1
Sanatın işlevinin toplumsal olmasını öneren ve lirik şiirleriyle dikkat çeken Ahmet Telli, Toplumcu Gerçekçilik akımının en değerli şairlerinden biri.
Dört yıl köy öğretmenliği yaptıktan sonra girdiği Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nden mezun olan Telli, 1980’de Ankara Sıkıyönetim Komutanlığı tarafından ‘Sakıncalı yazar’ olduğu gerekçesiyle gözaltına alındı. Telli’nin öğretmenlik görevine son verildi. Gözaltı süresinin sona ermesinden sonra çeşitli yayın evlerinde yönetici ve editör olarak çalışan Ahmet Telli, sıkıyönetim döneminden sonra öğretmenliğe geri döndü.
Şiirleri, yaşamın gerçekliğinden süzülen, eşitlikçiliğe, bireysel ya da başka istemleri içeren önerilerde bulunan şiirler olarak bilinen Telli’nin; ‘Romantik’ ve ‘Başkaldırıcı’ bir kimliğe sahip olduğu kabul edildi.
Sputnik Türkiye’den Turan Salcı’ya konuşan Telli, Türkiye’de edebiyatın ve şiir dünyasının son durumunu anlattı.
Ankara’nın entelektüel kültürünü anlamak için Ahmet Erhan’ın ‘Ankara-İstanbul Karatreni’ kitabını örnek veren Telli, şunları ekliyor:
“Ankara, Cumhuriyet’ten sonra ve özellikle 1940’lı yılların sonuna kadar hem bir yandan özgür kültürün bir yandan resmi kültürün boy verdiği bir yerdir. Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı tercüme bürosu Ankara’daydı. Bu büro dolayısıyla edebiyat tarihinin özellikle de şiir dünyasının birçok insanı, Nurullah Ataç’tan Orhan Veli’ye, Edip Cansever’den Turgut Uyar’a kadar hepsi Ankara kökenlidir. Ancak 1950’lerden sonra bu işlevini İstanbul’a bıraktı. Bir bakıma kültür endüstrisi olan İstanbul’a göçtüler. Bunu Ahmet Erhan’ın Ankara-İstanbul Karatreni kitabı çok güzel anlatır.”
“Ankara, dergiler ve şairlerin çok yaşadığı bir kentti ama gittikçe çoraklaştı” diyen Ahmet Telli, şöyle konuştu:
“Dergiler de ne yazık ki yerini fanzinlere bıraktı. Artık ne yazık ki köklü bir edebiyat dergisi çıkmıyor. Yine de Ankara’da kitapçılar çok. Ankara’da İstanbul’daki gibi çok büyük kitap fuarları açılmıyor nedeni de Ankara’daki kitapçıların çok düzenli oluşudur. Herkes istediğini bulabiliyor. Ankara’daki kitapçıların bir özelliği vardı. Toplum Kitapevi’nin sahibi Remzi İnanç’tı, yazardır. Sol Yayınları’nın sahibi Muzaffer İlhan Erdost, yazardır. Dolayısıyla kitapevlerinin sahiplerinin özelliği çoğunlukla yazan, çizen ve kitapla ilişkisi olan insanlardı. Günümüzde bu ortadan kalktı, sadece kitap raflarından bilgisayarla aranıp kolayca bulunabilen bir şekilde oldu. Dolayısıyla kitap bir kültür aracıyken artık tüketim nesnesine dönüşmüş durumda. Kitapçılarda da bunu çok net görüyoruz.”
“Şiirle ve şairle egemen güçlerin arası hiçbir zaman iyi olmadı. İyi olanlara biz şair demiyoruz” ifadelerini kullanan Telli, şunları söylüedi:
“Çünkü egemen güçler küçük yazarları severler. İyi yazarları sevmezler. Bu yalnızca Türkiye’ye dair bir şey değildir. Dünyanın her ülkesinde bu böyledir. Bu ezeli ve ebedi bir çelişkidir. Gerçi demokrat yöneticiler zaman zaman çıkmaz değil. Diyelim ki Fransa Cumhurbaşkanı Charles de Gaulle, ‘Jean-Paul Sartre, Fransa’dır’ demiştir. Bu tür çıkışlar olmaz değildir. Ama genele baktığımız zaman şairle egemen güçler hiçbir zaman uyuşamaz, uyuşmamaları da doğası gereğidir. Şairlik meslek olmadığı için bir geçim kaynağı da değildir. Şiirle geçim sağlayan benim tanıdığım hiçbir şair yok. En azından Türkiye’de yok. Daha gelişmiş ülkelerde olabilir. Her şairin mutlaka asıl mesleği vardır. Ben yıllarca öğretmenlik yaptım. Yazdığım şiirler nedeniyle egemen güçlerin saldırısına uğramadım değil. Ben, emniyete düştüğümde şiirlerim nedeniyle ağır saldırıya uğradım. 1981 yılında. Keza yaptığım konuşma ve şiirlerim nedeniyle daha bir yıl önce Hacettepe Üniversitesi’nde saldırıya uğradım.”
