

Arter, dünyanın ünlü ses yerleştirme sanatçılarından Amerikalı Bill Fontana’nın dev ses ve video işi “Io”nun Yeni Sesi’ni izleyiciyle buluşturdu. Bill Fontana’nın Türkiye’de sergilenen ilk işi bu. Arter’in alt kat Karbon salonunda, sanatçı sekiz adet duvar büyüklüğündeki ekrandan İstanbul Boğazı’nın derinliklerinden alınan sesi, Yerebatan (Bazilika) ve Şerefiye (Theodosius) sarnıçlarının sularının sesleriyle çok kanallı ve çok ekranlı buluşturuyor ve izleyiciyi zaman ve mekân içinde kaybediyor.
Arter’in kurucu direktörü ve Io’nun Yeni Sesi sergisinin küratörü Melih Fereli, Ukrayna bayrağı renkleri, sarı-mavi ile bantlanmış mikrofonundan “Bill Fontana’nın bu işi burada dünya prömiyerini yapıyor; bu eseri satın alıp müzemize hediye eden Grundig’e teşekkür ederim” diyor.
Bill Fontana, (1947) San Francisco’da yaşıyor. Dünyanın en tanınmış modern sanat müzelerinde işleri sergileniyor. Felsefe okumuş, klarnet çalıyor ve New York’ta New School’da elektroakustik müziğin öncüsü sayılan 20. yüzyıl besteci, müzisyen, sessizliği de müzik olarak nitelendiren John Cage’in müzik öğrencisi olmuş. Hocası bu kadar avantgart olan Fontana da sesin ürettiği imaja ve bir imajın yarattığı sese yönelik araştırmalar yapıyor, işler üretiyor. Çalışmalarını daha iyi anlayabilmeniz için bir çalışmasından örnek vereyim: Teksas’ta 5 milyon yarasanın yaşadığı bir mağara var, bu yarasalar zaman zaman göç ediyorlar. Bir üniversite göç zamanını saptayabilmek için Fontana’dan yardım istiyor. Fontana, yarasaların insan kulağının duyamadığı 50 frekansla belirli zamanlarda haberleştiklerini ve göçe karar verdiklerini ölçüyor ve bu araştırma bilime yardımcı oluyor.
Melih Fereli, Bill Fontana ile 2017’de tanışmış ve kendisinden İstanbul’la ilgili bir iş yapmasını rica etmiş. Fontana da “Siz bana altın tepside İstanbul’u sunuyorsunuz; ben hayır mı diyeceğim?” yanıtını vermiş. Fontana üç-dört kez İstanbul’a gelmiş, çoğu su altında olmak üzere İstanbul Boğazı’nın çeşitli noktalarında, özellikle de Haliç’in ağzında, sekiz kanallı, dijital kayıt cihazı, akustik mikrofonlar, hidrofonlar ve ivme ölçerlerden oluşan taşınabilir kayıt stüdyosu aracılığıyla ses verileri toplamış. Daha sonra Bizans döneminden kalan Şerefiye ve Yerebatan sarnıçlarına gitmiş, oralardan da ses ölçümleri yaparak bir veritabanı oluşturmuş; sonra bu verileri yeniden konumlandırarak gece Yerebatan Sarnıcı’nda hoparlörlerle yayımlamış, yapının kubbelerinden, devasa boşluğundan gelen, yankılanan sesleri kaydetmiş ve “yeni(den) ses(lendirme)” adını verdiği yöntemle bizim izlediğimiz kompoziyonlara ulaşmış.
Çok yüksek tavanlı geniş Karbon Salonu’na girdiğinizde işitsel ve görsel kompozisyonlardan oluşan bir dünyaya da girmiş oluyorsunuz. Şerefiye Sarnıcı’ndan görsellerin yer aldığı çok büyük bir projeksiyon ekranında damlayan su görüntüsü ve sesleri var. Tavandaki dev ekranda ise patlayan bir küpten dökülen sular yere ve etrafa ses ve görüntü saçıyor. Boğazda kaydedilen seslere ve görüntülere Yerebatan ve Şerefiye Sarnıçlarındaki ses ve görüntüler yanıt veriyor. Fontana, sesi ve görüntüyü heykelsi bir mecra olarak kullanıyor.
Bill Fontana şimdilerde sanatçılar arasında moda olan blokzincir üzerinden işlerini satmıyor (kendi işleri için uygun bir aracı olmasına rağmen) ve altı-yedi yıldır da ses yerleştirmelerinin yanı sıra görüntüleri de kendisi üretiyor.
