1
Bursa’da doğan efsane isim usta isimlerden musiki dersi aldı. Yeteneği ile öne çıkan Senar, Cumhuriyetimizin ilk yıllarında radyolarda şarkı seslendiriyor, gazinolarda performans veriyordu. Osmanlı’daki erkeğin kadından üstün olduğu anlayışını yıkan Cumhuriyetin kanlı canlı örneğiydi.
Müzeyyen Senar, birçok kez Mustafa Kemal Atatürk’ün huzuruna kabul ediliyordu. Senar, ilk kez 1936’da Atatürk’le tanıştı. Senar ile 35 yıl bir arada olan ve ‘O Bir Devdi Bir Devirdi’ kitabını kaleme alan Radi Dikici, Senar ile Atatürk arasında geçen anıları şöyle kaleme almıştı:
İŞTE İLK KARŞILAŞMALARI
Tarih, 19 Aralık 1936. Eşi Ali Senar yeni işten gelmiştir. Ailenin geçimi Ali Bey’in maaşı, Müzeyyen’in radyodan aldığı parayla sınırlıdır. Kazancı Yokuşu’ndaki evin kapısı çalınır. Gelen saz üstadı Nubar Tekyay’dır. Sonrasını Müzeyyen Senar şöyle anlatır: “Nubar Tekyay ‘Hadi kızım hazırlan, Mustafa Kemal Paşa seni dinlemek istiyormuş, Dolmabahçe Sarayı’na gidiyoruz. Yüzüm kül olmuş, olduğum yere çökmüşüm. O büyük adam beni çağırıyor, ona şarkı söyleyeceğim. Onu gördüğüm andan itibaren sesim çıkmaz, rezil olurum diye düşündüm.‘Bak kızım’ dedi Nubar hocam, ‘Hemen hazırlan, kocan da seninle gelecek. Aşağıda Paşa’nın gönderdiği araba bekliyor.’
(…) Sanki bana bir asır gibi gelen hazırlık ve yolculuktan sonra saraya vardık. Yaveri takip ederek içeri girdik. Masanın kurulduğu salona girdiğim anda Atatürk’ü gördüm ve dizlerimin bağı çözüldü. ‘Gel kızım, buraya, yanıma otur’ dediği anda bayılabilirdim. Saz arkadaşlarımı görünce sevindim.”
Müzeyyen Senar öyle mutlu ve heyecanlıdır ki, adeta bir rüya alemindedir. Senar, anlatmaya devam ediyor: “Atatürk yaverini çağırdı, bir şeyler söyledi. Yaver bana döndü ‘Hanımefendi eşinizle beni takip eder misiniz’ deyince, peşine düştük. Bizi oda kadar büyük bir banyoya götürdü. İçeride üç kişi vardı. Berber olduklarını anlamıştım. Yaver, ‘Paşam bazı şeyler buyurdu. Berbere ben ne yapacağını söyledim’ dedi. Berber topuzumu açtı ve saçlarımı kesmeye başladı. Bitince gerçekten saçlarım kısalmış ama bana dergilerde gördüğüm gibi modern bir hava vermişti (Müzeyyen Senar daha sonraki yıllarda saçlarını hiç uzatmadı, Atatürk’ün istediği kısalıkta bıraktı.)
BANA TEBESSÜMLE BAKTI
Sıra Ali’ye gelmişti. Bir süre sonra ‘Yapmayın, lütfen yapmayın’ deyince baktım, çok sevdiği bıyıkları da gitmişti. Maalesef Ali’yi içeri almadılar. Ben yaverin peşinden salona girince Atatürk’ün yüzünde memnuniyetini gösteren bir tebessüm vardı.(…) Bir taraftan rakısını yudumlarken tabaktaki leblebileri meze yapıyordu. Öyle keyifli bir içmesi vardı ki, imrenirdiniz. Sonra bana döndü ‘Şimdi senden bir şarkı istesem söyleyebilecek misin?’ dedi. “Emredersiniz efendim” dedim. Atatürk, Tatyos Efendi’nin hicazkar şarkısını seçmişti: ‘Mani oluyor halimi takrire hicabım / Üzme yetişir üzme firakınla harabım.’
