
Kısa Dalga Podcast’te Ahmet Orhan’ın sorularını yanıtlayan Nobel Ödüllü yazar Orhan Pamuk, son romanı Veba Geceleri’nin tam ‘korona’ günlerinde yayınlanmasındaki mistisizmi, önceki romanlarıyla benzerlik ve farklarını, yazmayı tasarladığı yeni romanını, Türkiye’de yaşamayı ve siyaset üzerine düşüncelerini anlattı.
‘Veba Geceleri’ kitabına gelen eleştirileri de değerlendiren Pamuk, “Bu kitabım daha çok siyasetin salçasına, çorbasına bulaşarak etrafa saçıldı. Hükümeti eleştiremiyorlar, ‘Ne yapalım Orhan Pamuk’u eleştirelim’ diyorlar. Saldırıların nedeni, kitaplarımın sevilmesine duyulan haset, kıskançlık ve siyasi öfke” diye konuştu.
Türkiye’de demokrasinin yalnızca sandığa oy atma kısmının kaldığını ifade eden Pamuk şöyle konuştu:
“Zenginle fakir çok farklı, birbirinden ayrılmış ve fena bir gelir dağılımı eşitsizliği var. Bundan daha önemlisi bizde artık demokrasinin yalnızca sandıkta oy atma kısmı kaldı. Demokrasinin kuvvetler ayrılığı kalmadı. Mahkemelerin bağımsızlığı kalmadı ve en önemlisi fikir özgürlüğü düşünce özgürlüğü kalmadı. Azınlıklara saygı kalmadı.
Türkiye bir demokrasi değil. Şu anlamda bir demokrasi, sandığa gidiliyor ve oylar veriliyor. Ama unutmayın sandıktan istenilen sonuç çıkmayınca Doğu illerinde olduğu gibi İstanbul’un belediye seçiminde birinci seçimde olduğu gibi o sandıklar da kaçırılıyor. Türkiye’de eğer iktidar partisine oy veriyorsanız demokrasiye benzeyen bir şey olur. Çünkü o oyları sayıyorlar. Fikir özgürlüğü yok, bir kuvvetler ayrımı yani mahkemelerin bağımsızlığı yok.
Denetleyen kurumların bağımsızlığı yok. Merkez Bankası’nın bile bağımsızlığı kalmadı. O demokrasiyle o kadar ilgili de değil. Ama bu demokrasiyi demokrasi yapan bütün unsurlardan yalnızca sandığa oy atmak. Eğer hükümete gidiyorsa sayılır gitmezse de şüphelidir. Konuşulacak asıl konu budur.”
“Diğer konular Türkiye’nin sosyolojik yapısı bilmem bunları eleştiremiyorsan bunların kabahatlisini söyleyemiyorsan, söylemek süs oluyor… Her akşam televizyonda tartışıp duruyorlar.
Ama düşünce özgürlüğü olmadığını, bu fikirlere karşı gereken fikirlerin temsil edilmediği, Kürt görüşünün daha da değişik görüşlerin -hepsine de katılmak zorunda değiliz- temsil edilmediği bir uydurma bir dünyada yaşıyoruz. Antropolojik tahlil yapalım da sonra eleştiremiyorsak bunu yapmak da bir şey söylemek olmuyor, oyalamaca oluyor. Söylenecek bence tek şey ne yazık ki düşünce özgürlüğü yok. Hapishanelerinde en çok gazeteci olan, hükümeti eleştirenlerin en çok hapishaneye tıkıldığı yer dünyada Türkiye.
Bundan sonrasında konuşamayacaksan konuşmayacaksın. Kardeşim bu sefer süs oluyor konuşma. Böyle düşünüyorum. Akşam televizyonlarda, akşam tartışmalarının hepsi süs. Asıl sorunları gizlemek için yapılmış. Tamam bazen oraya çok değerli insanlar çıkıyor, bazılarını takdir ediyorum ama o adam da doğruyu söyleyemiyor ki.
O zaman o adamın kabahati değil. Düşünce özgürlüğü olmayan bir yerde hiç kimse en sonunda hakiki olamaz. Tek konu budur. Düşünce özgürlüğü istiyoruz önce sonra konuşalım, memleketin sorunlarını.