“Io’nun Yeni Sesi” neden sergi başlığı, “Io” da kim derseniz, Io, Yunan mitolojisinde, Zeus’un karısı Tanrıça Hera’nın rahibesi ve rakibi, ölümlü bir kadın. Zeus’un Io’ya âşık olduğu, karısı Hera’nın gazabından korumak için Io’yu beyaz bir öküze dönüştürdüğü, Hera’nın da intikam için Io’ya at sineklerini musallat ettiği ve Io’nun bunlardan kaçmak için dünyayı dönüp dolaştığı ve İyon Denizi’nden geçerek İstanbul Boğazı’na vardığı ve öküz geçidi anlamına gelen Bosphorus adını aldığı bahsediliyor Yunan mitolojisinde. Serginin ismi buradan esinlenerek konmuş; binlerce yıl sonra Bill Fontana’nın yorumuyla “Io’nun Yeni Sesi”…
Bugün, enerjin en üst seviyeye ulaşmış durumda. Yaratıcılığın ve motivasyonun, çevrendeki insanları da etkileyecek. Yeni projelere başlamak ya da hobi edinmek için mükemmel bir zaman. Sosyal hayatın canlı geçebilir; arkadaşlarınla yapacağın etkinlikler, seni besleyecek yeni bağlantılar kurmana yardımcı olabilir. Ancak dikkat et, aceleci davranışların bazı ilişkilerde yanlış anlaşılmalara yol açabilir. Kendini ifade ederken açık ve net olmanı gerektiren durumlar seni zorlayabilir. İçsel dengenin korunması, huzur bulman açısından kritik. Spor veya meditasyon gibi aktiviteler, enerjini dengeleyip sinirlerini yatıştırmana destek olabilir. Aşk konusunda heyecan verici gelişmeler kapıda; kalbini dinlemekte ve içgüdüne güvenmekte fayda var.
Bugün, kararlılığının ve sabrının seni yönlendirdiği bir gün. Maddi konularda yeni fırsatlar karşına çıkabilir, bu nedenle dikkatini toplamalısın. Aynı zamanda, ilişkilerde derinleşme ihtiyacı hissedebilirsin. Sevdiğin kişilerle arandaki bağı güçlendirecek iletişimler kurmak için harika bir zaman. İçsel huzurunu artırmak için doğaya çıkmayı düşünebilirsin. Eğer bir şeyin doğru olmadığını hissediyorsan, içgüdülerine güvenmekten çekinme. Bugün, kendini ifade ettiğin her alanda olumlu gelişmeler yaşanabilir, yaratıcılığını kullanmaktan vazgeçme. Özgüvenin sana kapı açacak, bunu iyi değerlendirmelisin.
Bugün, iletişim becerilerin öne çıkacak ve başkalarıyla bağ kurma isteğin artacak. Çevrendeki insanlarla derin sohbetler yapabilir, yeni bilgiler edinebilirsin. Farklı fikirlerin ve düşüncelerinin paylaşılacağı bir ortamda kendini bulabilirsin. Sosyal etkinliklere katılarak ilginç insanlarla tanışma fırsatın olacak. Bununla birlikte, zaman zaman kafanda dolaşan karmaşık düşünceler seni zorlayabilir. Kendine bir nefes almayı ve düşüncelerini düzenlemeyi hatırlamalısın. Ayrıca, proaktif olmanın getirdiği avantajları görebilirsin; cesur adımlar atmak istediklerini gerçekleştirmeni sağlayacak. Öğrenmeye açık kal, bu dönemi verimli kılacak fırsatlarla dolu olacak. Geleceğe yönelik planlarında esnek ol, çünkü son dakika değişiklikleri sana yeni kapılar açabilir. Duygusal bağlantılarda samimiyet arayışın, ilişkilerini derinleştirebilir. Sosyal çevrendeki akışa uyum sağlarken, kendini ifade etme özgürlüğünü de hissetmek isteyeceksin.