Peşine Lavtacı Ovrik’in eserini okudum ‘Mestim bu gece sen de bana mest olarak gel.’ Atatürk ‘Hadi bakalım, şimdi Rumeli türküsü’ dedi. Rumeli türkülerini okurken bana refakat ediyordu. Sabahın ilk ışıkları görününce sofradan kalktı. Saz sustu, benim için endişeyle başlayan gece büyük bir keyifle sona ermişti.”
BİZE SAVARONA’DA VEDA ETTİ HEPİMİZ ÜZÜNTÜ İÇİNDEYDİK
Yıl, 1937, aylardan hazirandır. Perşembe akşamı Müzeyyen Senar radyo emisyonundan dönmüştür. Kapı çalınır. Gelen Selahattin Pınar’dır, ‘Hazırlan, yarın Bursa’ya gidiyoruz. Çelik Palas’ta bekliyorlar’ der. Müzeyyen Senar o gece yine heyecan içindedir:
FOTO: DEPOPHOTOS / Ses sanatçısı Müzeyyen Senar ve ses sanatçısı besteci Sadi Hoşses. (1954)
AÇILIŞ DANSINI BİRLİKTE YAPTILAR
“Atatürk içeri girince herkes ayağa kalktı. Yaver, ‘Müzeyyen Hanım siz yine paşamızın yanında oturacaksınız’ dedi. Oturdum. Sonra bana döndü ‘Nasılsın kızım’ dedi. ‘Teşekkür ederim efendim’ dedim. ‘Bu akşam hangi makamla başlamak istersiniz’ diye sorunca, ‘Gelirken bir program hazırlamıştık, oradan başlamak isteriz’ dedim. O da ‘Hadi bakalım’ dedi. Sesim bütün salonda o derece güzel yayıldı ki bir ara Atatürk bana baktı. Bu geceyi ve Atatürk’ü asla unutmayacağım.” Senar, daha sonra Bursa’da belediye salonunda düzenlenen baloda şarkılar söyledi. Aynı gece dönemin ünlü tangosu Ayşe eşliğinde Atatürk’le açılış dansını yaptı. Mudanya’da demirli Ege Vapuru’nda Atatürk’ün coşup zeybek oynamasına da tanıklık etti.
Ve yıl 1938, aylardan da hazirandır. Bir sabah erken saatte, saz üstadı Nubar Tekyay gelir. ‘Savarona yatından çağrıldık’ der. Sonrasını Müzeyyen Senar’dan dinliyoruz:
“Dikkatle baktığımda, yaklaşık 7-8 ay önce gördüğüm Atatürk’ten çok farklıydı. Süzülmüş ve yüzü incelmişti. Sanki saçları da seyrelmişti. Masaya oturmamızı işaret etti. Yine çok heyecanlanmıştım. Sofrada içki yoktu ve sigara da içmediğini fark ettim. Saat 15.00’te doktorunun tavsiyesiyle istirahate çekilmek mecburiyetindeydi. Ayağa kalkınca bekledik. ‘Teşekkür ederim çocuklar’ dedi. Bu bir veda idi. Hepimiz üzüntü içindeydik. Bu benim Atatürk’ü son görüşüm oldu.”
RUMELİ TÜRKÜLERİ SÖYLERKEN ATATÜRK DE EŞLİK EDERDİ
Müzeyyen Senar, Atatürk’e ilk konserini Dolmabahçe’de verdi. Önce hicazkar makamında şarkılarla başladı. Sonra
ise Rumeli türküleriyle devam etti. Atatürk de türkülere eşlik etti.
SAÇLARINI BİR DAHA UZATMADI
Müzeyyen Senar, Atatürk’ün isteğiyle kestirdiği saçlarını bir daha hiç uzatmadı.
HAYRANLARI UNUTMADI
Müzeyyen Senar, vefatının 6. yılında, başta sosyal medya olmak üzere bir çok yerde hayranları tarafından anıldı.
Yeni hedeflere ulaşma isteğin bugün daha da ön plana çıkıyor. Enerjinin yüksek olduğu bu dönemde, düşüncelerini eyleme dönüştürmek için mükemmel bir zaman. Çevrendeki insanlara ilham verebilir ve liderlik vasıflarını sergileyebilirsin. Aceleci davranmaktan kaçınmalı ve içsel sezgilerine kulak vermelisin. İlişkilerde soğukkanlı kalmak, olası tartışmaları engelleyebilir. Kendine zaman ayırman, ruhsal ve fiziksel sağlığını dengelemene yardımcı olacak. Beklenmedik bir fırsat karşına çıkabilir; bu durumu değerlendirirken cesaretini korumalı ve sezgilerine güvenmelisin.