Teknolojinin gelişmesi ile birlikte okuma alışkanlığı ve sanata olan ilgide de bir düşüş gözlemlendiğine değinen Ahmet Telli, bu değişimi şöyle yorumladı:
“Teknoloji ile hız arasındaki ilişki bir ideoloji olarak ortaya çıktı. Hız artık bir ideolojidir. Ancak her sanat eseri bu hıza karşı, ‘sakin ol’, ‘hayata bak’ demiştir. Sanat biraz hayatı yavaşlatmak için yapılır. Dolayısıyla sanatın hızla ideolojik olarak bir çelişkisi vardır. Öyleyken hız bir ideoloji olarak sanatı da kendi alanı olarak görmek isteyebilir. Nitekim buna uyan bir üretim tarzı da var. Teknolojiyi çok iyi kullanan genç şairler var ve bunlar teknolojik kavramları şiire yedirmeyi çok iyi biliyorlar. O yüzden onları çok önemsiyorum. Hayatı yavaşlatmak için bile olsa sanat bir hızın, rüzgarın içindedir. Bu rüzgarın içinde bir yaprak misali savrulmamak, rüzgarın farkına varabilmek için bunu bilmek zorundadır. Teknolojiyi çok iyi kullanan ve o kavramlarla güzel şeyler yazan genç şairler var, onları seviyorum. Ne kadar çok şair varsa o kadar dil gelişir. Çünkü dilin eklemlerine giden yolu, kan akışını adeta hızlandırır. Düz yazı sözcüklerin gramatik anlamlarıyla donup kalırken, şiir gramatik anlamın ötesinde gölge anlamlar, anlam salkımları icat ederek dili geliştirir ve dilin imgesel yönünü besler.”
Bugün, enerjin yüksek ve çevrendeki olaylara karşı duyarlılığın artmış durumda. İçsel motivasyonun seni harekete geçirirken, yeni başlangıçlar yapma isteğin baskın olacak. Hedeflerine ulaşmak için cesur adımlar atabilirsin; ancak bu süreçte sabırlı olmayı unutmamalısın. İletişim becerilerin sayesinde sosyal ilişkilerini güçlendirebilir, dostlarınla keyifli anlar paylaşabilirsin. İş hayatında yapıcı tartışmalara girmekte fayda var; fikirlerini net bir şekilde ifade et ve kararlılığını göster. Kendine zaman ayırmayı da unutma, zira zihinsel sağlığını korumak için biraz dinlenmeye ihtiyacın var. Romantik ilişkilerde ise samimi ve içten bir iletişim, aranızdaki bağı güçlendirecek. İlerlemek istediğin alanlarda sezgilerine güvenerek hareket etmelisin.
Bugün, içsel huzuru bulma arayışında kendini daha derin düşüncelere dalmış halde bulabilirsin. Duygusal durumlarını gözden geçirmek, geçmiş deneyimlerden ders çıkarmak için ideal bir zaman. İş hayatında bazı beklenmedik gelişmelerle karşılaşabilirsin; esnek olman, yeni fırsatlara kapı açabilir. Bununla birlikte, maddi konularda dikkatli olmalısın; harcamalarını kontrol altında tutmak, ileride işine yarayacak. İlişkilerde anlayışlı ve sabırlı olman, hem seni hem de partnerini daha yakın ve mutlu kılacak. Doğayla bağlantı kurmak, ruh halini yükseltebilir; belki bir yürüyüş ya da sağına soluna bakarak geçireceğin bir gün, seni rahatlatacak. Unutma, kendine ayırdığın vakit değerli ve gereklidir.
Bugün sosyal ilişkiler ve iletişim odak noktan olacak. Çevrendeki insanlarla daha derin ve anlamlı bağlantılar kurma arzusun artacak. Farklı düşüncelere açık olman, yeni arkadaşlıklar ve ilginç tartışmalar için kapılar açacak. Özellikle sanatsal veya yaratıcı faaliyetlerde bulunmak, içsel dünyanı zenginleştirecek. Bugün duygu ve düşüncelerini ifade ederken akıcı olacaksın. Ancak, dikkatin dağılabilir; bu nedenle önceliklerini belirlemek faydalı olacaktır. Problemleri çözme yeteneğin yükseleceği için belirsizlikler karşısında soğukkanlılığını koruyabilirsin. Unutma, bazen durup etrafındakileri gözlemlemek de büyük farklar yaratır. Yaratıcılığını ön plana çıkarırken, kariyer hedeflerinle ilgili yeni fikirler geliştirebilirsin. Kendini yeniliklere açmanın, yeni fırsatlar doğuracağını unutmamalısın.
