

Konuk yazar: Gila Benmayor
İçinden kadınların geçtiği hikâye, geçmiş zamanlarda “Işık Ülkesi” diye bilinen Likya Birliği’nin başkenti antik Patara’da başlıyor günümüze kadar geliyor.
Antikçağlarda benzeri olmayan çoğulcu demokratik bir yapı kurmayı başarmış Likya için Fransız aydınlanmasının önemli yazarlarından Mostesquieu, “Kanunların Ruhu Üzerine” kitabında şöyle der:
“Eğer mükemmel bir konfederasyon cumhuriyet örneği vermek gerekirse Likya’yı gösteririm.”
Fransız yazarın bu sözlerinin ABD’nin 1787 yılında anayasasında etkili olduğu öteden beri bilinir. Patara’da demokratik geleneğin en önemli kanıtlarından biri milattan önce 2. yüzyılda inşa edilen dünyanın en eski meclis binası.
2006 yılı kazılarında gün ışığına çıkarılan 1400 kişilik meclis binasında bulunan yazıtlardan, Likya Birliği’nin meclis kararlarını burada alındığı anlaşılıyor.
Meclis binası TBMM’nin sağladığı bütçeyle restore edildi ve 2020 Patara Yılı’nda ziyarete açıldı.
Patara aynı zamanda Noel Baba diye bildiğimiz Aziz Nikolaos’un da doğum yeri.
Ancak bu antik şehirle bilmemiz gereken en önemli şeylerden biri, anaerkil bir toplum barındırdığı ve kadınları sosyal yaşamın merkezine aldığı.
Tarihin babası diye bilinen Herodot, Likyalıların soylarını annelerine göre tanımladığını yazar.
Yine Herodot’a göre, Likyalı bir kadın bir köle ile evlendiğinde çocuğu tüm vatandaşlık haklarına sahip olabiliyordu.
Oysa Likyalı bir erkek bir köle ya da yabancıyla evlendiğinde çocuğun böyle bir hakkı yoktu.
Yani Likyalı kadın soyun belirlenmesinde ve yasalar karşısında bir adım önde.
Yeliz Gül Ege ve Prof. Havva Işık ödül töreninde Prof. Jale İnan’ın fotoğrafı önünde.
Anaerkil uygarlığın başkentinde kazıların bir kadın başkanlığında devam etmesinden daha doğal ne olabilir?
1988 yılından beri Patara’da çalışan, 2009 yılından günümüze kazı başkanı olan, Akdeniz Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Havva İşkan Işık’tan söz ediyorum.
Patara ile ilgili kadın hikâyemiz burada bitmiyor.
Prof. Işık, geçen günlerde Türkiye’nin ilk “kadın arkeoloğu” Prof. Dr. Jale İnan adına verilen ödülün sahibi oldu.
Tam adı “Prof. Dr. Jale İnan 2020 Antalya Yılın Kadın Ödülü” olan ödül, kadın hikâyesinin devamı.
Çünkü ödül altı yıldan beri Antalya Tanıtım Vakfı (ATAV) çatısı altındaki sanal ortamdaki Antalya Kadın Müzesi tarafından veriliyor.
ATAV ve Antalya Kadın Müzesi’nin kurucusu bir başka kadın, turizmci Yeliz Gül Ege.
Ödül daha önce iş insanı Suna Kıraç, Dünya Serbest Dalış Rekortmeni Şahika Encümen gibi isimlere verilmiş.
Geçen yıl 257 bin 560 kişinin ziyaret ettiği Patara’daki kazı çalışmaları 2016 yılından beri Türkiye İş Bankası ve iştirakleri Şişecam ile TSKB tarafından destekleniyor.
Bugün, enerjin yüksek ve hareketliliğin gözle görülür. Yeni fikirlerle dolusun; bunları hayata geçirme isteği seni harekete geçirecek. Özellikle sosyal çevrendekilerle iletişimde dikkatli olmalısın. Aşk hayatında sürprizler seni bekliyor; içindeki tutku, karşı taraf üzerinde büyüleyici bir etki yaratabilir. Kariyerinde ise, beklenmedik fırsatlar kapını çalabilir, fırsatları değerlendirmek için cesur olmalısın. Sağlık konularında kendine dikkat etmen gerektiğini unutma, bedenine iyi bakman, kendini daha enerjik hissetmeni sağlayacak. Kısacası, bugünün sunduğu fırsatları yakalamak için hazırlıklı olmalısın.
Bugün içsel huzur arayışında olabileceğin bir gün. Duygusal dengeyi sağlamak için çevrendeki insanlarla iletişimine özen göstermen gerekebilir. Maddi konularda biraz daha dikkatli olman, sürpriz harcamalardan kaçınmana yardımcı olabilir. Sevdiğinle arandaki bağı güçlendirmek için güzel bir plan yapabilir, birlikte keyifli anlar paylaşabilirsin. Doğaya çıkmak, ruhsal ve fiziksel olarak yenilenmene katkı sağlayacak. Kendine dönmek, içsel sesini dinlemek için mükemmel bir zaman. Yaratıcılığın akışına bırakmak, yeni ilham kaynakları bulmana yardımcı olacaktır.
