

Konuk yazar: Gila Benmayor
İçinden kadınların geçtiği hikâye, geçmiş zamanlarda “Işık Ülkesi” diye bilinen Likya Birliği’nin başkenti antik Patara’da başlıyor günümüze kadar geliyor.
Antikçağlarda benzeri olmayan çoğulcu demokratik bir yapı kurmayı başarmış Likya için Fransız aydınlanmasının önemli yazarlarından Mostesquieu, “Kanunların Ruhu Üzerine” kitabında şöyle der:
“Eğer mükemmel bir konfederasyon cumhuriyet örneği vermek gerekirse Likya’yı gösteririm.”
Fransız yazarın bu sözlerinin ABD’nin 1787 yılında anayasasında etkili olduğu öteden beri bilinir. Patara’da demokratik geleneğin en önemli kanıtlarından biri milattan önce 2. yüzyılda inşa edilen dünyanın en eski meclis binası.
2006 yılı kazılarında gün ışığına çıkarılan 1400 kişilik meclis binasında bulunan yazıtlardan, Likya Birliği’nin meclis kararlarını burada alındığı anlaşılıyor.
Meclis binası TBMM’nin sağladığı bütçeyle restore edildi ve 2020 Patara Yılı’nda ziyarete açıldı.
Patara aynı zamanda Noel Baba diye bildiğimiz Aziz Nikolaos’un da doğum yeri.
Ancak bu antik şehirle bilmemiz gereken en önemli şeylerden biri, anaerkil bir toplum barındırdığı ve kadınları sosyal yaşamın merkezine aldığı.
Tarihin babası diye bilinen Herodot, Likyalıların soylarını annelerine göre tanımladığını yazar.
Yine Herodot’a göre, Likyalı bir kadın bir köle ile evlendiğinde çocuğu tüm vatandaşlık haklarına sahip olabiliyordu.
Oysa Likyalı bir erkek bir köle ya da yabancıyla evlendiğinde çocuğun böyle bir hakkı yoktu.
Yani Likyalı kadın soyun belirlenmesinde ve yasalar karşısında bir adım önde.
Yeliz Gül Ege ve Prof. Havva Işık ödül töreninde Prof. Jale İnan’ın fotoğrafı önünde.
Anaerkil uygarlığın başkentinde kazıların bir kadın başkanlığında devam etmesinden daha doğal ne olabilir?
1988 yılından beri Patara’da çalışan, 2009 yılından günümüze kazı başkanı olan, Akdeniz Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Havva İşkan Işık’tan söz ediyorum.
Patara ile ilgili kadın hikâyemiz burada bitmiyor.
Prof. Işık, geçen günlerde Türkiye’nin ilk “kadın arkeoloğu” Prof. Dr. Jale İnan adına verilen ödülün sahibi oldu.
Tam adı “Prof. Dr. Jale İnan 2020 Antalya Yılın Kadın Ödülü” olan ödül, kadın hikâyesinin devamı.
Çünkü ödül altı yıldan beri Antalya Tanıtım Vakfı (ATAV) çatısı altındaki sanal ortamdaki Antalya Kadın Müzesi tarafından veriliyor.
ATAV ve Antalya Kadın Müzesi’nin kurucusu bir başka kadın, turizmci Yeliz Gül Ege.
Ödül daha önce iş insanı Suna Kıraç, Dünya Serbest Dalış Rekortmeni Şahika Encümen gibi isimlere verilmiş.
Geçen yıl 257 bin 560 kişinin ziyaret ettiği Patara’daki kazı çalışmaları 2016 yılından beri Türkiye İş Bankası ve iştirakleri Şişecam ile TSKB tarafından destekleniyor.
Bugün, enerji dolusunuz ve bu enerji, çevrenizdeki insanlara da yansıyacak. Harekete geçmek için mükemmel bir zaman; hedeflerinize odaklanın ve yola çıkın. İletişim becerileriniz parlayacak ve düşüncelerinizin netliği, başkalarını etkileyip ikna etmenizi kolaylaştıracak. Sosyal ilişkilerde dürüstlüğü ve samimiyeti ön planda tutarak insanlarla daha derin bağlar kurabilirsiniz. Ancak aceleci davranmamaya dikkat edin; özeli bir konu hakkında düşünmeden tepki vermek, sonradan pişmanlık yaratabilir. Güçlü sezgileriniz, karar almakta size yardımcı olacak. İçsel sesinize kulak vermekte fayda var; belirsizliklerden korkmayın, cesur adımlar atın. Bugün, özgüveninizin zirve yaptığı anlar yaşamanız mümkün. Sürpriz bir gelişme bekleyebilirsiniz, bu durum hayatınıza bir renk katacak. Kendinizi ifade etme konusunda özgür hissedecek, yaratıcı projelere yönelmek isteyeceksiniz. Unutmayın, bu enerji sadece bugünü değil, geleceğinizi de şekillendirecek.