Duygusal derinliklerin öne çıktığı bir gün. İçsel hislerin, çevrendeki bir olayla tetiklenebilir; bu durum seni fazla düşünmeye ve sorgulamaya itebilir. Aile bağların güçleniyor, sevdiklerinle kuracağın samimi diyaloglar, ruh halini pozitif etkileyebilir. Kendini korumak istediğin anlarda, eski anılar aklına gelebilir. Bu anıları değerlendirirken, geçmişin ışığında geleceğine dair yeni kararlar almaya açık olabilirsin. İçsel gücünü keşfetmek için yalnız kalmayı arzulayabilirsin; meditasyon veya doğada yürüyüş yapmak ruhuna iyi gelecektir. Kendi sınırlarını belirlemek, başkalarıyla olan ilişkilerini dengelemek adına önemli bir fırsat sunuyor. İlginç bir olay, seni geçmişle yüzleşmeye ve bazı duygusal engelleri aşmaya itebilir. Kendinle barışık olmak için zaman ayırmayı unutma.
Bugün, içsel gücünün ve öz güveninin zirveye çıkacağı bir dönemdesin. Hayallerini gerçekleştirmek için cesaretle adımlar atabileceğin bir zaman dilimi. Sosyal ortamlarında parlayacak, çevreni etkileyen bir karizma sergileyeceksin. Yeni fırsatlar kapını çalabilir; bunları değerlendirirken sezgine güven. Yaratıcılığını ortaya koyabileceğin projelerde harika sonuçlar alabilirsin. Ancak, egonu dengelemekte zorlanma ihtimalin var. Dikkatini başkalarına da yönlendirerek empati kurmayı ihmal etme. İlişkilerinde sıcak ve samimi bir hava hakim. Sevdiklerinle keyifli vakit geçirmenin tadını çıkar. Sağlığına dikkat etmeli, fiziksel aktivitelere zaman ayırmalısın. İş ve özel hayatındaki dengeleri sağlam tutman, sana uzun vadede fayda sağlayacak.
Gününüz detaylarla dolu ve sistematik yaklaşımınızı ortaya koymanız gereken bir zaman diliminde. İhtiyaçlarınıza odaklanmak, yaşamınızdaki karmaşayı düzenlemek için harika bir fırsat sunuyor. Belki de uzun zamandır ertelediğiniz bir projeye el atmalısınız; bu, yaratıcılığınızı besleyecek ve zihninizi dinlendirecektir. İletişimde dikkat ve özen gerektiren konular ön plana çıkabilir, sakin ve nazik kalmanızı sağlayacak durumlar bulabilirsiniz. İlişkilerde huzuru sağlamak adına yapıcı bir tutum benimsemek, çatışmaları ve olumsuz enerjiyi uzaklaştıracaktır. Kendinize yönelik eleştirilerde bulunmaya meyilli olabilirsiniz; bunun yerine, öz şefkat geliştirmek ve başarılarınızı kutlamak için kendinize alan tanımalısınız. Sağlık konularında dikkat etmelisiniz; düzenli beslenme ve egzersiz alışkanlıkları, bu dönemde vücudunuza olan sevgiyi artıracak ve zindeliğinizi destekleyecektir. Kendi iç yolculuğunuzda keşifler yapma zamanı; günlük rutinlerinizi gözden geçirip yenilikler katmak, ruhunuzu besleyebilir.
Güzellik ve estetik arayışı ön planda. İçinde bulunduğunuz ilişkilerde denge arayışı, huzur ve uyum sağlama çabası gözlemlenecek. İletişim yeteneklerinizi kullanarak, sevdiklerinizle olan bağlarınızı güçlendirme fırsatına sahip olacaksınız. Sosyal çevrenizle yapacağınız etkinlikler, yeni bağlantılar kurmanıza zemin hazırlayabilir. Kendi ihtiyaçlarınızı önceliklendirmek de önem kazanıyor; başkalarına yardımcı olma arzunuz, kendinize döngüsel bir fayda sağlamalı. Bugün içinde bulunduğunuz ortamda, estetik ve uyum arayışınızı pekiştirecek fırsatlar karşınıza çıkabilir. Kendinizi ifade etme yolunda cesur olun, içsel sesinize kulak verin. Sanatsal ve yaratıcı yönleriniz, sorunlarınıza farklı bakış açıları sunabilir, yeni projelere ilham verici katkıda bulunabilirsiniz.
