PÜSKÜÜT İŞLERİ

Ata’mızın en saygı duyulası özelliği, karşı görüşle aynı çatı altında durabilme öz güveniydi belki.
Kurucu Meclis’e aldığı cumhuriyet karşıtları, sonra durup dururken elleriyle kurduğu muhalif partiler bu konuda yeterli örneklerdir sanırım.
****
Benzer bi duyguyu Sabri Ülker’de gördüm. 5 yıllık Ülker kariyerime ilişkin, sayıları anca bi elin parmakları kadar olan baş-başa toplantılarımızın birinde;
-”İstesem Eti diye bişey kalmaz evladım. Ama çok güçlü bi rakibin bizi arkadan kovalaması iyidir” demişti bana, ezeli-ebedi tek patronum.
Nur içinde yatsın.
****
Kimi liderinse yönetim anlayışı daha bi ayrıdır. Bunlar ”Güdemeyeceği koyunla bi arada olmayı” sevmezler. Hiç art niyetsiz örnekler vereyim; Sn. Cumhurbaşkanımızın, Sn. Aziz Yıldırım’ın, sevgili kardeşim Kerim Aksu’nun yöneticilik vasıfları bu gruba girer.
Yoğurdu, her yiğit farklı yermiş, bilirsiniz. Kötü bişey demedim. Kimseye koyun da demedim, çoban da… Sadece bi atasözü kullandım. Hemen mahkemeye koşmayın!!!
(Hadi kendime de çuvaldız batırayım; ben de karar alırken yanımda-yöremde kalabalıklar istemem öyle, iki kişiden fazlasının gereği yoktur)
****
Ülker’in, tam bilemediğim 70’li veya 80’li yıllarında, işçilerin büyük bölümü kadınlardan oluşur imiş. Hem duydum, hem fotoğraflarını gördüm, kesin bilgidir yani. Benim bünyeye katıldığım 90’larda ise tekbi kadın personel kalmamıştı? Şaşırmış, garipsemiştim. Sorduklarım;
-”Kadınların regl dönemlerinde verimlerinin düştüğünü, patronların bu yüzden kadın çalışan istemediğini” söylediler.
İnanmadım. Öyle birileri diğildi Ülker Ailesi. Daha sonraki sohbetlerde bunu; ”Tutucu çevrelere şirin görünmek” gibi yorumlayanlar da oldu. Yine inanmadım. Böylesi bi ticaret hatası yapacak en son insanlardı.
Sonradan-sonradan çözdüm işi. Vaktiyle fabrikayı ”sallayan” büyük bi grevin başını kadın işçiler çekmiş’miş. Sabri Bey bi daha da bağışlamamış kadınları, tövbe etmiş’miş! Böyle deseler de bana; kadınların inadıyla ”uğraşmak” zor gelmişti bence, Sabri Ülker gibi bi beyefendiye.
****
Ülker Ailesi, tahminen, böyle gitmeyeceğini görüp, sadece mütedeyyin ve muhafazakarlardan oluşan bi kadroyla yolun devam edemeyeceğini anlamıştı.
Bünyeye yeni aldıkları 7 kişiden biri olan bencileyin, sanırım ilk kobaylarıydık bi deneyin. Tepe yönetimin bi basamak ast’ıydık ve canavar gibi ilerici-Atatürkçü-laik gençlerdik.
Gerisini, Ülker tarihini yazacaklara bırakayım ve kendi kendimizi övmeyeyim. Kendi payıma; ”Sadece THY, Mc. Donald’s ve Pizza Hut’ın mağaza açabildiği Taksim’deki meşhuuur noktaya, Ülkershop tabelası kondurabilmiş olmanın” manevi ödülünü alacağım günü bekliyorum. Nedir bu ödül? Elbette birileri bi yerde yazacaktır o bayrağı oraya nasıl diktiğimi. Sadece böyle bi onore edilmeyi bekliyorum valla.
Sevenlerim bunu bilsin yeter.
