1
Ne yerde ne gökte… Ne dağda ne şehirde… Aynada, tuvalde, hiçbir yerde bulamadığı kendini arayan bir adam. Sonunda sanatta mı buluyor? Yoksa hâlâ arıyor mu? Öyle görünüyor ki bu arayış onunla birlikte sürecek, çünkü o geceleri uykuda aradığı kendisini sanatıyla fırçanın ucunda bulmaya çalışacak. Ramazan Can. Göçer bir ailenin oğlu. Doğduğun ev, doğduğun coğrafya kaderindir mottosunu kendi elleriyle, fırçasıyla değiştirmiş bir sanatçı. Kıl çadırda başlayan yaşamında onu resme yönlendiren ne mi olmuş? Parmaklarını kaybetmesi! Onları geri kazanabilmesi için ellerini çalıştırması gerekiyormuş, resim yapmış? Göçer bir ailenin yaşamında hayvanları dışında en değerli eşyaları ne ola ki? Halı! Dürülüp taşınabilir, üzerinde oturulabilir, uyunabilir, yerleşik düzene geçildiğinde duvara asılır. Duvar halılarının vazgeçilmez motifi, ağaçlar, göl ve geyiklerdir! Ramazan Can, geceleri uykusunda dolaşır. Aile, şifacılara götürür oğullarını, bu illetten vazgeçirmek için. Ramazan büyüdükçe bu yöntemlerin İslamiyetten çok, Şamanizmden geldiğini bulacak ve ona yönelik ilgisi artacaktır. Resim yaparken kendini dinler ve keşfeder. Üniversitede aldığı klasik resim eğitimi ise tatmin etmez onu. Gerçi eşini, yol arkadaşını orada bulur. Ama kendini bulamaz. Tek sevdiği aynaya bakarak yaptıkları otoportre çalışmaları. Sağ kulağı pek duymuyor. Yaptığı otoportrelerde sol kulağından çıkan çiçeklerin nedeni bu, niye sol derseniz aynada sağ, sol gibi görünüyor!
Anna Laudel’in Karaköy’den Cihangir’e taşınan daha büyük yeni mekânının ilk sergisi Ramazan Can’ın retrospektifi. Serginin ilk bölümünde göçebelik ve Şamanizm kültürünü konu alan heykelsi parçalar yer alıyor. “Ne yerdeyim ne gökteyim” bölümü. Beton ve halı! Halı, göçebelik hayatının parçası. Beton şehir yaşamının sembolü. Betonla halılar iç içe geçiyor. Beton bir evin temel yapısı. Boyasız, en saf haliyle, Corbusier’nin betonları gibi. Halı ise çadır yaşamının temeli. Ailesinin kullandığı ve sonra yüklüğe kaldırdığı halılar. Bir kısmını yeniden dokutmuş ailesine. Önce nereden çıktı bu demişler, sonra hoşlarına gitmiş!
Daha sonra halıların neon ışıklarıyla tamamlandığı bölüme geçiyoruz. Neon ışıkları, kent kültürünün eğlence ve reklam dünyasının sembolü. Halılar ise geçmişten kalma. Bu halı, beton ve neon kısmından çok otoportrelerle ilgilendiğimi itiraf etmeliyim. Kötülerin de olduğu Cennet Bahçesi ve ölüm üzerine yaptıkları da düşündürücü. Büyük boyutlu aile resimleri de çok heyecan verici. Ama ille de otoportreler. Ve hatta birbirinden ünlü resimlerin üzerine yaptığı portreler. Neler yok ki? Kucağında bebek İsa ile Meryem bile var! Dünyanın en ünlü tablosu Mona Lisa bile. Kadın görse intihar ederdi! Yüzleri kaba fırça darbeleriyle darmaduman. Bunu muzip bir çocuk gibi şöyle açıklıyor: “Hani bir şey düşünürken önünüzdeki resme kaş göz yaparsınız ya bıyık mıyık. İşte öyle.” Ne mi düşünüyormuş? Büyük işlerini? Büyük işler, tablolarını, projelerini yapmadan önce eskizler yapıyor, düşünüyor çalışıyor ya işte o arada klasik tabloların üzerine böyle portreler yapıyor.