Bugün, kararlılığını ve sadeliğini dile getiren bir gün. Üzerinde düşündüğün projelerle ilgili netleşme yolunda önemli adımlar atabilirsin. Duygusal alanda, sevdiklerinle olan bağlarını güçlendirme fırsatın var. Güven arayışın, seni çevrendeki insanlarla bir arada tutacak. Malzemeleri dikkatlice seçerek, estetik açıdan da tatmin edici bir ortam yaratma isteği içinde olabilirsin. Kendini daha huzurlu hissetmek için doğayla iç içe olmayı tercih edebilirsin; bu, ruh halini olumlu yönde etkileyecektir. Bütçe planlamasında titiz davranarak, maddi güvenliğini sağlamlaştırmak adına önemli kararlar alabilirsin. Unutma, sabit fikirlerin bazen yeni imkanların önünde engel oluşturabilir; esnek olmak, hayatta karşına çıkan fırsatları değerlendirmene yardımcı olacaktır.
Bugün iletişim ve etkileşim konusunda çok aktif bir enerji var. Zihnin açık, yeni fikirler üretmekte ve çevrendeki insanlarla bağlantı kurmakta zorlanmayabilirsin. Sosyal ortamlarda dikkat çekmek için harika bir fırsat var; ne de olsa insanlar senin doğal cazbana kapılacaktır. Ama bazen kendini ifade etmekte zorlanabilirsin, bu nedenle düşüncelerini net bir şekilde iletmek için biraz çaba harcaman gerekebilir. Esnek ol, fikirlerini savunurken yeni bakış açılarına açık olman oldukça faydalı olacak.Bunun yanı sıra, geçmişteki bir iletişimin yeniden gündeme gelmesi mümkün. Uzun zamandır görüşmediğin birisiyle karşılaşma ihtimalin var. Bu durum, eski hatıraları canlandırabilir ve hoş bir nostalji yaşatabilir. Anlık değişimlere hazırlıklı ol; ani mesajlar ya da telefon aramaları gününü renklendirebilir. Eğitim veya öğrenimle ilgili konularda yeni bir fırsatla karşılaşabilirsin. Merak etme, içgörülerin seni doğru yola yönlendirecek.
Duygusal derinliklerin yüzeye çıkacağı bir gün. Hislerin ve sezgilerin seni yönlendirecek. Aile ve evinle ilgili konular ön planda olacak. Sevdiklerinle duygu dolu anlar paylaşabilirsin; belki nostaljik bir sohbet, belki de mutlu anılarını tazelemek isteyeceksin. Kendini koruma içgüdün oldukça çalışacak, bu yüzden güvenli alanlar arayışında olabilirsin. Yaratıcılığın da artış gösterebilir, belki bir hobi edinmek veya bir projeye başlamak isteyebilirsin. İçsel huzurunu bulmak adına doğaya çıkmak veya yalnız başına bir aktivite yapmak iyi gelecek. Kendini ifade etme arzun da yükseliyor; bu yüzden içindeki duyguları kağıda dökmek, resim yapmak ya da müzikle ilgilenmek harika bir çıkış yolu bulmanı sağlayabilir. Sosyal çevrendeki bazı kişilerle olan iletişimini gözden geçirmek isteyebilirsin. Belirsizliklerden kaçınarak kendini daha iyi hissedeceksin.
Bugün içsel bir güç hissedeceksin; kendini sahnede gibi hissetmek ve dikkat çekmek isteyebilirsin. Yaratıcılığın zirveye ulaşacak ve bu, hem kişisel hem de profesyonel hayatında olumlu geri dönüşler sağlayacak. Sosyal ilişkilerin canlanabilir, dostlarının ilgisini üzerinde toplayabilirsin. Ancak, biraz daha toleranslı olman gerekebilir; çünkü bazı anlaşmazlıklar ya da çatışmalar gündeme gelebilir. Sevgide ise derin ve tutkulu duygular ön planda. Kalbini açmayı ve hislerini ifade etmeyi unutma, çünkü bu gün, hedeflerini gerçeğe dönüştürmek için mükemmel bir zaman. Motivasyonun yüksek, yeni projelere adım atmak için cesaret bulabilirsin. Unutma, kendi ışığını yaymak için öncelikle kendine güvendiğinden emin olmalısın. Enerjin tüm günü kapsayacak bir çekim alanı oluşturacak, etrafındakileri de bilgilendirme şansını yakalayabilirsin. Kendine odaklanmayı ihmal etme, iç huzurunu korumak asıl başarıyı getirecek.