Düşünce özgürlüğü yoksa gene çaresiz kalıyorsun ona dokunma, buna dokunma, onun adını anma, bunun adını anma. Reis’in adını anma.
Ama bir şeyler söylemeye çalışıyoruz ama sınırlı bir söyleme.”
“Gazeteciler sorduğu için konuşuyorum, Ben siyasi konuşmaya yapmaya meraklı değilim.
Siyaset sorana düşünce özgürlüğü yok diyorum. Artık düşünce özgürlüğü yok dedikten sonra akrobatik hareketlerle bir iki siyasi laf da ediyoruz ama ondan sonra da saldırıları bekliyoruz.
Siyasi laf edenleri sokakta dövüyorlar, parmaklarını kırıyorlar, tehditler ediyorlar, mafya karışıyor işin içine.”
Bugün enerjin yükseliyor, çevrendeki insanlara karşı olan samimiyetin ön planda. Yeniliklere açık olmalı, geçmişte yaşadığın deneyimlerden ders alarak ileriye doğru adım atmak için fırsatlar yaratmalısın. İçinde bulunduğun durumu sorgulamak ve yenilikler aramak için uygun bir zaman. Sosyal ilişkilerinde daha güçlü bağlar kurabilir, toplumsal etkinliklerde öne çıkabilirsin. Ancak aceleci davranmamaya, kararlarını iyice düşünerek almaya özen göstermelisin. Zihnindeki düşünceler yoğun ve belirsiz olabilir; bu durumu çözmek için meditasyon veya doğada vakit geçirmek faydalı olacaktır. Kendine zaman ayırmayı unutma, içsel motivasyonunu artırmak için bir şeyler yapmalısın. Hedeflerine ulaşmak için azimle ilerlemeye devam et, karşına çıkan engellerin üstesinden gelebilirsin. Unutma, içindeki ateş ve tutku seni ileriye taşıyacak.
Bugün, hayatında kararlı bir duruş sergileme zamanı. İçsel huzurun ön planda olduğu bir dönemdesin ve bu durum, çevrendeki insanlarla olan ilişkilerini de olumlu yönde etkiliyor. Maddi konularda dikkatli olman, harcamalarını gözden geçirmeni gerektiriyor. Küçük tasarruflarla büyük farklar yaratabileceğini unutma. Duygusal olarak derin bir bağ arayışı içinde olabilirsin; bu, ilişkilerinde sıcaklık ve samimiyeti artıracak. Kendine zaman ayırmak ve doğa ile baş başa kalmak, ruhunu besleyecek. Alışkanlıklarını gözden geçirip, zararlı olanlardan uzaklaşmak için motive olabilirsin. Kendi sınırlarını belirlemekten çekinme; bu, kişisel gelişiminde önemli bir adım olacak. Gözlemci ruhun, olaylara farklı bir bakış açısı katmanı sağlayacak. Bugünü verimli geçirmeyi başarabilirsin.
Bugün, düşüncelerinin akışkanlığı ile dikkat çekiyorsun. Zihinsel enerjin yüksek; yeni fikirler ve projeler üzerinde çalışmak için mükemmel bir zaman. Sosyal etkileşimlerin artabilir; arkadaşlarınla yaptığın sohbetler, senin için ilham verici hale gelebilir. Ancak, dikkat dağıtan unsurlara karşı temkinli olmalısın. İletişim becerilerin öne çıkarken, bazı yanlış anlamalar da söz konusu olabilir. Kendini ifade ederken açık olman, karışıklıkları önler. Aynı zamanda, eski dostlarla bir araya gelmek, nostaljik anlar yaşatabilir. İçsel zenginliklerin üzerinde durup, kendine dönmeyi unutma; bu, ruhsal ve zihinsel olarak denge bulmana yardımcı olacaktır. Yenilikçi düşüncelerini hayata geçirebilirsen, başarı senin yanında olacaktır.