Otoportrelerindeki çirkinlik ise içindeki derinliği ortaya çıkarmak içinmiş. Sürrealist bir tarzı var. Eline gelen her malzemeyi kullanıyor! Hatta bazen yazıyor. Kendini ifade etmek için her yolu deniyor. Ama her şeyden önce o kendini arıyor. Sanatıyla, sanatını bir terapist gibi kullanarak… Bazen kendini deşiyor, bazen aynaya bakıyor, bazen kendini dinliyor, bazen kendini anlatıyor. Bir yolculuk. Dağlarda başlamış, Anadolu’nun yaylalarından dağlarına, dağlardan şehre inmiş. Şehirde stüdyolara kapanmış bir arayış. Ne yerde ne gökte ne dağda ne şehirde bulmuş? Karşımda duran sanatçıya bakıyorum. Ramazan. Ne köylü ne şehirli. O bir artizan!
Bugün enerjini yüksek tutma ihtiyacın artıyor. Hayatında yeni başlangıçlar için uygun bir dönemdesin; cesaretini toplayıp harekete geçebilirsin. Sosyal çevrendeki insanlarla etkileşimlerin yoğunlaşacak, yeni bağlantılar kurmak için mükemmel bir fırsat. Fakat dikkatli ol, bazı tartışmalar gündeme gelebilir; aceleci davranmadan, biraz daha sabırlı olman faydalı olabilir. Kendine olan güvenin artarken, içsel huzurunu sağlamana da yardımcı olacak aktiviteler bulabilirsin. Yeni projelere atılma konusunda heyecan duyuyorsun, bu tutkunu doğru bir şekilde yönlendirmeye dikkat et. Unutma, bugünkü adımların gelecekteki başarıların için önemli bir temeli oluşturacak.
Bugün, güven arayışın daha da ön plana çıkacak. Finansal konulara dair bir karara varmak, geleceğinle ilgili belirgin bir plan yapmanı sağlayacak. Duygusal ilişkilerinde daha tutkulu bir yaklaşım sergileyebilirsin; sevdiğin kişiyle yapacağın derin sohbetler, aranızdaki bağı güçlendirecek. Ancak, ani tepkilerden kaçınman önemli. Karşılaştığın zorluklara karşı sabırlı olmalı ve olayları akışına bırakmalısın.Kendine zaman ayırmayı unutma; doğada vakit geçirmek, iç huzurunu bulmana yardımcı olabilir. Aile üyeleriyle bir araya gelmek, duygusal destek ve sevgi dolu anlar yaşamanı sağlayacak. Sağlığına dikkat et, dengeli bir beslenme ve düzenli bir yaşam tarzı, enerjini yükseltecek. Gözlerine dikkat et; belki de biraz dinlenmek iyi gelecek. Günün sonunda, içindekileri ifade etmek için uygun bir ortam yaratmak, duygusal yüklerini hafifletecektir.
Bugün iletişim yeteneklerin ön plana çıkıyor. Sosyal çevrende etkileyici konuşmalar yapabilir, yeni bağlantılar kurabilirsin. Zihinsel aktivitelerin oldukça verimli olacak; yazma, okuma veya öğrenme üzerine odaklanmak için mükemmel bir zaman. Ancak aynı zamanda dikkatini dağıtacak olaylarla karşılaşabilirsin, bu yüzden odaklanmaya özen göster. İkili ilişkilerde uzlaşmacı bir tutum sergilersen çatışmaları geride bırakabileceksin. Arkadaşlarınla olan bağlarını güçlendirebilir, eski dostlardan haber alabilirsin. Her anı değerlendirmek için açık fikirliliğini korumaya çalışmalısın. Hayatı dolu dolu yaşayabileceğin enerjik ve hareketli bir gün seni bekliyor.