Detaylara olan düşkünlüğün, bugünün temelini oluşturacak. İşlerinle ilgili titizlikle yaklaştığın her sorunda verimliliğin artacak. Aynı zamanda, çevrendeki insanlarla olan iletişimini gözden geçirip, yapıcı bir bakış açısıyla yaklaştığında, beklemediğin olumlu tepkiler alabilirsin. İçsel huzurun seni yönlendirecek ve doğru kararlar almanı sağlayacak. Sağlığına dikkat etmeli, kendine zaman ayırmalısın. Öğrenmeye olan açlığın, yeni fırsatların kapısını aralayabilir. Yeteneklerini sergilemekten çekinme, bu şekilde kendini ifade etmenin sana getireceği faydaları hissedeceksin. Kesinlik ve düzen arayışınla, hedeflerine ulaşma yolunda kararlı adımlar atabilirsin.
Duygusal denge arayışın ön planda. İlişkilerin ve sosyal etkileşimlerin güzelleşiyor, insanlarla daha derin bağlar kurabilirsin. Bugün, iletişimde diplomasi ve nazik bir yaklaşım büyük önem taşıyor. Fikirlerini başkalarına aktarırken dikkatli ol, zira düşüncelerin beklenmedik bir etki yaratabilir. Bu, çatışmaların önüne geçmek için fırsat sunuyor.Kendinle ilgili bir şeyleri gözden geçirme zamanı. İçsel dünyanla barış içinde olmak, dış dünyadaki huzurunu artıracak. Aynı zamanda estetik ve sanatsal yönlerin ön plana çıkıyor; yaratıcı projelere yönelmek için harika bir zaman dilimindesin. Eğer hobilerinle ilgilenirsen, ruhunu besleyebilir ve mutluluğunu artırabilirsin.Finansal konulardaki kararlarında acele etmemek önemli. İyi bir değerlendirme ve analiz yaparak fırsatları değerlendirmelisin. Bugün kendini daha sosyal bir atmosferde bulabilir, ekip çalışmaları ve grup aktiviteleri ile motivasyonunu yükseltebilirsin. Kendine güven, özgünlüğünü sergilemekte ve başkalarına ilham vermekte senin için önemli bir anahtar olacak.
Derin düşüncelerin ve hislerin gün yüzüne çıkacağı bir zaman dilimindesin. İçsel yolculuğun seni daha güçlü bir yere taşıyor. Güven ve sadakat konularında bir sorgulama yaşanabilir. Bağlantıların derinleşme fırsatını yakalayabilirsin, ancak bazı eski yaraların tekrar açılması muhtemel. Rahatlamak ve içsel huzurunu bulmak için meditasyon veya doğa yürüyüşleri önerilir. Hislerinin derinliğine inmek, kararlarını daha net bir şekilde almanı sağlayacak. Yakın çevrendeki insanların duygusal ihtiyaçlarına duyarlılığın artmışken, onlara destek olman gerekebilir. Sosyal çevrende ilginç gelişmeler yaşanabilir; bu, yeni dostluklar veya profesyonel ortaklıklar getirebilir. Bugünün enerjisi, sezgilerini güçlendirip, hayallerin için harekete geçme cesaretini tetikleyebilir. Kendine güven; dönüşüm sürecindesin.