Duyguların derinliklerine inmek ve içsel huzuru bulmak için harika bir gün. Bugün, sevdiklerinle olan bağlarını güçlendirme fırsatı karşına çıkabilir. Geçmişte yaşanan bazı anılar zihninde yeniden canlanabilir, bu da senin için hem öğretici hem de dönüştürücü bir deneyim olacak. Duygusal olarak hassas olabileceğin bir süreçten geçiyorsun; bu nedenle kendine karşı nazik olmayı unutma. İş veya kişisel projelerde ise, karar verme konusunda aceleci davranmamalısın. Dikkatini toparlaman gerekebilir; bu sayede, daha etkili ve bilinçli adımlar atabilirsin. Rahatlaman için kendine zaman ayırmayı ihmal etme. Günün sonunda, içsel duygu durumunu dengeleyebilmek için sanatsal faaliyetler ya da doğayla bağlantı kurmak güzel bir seçenek olabilir.
Bugün içindeki ateşin parlayacağı bir gün. Yaratıcılığın zirveye çıkacak ve yeni projelere adım atmak için ilham bulabilirsin. Sosyal ilişkilerinde güçlü bir bağ kurma isteği hissedeceksin; bu, dostluklarını derinleştirmek için mükemmel bir fırsat. Karşılaştığın insanlarla olan etkileşimin yoğun geçecek. Kendine güvenin yüksek, bu da başkalarını etkilemeni sağlayacak. Fakat aşırı özgüvenin, bazı durumlarda bencilliğe dönüşmesini engellemeli. Kalbinin sesine kulak ver. Uzun zamandır ertelediğin bir tutkunu canlandırmak için harika bir zaman. Kendini sahneye koymaktan korkma; bu, çevrendekilere de cesaret verecek. Gözler üzerindeki tüm dikkat senin üzerinde olacak, bu da seni daha da parlatacak. Unutma, sevgi ve ilgiyle büyüdüğün sürece, etrafındaki kişilerin kalplerini kazanmaya devam edeceksin.
Bugün detaylara olan dikkatin en üst seviyede. İş veya kişisel projelerde ince ayrıntılar üzerinde durarak büyük başarılar elde etme potansiyelin var. Analitik düşünme becerin, karşılaştığın sorunları hızlı bir şekilde çözmene yardımcı olacak. Sağlık konularına yönelik atılımlar yapabilir, yeni bir beslenme programına veya spor rutini oluşturmaya karar verebilirsin. Ayrıca, çevrende seni destekleyen insanlarla iletişim kurmak için uygun bir zaman. Onların görüşleri, hedeflerine ulaşmanda önemli katkılar sağlayabilir. Kendini güvende hissettiğin bir ortamda olmak, yaratıcılığını da artırabilir. Unutma, bazen durup nefes almak, içinde bulunduğun karmaşık durumları netleştirmen için yardımcı olabilir. Kendine zaman ayırmayı unutma.
Bugün sosyal etkileşimlerin ön planda olduğu bir günde kendini bulabilirsin. Çevrendeki insanlarla kurduğun bağlantılar, duygusal olarak güçlenmene yardımcı olacak. Estetik ve sanata olan ilgin artarken, yaratıcılığını ifade etme fırsatları karşına çıkacak. Kendi iç dengeni bulma çabası içindesin, bu nedenle geçmişten gelen sorunları çözmek için doğru zaman. İleriye dönük adımlar atarken, mantıklı ve analitik olman büyük önem taşıyor. İlişkilerde dengeyi sağlamak için göstereceğin özen, olumlu sonuçlar getirebilir. Karşılaşabileceğin küçük sürprizler, gününe neşe katacak. Ancak, duygusal tepkilerini kontrol altında tutman, tartışmalardan kaçınmana yardımcı olacaktır. Kendini ifade ederken, nazik ve diplomatik bir yaklaşım benimsemen faydalı olacak. Bugün, içsel huzurunu sağlamak için meditasyon veya sanatsal aktivitelerle vakit geçirmek de iyi bir seçenek.
Bugün duygusal derinlikler içinde kaybolmuş hissedebilirsin. İçsel düşüncelerin seni sarmalayabilir, bu nedenle yalnız kalmak isteyebilirsin. Ancak bu durumu avantaja çevirip, kendinle yüzleşmek için harika bir zaman dilimi. İlişkilerinde kıskançlık ya da güvensizlik duyguları ortaya çıkabilir; bu duyguları yönetmek için sakin kalmakta fayda var. İşine odaklanmak, daha üretken olmanı sağlayabilir. Etrafa yaydığın karizma ve etkileyiciliğin sayesinde, dikkat çekmek senin için kolay olacak. Kendine güven ve sezgilerine kulak ver. Unutma, belirsizlikler her zaman yeni fırsatların habercisi olabilir. Unutma ki, bu dönemdeki içsel yolculuk, sana derinden önemli dersler verebilir.