Tükenmez bir sabır ve dayanıklılıkla dolmuşken, bugün ilişkilerinde sevdiğin insanla daha derin bir bağ kurma zamanı. Duygusal derinliklere inmekten çekinme. Paylaşımlarını artırmak, gerçek hislerini açığa çıkarmak ilişkini güçlendirebilir. Finansal konularda dikkatli olmalı, harcamalarına özen göstermelisin. İçsel huzurunu bulmak için doğada zaman geçirebilir, basit şeylerin keyfini çıkarabilirsin. Sevgi dolu enerjini çevrendekilere yansıtarak, kalpten bir bağ kurma fırsatı bulabilirsin. Kendine güven ve içe dönme zamanı; öz değerini hatırlamak, ruhsal bir yenilenme getirebilir. Dikkatini içsel dünyana yönlendirerek, değerlerine odaklan. Bugün, hayatının ne yönde ilerlemesi gerektiğini sorgulayarak yeni başlangıçlara adım atma arzusu içinde olabilirsin.
Bugün iletişimin ön planda olduğu bir dönemdesin. Zihinsel enerjin yüksek, düşüncelerini ifade etmek ve yeni fikirler paylaşmak için ideal bir zaman. Sosyal çevrende yapacağın etkileşimler, arkadaşlık ilişkilerini güçlendirebilir. Duygusal derinliğe inme isteği artıyor; bu nedenle, yüzeysel konuşmalardan kaçınmak isteyebilirsin. Merak duygun seni yeni ilgi alanlarına yönlendirecek, belki de yeni dersler veya kurslarla uğraşmak isteyeceksin.Yalnız kalma ihtiyacı hissetsen de çevrendeki insanlarla yapacağın küçük sohbetler bile ruhunu canlandırabilir. Aynı zamanda, geçmişle ilgili düşünceler aklına gelebilir; eski dostluk veya ilişkiler üzerine düşünmek, belki de senin için bir öğrenme fırsatı olacaktır. Yaratıcılığını besleyecek ve ilham alabileceğin bir gün; sanatsal faaliyetlere yönelmek, ruh halini iyileştirebilir. Unutma ki, düşüncelerini açıkça ifade ettiğin sürece, içsel huzuru bulman olası.
Duygusal derinliklerin, içsel huzurun ve aile bağlarının ön planda olduğu bir dönemdesin. Bugün, sevdiklerinle daha kaliteli zaman geçirme arzusu hissedebilirsin. İçinde büyüyen melankoli ve huzursuzluk, geçmişle olan bağlarını sorgulamana neden olabilir. Kendini ifade etme biçimini gözden geçirmek, ilişkilerine yeni bir soluk kazandırabilir. Özellikle yakın çevrendeki insanlarla olan diyaloglarına dikkat et; açık sözlülüğü tercih et. İçsel huzuru bulmak için doğayla zaman geçirmen, ruh haline olumlu bir dokunuş yapabilir. Kendini iyi hissetmek için ufak kaçamaklar yapmayı düşünebilirsin. Bugün, duygusal zekanı kullanarak sorunları daha kolay çözme yeteneğine sahipsin; sezgilerine güven. Başkalarına sunacağın destek, senin için de büyük bir tatmin kaynağı olabilir. Geçmişte yaşadıklarından ders çıkararak geleceğine daha umutla bakabilirsin. Unutma, kendini sevgi dolu bir ortamda bulmak, ruhunun ihtiyaç duyduğu besleyici unsurları sana sunacak.