Bugün keşfetme arzun yüksek. Yeni deneyimlere açılmak, farklı bakış açıları edinmek harika bir yolculuğa çıkmana vesile olabilir. Eğitici bir kitap okumak ya da ilginç bir belgesel izlemek içsel huzurunu artırabilir. Sosyal ilişkilerinde ise beklenmedik gelişmeler yaşanabilir; arkadaşlarınla yapacağın sohbetler, yeni fırsatlar doğurabilir. Duygusal bağlarını güçlendirmek için samimi bir iletişim şart. Ancak, düşüncelerini ifade etmeden önce duygularını iyi analiz etmelisin. Harcamalarına dikkat et; ani bir alışveriş isteği seni maddi anlamda zorlayabilir. Kendine zaman ayırmayı unutma; doğdayken ya da bir hobinle ilgilenirken içsel enerjini yenileyebilirsin. Alışılmışın dışında bir şeyler denemek, kendini daha özgür hissetmene olanak tanıyacak. Hayatında çekimser kaldığın konularda cesur adımlar atmak için doğru zaman. Rahat ol, keyfini çıkarmayı öğren.
Bugün, kararlılığın ve azmin ön planda olduğu bir gün. Hedeflerine ulaşmak için gereken adımları atmak için içsel motivasyonunu bulabilirsin. İş hayatında, sana güvenenlerin beklentisini karşılamak üzeresin; bu durum, özgüvenini artıracak fakat baskı da yaratabilir. Bir sonraki aşama için net ve mantıklı bir plan yapman gerekiyor. Kendi sınırlarını zorlamadan, zamanı iyi kullanmalısın.Sosyal ilişkilerinde korumacı bir tavır takınmak isteyebilirsin; bu, sevdiğin insanlarla olan iletişimini etkileyebilir. Duygusal derinliklerini paylaşma ihtiyacı duyabilirsin fakat bunun için doğru anı beklemekte fayda var. Kendine karşı nazik olmayı unutma, tüm bu sorumlulukların arasında kendine alan aç.Akşam saatlerinde yaratıcı yönlerin öne çıkabilir; bir hobi veya sanatsal bir aktivite ile ilgilenmek, içsel huzurunu bulmana yardımcı olacaktır. Doğru dengeyi sağlarsan, stresini de azaltabilirsin. Unutma, adım adım ilerledikçe ulaştığın noktalar daha da anlam kazanacak.
Bugün, yenilikçi düşüncelerinin ve sıra dışı yaklaşımlarının ön plana çıkacağı bir gün. Başkalarına ilham verecek fikirler bulabilirsin. Sosyal çevrenle olan ilişkilerin güçlenecek; arkadaşlarınla ortak projeler üzerinde çalışmak, seni motive edecek. Ancak, kişisel alanına duyduğun ihtiyacı unutmamalısın. Kendi içsel sesine kulak vermek, yaratıcılığını besleyecek. Yeniliklere açıksın; bu fırsatları değerlendirirken, sezgilerine güvenmekte tereddüt etme. İçinde bulunduğun ruh hali, çevrendekilerle olan etkileşimlerini dönüştürebilir. Beklenmedik, heyecan verici olaylar gündeme gelebilir. Sosyal bağlantılarını güçlendirirken, farklı bakış açılarına açık olmak, seni daha da yenilikçi bir konuma getirebilir. Kendi değerin ve ilgi alanların üzerinde düşünmek, nihayetinde daha sağlıklı bir denge bulmana yardımcı olacak.
Bugün sezgilerin güçlü, içsel hislerin seni yönlendirecek. Duygusal derinliklere inmeye ve ilişkilerinde empati kurmaya hazır hissediyorsun. Çevrendeki insanların duygusal ihtiyaçlarını anlama kabiliyetin artıyor; bu durum, arkadaşlık ve aşk ilişkilerinde özel anlar yaratabilir. Yaratıcılığın tavan yapabilir, sanatsal projelere veya hobilerine yönelmek için harika bir gün. Ancak, gerçeklikten kaçma eğilimlerin olabilir, bu nedenle ayaklarını yere sağlam basmaya özen göster. Kendinle barışık olmak ve ruhsal dinginlik bulmak için meditasyon veya doğada vakit geçirmek iyi gelebilir. İçindeki iyilikseverlik duygusu, başkalarına yardım etme arzusunu artırıyor; hayırsever projelere katılmak ya da yakınlarına destek olmak için motive olabilirsin. Akşam saatlerinde, derin bağlantılar kurabileceğin bir sohbet veya tanışma söz konusu olabilir. Duygusal zenginliğini paylaşmak, karşındaki kişilerle yakınlaşmanı sağlayabilir.
