
Kısa Dalga Podcast’te Ahmet Orhan’ın sorularını yanıtlayan Nobel Ödüllü yazar Orhan Pamuk, son romanı Veba Geceleri’nin tam ‘korona’ günlerinde yayınlanmasındaki mistisizmi, önceki romanlarıyla benzerlik ve farklarını, yazmayı tasarladığı yeni romanını, Türkiye’de yaşamayı ve siyaset üzerine düşüncelerini anlattı.
‘Veba Geceleri’ kitabına gelen eleştirileri de değerlendiren Pamuk, “Bu kitabım daha çok siyasetin salçasına, çorbasına bulaşarak etrafa saçıldı. Hükümeti eleştiremiyorlar, ‘Ne yapalım Orhan Pamuk’u eleştirelim’ diyorlar. Saldırıların nedeni, kitaplarımın sevilmesine duyulan haset, kıskançlık ve siyasi öfke” diye konuştu.
Türkiye’de demokrasinin yalnızca sandığa oy atma kısmının kaldığını ifade eden Pamuk şöyle konuştu:
“Zenginle fakir çok farklı, birbirinden ayrılmış ve fena bir gelir dağılımı eşitsizliği var. Bundan daha önemlisi bizde artık demokrasinin yalnızca sandıkta oy atma kısmı kaldı. Demokrasinin kuvvetler ayrılığı kalmadı. Mahkemelerin bağımsızlığı kalmadı ve en önemlisi fikir özgürlüğü düşünce özgürlüğü kalmadı. Azınlıklara saygı kalmadı.
Türkiye bir demokrasi değil. Şu anlamda bir demokrasi, sandığa gidiliyor ve oylar veriliyor. Ama unutmayın sandıktan istenilen sonuç çıkmayınca Doğu illerinde olduğu gibi İstanbul’un belediye seçiminde birinci seçimde olduğu gibi o sandıklar da kaçırılıyor. Türkiye’de eğer iktidar partisine oy veriyorsanız demokrasiye benzeyen bir şey olur. Çünkü o oyları sayıyorlar. Fikir özgürlüğü yok, bir kuvvetler ayrımı yani mahkemelerin bağımsızlığı yok.
Denetleyen kurumların bağımsızlığı yok. Merkez Bankası’nın bile bağımsızlığı kalmadı. O demokrasiyle o kadar ilgili de değil. Ama bu demokrasiyi demokrasi yapan bütün unsurlardan yalnızca sandığa oy atmak. Eğer hükümete gidiyorsa sayılır gitmezse de şüphelidir. Konuşulacak asıl konu budur.”
“Diğer konular Türkiye’nin sosyolojik yapısı bilmem bunları eleştiremiyorsan bunların kabahatlisini söyleyemiyorsan, söylemek süs oluyor… Her akşam televizyonda tartışıp duruyorlar.
Ama düşünce özgürlüğü olmadığını, bu fikirlere karşı gereken fikirlerin temsil edilmediği, Kürt görüşünün daha da değişik görüşlerin -hepsine de katılmak zorunda değiliz- temsil edilmediği bir uydurma bir dünyada yaşıyoruz. Antropolojik tahlil yapalım da sonra eleştiremiyorsak bunu yapmak da bir şey söylemek olmuyor, oyalamaca oluyor. Söylenecek bence tek şey ne yazık ki düşünce özgürlüğü yok. Hapishanelerinde en çok gazeteci olan, hükümeti eleştirenlerin en çok hapishaneye tıkıldığı yer dünyada Türkiye.
Bundan sonrasında konuşamayacaksan konuşmayacaksın. Kardeşim bu sefer süs oluyor konuşma. Böyle düşünüyorum. Akşam televizyonlarda, akşam tartışmalarının hepsi süs. Asıl sorunları gizlemek için yapılmış. Tamam bazen oraya çok değerli insanlar çıkıyor, bazılarını takdir ediyorum ama o adam da doğruyu söyleyemiyor ki.
O zaman o adamın kabahati değil. Düşünce özgürlüğü olmayan bir yerde hiç kimse en sonunda hakiki olamaz. Tek konu budur. Düşünce özgürlüğü istiyoruz önce sonra konuşalım, memleketin sorunlarını.
Düşünce özgürlüğü yoksa gene çaresiz kalıyorsun ona dokunma, buna dokunma, onun adını anma, bunun adını anma. Reis’in adını anma.
Ama bir şeyler söylemeye çalışıyoruz ama sınırlı bir söyleme.”
