1
Arter, dünyanın ünlü ses yerleştirme sanatçılarından Amerikalı Bill Fontana’nın dev ses ve video işi “Io”nun Yeni Sesi’ni izleyiciyle buluşturdu. Bill Fontana’nın Türkiye’de sergilenen ilk işi bu. Arter’in alt kat Karbon salonunda, sanatçı sekiz adet duvar büyüklüğündeki ekrandan İstanbul Boğazı’nın derinliklerinden alınan sesi, Yerebatan (Bazilika) ve Şerefiye (Theodosius) sarnıçlarının sularının sesleriyle çok kanallı ve çok ekranlı buluşturuyor ve izleyiciyi zaman ve mekân içinde kaybediyor.
Arter’in kurucu direktörü ve Io’nun Yeni Sesi sergisinin küratörü Melih Fereli, Ukrayna bayrağı renkleri, sarı-mavi ile bantlanmış mikrofonundan “Bill Fontana’nın bu işi burada dünya prömiyerini yapıyor; bu eseri satın alıp müzemize hediye eden Grundig’e teşekkür ederim” diyor.
Bill Fontana, (1947) San Francisco’da yaşıyor. Dünyanın en tanınmış modern sanat müzelerinde işleri sergileniyor. Felsefe okumuş, klarnet çalıyor ve New York’ta New School’da elektroakustik müziğin öncüsü sayılan 20. yüzyıl besteci, müzisyen, sessizliği de müzik olarak nitelendiren John Cage’in müzik öğrencisi olmuş. Hocası bu kadar avantgart olan Fontana da sesin ürettiği imaja ve bir imajın yarattığı sese yönelik araştırmalar yapıyor, işler üretiyor. Çalışmalarını daha iyi anlayabilmeniz için bir çalışmasından örnek vereyim: Teksas’ta 5 milyon yarasanın yaşadığı bir mağara var, bu yarasalar zaman zaman göç ediyorlar. Bir üniversite göç zamanını saptayabilmek için Fontana’dan yardım istiyor. Fontana, yarasaların insan kulağının duyamadığı 50 frekansla belirli zamanlarda haberleştiklerini ve göçe karar verdiklerini ölçüyor ve bu araştırma bilime yardımcı oluyor.
Melih Fereli, Bill Fontana ile 2017’de tanışmış ve kendisinden İstanbul’la ilgili bir iş yapmasını rica etmiş. Fontana da “Siz bana altın tepside İstanbul’u sunuyorsunuz; ben hayır mı diyeceğim?” yanıtını vermiş. Fontana üç-dört kez İstanbul’a gelmiş, çoğu su altında olmak üzere İstanbul Boğazı’nın çeşitli noktalarında, özellikle de Haliç’in ağzında, sekiz kanallı, dijital kayıt cihazı, akustik mikrofonlar, hidrofonlar ve ivme ölçerlerden oluşan taşınabilir kayıt stüdyosu aracılığıyla ses verileri toplamış. Daha sonra Bizans döneminden kalan Şerefiye ve Yerebatan sarnıçlarına gitmiş, oralardan da ses ölçümleri yaparak bir veritabanı oluşturmuş; sonra bu verileri yeniden konumlandırarak gece Yerebatan Sarnıcı’nda hoparlörlerle yayımlamış, yapının kubbelerinden, devasa boşluğundan gelen, yankılanan sesleri kaydetmiş ve “yeni(den) ses(lendirme)” adını verdiği yöntemle bizim izlediğimiz kompoziyonlara ulaşmış.
Çok yüksek tavanlı geniş Karbon Salonu’na girdiğinizde işitsel ve görsel kompozisyonlardan oluşan bir dünyaya da girmiş oluyorsunuz. Şerefiye Sarnıcı’ndan görsellerin yer aldığı çok büyük bir projeksiyon ekranında damlayan su görüntüsü ve sesleri var. Tavandaki dev ekranda ise patlayan bir küpten dökülen sular yere ve etrafa ses ve görüntü saçıyor. Boğazda kaydedilen seslere ve görüntülere Yerebatan ve Şerefiye Sarnıçlarındaki ses ve görüntüler yanıt veriyor. Fontana, sesi ve görüntüyü heykelsi bir mecra olarak kullanıyor.
Bill Fontana şimdilerde sanatçılar arasında moda olan blokzincir üzerinden işlerini satmıyor (kendi işleri için uygun bir aracı olmasına rağmen) ve altı-yedi yıldır da ses yerleştirmelerinin yanı sıra görüntüleri de kendisi üretiyor.
