1
Oyun ilk kez, Eskişehir’in Han ilçesinde Frig uygarlığınca 6 bin yıl önce yapıldığı belirtilen ve UNESCO Dünya Miras Geçici Listesi’nde bulunan Midas Anıtı Yazılıkaya Açık Hava Tapınağı’nda sahnelendi.
Anıt ve çevresi özel olarak ışıklandırılarak tiyatro sahnesine dönüştürüldü, bu da Türkiye’de bir ilkti.
Oyunun yönetmeni Murat Atak ile, “Kybele” üzerine konuştuk.
– İlk olarak oyunun sahnelenme sürecini konuşalım…
Pandemi döneminde bildiğiniz gibi salonlarımızda sergilediğimiz eserlerimize bir süre ara vermek zorunda kaldık. Bunun üzerine açık havada neler yapabiliriz düşüncesi gündeme geldi. Yönetim kurulumuzda Eskişehir’in Han ilçesine bağlı Midas Anıtı’nda bir temsil yapma düşüncesi ağırlık kazandı. Bu, Türkiye’de bir ilk olacaktı.
Bunun üzerine dramaturglarımızla birlikte oyun araştırmasına başladık.
– Siz önce oyunun sahneleneceği yeri buldunuz sonra oyunu doğru mu?
Binlerce yıllık geçmişi olan Yazılıkaya’da oynanabilecek en uygun eserin Güngör Dilmen’in yazdığı “Ben Anadolu” adlı eserin olduğuna karar verdik. Ancak salgın koşulları devam ettiğinden açık havada olsa bile, seyircimizi uzun süre bir arada tutmamak için bu eserden bazı bölümlerin seçilmesine karar verdim. Friglerin yıllar boyu tapınaklar, yontular yapıp ana tanrıça diye tapındıkları “Kybele”nin anlatımıyla çağlar boyu Anadolu’da yaşayan kadınları dile getirmek için metni düzenleme ve sahneye uygulama çalışmalarına başladık. Bu uyarlama ile dünya prömiyeri için kolları sıvadık. Burada tiyatromuzun dramaturgu sevgili Şafak Özen’in hakkını teslim etmem lazım. Olağanüstü bir dramaturji çalışması oldu. Hititlerden günümüze, çağlara damga vurmuş kadınları anlatmaya çalıştık bu oyunumuzda.
– Oyunda canlı müzik kullanıyorsunuz?
Evet, çünkü bu iş müziksiz olmazdı. Devreye senfoni orkestramız da girdi. Öyle bir besteciyle çalışmalıydık ki oyunun ana temasını her çağa göre yeniden şekillendirmesi ve yine salgın koşullarından dolayı onu küçük bir orkestra için bestelemesi gerekiyordu. Anadolu Üniversitesi öğretim elemanlarından genç yetenek Oktay Köseoğlu’yla buluştuk. Esere öylesine uygun besteler yaptı ki bu bir opera olsa librettoyla müzik ancak bu şekilde uyumlu olabilirdi. Her çağın kadınını, her uygarlığın rengini Kybele’den Türkan Saylan’a, Muazzez İlmiye Çığ’a uzanan yolculukta şahane motifleriyle oyuna bambaşka bir kişilik kazandıran kostüm kreatörümüz Funda Çebi, Eskişehir Şehir Tiyatromuza çok yakışır bir tasarım gerçekleştirdi. Elbette ki “kadın”ı anlatan bu oyunda orkestramız da kadınlardan oluşmalıydı ve şimdi Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Senfoni Orkestrası sanatçılarından oluşan bir hanımlar orkestrasıyla çıkıyoruz seyircimizin karşısına. Hem de Anadolu’nun tüm renkleriyle.
– Yeni bir açık-hava sahnesi oluşturmak ve orada ilk kez oyun sahnelemek büyük bir risk olsa gerek.
Yazılıkaya’daki doğal amfitiyatroyu ve binlerce yıllık anıtları sevgili Soner Erdoğmuş ışıklandırdı. Kybele’ye tiyatromuzun en yetkin sanatçılarından Burcu Tutkun Turan hayat veriyor.
Ama bu süreçte defalarca prömiyer tarihi belirleyip her seferinde yasaklarla karşılaştık. Hem seyircimizin, hem sanatçılarımızın hem de tiyatromuzun diğer çalışanlarının sağlıklarını düşünerek provalara zaman zaman ara vermek zorunda kaldık.