“Gazeteciler sorduğu için konuşuyorum, Ben siyasi konuşmaya yapmaya meraklı değilim.
Siyaset sorana düşünce özgürlüğü yok diyorum. Artık düşünce özgürlüğü yok dedikten sonra akrobatik hareketlerle bir iki siyasi laf da ediyoruz ama ondan sonra da saldırıları bekliyoruz.
Siyasi laf edenleri sokakta dövüyorlar, parmaklarını kırıyorlar, tehditler ediyorlar, mafya karışıyor işin içine.”
Yeni fırsatlar kapını çalıyor. Girişken ve cesur tavrınla bu fırsatları değerlendirmek için mükemmel bir zaman. Enerjin yüksek, bu da çevrendekiler üzerinde olumlu bir etki yaratmanı sağlıyor. Duygusal bağların güçlenebilir, sevdiklerinle daha derin ve anlamlı sohbetler yapabilirsin. İş hayatında liderlik vasıflarını sergileyerek takım arkadaşlarına ilham verebilirsin. Ancak dikkatli olman gereken bir konu var; bazılarının fikirlerine karşı kapalı olmamak, iletişiminizi kuvvetlendirecektir. Bugün, kendini ifade ederken özgür ol, içindeki yaratıcılığı dışa çıkar. Fakat hayatındaki dengenin önemini unutma; aşırı heyecan, dikkatsizliğe yol açabilir. Kendine güven, ama adım atmadan önce durup düşünmeyi ihmal etme. Gecenin ilerleyen saatlerinde ruhsal olarak daha huzurlu bir döneme girebilirsin, meditasyon ya da sanatla ilgilenmek sana iyi gelecek.
Kendini güvende hissetme arzusu, ruh halini şekillendirecek. Maddi konularda hassasiyetlerin artabilir; bu durum, bütçeni gözden geçirmeni gerektirebilir. Sevdiklerinle vakit geçirirken duygusal derinliklere inmek isteyebilirsin. İlişkilerde güven duygusu ön planda olacak; bu, bağlarını güçlendirebilir. Dışa dönük olmak istemeyebilirsin, bu yüzden içsel huzura ulaşmak için yalnız kalma ihtiyacı duyabilirsin. Bir hobiye yönelmek, ruhunu beslemek için güzel bir yol olabilir. Sakin kal ve içsel sesine kulak ver; bu, doğru kararları vermene yardımcı olacaktır.
İletişim yeteneklerin bugün ön planda olacak. Düşüncelerini ifade etme konusunda cesur olabilirsin ve bu, seni çevrendeki insanlarla daha yakınlaştırabilir. Ancak, duygu yoğunluğuna dikkat etmelisin. Başkalarının görüşlerine saygı göstererek tartışmalarda yapıcı bir tavır sergilemeyi tercih et. Sosyal etkileşimler sırasında beklenmedik bir bilgi alabilir ve bu, yeni projeler için ilham kaynağı olabilir. İçsel bir huzur arayışında olabilirsin; bu nedenle, günlük rutinlerine küçük molalar eklemek zihnini rahatlatacaktır. Ayrıca, yaratıcı bir projeye başlamak için uygun bir zaman. Hayal gücünü serbest bırak ve akışa bırak. Gelecekteki potansiyel ilişkiler için de açık olmalı, kalbinin sesini dinlemelisin. Bugün küçük sürprizler ve keyifli anlar kapını çalabilir.
Duygusal derinlikleriniz bugün ön planda, içsel dünyanızda dalgalanmalar hissedebilirsiniz. Ailevi ilişkilerdeki dinamikler sizi etkileyebilir; destek arayışında olmanız olası. Sevgi dolu ve koruyucu yapınız, sevdiklerinizle olan bağlarınızı daha da güçlendirecek. Bugün, sevdiklerinize karşı duyduğunuz şefkat ve ilgi, kalplerini ısıtacak. Maddi konularda dikkatli olmanız gerekebilir, harcamalarınıza özen gösterin. İçsel huzurunuzu bulmak için yalnız kalmayı tercih edebilir, hobilerinize yönelmek isteyebilirsiniz. Yeni bir projeye başlamak için ilham alabilirsiniz; sezgilerinizi takip edin. Evle ilgili konularda yapmayı düşündüğünüz değişimler, yaşam alanınızı daha da güzelleştirebilir.