Derin duygular ve yoğun tutkulu hislerle dolu bir gün seni bekliyor. İçsel dünyanınla yüzleşme fırsatı bulabilirsin; bu, kendini keşfetmenin güçlü bir yolu olacaktır. Gizli sırların açığa çıkması, ilişkilerde yeni dinamikler yaratabilir. Duygusal yoğunluğun, isyan etme isteğiyle birleşebilir. Ancak bu hisleri yapıcı bir şekilde yönlendirmek, ilişkilerine katman katman derinlik katacaktır. Doğa ile ve kendinle huzur bulmak için zaman ayır. Belki de andan itibaren, yeni bir başlangıç ve dönüşüm deneyimleme çağrısındasın. Geçmişin izleri, geleceğine ışık tutabilir; unutma, kendi karanlık yanlarınla barışmak, seni güçlendirecektir. Kendine güven, sezgilerine kulak ver ve içsel yolculuğunun tadını çıkar.
Dinamik enerjin, bu dönemde yeniliklere açık olmanı gerektiriyor. Keşfetme arzun, seni yeni deneyimlere yönlendirecek. Sosyal hayatında beklenmedik sürprizler yaşama olasılığın yüksek. İletişim kurmak, bağlantılar oluşturmak ve fikirlerini paylaşmak için mükemmel bir zaman. Duygusal açıdan, içsel huzur arayışında olabilir, bu yüzden meditasyon veya doğada zaman geçirmek seni rahatlatabilir. Kariyerinde ise hedeflerine ulaşmak için cesur adımlar atman gereken bir süreçtesin. Fırsatları değerlendirmekten çekinme; inandığın projeler üzerinde çalışmak, uzun vadede seni tatmin edecek sonuçlar doğurabilir. Sağlığına dikkat etmelisin; dengeli beslenme ve düzenli egzersiz, enerjini artırmanı sağlayacak. Kızgınlık ve hayal kırıklıklarına dikkat et, bu duygular seni aşağı çekebilir. Kendine güven; bu potansiyel dolu dönemde, sınırlarının dışına çıkmak sana çok şey katacak.
İleriye dönük hedeflerine odaklanman gereken bir gün. Sorumlulukların artabilir, bu durum seni endişelendirebilir ama tüm bu yüklerin üstesinden gelebilme yeteneğine sahipsin. Kariyerinle ilgili yeni fırsatlar kapını çalabilir, bu nedenle dikkatli olmalı ve değerlendirmelisin. İletişim becerilerini kullanarak, seni destekleyecek insanlarla ilişki kurabilirsin. İş ve özel hayatında dengeleri sağlamaya çalış; bu, zihnindeki karmaşıklıkları azaltmana yardımcı olur. İçsel motivasyonun yüksek; bu, yapman gereken işlerde sana güç katacak. Geleceğe dair planlarını gözden geçirerek, kararlı bir şekilde ilerleme fırsatını değerlendirmelisin. Unutma, disiplinin ve azmin senin en büyük gücün. Kendine güven ve adımlarını sağlam at.
Bugün, bağımsızlık arzusunun yoğunlaşacağı bir dönemdesin. Sosyal çevreye olan ilgin, yeni bağlantılar kurma isteğinle birleşerek parlayacak. Arkadaşlarınla güçlü bağlar kurmayı isteyebilirsin, birlikte projeler geliştirmek için ilham bulabilirsin. Duygusal alanlarda ise, duygularını ifade etmekte tutuk olabilirsin; bu nedenle içsel derinliğine yönelik bir keşif yapma zamanı. Eğilimlerin, alışılmışın dışına çıkmak ve farklı bakış açıları edinmek yönünde. Yaratıcılığını besleyecek yeni konulara yönelmek sana iyi gelecek. Unutma, karşılaştığın zorluklar senin gelişiminin bir parçası ve bu süreç, seni daha özgün bir noktaya taşıyacak. Gelecek hakkında umut dolu düşünceler beslemek, yaratıcılığını tetikleyebilir. günü kendini ifade etmek ve hayal gücünü serbest bırakmak için fırsatlar bulabilirsin.
Duyguların derin sularında yüzmeye hazır ol. Hayal gücün bugün oldukça güçlenmiş durumda; bu, sanatsal yaratıcılığını artırabilir. İçsel sezgilerine güvenmek, önemli kararlar alırken sana rehberlik edebilir. Sosyal ilişkilerde empati ve anlayış ön planda. Başkalarının hislerine duyarlı olman, çevrendeki insanlarla bağlarını güçlendirebilir. Eğer romantik bir ilişki içindeysen, sevdiklerinle derin ve anlamlı bir bağlantı kurma fırsatın olacak. Ancak, gerçeklerden kaçmamak gerektiğini unutma; hayal gücünü gerçeğe dönüştürmek için net bir vizyon belirlemelisin. Kendi ihtiyaçlarına ve sınırlarına dikkat et; aşırı fedakarlık yapma eğiliminde olabilirsin. Kendine zaman ayırmayı ve ruhsal dengeni korumayı ihmal etme. Her şeyin bir yeri ve zamanı var; içsel huzurunu bulmak için dengeyi sağlamak önemli.