Duygularınızın derinliklerine inme zamanı. Bugün, içsel dünyanıza yönelmek, hislerinizi daha net anlamak için uygun bir dönem. Geçmişle ilgili anılar gün yüzüne çıkabilir; bunları sorgulamak ve kabullenmek, ilerlemenizi sağlayacak. Aile bağlarınız daha da güçleniyor, sevdiklerinizle yapacağınız anlamlı sohbetler ruhunuzu besleyecek. Kendinizi ifade etmekte zorlanabileceğiniz bir gün olabilir, düşüncelerinizi paylaşmak için daha sakin bir zaman seçmeyi düşünebilirsiniz. Evdeki huzur, dışarıdaki karmaşadan daha kıymetli olacak. Kendi içsel ihtiyaçlarınıza odaklanmak, sağlıklı sınırlar koymak, kendinizi daha iyi hissetmenizi sağlayacak. Unutmayın, duygusal yaralarınızı onarmak için önce kendinize nazik olmalısınız.
Güne enerjik ve kendinden emin bir şekilde başlıyorsun. Yaratıcılığın zirveye tırmanacak; bu, projelerini hayata geçirebileceğin harika bir dönem. Aşk hayatında ise tutku ön planda, partnerinle ilgili daha derin bir bağ kurma fırsatı bulabilirsin. Sosyal çevren, seni destekleyen güçlü dostlarla dolu; bu, birlikte keyifli etkinliklere katılma şansı verecek. İş hayatında ise, liderlik becerilerin göze çarpacak ve ekip arkadaşlarından takdir toplayacaksın. Ancak, aşırı gururdan kaçınmakta fayda var; alçakgönüllü olduğunda insanlar senin yanında olmayı sevecek. Kendi iç dünyanda ise ufak bir muhasebe yapma ihtiyacı hissedebilirsin; bu, yeni hedeflerin için faydalı olacak. Unutma, içsel ışığın başkalarına ilham verecek.
Bugün detaylara odaklanma isteğin artıyor, çevrendeki insanlarla olan iletişimlerinde netlik arayışındasın. Kendini organize etme yeteneğinle işlerin üzerinde ustaca durabilirsin. Sağlık ve yaşam tarzına dair yapmayı düşündüğün değişiklikler için uygun bir zaman. Kendine olan güvenin artarken, başkalarına destek olma arzun da yükselebilir. İlişkilerde samimiyet ön planda, sevdiğin kişilerle derin konuşmalar yapabilirsin. Planlarını uygulamaya koymak için heyecanlı bir dönemdesin, sıkı çalışma ve kararlılık seni bekleyen fırsatların kapısını aralayacak. Ancak kendini fazla eleştirel bir şekilde değerlendirmemeye dikkat et, mükemmeliyetçilik seni zorlayabilir. Yaratıcı projeler için ilham alabilir, sanatsal yönlerini keşfetme imkanı bulabilirsin. Kendine güvenerek adım atmak, olumlu sonuçlar elde etmeni sağlayacak.
Sosyal ilişkilerde olumlu bir atmosfer var, etrafındaki insanlarla güzel bağlantılar kurma fırsatını değerlendirmelisin. Duygusal denge arayışın bu dönemde artabilir, iç huzurunu bulmak için kendine zaman ayırman önemli. Hayatının bazı alanlarında uyum ve denge sağlamakla ilgili adımlar atabilirsin. Özellikle kariyerle ilgili konularda, başkalarının düşüncelerine açık olman faydalı olacak. Düzenli alışkanlıklarını gözden geçirip, sağlıklı yaşam rutinine odaklanman iyi bir seçim olabilir. Yaratıcı projelere yönelmek, ilham dolu anlar yaşamanı sağlayacak. Ayrıca, sevgi ve romantizm alanında sürprizlerle karşılaşman mümkün, bu yüzden kalbini açık tutmayı unutma.
Duygusal derinlikler devreye girmekte. İçsel gücünü keşfetmek için doğru bir fırsat bulacaksın. İletişim becerilerin artacak; bu, bilgiyi paylaşma arzusunu tetikleyecek. Tamamlanmamış ilişkiler yeniden gündeme gelebilir, geçmişle yüzleşme isteği ağır basabilir. Kendi sınırlarını belirlemekte başlayacak, çatışmalardan kaçınmak adına dengeyi sağlama yoluna gideceksin. Maddi konularda dikkatli olman gereken bir zaman dilimindesin; harcamalarını gözden geçirmen faydalı olabilir. İçsel sesine kulak ver, sezgilerine güven. Bulunduğun ortamda, kararlılığınla başkalarına ilham vereceksin, kıskançlıktan uzak durman gereken bir gün. Karmaşık duyguların arasında kaybolmuş hissedebilirsin; bir durup düşünmek, durumu yeniden değerlendirmek için sağlıklı bir yol olacak. Kendine karşı dürüst ol ve hislerine saygı göster.