Yeniliklere açık, maceracı bir ruh hali içerisindesin. Bugün, bilgiye duyduğun açlık daha da büyüyecek ve öğrenme isteğin seni heyecan verici yeni fırsatlara yönlendirecek. Toplumsal ilişkilerde güçlenecek ve insanlarla kurduğun bağlar derinleşecektir. Arkadaşlarınla yapacağın sohbetler, hayatına yeni bir perspektif kazandırabilir. Finansal konularda dikkatli olman gerekecek; ani harcamalardan kaçınmak faydalı olacaktır. İçsel huzurunu sağlamak için düzenli olarak spora veya meditasyona zaman ayırmayı unutma. Doğa ile bütünleşmek, içsel dengeyi bulmana yardımcı olacak. Cesareti elinden bırakma; hayallerine ulaşma yolunda adımlar atabilirsin.
Bugün, iş ve kariyerle ilgili konular ön planda. Hedeflerine ulaşma arzun güçlü ve bu motivasyonunu çevrendekilere de yansıtabilirsin. Sorumluluklarının bilincinde olman, sana güvenilir bir lider imajı kazandırıyor. Ancak, mükemmeliyetçilik tuzağına düşmemeye dikkat et. Olaylara biraz esneklik kazandırmak, hem kendi ruh halini hem de ekip arkadaşlarının moralini olumlu yönde etkileyecektir. Aşk hayatında ise, derin bağlar kurma isteğin artıyor. İletişim kurarken daha açık ve samimi olmak, duygusal yakınlık yaratmana yardımcı olacak. Bugün, sevdiklerinle geçirdiğin zamanın kıymetini bilmek, ilişkinin dinamiklerini güçlendirebilir. Kendine zaman ayırmayı ihmal etme; biraz daha dinlenmek, hem fiziksel hem de zihinsel sağlığını destekleyecektir. Farklı aktiviteler denemek, yeni perspektifler kazandırabilir. Unutma, hayat sadece hedeflerine ulaşmak değil, aynı zamanda o yolda var olmak da.
Bugün, yenilikçi fikirler ve sosyal etkileşimler ön planda. Farklı düşünme yeteneğin sayesinde çevrendekilere ilham verebilir, özgün projeler üzerinde çalışmaya başlayabilirsin. Bağlantı kurduğun insanlarla açık ve samimi bir iletişim kurmak, aranızdaki bağı daha da güçlendirecek. Sosyal sorumluluk projelerine yönelmek, içsel tatmin getirirken çevreni de olumlu bir şekilde etkileyebilir. Duygusal olarak biraz dalgalanma hissedebilirsin; bu durum, geçmişe dair düşüncelere dalma isteği yaratabilir. Kendi içsel huzurunu bulmak için kendine zaman ayırmak önemli. Sevdiklerinle olan ilişkilerine dikkat et, anlayış ve hoşgörü göstermek, aranızdaki iletişimi kuvvetlendirecek. Kendini ifade etmek için yaratıcı yollar bulmak, ruh halini canlandırabilir.
Duygusal derinliklerinle yüzleşmeye hazırlıklı ol. Bugün sezgilerin oldukça güçlü, bu sayede çevrendeki olayları anlama konusunda üstün bir yetenek sergileyebilirsin. Kendi içsel dünyana dalmak, yaratıcı projelere ilham verebilir. Kendini ifade etme biçiminde sanatsal bir dokunuş arayışında olabilirsin, bu da ruhunu besleyerek senin için harmoni yaratır.İletişim alanında, başkalarının duygularını anlama yeteneğin seni özel bir konuma getirecek. Empati kurarken dikkatli ol, zira başkalarının yüklerini üstlenme riskiyle karşılaşabilirsin. Bakış açını genişletmek için yeni deneyimlere açık olmalısın; bu seni ruhsal olarak geliştirirken, aynı zamanda yeni perspektifler kazandırır.Duygusal ilişkilerde hassas bir dönemdesin. Sevdiğin kişilerle olan iletişimini derinleştirdiğinde, aranızdaki bağlar daha da güçlenebilir. Ancak, kendi sınırlarını belirlemen gerektiğini unutma. Bazen geri çekilmek, arınmanı sağlar ve ruhsal olarak yenilenmene yardımcı olur. Kendi ihtiyaçlarına odaklanmayı ihmal etme, zira denge her şeyden önemlidir.