Sosyal çevrenle olan etkileşimlerin güçleneceği bir gün. Yeni insanlarla tanışmak, fikir alışverişinde bulunmak ve farklı bakış açılarını dinlemek senin için oldukça heyecan verici olacak. İletişim becerilerin ön planda; bu fırsatı değerlendirmek için cesur olmalısın. İş veya proje bazlı iş birliği yapman gereken durumlarda, fikirlerinle dikkat çekebilirsin. Ancak, acelecilikten kaçınman önemli; düşüncelerini net bir şekilde ifade edebilmek için biraz zaman ayırmalısın. Unutma, bazen dinlemek de en az konuşmak kadar değerlidir. Şu anda kendini daha yaratıcı ve esnek hissedeceğin için, hobilerine yönelmek veya sanatsal faaliyetlere katılmak keyifli olabilir. Şans, aniden karşına çıkabilir; bu yüzden açık fikirli ol ve fırsatları değerlendir.
Duygusal derinliklerinle yüz yüze gelme zamanı. İçsel huzur arayışında, zihin ve kalp arasındaki dengeyi sağlamak önemli. Ailevi ilişkiler öne çıkacak; sevdiklerinle olan bağlarını güçlendirmek, onlara daha fazla zaman ayırmak sana iyi gelecek. Finansal konulara dikkat etmelisin; harcamalarını gözden geçir. Kendine dönmek, içsel ihtiyaçlarını anlamak için meditasyon veya doğada vakit geçirmek faydalı olabilir. Kendini ifade etme şeklin, duygusal bağlarını etkileyebilir. İletişiminde samimi olmak, kalbindeki gerçek hisleri açığa çıkarmak, yeni fırsatlar getirebilir. Unutma ki, duygusal derinliklerin senin en büyük gücün.
Bugün içsel enerjinin doruklarına ulaştığın bir gün. Aynadaki yansımanla gurur duyman gereken bir anı yaşayabilirsin. Kendine olan güvenin artıyor, bu da çevrendekilere olumlu bir şekilde yansıyor. Sosyal çevrende seni sürdüren bir etkileşim içinde olacaksın; belki yeni tanışmalar, belki eski dostlarla yeniden bir araya gelmek mümkün. Duygusal ilişkilerde ise samimiyet ön planda olacak; kalbini açmaya, hislerini paylaşmaya hevesli olabilirsin.Finansal konularda dikkatli olman gereken bir zemin var; düşünmeden harcamalar yapmamaya özen göster. İçsel huzurunu artıracak aktiviteler, hobiler veya sanatsal uğraşlar bulmak için ideal bir zaman. Hayal gücün yüksek, yaratıcı projelere yelken açabilirsin. Unutma, bugün enerjini nasıl yönlendirirsen, sonuçları da o kadar tatmin edici olacak. Kendine şans ver ve tutkularının peşinden koş.
Gününüz detaylarla dolu geçebilir, bu nedenle dikkatli bir gözlemci olmalısınız. Belirgin hale gelen sorumluluklar, düzen gerektiren konular veya dikkat edilmesi gereken durumlardan kaynaklanabilir. Çevrenizdeki insanlarla iletişiminiz daha da önem kazanıyor; samimi, açık ve net olmanız, bazı yanlış anlamaların önüne geçebilir. İş veya kişisel yaşamda ele almak istediğiniz projelere dair çözümler geliştirmeye yönelik yaratıcı fikirler zihninizde belirebilir. Bunun yanı sıra, sağlığınıza özen gösterme zamanı; fiziksel aktiviteler ve dengeli beslenme konularında adımlar atmak, enerji seviyenizi artırabilir. İçsel huzurunuzu bulmak için hafif meditasyonlar ya da doğada zaman geçirmek harika bir seçenek olacaktır. Önemli kararlarınızı aceleye getirmeden değerlendirin, içsel sezginize güvenin. Eğlenceli ve keyif alıcı anlar yaratmak da günün bir parçası olabilir. Kendinize biraz zaman ayırmayı unutmayın.
Sosyal ilişkilerde parlayacağın, başkalarıyla olan bağlarını güçlendireceğin bir gün. Fikirlerin ve yaratıcılığın sayesinde çevrendekilere ilham verebilir, grup aktivitelerinde liderlik yapabilirsin. İçinde bulunduğun durumları dengelemek için uzlaşmacı bir yaklaşım benimsemek, çatışmaları önleyecek ve harmoni yaratacaktır. Estetik ve güzellik konularında ilgi duyabilir, yeni projeler için ilham alabilirsin. Kendini ifade etme şeklin, başkaları üzerinde derin bir etki bırakabilir. Bugün, ilişkilerine odaklanarak kendi içsel huzurunu da bulabilirsin. Unutma, başkalarının ihtiyaçlarını göz önünde bulundurmak, sana daha fazla tatmin sağlayacaktır.