Duygusal derinliklerin ve içsel huzurunla yüzleşme zamanı. Bugün, sevdiklerinle olan bağlarını güçlendirmek için harika bir fırsat sunuluyor. Empati yeteneğin sayesinde başkalarının hislerini kolayca anlayacak, destek ihtiyacı olanlara yardım edebileceksin. İş yerinde, projelere dair yaratıcı fikirlerinle dikkat çekebilirsin; bu, iş arkadaşlarınla olan ilişkilerini daha da güçlendirecek. Parasal anlamda dikkatli olman, gereksiz harcamaların önüne geçmeni sağlayacak. Belki de bazı eski alışkanlıklarını bırakma zamanı gelmiştir. Kendine daha fazla zaman ayırmayı dene; bir yakın dostunla hoş bir sohbet, sana iyi gelecek. Geçmişle hesaplaşarak ilerlemeye çalış ve kendine yeni hedefler koy. Duyguların yoğun olabilir, bu nedenle kendini ifade etmekte zorlanabilirsin ama hissedilenleri paylaşmak, içsel huzurunu artıracak.Ruh halin dalgalı olabilir; duygusal iniş çıkışlarını yönetme konusunda nazik ol. Sahip olduğun sezgi gücü, seni doğru yola yönlendirecektir. Doğa yürüyüşleri veya meditasyon gibi etkinlikler, içsel dinginliğini sağlamak için iyi birer seçenek olabilir. Her şeyin geçici olduğunu unutma; durumlar ve hissiyatlar zamanla değişir. Kendine güven, hislerine güven.
İçsel huzur arayışında olacağın bir gün. Detaylara daha fazla dikkat etmek isteyebilirsin; bu, iş ve kişisel projelerinde sağlıklı sonuçlar elde etmene yardımcı olacak. Yıldızlar, düzen ve sistem kurma yeteneğini destekliyor. Arkadaşlarınla olan iletişimin, duygusal açıdan seni besleyici bir rol oynayabilir. Bir konuda kendini biraz sorgulayabilirsin; bu, içsel motivasyonunu artıracak fırsatlarla dolu bir keşfe dönüşebilir. Kendine karşı nazik olmayı unutma, zira kendini eleştirmek yerine, öz sevgiye yönelmek, zihinsel ve duygusal sağlığını iyileştirecektir. Akşam saatlerinde bir hobine zaman ayırmak, seni daha canlı hissettirecek. Bu dönemde sağlığına özen göstererek dengeni bulmak, genel yaşam kaliteni artıracak.
Bugün, ilişkiler ve sosyal etkileşimler ön planda olacak. Kendini çevrendeki insanlarla daha uyumlu hissetmeye başlayabilirsin. Sosyal ortamlarında daha fazla görünür olman, önemli bağlantılar kurmanı sağlayacak. Ancak, başkalarının beklentileriyle kendi isteklerin arasında bir denge bulman gerekebilir. İlişkilerdeki dengeyi sağlamak için empati yeteneğini kullanmak, sorunları kolayca aşmana yardımcı olacaktır. Finansal konularda ise harcamalarına dikkat etmen faydalı olabilir. Kendi değerlerini sorgulayabilir, gelecekteki hedeflerinle ilgili daha net kararlar almak isteyebilirsin. İçsel huzuru yakalamak için biraz yalnız kalma ihtiyacı hissedebilirsin. Kendi ilgi alanlarına yönelmek, içsel dengeyi sağlamak açısından önemli olacak.