Güne olumlu bir enerjiyle başlıyorsun. İçsel ışığın ve karizmanın bugün daha da belirginleşecek. Sosyal ortamlarda dikkatleri üzerine çekmek ve ilgi görmek konusunda şanslısın. Yaratıcılığın ön planda olacak, bu nedenle projelerine veya sanatsal uğraşlarına yönelmek için harika bir zaman. Kalabalık içinde kendini ifade etme arzusuyla artan cesaret, yeni fırsatlar doğurabilir.İş veya kariyer alanında etkili adımlar atabilirsin. Cesaretinle ve liderlik özelliklerinle iş arkadaşların arasında fark yaratacak ve saygı göreceksin. Mantıklı ve kararlı kararlar almak, uzun vadede fayda sağlayabilir. Ancak, biraz aceleci olma eğilimine dikkat etmelisin. Duygusal ilişkilerde, yakınlarınla aranızı güçlendirmek için empati yeteneğini kullanmak önemli. Sevdiğin kişilerle bağlarını kuvvetlendirecek etkinliklere zaman ayırmalısın. Kendine güvenin artarken, başkalarına ilham verme potansiyelin de yükselecek. Bugün, kendini küçük sürprizlerle ödüllendirmek için harika bir gün. Umarım tüm bu enerjinin tadını çıkarırsın!
Kendinizi organize etme ve planlarınızı gerçekleştirme konusunda güçlü bir dürtü hissediyorsunuz. Gözlem gücünüz artmış durumda, bu da başkalarındaki küçük detayları fark etmenizi sağlıyor. İşle ilgili konularda daha fazla sorumluluk alabilir, yeteneklerinizi sergileyerek takdir toplayabilirsiniz. Ancak mükemmeliyetçilik eğiliminizi kontrol altında tutmanızda fayda var; bu, başkalarıyla olan ilişkilerinizde gerilim yaratabilir.Duygusal bağlarınızda derin bir bağ kurma isteği içerisindesiniz. Sevdiklerinizle ilgili düşünceleriniz daha yoğun hale gelebilir. Kendinizi ifade etmekte zorluk çekebilirsiniz; bu yüzden hislerinizi açıkça dile getirmek için uygun bir zaman yaratmalısınız. Sağlık konularına dikkat etme zamanı. Kendinize zaman ayırmak ve dinginleşmek önem kazanıyor. Günlük rutinlere yenilikler eklemek, enerjinizi tazelemenize yardımcı olabilir. Doğaya duyduğunuz özlemle, huzuru bulma adına dışarıda vakit geçirmeyi düşünebilirsiniz.
Sosyal ilişkilerin ve insanlarla olan bağlantıların ön planda olduğu bir dönemdesin. Duygusal dengeyi sağlamak için başkalarıyla açık iletişim kurmaya odaklanmalısın. Özellikle yakın çevrendeki kişilerle olan ilişkilerinde empati ve anlayış sergilemek, dünyevi sorunları çözmende yardımcı olacaktır. Bazen içsel huzurunu korumak için kendine alan tanıman gerekebilir; bu nedenle kişisel alanını unutmamalısın. Estetik ve sanatsal yönlerin bu dönemde parlayabilir; çeşitli yaratıcı projelere yönelmek sana ilham verecektir. Aynı zamanda, kalabalık ortamlarda kendini rahat hissedebilirsin; sosyal etkinliklere katılmak, yeni insanlarla tanışmak adına harika bir fırsat olacaktır. Unutma, dengeyi korumak her zaman en önemli kuralın olmalı.
Bugün yoğun duygular içinde olabilirsin. Derin düşünceler, içsel sorgulamalar ve çok sevdiğin bazı insanlarla olan ilişkilerin üzerine büyüyen bir enerji söz konusu. Sözlerin dar bir kanaldan çıkacak gibi hissettirebilir; bu nedenle iletişimde dikkatli olmanda fayda var. Karşılaştığın bazı durumlar, seni cesaretin ve kararlılığınla sınayabilir. Kendi iç dünyana yoğunlaşmak, yaratıcılığını artırmak için bir fırsat sunabilir. Unutma, hislerin güçlü ve derin, bu yüzden onları doğru bir şekilde yönlendirmek önemli. Bugün karşılaşabileceğin zorluklar seni geri çekmek istemese de, engelleri aşma isteğinle parlak bir ışık saçabilirsin. Başkalarıyla kurduğun bağları güçlendirme zamanı, samimiyet ve güven, ilişkilerine yeni bir soluk katacak. İçindeki tutku ve savaşçı ruh, senin için büyük bir motivasyon kaynağı olacak.