****
O yeni günlerimizde ”anlayamadığımız” şeyler de olurdu pek ender. Tepelerde bi telaş? Bi asık suratlar? Bize söylenmezdi net. Avukatlarımız olduğunu tahmin ettiğimiz birileri gelip gelip giderdi.
Ülker Taç Kraker için isim hakkı davası açmış bi yabancı firma? Ülker Çokoprens için de öyle? Ülker Sürpriz Çikolata için de açılmış? Noluyoz yahu? Hani çok büyüktük, hani en büyüktük?
Sonra bi de doğrudan tanığıyım, Alpella çikolatasını çıkardı Ülker. Anında dava açtı bize Kraft Foods firması. Milka taklidi diye. Savunma olarak; ”Sizinki lila rengi, bizimki mor” dedi Ülker. ”Bu mor, bizim 40 yıllık tescilli rengimiz” dedi Ülker. Davalar, davalar, davalar. Sonunda Alpella ambalajları epey bi değiştiydi.
Milka haklıydı çünkü.
****
(Bi Pakistan firması vardı. Lu Biscuits Factory idi ismi. Tuc Kraker, Choco Prince gibi ürünlerin sahibi. Ülker’imiz maalesef buradan taklit ediyordu çoğu şeyi)
(Bu arada Eti gıda ve Ülfet Gıda gibi yerli markalarsa Ülker’imizi taklit ediyordu. Ben, hiç bilgim-ilgim ve departmanımın faaliyet alanında olmadığı halde bu kapışmaların ortasına düşmüştüm. Çoğu şeyleri duyuyordum yarım yamalak da olsa. Bi üst katımızda gerçekleşiyordu çünkü)
****
Bizler de gelip geçtik Ülker camiasından.
Bizden sonraki dönemde Murat Ülker direksiyonu ele aldı ve muhteşem vizyonuyla Ülker’imizi dünya devi yaptı.
Şirkete çok değerli profesyonelleri katmayı unutmadı, kadınıyla-erkeğiyle… Biz kobaylar ”iyi” sonuç vermiştik çünkü.
Murat Ülker’in ve yeni ekibin sayesinde; o, anca el-alemi taklit edebilen firma, dünyanın en görkemli bisküvi-çikolata markalarını satın alır duruma geldi.
İyi kötü bi Türkiye deviydi, dünya devi oldu Ülker.
Yaratıcılık buydu zaten.
****
(Görüyorum şimdi, mecburen ”As Kraker” yapılmış ürünümüz yine ”Taç Kraker’ olmuş. Mecburen ”Çokosandviç” yapılmış bisküvimiz yine ”Çokoprens” olmuş. Demek o anlı şanlı firmalar Ülker’imizle el sıkışmak zorunda kalmış)
(Alpella yatırımında ısrar etmemiş Murat Bey. Alpella kıyıda köşede bi hata olarak kalmış)
(Tıpkı Cola Turka, Golf Dondurma gibi… Nedensizce girilen otomotiv sektörü gibi… Her hatadan dönülmüş)
****
Peki? Bunca lafı nasıl bitirecem dersiniz?
Ne kadar dünya devi olursan ol, aslolan Köy Bakkalı Memet Dayı’nın ayda kaç koli pötibör püsküüt sattığıdır.
Ülker’i Ülker yapmış sermaye birikimini sağlayan; o hiç durmayan üretim bandıyla ve o rekorlar rekoru satış hacmiyle pötibör püsküüttür ve Bakkal Memet Dayı’dır.
United Biscuits’ler, Godiva’lar, Lu Factory’ler, Kraft Foods’lar daha sonra gelir.
****
Memleketin ekonomik olarak bitmişliği, Memet Dayı’nın bakkalının çoktan kapanmışlığı, Ülker’in sermayesini yurt dışı bankalara taşıdığı iddiaları,
Sabri Ülker’i mezarında ters döndürür.
O kadar.
****
Bana sahur vakti bu yazıyı yazdıran ve çaya batırıp hapır hupur yediğim 2 paket Taç Krakere teşekkür ederim.