İçsel derinliklerde dolaşmak için harika bir zaman. Duygularınız yüzeye çıkabilir; bu sebeple onları anlamak ve kabullenmek önemli. Kendinizi sorgularken, gizli kalmış yeteneklerinizin farkına varabilirsiniz. Sosyal çevrenizle olan ilişkilerde biraz daha dikkatli olmalısınız. Geçmişe dair bir konunun tekrar gündeme gelmesi, kararsızlık yaratabilir. İletişimde samimiyet ön planda olmalı; bazen duyguların neden olduğu çatışmalar, yanlış anlamalara yol açabilir. Ayrıca, ruhunuza iyi gelecek bir aktivite, dinlenmenizi ve yenilenmenizi sağlayabilir. Kendi iç yolculuğunuza zaman ayırmak, kendinizi bulmanıza yardımcı olacaktır. Cesaretinizi toplayıp sınırların ötesine geçmek, yaşamınıza yeni bir enerji katabilir.
Bugün, özgürlüğe ve maceraya olan tutkun seni sarıp sarmalayacak. Keşfetmek istediğin yerler, ilginç insanlar veya yeni fikirler seni çağırıyor. Zihnindeki sınırları aşmak ve yeniliklere açık olmak için güzel bir zaman. Özellikle sosyal ortamlarda bulunmak, yeni bağlantılar kurmak ve entelektüel paylaşımlarda bulunmak sana büyük keyif verecek. İçsel huzurun ve mutluluğun, dış dünyayla olan etkileşimlerinden besleniyor. Gün içinde karşılaşacağın fırsatları değerlendirmekte tereddüt etme; sezgilerinle hareket ettiğinde, hayatında önemli değişiklikler yaratabilirsin. Ayrıca, iletişimde açık ve dürüst olmak, ilişkilerini derinleştirecek ve ortak paydalarda buluşmanı sağlayacak. Kısa seyahat veya açık hava etkinlikleri, hem ruh halini canlandıracak hem de taze enerji verecek. Anlık heyecanlar ve sürprizler kapını çalabilir; bu güzellikleri yakalamak için hazır ol!
Sosyal etkileşimlerin yoğunlaşacağı bir gün. Arkadaşlarla kurulan derin sohbetler ve paylaşımlar, yeni perspektifler kazanmanı sağlayabilir. Gelecek odaklı düşünceler ve yenilikçi fikirler ön planda. Bu dönemde içsel özgürlüğe olan tutkun artacak. Kendi fikirlerini cesurca ifade etme isteği, başkalarını da etkilemeye başlayacak. Aniden gelişen olaylar, yaratıcı yönlerini besleyebilir. Duygusal derinlikler yerine mantığın sesine kulak vermek, bugün atacağın adımlarda sana rehberlik edecek. Unutma, bazen tek başına yürümek, kalabalık içinde kaybolmaktan daha değerlidir. Doğru bildiğin yolda yürümeye devam et.
Duygusal derinlikler ve sezgisel güçler bugün ön planda. İçsel hislerin güçlendiği bu dönemde, çevrendeki insanları anlama yeteneğin artıyor. Sürdürülen ilişkilerde empati ve hoşgörü gösterme fırsatı doğabilir, bu da bağlarını güçlendirebilir. Yaratıcılığın tavan yapacağı, sanatsal projelere yönelmek için harika bir zaman. Bununla birlikte, içsel huzurunu sağlamak için kendine zaman ayırmayı ihmal etme. Akışa uyum sağlarken, içsel sesini dinlemeyi unutma; bu, yeni ve ilgi çekici fırsatlarla tanışmana yardımcı olabilir. Gizemli ve mistik bir ruh hali, seni keşiflere yönlendirebilir. Duygusal yüklerin hafiflemesi, yeni başlangıçlara zemin hazırlayacak. Kendini ifade etme biçimin, çevrendekiler üzerinde hoş bir etki bırakabilir. Hayallerin için adım atmak konusunda cesur ol, dünyanın sana sunduğu güzellikleri kucakla.
1
2
3
4
5
6