Bugün enerjinin zirveye ulaşabileceği, kendini en iyi şekilde ifade edebileceğin bir dönemdesin. Yaratıcı projelerine odaklanmak, ilham kaynağı olabileceğin insanlarla bir araya gelmek için harika bir zaman. Cesur ve kararlı adımlar atmak için içsel bir motivasyon hissedebilirsin. İlişkilerde ise duygusal derinlikler keşfedebilirsin; sevgi ve bağlılık hislerinin ön plana çıkması muhtemel.Ayrıca, kendini ifade etmenin yollarını bulacak ve çevrendeki insanlarla iletişiminde daha etkili olacaksın. Bu süreçte sosyal medya ya da topluluk önünde yapacağın paylaşımlar dikkat çekici olabilir. Ancak dikkat etmen gereken konu, aşırı iddialı olmak ve başkalarının duygularını göz ardı etmemek. Eleştiriler karşısında yapıcı bir tutum sergilemek, ilişkilerini güçlendirecek.Bugün, içsel bir özgüven ve kararlılıkla hareket ettiğinde, başarıyı yakalama potansiyelin oldukça yüksek. Kendine olan inancını kaybetmezsen, çevrendekilere ilham verebilir, aynı zamanda kendi yolculuğunda önemli adımlar atabilirsin. Unutma, sahne senin ve bunu en iyi şekilde değerlendirmek için şansını kullanmalısın!
Bugün detaylara odaklanmanın ve düzenin ön planda olmasının getireceği faydalarla karşılaşabilirsin. İş ortamında veya günlük aktivitelerinde, ince detayları gözden kaçırmamak, seni başarıya taşıyacaktır. Ele alış biçimin ve titizliğin sayesinde, etrafındaki insanlarla olan iletişimini güçlendirebilirsin. Özellikle yaratıcı projelerde, planlı ve sistematik bir yaklaşım benimsemek, istediğin sonuçları elde etmene yardımcı olacak. Gün içerisinde karşılaşabileceğin sorunlara çözüm odaklı yaklaşımın, gerilimi azaltacak ve çevrendekiler için de örnek bir tutum sergilemeni sağlayacaktır. Kendi iç huzurunu sağlamak için, kendine zaman ayırmayı ve sevdiğin aktiviteleri yapmak için fırsat yaratmayı unutma. Doğayla iç içe olacağın bir zaman dilimi, zihnini dinlendirebilir. Anlayışını ve empati yeteneğini artırmaya yönelik çabalar, ilişkilerini derinleştirebilir. Gün sonuna yaklaşırken, başarılarının ve ilerlemenin tadını çıkar.
Bugün içsel denge arayışında olacaksın. İlişkiler ve sosyal etkileşimler ön planda; bu da bazı yeni fırsatlar yaratabilir. Başkalarıyla uyum içinde olma arzun, seni daha önceleri üzerinde durmadığın konulara yönlendirebilir. Görüşmeler ve diyaloglar, ortak paydalar bulmanı sağlayacak. Duygusal olarak daha açık olman, derin bağlantılar kurmanı mümkün kılacak. Senden beklenilmese de liderlik vasıflarını sergileme zamanı; bu, çevrendeki kişiler için ilham verici olabilir. Sanatsal yönün sergileneceği bir alan bulabilirsin. Kendi estetik anlayışını ve güzellik algını bu süreçte keşfetmek, keyifli bir deneyim sunacak. Kendine güvenmeyi unutma; zira aldığın riskler, beklenmedik güzelliklere kapı açabilir.
Bugün içsel duyguların ve sezgilerin derinliklerine inme arzusuyla uyanabilirsin. Belirsizlik içindeki konulara kafa yormak, seni daha iyi anlamanı sağlayabilir. Derin düşüncelere dalarak, çevrendeki insanlarla olan ilişkilerini gözden geçirebilir ve bazı durumların gerçek yüzünü anlamaya çalışabilirsin. Duygusal bağların çok güçlü, bu nedenle sevdiklerinle olan iletişiminde açıksözlü olmak önemli. Geçmişte yaşadıkların, bugün kararlarını etkileyebilir; bu yüzden hislerini bir kenara itmemelisin. Ayrıca, kendine alan yaratmak ve ruhsal dinginliğe ulaşmak adına meditasyon ya da doğada yürüyüş gibi aktiviteleri düşünebilirsin. Kendini ifade ederken, içindeki tutkulu enerjiyi doğru yönlendirmek, özellikle iş veya sosyal çevrende uyum sağlayacaktır. Unutma, senin içsel gücünle, her türlü zorluğun üstesinden gelebilirsin.