Maceraperest ruhun, içindeki tutku ateşini besleyerek coşkulu bir gün geçirmeni sağlıyor. Yeni deneyimlere açık olmalı, çevrende olan bitenleri merakla keşfetmelisin. İletişim becerilerin güçlü, bu sayede insanlar üzerinde etki bırakabilirsin. Aşk hayatında beklenmedik sürprizler kapıda, duygularını ifade etmekte özgür hissetmelisin. İş yaşamında ise yaratıcı fikirlerinle dikkat çekebilirsin; ekip arkadaşlarınla işbirliği yaparak büyük başarılara imza atma fırsatın var. Kişisel gelişim için yeni bir hobi edinme ya da daha önce denemediğin bir şeyle ilgilenme zamanıdır. Dikkatini dağıtacak unsurlara karşı dikkatli ol, içsel huzurunu korumak için kendine zaman ayırmayı unutma.
Bugün, hedeflerin ve planların ön plana çıkabilir. İkna edici ve kararlı bir tavırla, çevrendekilere fikirlerini kabul ettirebilir, projelerinde ilerleme kaydedebilirsin. İş hayatında baskı hissetsen bile, disiplinli yapın sayesinde bu zorlukların üstesinden gelme fırsatın var. Sağlık açısından da kendine dikkat etmeli, yeniliklere açık kalmalısın. Özel ilişkilerde ise, duygusal derinliklere inme gereksinimi hissedebilirsin. Partnerinle iletişimini güçlendirmek için paylaşımlarını artır. Gelecek planları konusunda heyecan duyduğun bir dönemdesin; içgüdülerine güven, doğru adımlar atarak istediğin zirvelere ulaşabilirsin.
İnovatif düşünceler, kendine güven ve özgür bir ruh bugün ön planda. Arkadaş çevrenle oluşacak etkileşimler, yeni projelere ve sosyal bağlara kapı aralayabilir. İleri görüşlülüğünle bazı beklenmedik durumlar karşısında hızlı çözümler bulabilirsin. İçsel psikolojik dönüşüm süreçleri, kişisel gelişimini hızlandıracak. Farklı düşünmeyi ve sıra dışı fikirleri benimseme isteğin, çevrendeki insanları da etkileyebilir. Zihinsel uyanışlar ve yenilikler için doğru bir zaman. Kendini ifade etme biçiminde özgürlük arayışında olabilirsin; bu, yaratıcılığını ateşlendirecek. Romantik ilişkilerde de kendine has bir bakış açısıyla yaklaşım sergileyebilir, kalp bağlantılarını güçlendirebilirsin. Girişimciliğe yöneleceğin bir dönemdesin; hayal gücünü serbest bırak ve ilham alacağın kaynaklara odaklan. Unutma, sınırları zorlaman gerektiğinde, içsel sesi dinlemen sana rehberlik edecek.
Bugün duygusal derinliklere dalmak, içsel dünyanı keşfetmek için harika bir fırsat. Hayal gücünün gücüyle çevrendeki insanlara ilham verebilir, empati yeteneğiyle bağ kurabilirsin. Yaratıcı projelere yönelmek, ruhunu besleyecek etkiler yaratabilir. İçsel huzurunu sağlamak için meditasyon veya doğa yürüyüşü gibi faaliyetler önerilir. İlişkilerinde daha anlayışlı yaklaşmak, karşı tarafla olan iletişimini derinleştirebilir. Kalbinin sesine kulak vermek, seni doğru yola yönlendirecek. Geçmişle ilgili bazı hatıralar su yüzüne çıkabilir; bunları kabullenmek ve deneyim olarak değerlendirmek, seni ileriye taşıyabilir. Gözlemci ol, sezgilerine güven; doğru kararlara ulaşman bu şekilde daha kolaylaşacak. Yarının belirsizliklerini düşünme, anın tadını çıkar.