“Io’nun Yeni Sesi” neden sergi başlığı, “Io” da kim derseniz, Io, Yunan mitolojisinde, Zeus’un karısı Tanrıça Hera’nın rahibesi ve rakibi, ölümlü bir kadın. Zeus’un Io’ya âşık olduğu, karısı Hera’nın gazabından korumak için Io’yu beyaz bir öküze dönüştürdüğü, Hera’nın da intikam için Io’ya at sineklerini musallat ettiği ve Io’nun bunlardan kaçmak için dünyayı dönüp dolaştığı ve İyon Denizi’nden geçerek İstanbul Boğazı’na vardığı ve öküz geçidi anlamına gelen Bosphorus adını aldığı bahsediliyor Yunan mitolojisinde. Serginin ismi buradan esinlenerek konmuş; binlerce yıl sonra Bill Fontana’nın yorumuyla “Io’nun Yeni Sesi”…
Bugün enerjin yüksek, ancak bu enerjiyi doğru yönlendirmek önemli. Aklındaki projelere odaklanabilir ve cesur adımlar atabilirsin. İletişim kurmak istediğin kişilerle, kendini ifade etme konusunda şanslısın. Duygusal ilişkilerde biraz daha dikkatli olmalı, ani çıkışlardan kaçınmalısın. Bir arkadaşınla geçmişte yaşanan bir sorunu çözme fırsatı doğabilir. Sağlık konularına dikkat etmelisin; bedenine özen göstererek, zihinsel ve fiziksel dengenin önemini unutma. Yeni başlangıçlar için ilham dolu bir gün. Kendi isteklerin ve hedeflerin doğrultusunda cesurca hamle yap. Başarılar seninle olsun!
Güven arayışın içindesin, bu da seni huzur dolu bir ortamı tercih etmeye yönlendirebilir. Bugün, sevdiklerinle geçireceğin vakitlerde duygusal bir derinlik hissedebilirsin. Kalabalıklardan uzak kalmayı, daha samimi bağlar kurmayı arzuluyorsun. İş hayatında detaylara olan dikkatin, sana beklenmedik fırsatlar getirebilir. Karar verirken mantığını dinlemek, bir adım önde olmanı sağlayacak. Maddi konularla ilgili yeni stratejiler geliştirmek için uygun bir dönemdesin, bu da seni daha bağımsız ve güçlü hissettirebilir. Kendi içsel huzurunu sağlamak için doğayla daha fazla vakit geçirmeyi değerlendirebilirsin; bu, ruhunu besleyecek. Kendine biraz zaman ayırmayı ihmal etme, bu, zihnini ve bedenini yenilemek için çok önemlidir.
Bugün meraklı ruh halin ön planda olacak. Çevrendeki olaylara dair derinlemesine araştırmalar yapma isteği, seni ilginç buluşlara ve yeni bağlantılara yönlendirebilir. Ayrıca, iletişim becerilerin sayesinde çevrende güçlü bir etki bırakabilirsin. Sosyal çevrendeki insanlarla kuracağın diyaloglar, düşündüğünden daha fazla anlam kazanabilir; bu nedenle duygu ve düşüncelerini açıkça ifade etmekten çekinme. Karşıt fikirlerle yüzleşmek, zekanı ve esnek düşünce yapını daha da geliştirebilir. Esrarengiz ve beklenmedik durumlar, seni keyifli sürprizlere götürebilir. Bu süreçte yeni şeyler öğrenmek seni oldukça tatmin edecek. Ancak dikkatini dağıtan unsurlara kapılmamaya çalış; odaklanman gereken konuları belirlemen, verimli bir gün geçirmeni sağlayacaktır. Unutma, hayatın sunduğu fırsatları değerlendirmek için hazır ve dikkatli olmalısın.
Duygusal derinlikler ve içsel huzur arayışında bir dönemdesin. Aile bağların ve sevdiklerinle olan ilişkilerin bu süreçte ön plana çıkıyor. Duygusal olarak kendini koruma içgüdünün güçlü olacağı bir zaman dilimindesin; bu yüzden başkalarının beklentilerine karşı kendi ihtiyaçlarını önceliklendirmen önemli. Yaşam alanında düzen sağlamaya çalışabilir, huzurlu bir ortam oluşturmanın yollarını arayabilirsin. Bugün, duygu ve sezgilerinle hareket etmek, karşına çıkan fırsatları değerlendirmek için faydalı olacak. İletişimde daha açık ve samimi olman, ilişkilerini güzelleştirirken manevi olarak da tatmin olmanı sağlayabilir. Unutma, kendi iç huzurunu bulduğunda çevrendekilere de daha iyi bir destek olabilirsin. Duygusal derinliğini besleyecek aktiviteler ve sosyalleşme fırsatları yaşanabilir, bu yüzden kalbine kulak ver.
