin için iyi gelebilir.
Bugün özgün fikirlerin ve yaratıcılığın ön planda olacak. Sosyal ilişkilerdeki dinamik değişiklikler dikkatini çekebilir; yeni bağlantılar kurmak için cesur adımlar atabilirsin. Kendi iç dünyandaki yenilikçi düşünceler, başkalarına ilham kaynağı olacak. Duygusal derinlikler yerini mantıklı değerlendirmelere bırakabilir, böylece daha rasyonel kararlar alabilirsin. Özgürlük ihtiyacın artabilir; bu da, sana uçsuz bucaksız bir alan açacak. Tabii ki bu süreçte dengeyi korumak önemli, çünkü aşırı bağımsızlık bazen yalnızlık hissi getirebilir. Kendine alan tanırken, sevgi dolu anları da unutmamakta fayda var. İçsel huzurunu sağlamak için meditasyon veya doğa yürüyüşleri sana iyi gelebilir. Çevrendekilere karşı duyarlılığın artması, sosyal bilinçle hareket etmene kapı aralayabilir; bu da dostluklarını güçlendirebilir. Kendini ifade etme yollarını bulmakta kararlı olsan da, esneklik göstermek de fayda sağlayacaktır. Bugün seni bekleyen sürprizlere açık ol, çünkü güzel fırsatlar kapını çalabilir.
Duygusal derinliklerin ve sezgisel yeteneklerinin ön planda olduğu bir gün. İçsel bir dönüşüm geçirebilir, ruhsal olarak yenilenme isteği hissedebilirsin. Sanatsal bir proje üzerinde çalışmak, yaratıcılığını ifade etmek için ilham verici bir zaman. İletişimde bazı belirsizliklerle karşılaşabilirsin; bu nedenle hislerine güvenerek hareket etmek önemli. Sevdiklerinle olan bağların güçleniyor, karşılıklı anlayış ve destekle ilişkilerini derinleştirebilirsin. Kendine zaman ayırmak, meditasyon veya doğada yürüyüş yapmak ruhunu besleyecek. Hayallerinin peşinden koşmak için kararlılıkla adım atabilirsin, ancak pratikliğini kaybetmemeye dikkat et. Kendini keşfetme yolculuğu içinde değerli dersler öğrenebilir, geçmişle yüzleşmek için cesaret bulabilirsin. Hayatındaki olumlu değişimlerin farkına varmak ve bunları kucaklamak için hazır ol.