– Pandemi süreci sanatı ve sanatçıları olumsuz etkiledi şüphesiz siz neler yaşadınız bu süreçte?
Salgın, hepimizi vurdu. Elbette her seferinde, her sıkıntılı, acılı ya da zor zamanlarda ilk darbe hep sanata vurulur. Felaket tellalı ve sanat düşmanı ilk yasağı hep bize getirir. Böyle zamanlarda bir tek sanatçılar değil, ama daha çok halkımız cezalandırılmış olur. Sosyal mesafe diye bir şey çıkardılar ve sanatsız kalınca insanlarımız arasına gerçekten bir sosyal mesafe girmiş oldu. Oysa fiziksel mesafemizi koruyarak en azından küçük gruplarla ve seyirci sayısı azaltılmış temsiller, konserler verebilir, sosyal mesafemizi daha da azaltabilir, toplumu kaynaştırma görevimizi yerine getirebilirdik.
Sanat yaşayan bir organizmadır ve soğuk camın, televizyonun, cep telefonunun ya da bilgisayarların ekranına sığmaz, sığdırılamaz.
Her neyse sonunda, neredeyse bir yıllık uzatmalı nişanlılık dönemimizi 10 Temmuz’da harika bir düğünle taçlandırdık.
Büyükşehir Belediye Başkanımız, hocamız Sayın Prof. Dr. Yılmaz Büyükerşen sanata, sanatçıya, kültüre ve Eskişehirimizde bulunan bütün tarihi eserlere sonsuz kıymet ve önem verdiğini bizim bu projemize de önayak olarak bir kez daha göstermiş oldu; tüm ülkeye.
– Ne söylüyor bize “Kybele”…
Anadolu uygarlıkları bizim en kıymetli varlıklarımızdandır. Bu Anadolu topraklarında yaşamış onca uygarlığı bilenlere yeniden anımsatmak, bilmeyenlere anlatmak, özellikle gençlerimize bu toprakların binlerce yıllık tarihini ve hele Cumhuriyet dönemiyle birlikte Mustafa Kemal Atatürk’ün hedef gösterdiği çağdaş uygarlıkla aramızda nasıl bir bağ oluşturabileceğini göstermek istedik ve bu uygarlıkları doğuranların, yani kadınlarımızın bugüne kadar ve hâlâ yaşadıklarını lirik bir söylenceyle dile getirmek istedik.
“Kıymayın artık ne kadınlara, ne kızlara ne çocuklara ne yiğit evlatlara” diye bitiriyoruz söylencemizi. Perdeler kapanırken ülkemizdeki tüm sanatçılar zor günler yaşarken, başta genel sanat yönetmenimiz Tolga Tümer olmak üzere emeğini, bilgisini ve becerisini esirgemeden bu esere hizmet eden herkese teşekkür ediyorum.
Eskişehir yine öncü, yine çağdaş, yine özgür, yine sanatın bağrı…
Bugün enerji dolusunuz, bu da size gündelik işlerinizde hız kazandıracak. İlgi alanlarınıza yönelmek için harika bir zaman, yaratıcı projelerinizi hayata geçirebilir veya yeni bir hobi edinebilirsiniz. Sosyalleşme arzunuz yüksek, arkadaşlarınızla vakit geçirmek size neşe katacak. Ancak, anlayışsız olabileceğiniz durumlar söz konusu; sabırlı olmaya çalışın. İş yerinde, ilginç fikirlerinizle dikkat çekebilir, liderlik vasıflarınızı ön plana çıkarabilirsiniz. Sağlık konularına da önem vermeniz gereken bir gün; fiziksel aktiviteleri rutininize dahil etmek, zihinsel ve bedensel sağlığınıza katkı sağlayacak. Kendi duygularınıza ve sezgilerinize güvenin; içsel sesinize kulak vermeniz, sizi doğru yola yönlendirecektir.
Bugün, kararlılığı ve sabrı temsil eden enerjilerin içinde yer alıyorsun. Maddi konulara olan ilgin artabilir; bütçeni gözden geçirip tasarruf yapma ihtiyacı hissedebilirsin. Sevgi dolu ilişkilerin, romantik yaşamında derinleşmek ve güven duygusunu yeniden inşa etmek adına büyük bir fırsat sunuyor. İletişim alanında dikkatli olmalısın; söylenen her şeyin altındaki duygusal derinliği anlamak önemli olabilir. Gün içinde karşılaşacağın durumlar, seni düşündüren olaylar yaratabilir, bu nedenle içsel sesine kulak vermekte fayda var. Kendine zaman ayırmayı unutmamalı; doğayla olan bağını güçlendirmek, ruh halini iyileştirebilir. Bugün, belirli hedeflerine ulaşmak için sağlam adımlar atabilir, yeni projelere ivme kazandırabilirsin. Unutma, kararlı ilerleyişin seni başarıya götürecektir.