Duygusal derinlikler ve güçlü sezgilerle dolu bir gün. İçsel dünyanda yoğun bir enerji hissedebilirsin. Bağlantı kurmak istediğin kişilerle iletişimini artırmak için harika bir zaman; ama dikkatli ol, başkalarının niyetlerini okumak konusunda biraz daha dikkatli olman gerekebilir. Aşk hayatında cesur adımlar atma isteği doğabilir, hislerini ifade etmekten çekinme. Ancak, başkalarını manipüle etme eğilimi göstermemeye özen göstermelisin. Görünmeyen yönlerin ve gizli düşünceler, bugün seni daha fazla etkileyebilir. Kararlarını verirken bu yönlerini göz önünde bulundurmalısın. Maddi konularda karmaşık durumlar gündeme gelebilir, bu yüzden harcamalarına dikkat etmen faydalı olacaktır. Duygusal yoğunluğun, yaratıcılığını da ateşlendirebilir; sanatsal bir proje veya hobiyle uğraşmak hoşuna gidebilir. Kendine ve içsel yolculuğuna biraz zaman ayırmak, ruhsal gelişimine yardımcı olacaktır.
Bugün, içsel arayışların ve keşiflerin ön planda olduğu bir gün. Yeni fikirlerle dolu bir zihin, seni başka ufuklara yönlendirebilir. Yeniliklerden kaçmak yerine, onları kucaklamak; seni büyütecek olan bu dönüşüm sürecini desteklemek adına elini taşın altına koymak önemli. Seyahat veya eğitim konusunda ilham verici fırsatlar kapını çalabilir. İlişkilerinde açık ve dürüst ol, duygularını ifade etmekten çekinme. Çevrendeki insanların desteği, bu dönemde senin için çok değerli. Sabit kalmaktansa, akışa bırakarak yeni deneyimlerin tadını çıkar. Macerayı ve özgürlüğü önceliklendirdiğinde, hayatın sana sunduğu tüm güzelliklerini daha net görebileceksin. Hayal gücünü serbest bırak ve tutkularının peşinden git!
Kararlılığın ve azmin bugün daha da ön plana çıkacak. Uzun süredir üzerinde çalıştığın projelerde anlamlı ilerlemeler kaydedebilirsin. Başarıya giden yolda karşılaştığın zorluklar seni asla yolundan alıkoymayacek. Maddi konularda yapacağın akılcı planlamalar, gelecekteki hedeflerine ulaşmanın anahtarı olacak. Özellikle, iş arkadaşlarınla olan ilişkilerini güçlendirmek için fırsatlar ortaya çıkabilir; ekip ruhu içinde daha etkili olabilirsin.Kendine olan güvenin artarken, birikimlerini değerlendirmek için yeni fırsatlar da kapını çalabilir. Duygusal yaşamında, geçmişten gelen bazı yüklerin üzerindeki örtüyü kaldırma vaktidir. İçsel huzurunu bulmak için kendine dönmen gereken bir dönemdesin. Kendi ihtiyaçlarını göz ardı etme ve kendini sevdiğin şeylere yönelmeye teşvik et. Gün sonuna doğru, biraz yalnız kalmak ve sakin bir alan yaratmak zihnini dinlendirmenin en iyi yolu olabilir.
Bugün, özgürlüğün ve bağımsızlığın ön planda olduğu bir gün. Fikirlerinle dikkat çekebilir, yenilikçi düşüncelerinle insanları etkileyebilirsin. İçsel olarak bazı duygusal derinliklere inme ihtiyacı hissedebilirsin; bu, zihnindeki karmaşayı anlamana yardım edecek. Sosyal çevrenle yapacağın samimi paylaşımlar, ilişkilerini güçlendirirken yeni bağlantılar da kurmana olanak tanıyabilir. Gün içinde beklenmedik sürprizler karşına çıkabilir; bu durum seni heyecanlandıracak ve yeni fırsatlara kapı aralayacaktır. Gelecek hayallerini daha net bir şekilde görebilir, belirsiz olan konularla ilgili cesur adımlar atma arzusu duyabilirsin. Ancak, kalabalık ortamlardan kaçınmak ve bireysel zaman geçirmek, ruhsal dengen için önemli olabilir.
Duygusal derinliklere inme isteği ön planda. Hislerin seni yönlendirebilir; bu nedenle içsel bir yolculuğa çıkmak isteyebilirsin. Sanatsal ifadeler ve yaratıcılık, ruh halini iyileştirecek unsurlar arasında yer alıyor. Yakın ilişkilerinde daha samimi ve anlayışlı yaklaşman, bağları güçlendirecek. Ancak, başkalarının duygusal yüklerini taşıma eğiliminde olabilirsin; bu nedenle sınırlarını korumak önemli. Hayallerin konusunda daha cesur olmalı ve onları gerçekleştirmek için adım atmalısın. Gözlemlerin ve sezgilerin güçlü, bu nedenle çevrendeki olayları inceleyerek önemli kavramlar keşfedebilirsin. Unutma, kendine ayırdığın zaman, ruhsal dengenin anahtarıdır.