Bugün özgür ruhun, macera arayışın ve keşfetme isteğin tüm enerjinle parlayacak. Yeni deneyimlere açık olman, seni ilham verici insanlarla bir araya getirebilir. İletişim becerilerin güçlü olduğundan, başkalarıyla olan etkileşimlerin zengin ve anlamlı geçebilir. Sosyal hayatta enerjik ve neşeli bir tutum sergileyerek çevrendekilerin dikkatini çekebilirsin. Yine de, çok fazla dağılma riski var; düşüncelerini odaklamakta zorluk çekebilirsin. İçsel sesine kulak vermen, yapmak istediğin şeylere yönelmeni kolaylaştıracak. Eğitim veya öğrenimle ilgili bir fırsat karşına çıkabilir; bu fırsatı değerlendirmek, ufkunu genişletebilir. Güneşin yükselişiyle birlikte, kendi evreninin merkezine oturduğunu hissedeceksin. İlişkilerinde de açıklık ve dürüstlük ön planda. Hislerini net bir şekilde ifade etmen, yakın çevrendeki insanlarla olan bağlarını güçlendirecektir.
Bugün, kararlılığın ve azmin öne çıkacak. Hedeflerine ulaşmak için geçirdiğin zamanı etkili bir şekilde değerlendirebilir, önüne çıkan engelleri aşma konusundaki yeteneğini sergileyebilirsin. Sosyal çevrende bazı insanlar senin güçlü yönlerinden etkilenebilir, bu da seni daha da teşvik edecek. Ama dikkat et, başkalarının beklentileri üzerine fazla düşünmek seni zorlayabilir. Kendini öncelikli olarak ihmal etme. İş yerinde yaratıcılığın öne çıkacak, yenilikçi fikirlerle ekip arkadaşlarına ilham verebilirsin. Yakın ilişkilerinde ise, derin bağı güçlendirmek için duygularını açıkça ifade etmeye cesaret et. Sevgi dolu anlar ve samimi paylaşımlar seni bekliyor. Unutma, dengeyi sağlamak ve kendi ihtiyaçlarını gözetmek en az başkalarına destek olmak kadar önemli. Bugün, disiplin ve sorumluluk bilinci ile ilerlemek seni başarıya bir adım daha yaklaştıracak.
Bugün, yaratıcı enerjilerin doruk noktasında olacaksın. Kendini ifade etme isteğin artıyor ve bu, bazı sıradışı projelere yönelmeni sağlayabilir. Sosyal ilişkilerinde ise ani ve beklenmedik gelişmeler yaşaman mümkün. Arkadaşlarınla yapacağın sohbetler, yeni ilham kaynakları bulmanı sağlayabilir. Duygusal olarak daha bağımsız hissedebilir, ilişkilerinde daha özgün davranmak isteyebilirsin. Ancak, başkalarının fikirlerine de kulak vermek, seni daha uyumlu hale getirebilir. Yeni fikirler veya ilgi alanları üzerinde çalışmak, zihinsel uyanışlar yaşayarak kendini bulmanı sağlayacak. İnovatif düşüncelerin, başkaları üzerinde derin bir etki bırakabilir. Gün genelinde, içsel özgürlüğünü keşfetmek için cesur adımlar atmaya hazır ol. Unutma, kendi yolunu yaratmak için en büyük ilham kaynağı sensin.
Duygusal derinliklerin ve sezgisel kabiliyetlerin ön plana çıkıyor. Bugün, sanatsal ve yaratıcı yönlerini beslemek için harika bir zaman. Hayal gücün ve duygusal zekan sana ilham verecek, içsel dünyanı keşfetmeye yönelik fırsatlar sunulacak. İletişimde empati ve anlayış hakim; bu da başkalarıyla derin bağlar kurmanı kolaylaştıracak. Ancak dikkatli ol, karamsar düşünceler seni esir alabilir. Kendine zaman ayırarak meditasyon veya doğada kısa yürüyüşler yapabilirsin. Sevgi ve destek ihtiyacı içinde olabilirsin, bu da ilişkilerinin daha derin bir seviyeye ulaşmasına yol açabilir. Duygularını ifade etme konusunda cesaret göster, hislerini paylaşmaktan çekinme. Bütün bunların yanında, sezgisel bir içgörüyle hareket edersen, yeni fırsatlar keşfetmen olası. Unutma, içsel gücünle başkalarına ilham olabilirsin.