Bugün, yaratıcılığınızın ve içsel enerjinizin zirveye ulaştığı bir gün. Kendinizi ifade etme arzusuyla dolusunuz, bu da sosyal ortamlarda dikkat çekmenizi sağlayabilir. Özgüveniniz artarken, liderlik vasıflarınız öne çıkıyor, bu durum çevrenizdekiler üzerinde pozitif bir etki yaratabilir. Ancak, aşırı benmerkezcilikten kaçınmak önemli; dinlemeyi ve başkalarının görüşlerine değer vermeyi unutmayın. Romantik ilişkilerde ise tutkunuzu ve duygularınızı açıkça ifade etmek için cesur adımlar atmaya hazır olun. Sürprizlere ve yeni fırsatlara açık olmak, ilişkinizi canlandırabilir ve heyecan katabilir. Sağlığınıza da özen göstermeyi ihmal etmeyin; enerjinizin yüksek olduğu bu dönemde bedeninize iyi bakmak, sizi daha da güçlendirebilir. Kısacası, bugün hem içsel hem dışsal dünyanızda parlama zamanı!
Bugün detaylara olan tutkun ve mükemmeliyetçi yaklaşımın, işlerinde ve günlük rutininde seni öne çıkarıyor. Organize etme yeteneğin, karmaşayı kontrol altına almanda büyük rol oynayacak. Bir süredir belirsizlik içindeysen, şimdi bu durumu netleştirme şansın var. İkili ilişkilerde empati kurmak ve karşı tarafın hislerine önem vermek, iletişimini güçlendirecek. Özellikle insanlar üzerinde olumlu bir etki bıraktığın bir dönemdesin; bu, yeni bağlantılar kurmak veya var olan ilişkilerini derinleştirmek için harika bir fırsat. Sağlık konusunda daha fazla dikkat etmen gereken bir zaman dilimindesin, ruhsal ve bedensel dengeni sağlamak için doğada vakit geçirmek iyi gelebilir. Bugün kendine ve sevdiklerine şefkat göstermeyi unutma. Olumsuz düşünceleri bir kenara bırakıp, yaratıcı projelere odaklanmak sana zihinsel bir huzur verecek. İş ve kişisel yaşamındaki dengeyi sağlamak için gerekli adımları atmaktan çekinme.
Dengede kalmak, içsel huzuru bulmak için harika bir gün. İletişim kurma becerilerinizi ön plana çıkartmak, karşılıklı anlayışı artırmak için etkili olabilir. Sosyal ilişkilerde uyum sağlama arzusu güçleniyor. Bu dönemde çevrenizdeki insanlarla olan etkileşimleriniz son derece tatmin edici olabilir. Sanatsal duyarlılığınız ön plana çıkacak; bu nedenle yaratıcılığınızı ifade etmek için fırsatlar doğabilir. Bazı küçük anlaşmazlıklar gündeme gelebilir, ancak bunları diplomasi ile çözebileceksiniz. Kendi ihtiyaçlarınıza dikkat etmeyi unutmayın, zira başkalarını mutlu etmek kadar kendinizi de önemsemelisiniz. İş veya eğlence amaçlı seyahatler planlamak için uygun bir zaman dilimi. Yeniliklere açık olmalı, fırsatları değerlendirmekten çekinmemelisiniz. Kendinizi ifade etme biçiminiz, başkalarının gözünde daha fazla ilgi görmenizi sağlayacak. Özgüveninizin arttığı bu zamanı iyi değerlendirin, zira yeni başlangıçlar için kapılar aralanıyor.
Duygusal derinlikler ve sezgisel anlayış, bugün içsel yolculuğun en önemli bileşenleri olacak. Yeniliklere açıklık, özellikle ilişkilerde tatmin edici dönüşümlere kapı aralayabilir. İçsel bir çatışma hissi, net bir yön bulmanızı zorlaştırabilir; ancak, bu sancılı süreç, gerçek özünüzle yüzleşmenizi sağlıyor. Başkalarının hislerine karşı duyarlılığınız, onları destekleme isteğinizi artıracak. Sağlık konusunda, bedeninize daha fazla özen göstermek, enerji seviyelerinizi artırabilir; küçük egzersizler ve rahatlamalar yararlı olacaktır. İş hayatında ise gizli düşmanlıklar veya çekişmelerin farkına varmak, sizi stratejik bir konumda tutabilir. Bugün, sezgisel gücünüzle birleştirerek çevrenizle olan ilişkilerinizi yeniden değerlendirmek için mükemmel bir fırsat.