Bugün iletişim becerilerin ön planda olacak. Kendini ifade etme yeteneğin sayesinde sosyal çevrende dikkat çekebilirsin. Meraklı ruhun seni yeni bilgilere ve insanlara yönlendirecek. Kafandaki projeleri hayata geçirme konusunda cesur adımlar atabilirsin. Ancak, karar alırken acele etmemekte fayda var; detayları gözden kaçırma olasılığın yüksek. Yakın ilişkilerinde açık ve şeffaf olmak, olası anlaşmazlıkları ortadan kaldırmana yardımcı olacak. Ele aldığın konularda önce dinlemeyi, ardından yanıt vermeyi tercih et. Hayatında yeni başlangıçlar için elverişli bir dönemdesin; yaratıcı ifadelerinle çevrendeki insanları etkileyebilirsin. Özgür düşüncelerini serbest bırak ve içindeki yenilikçi yönü keşfet!
Bugün enerjin yüksek ve kendine güvenin tavan yapmış durumda. Yaratıcılığın akışta, bu da seni sosyal ortamlarda ön plana çıkarıyor. Sahne ışıklarının altında hissetmek isteyebilir, projelerinle ilgili dikkat çekmek için fırsatlar arayabilirsin. Ancak, ilgi alanlarını biraz genişletmekte fayda var; yeni insanlarla tanışmak ve farklı görüşler almak, mevcut bakış açını zenginleştirebilir.İlişkilerde daha yapıcı bir tutum benimsemek, sana derin ve kalıcı bağlar kurma şansı verecek. Özellikle, yakınındaki insanlarla olan etkileşimlerin, duygusal olarak güçlü bir destek sağlayabilir. Kendi iç dünyana dönmek için de zaman ayırmalısın; ruhsal olarak tazelenmek, seni daha enerjik hissettirebilir. Akşam saatlerinde karşılaşabileceğin yenilikler ve sürprizler, hayatına renk katacak ve seni motive edecektir. Cesur ol ve hislerini açıkça ifade etmekten çekinme!
Bugün detaylara odaklanmak için mükemmel bir fırsat. Doğru bir plan yaparak enerjini en verimli şekilde kullanabilirsin. Gün içinde karşılaşacağın küçük aksaklıklar seni rahatsız etmemeli, bu durumları çözmek için analitik becerilerini kullanabilir ve başarılı sonuçlar elde edebilirsin. Sosyal ilişkilerde ise daha önceden yaşadığın sorunların üstesinden gelmek için cesur adımlar atabilirsin. Kendi ihtiyaçlarına dikkat etmek, sağlığına yönelik küçük değişiklikler yapma konusunda seni motive edebilir. Kendini iyi ifade ettiğin ve düşüncelerini net bir şekilde ortaya koyduğun bir dönemdesin; bunu mutlaka değerlendir. İş veya eğitimle ilgili yeni fırsatlar, dikkatini çekebilir. Duygusal açıdan içsel huzuru sağlamak için meditasyon veya doğa yürüyüşleri yapmayı düşünebilirsin; zihin ve ruh dengen, sana gereken ilhamı verecektir.
Bugün, ilişkiler ve sosyal etkileşimler ön planda. Başkalarıyla olan bağlantıların güçlenecek ve çevrendeki insanlarla uyumlu bir iletişim kurabileceksin. Güzel bir denge ve uyum içinde olman, senin karizmanı artıracak. Sanat ve estetik konularında yaratıcı fikirler peşinde koşabilirsin; belki bir projeye başlamanın tam zamanı. Karar alma süreçlerinde mantığın yanında sezgini de kullanmayı unutma. Birlikte olduğun kişilerin isteklerine açık olmak, aranızdaki bağı daha da kuvvetlendirecek. Bazı durumlarda, yüzeyde görünenin ötesine bakabilme yeteneğin, sana avantaj sağlayacak. Kendi içsel huzurunu sağlamak için meditasyon veya doğa yürüyüşleri gibi aktiviteler faydalı olabilir. Bugün kendin için küçük ama anlamlı hediyeler almak iyi gelebilir. Sevgini ve şefkatini gösterme fırsatlarını değerlendirmeyi unutma. Kısacası, bugün ilişkilerdeki dengeyi bulurken, kendini de önceliklendirmek için güzel bir dönemdesin.