Bugün merak duygusu ön planda, yeni bilgilerin peşinden koşmak ve zihinsel ufkunu genişletmek için harika bir zaman. Seyahat planları yapabilir, farklı kültürlerle bağlantı kurma fırsatlarını araştırabilirsin. Sosyal ilişkilerde ise, açık ve samimi bir iletişim kurmak, başkalarıyla derin bağlantılar sağlamana yardımcı olacak.Başkalarının bakış açılarına açık ol, bu gün sana yeni perspektifler sunabilir. Eğlenceli etkinliklere katılmak, enerjini yükseltecek ve pozitif bir atmosfer içinde olmanı sağlayacak. Ancak, abartılı beklentilere girmemekte fayda var; bu yüzden hayal gücünü kullanırken gerçekçilikten kopmamaya özen göster. İçsel huzur bulmak için biraz yalnız kalmakta yarar var; bu sayede zihnini toparlayabilir ve hedeflerine odaklanabilirsin. Hayatın sunduğu fırsatlara karşı açık ol, çünkü senin için sürprizlerle dolu bir gün olabilir.
Bugün, hedeflerine ulaşma konusunda güçlü bir motivasyon hissedeceksin. Kararlı adımların sayesinde, uzun zamandır düşündüğün projeleri hayata geçirme fırsatları seninle olacak. Ancak, dikkatini dağıtan unsurlara karşı temkinli olmalısın. Sosyal çevrende bazı uyumsuzluklar yaşayabilirsin; bu durum, ilişkilerini sorgulamana neden olabilir. İş hayatında ekip çalışmalarında aktif rol alman, başarılarına ivme kazandıracak. Aşk hayatında ise daha derin bir bağlantı arayışında olabilirsin. Hislerin konusunda açık olman, karşındakinin de kendini ifade etmesine yardımcı olacaktır. Sağlık açısından, ruhsal dinginliği korumak için doğayla iç içe olmayı denemek faydalı olabilir. Gün boyunca sakin ve dengeli kalmaya özen göster. Bu, zorlukların üstesinden gelmende sana yardımcı olacaktır.
Bugün özgünlüğün ön plana çıkacak ve başkalarının beklentilerinin dışında bir yol çizebilirsin. Sosyal bağlantıların güçleniyor; arkadaşlarınla yapılan sohbetler, ilham verici fikirlerin doğmasına yardımcı olabilir. Yenilik arayışın, seni alışılmadık kişilerle bir araya getirebilir. İletişim becerilerin sayesinde kendini ifade etmekte zorlanmayacaksın. Sanatsal yönlerin de açığa çıkabilir, yaratıcılıkla dolu bir gün seni bekliyor. Ancak dikkat etmen gereken en önemli nokta, başkalarının görüşlerine kapılmadan kendi isteklerini önceliklendirmek. Zaman zaman içsel bir huzursuzluk hissedebilir, bu duyguyu göz ardı etmemelisin. İçsel dünyana dönmek, seni güçlendirecek. Sosyal çevrende liderlik vasfını sergileme fırsatını yakalayabilirsin. Ancak dikkatli ol, tartışmalara neden olabilecek bazı konulara girmemek, sürtüşmelerden kaçınmana yardım edecek. Hayatındaki değişim rüzgarlarına açık ol, yeni başlangıçların eşiğindesin. Günü, yenilikçi fikirlerle ve esnek bir zihinle geçirerek, kendini daha mutlu ve tatmin olmuş hissedebilirsin.
Duygusal derinlik içinde kaybolabilir, içsel dünyanın derinliklerine dalmak isteyebilirsin. Hayal gücün ve sezgin bugün güçlü bir şekilde devrede. Sanatla veya yaratıcılıkla ilgilenmek, ruhunu besleyecek bir yol bulmana yardımcı olabilir. Başkalarıyla empati kurarken, duygusal destek sağlamak seni tatmin edebilir. Ancak, başkalarının sorunları seni yorsa da sınırlarını belirlemeyi unutmamalısın. İlişkilerde daha fazla anlayış ve şefkat göstermenin yanı sıra, kendi ihtiyaçlarına da saygı duymalı, kendine zaman ayırmayı ihmal etmemelisin. Anlık kararlara kapılmadan önce düşünmek, gelecekteki adımlarında seni güçlendirecek. İçsel barışını koruyarak, bu süreci daha sağlıklı bir şekilde yönlendirebilirsin.