Bugün, keşfetme arzusunun doruk noktalarına ulaştığı bir gün. Herhangi bir macera, farklı bir deneyim edinme isteği içindesin. Sosyal çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerin heyecan verici gelişmelere yol açabilir. Kendini ifade etme konusunda cesur davranmalısın; düşündüğün düşünceleri paylaşmaktan çekinme. Yeni bilgi ve deneyimlere açık olman, seni kişisel gelişiminde ileri taşıyabilir.Aşk hayatında spontane hareketler, ilişkinizi canlandırabilir. Partnerinle yapılacak sürpriz bir plan, ilişkinizdeki heyecanı artırabilir. Eğer yalnızsan, ilginç biriyle tanışma ihtimalin var. Bu yeni karşılaşma, sizin için farklı bir kapı açabilir.İş hayatında, sıra dışı fikirlerin ön plana çıkabilir. Yenilikçi yaklaşımlarınla dikkatleri üzerine çekebilirsin. Ancak, aceleci davranmamalı ve kararlarını düşünerek vermelisin. Uzun vadeli hedeflerini göz önünde bulundurarak adım atman önem taşıyor.Sağlığın konusunda ise, stres seviyeni kontrol altında tutmak günün anahtarı. Meditasyon veya dışarıda zaman geçirme gibi yöntemlerle zihnini rahatlatmayı unutma. Doğayla olan bağın, içsel huzurunu bulmana yardımcı olacaktır.
Sorumlu ve kararlı duruşun, çevrendekilere güven veriyor. Bugün, iş yerinde veya sosyal çevrende liderlik özelliklerin ön planda. Planlarını uygulamak veya yeni projelere adım atmak için uygun bir zaman. Ancak, acele etmemek ve her ayrıntıyı göz önünde bulundurmak son derece önemli. Duygusal olarak, içsel bir huzur arayışında olabilirsin; belki de yalnız kalmak ve düşünmek isteyeceksin. İlişkilerde açık iletişim, malzemelerin kalitesini artırır. Ayrıca, finansal konulara dair dikkatli olman gereken bir dönemdesin. Birikim yapmanın ve tasarruf etmenin değerini anımsamalısın. Sağlığına özen göstermek, enerjini artıracak ve motivasyonunu yükseltecek. Yıldızlar, sabırlı olmanın ve istikrarlı bir yön izlediğinin altını çiziyor.
Yenilikçi ve özgür ruhunla bugün ilham dolu bir enerji hissedebilirsin. Sosyal çevrenle olan etkileşimlerin farklı şekillerde gelişebilir; arkadaşlarınla olan bağların güçlenirken, yeni tanışmalardan sürpriz fırsatlar çıkabilir. İçsel dürtülerini dinlemek ve özgürce ifade etmek, seni pek çok açıdan besleyecektir. Bir proje ya da bir grup çalışması söz konusuysa, yaratıcı fikirlerin ile dikkat çekebilirsin. Ancak, gelen önerilere açık olmak ve esnek kalmak önem arz ediyor. Bu süreçte mantığını ve sezgini dengelemeye özen göster. Aşk hayatında ise, romantik anlar yaşamak isteyebilir, ani duygusal patlamalara dikkat etmelisin. Dikkatini dağıtan durumlarla başa çıkmak için kendini düzenli bir şekilde ifade etmeye çalış. Rahat ve bağımsız hissetmene yardımcı olacak hobilerle ilgilenmek ve kendine zaman ayırmak, ruhunu canlandırabilir.
Duygusal derinliklerin su yüzüne çıkacağı bir gün. İç dünyanda var olan sanatsal yeteneklerin, yaratıcılığını besleyecek ve ilham kaynağı olacaktır. Bu durum, kişisel projelerine veya hobilerine yönelmeni sağlayabilir. Empati yeteneğinin yüksek olduğu bu dönemde, sevdiklerinle duygusal bağların güçlenecek. Anlayış ve destek arayışında olanlara el uzatmak, içsel huzurunu artırabilir. Ayrıca, manevi konularla ilgili derin düşüncelere dalacak, ruhsal deneyimlere açık olacaksın. Biraz yalnız kalmak, içsel yolculuğunu derinleştirmek için fırsat yaratabilir. Hayal gücünün ve sezgilerinin yüksek olduğu bu dönemde, beklenmedik sürprizlerle karşılaşma ihtimalin var. Kendine güven, iç sesine kulak ver ve duygusal dengeyi bulmaya çalış.