Derin bir sezgi ve güçlü bir içgörü seni sarmalamış durumda. Bugün gelecek hakkında hissettiğin belirsizlikleri geride bırakmak, bağımsızlığını ve özgürlüğünü kutlamak için mükemmel bir zaman. İlişkilerinde gizli bir tutku hissedebilir, hislerini alevlendirecek durumlarla karşılaşabilirsin. Ancak dikkatli olmalı, zira kıskançlık ve sahiplenme duyguları da gün yüzüne çıkabilir. İçsel dünyanda meydana gelen değişimler, seni dönüştürecek yeni fırsat ve deneyimlere yönlendirebilir. Kendini yansıtmak istediğin alanlarda cesur adımlar atabilir, çevrendekileri etkileyebilirsin. İçsel gücünü keşfetmek ve onu dışarıya yansıtmak için harika bir gün. Unutma, duyguların ve sezgilerin seni yol gösteriyor.
Seyahat ve keşif arzusu içindesin. Yeni fikirler ve deneyimler seni heyecanlandıracak. Sosyal çevrende kendini ifade etme ihtiyacı duyacaksın. Farklı bakış açıları seni düşünmeye itebilir, bu da kişisel gelişimine katkı sağlayacak. İçsel huzurunu koruyarak, ilişkilere odaklanmak önem kazanacak. Hayatın sunduğu fırsatları değerlendirmek için cesur adımlar atacağına dair hislerin artacak. Unutma, cesaret gerektiren adımlar her zaman yeni kapılar açar. Duygusal derinlikleri keşfetmek için harika bir zaman dilimindesin, açık kal ve hislerine güven.
Bugün kararlılığın ve disiplininin ön plana çıkacağı bir gün. Sorumluluklarını yerine getirme arzun, çevrendeki insanlar üzerinde olumlu bir etki yaratacak. Planlarını gerçekleştirirken göz önünde bulundurman gereken detaylar var. Dikkatini dağınık tutmamaya çalışmalısın. Kariyerine odaklanman, bu dönemde seni başarıya götürecek adımlar atmana yardımcı olacak. Sosyal ortamlarda kendini ifade ederken cömert olman, beklenmedik fırsatların kapısını aralayabilir. Yakın ilişkilerinde, örtülü duygusal meselelere dikkat etmen gerekebilir. Samimiyet arayışında olduğun bu süreçte, içsel hislerini dışa vurma cesaretini göster. Kendi sınırlarını belirlemek, ruhsal ve zihinsel sağlığın için de faydalı olacak.
Bugün, sosyal bağlar ve ortaklıklar ön planda. Arkadaş çevrenle yapacağın paylaşımlar seni destekleyen bir zemin oluşturacak. Düşüncelerini cesurca ifade etme zamanı. Belki de, sıradışı bir projeye imza atabilirsin. Yenilikçi fikirlerinle dikkat çekmek için uygun bir gün. Neptün'ün etkisi, sezgini güçlendirecek; içine dönüp düşünmek ve içsel sesini dinlemek faydalı olabilir. Ayrıca, tutkulu bir ilişkiye adım atmak ya da mevcut ilişkini derinleştirmek için de uygun bir dönemdesin. Unutma, özgünlüğünle parlamak, başkalarına ilham verecek. Küçük sürprizler de kapında; günlük yaşamında beklenmedik neşeler bulabilirsin.
Duygusal derinliklerin daha da belirgin hale geldiği bir dönemdesiniz. İçsel sesinize kulak vermek ve sezgilerinizi dinlemek, doğru kararlar almanıza yardımcı olabilir. İletişimdeki hassasiyet, sizi hem sanatsal hem de kişisel anlamda besleyebilir. Akışa kapılıp gitmek yerine yönlendirmelerinizi bilinçli şekilde yapmanız önemli. Güzellikler yaratma isteği içerisindesiniz ve bu yönünüzü ortaya çıkarmanız için mükemmel bir gün. Çevrenizdekilerle olan ilişkilerde duygu yoğunluğu yaşanabilir; bu, derin bağlar kurmanıza yardımcı olabilir. Kendinizi ifade ederken, içtenliğinizi korumanız, etkileşimlerinizi güçlendirecek. Unutmayın ki her deneyim, ruhsal evriminizde yeni bir sayfa.
