1
Arter, dünyanın ünlü ses yerleştirme sanatçılarından Amerikalı Bill Fontana’nın dev ses ve video işi “Io”nun Yeni Sesi’ni izleyiciyle buluşturdu. Bill Fontana’nın Türkiye’de sergilenen ilk işi bu. Arter’in alt kat Karbon salonunda, sanatçı sekiz adet duvar büyüklüğündeki ekrandan İstanbul Boğazı’nın derinliklerinden alınan sesi, Yerebatan (Bazilika) ve Şerefiye (Theodosius) sarnıçlarının sularının sesleriyle çok kanallı ve çok ekranlı buluşturuyor ve izleyiciyi zaman ve mekân içinde kaybediyor.
Arter’in kurucu direktörü ve Io’nun Yeni Sesi sergisinin küratörü Melih Fereli, Ukrayna bayrağı renkleri, sarı-mavi ile bantlanmış mikrofonundan “Bill Fontana’nın bu işi burada dünya prömiyerini yapıyor; bu eseri satın alıp müzemize hediye eden Grundig’e teşekkür ederim” diyor.
Bill Fontana, (1947) San Francisco’da yaşıyor. Dünyanın en tanınmış modern sanat müzelerinde işleri sergileniyor. Felsefe okumuş, klarnet çalıyor ve New York’ta New School’da elektroakustik müziğin öncüsü sayılan 20. yüzyıl besteci, müzisyen, sessizliği de müzik olarak nitelendiren John Cage’in müzik öğrencisi olmuş. Hocası bu kadar avantgart olan Fontana da sesin ürettiği imaja ve bir imajın yarattığı sese yönelik araştırmalar yapıyor, işler üretiyor. Çalışmalarını daha iyi anlayabilmeniz için bir çalışmasından örnek vereyim: Teksas’ta 5 milyon yarasanın yaşadığı bir mağara var, bu yarasalar zaman zaman göç ediyorlar. Bir üniversite göç zamanını saptayabilmek için Fontana’dan yardım istiyor. Fontana, yarasaların insan kulağının duyamadığı 50 frekansla belirli zamanlarda haberleştiklerini ve göçe karar verdiklerini ölçüyor ve bu araştırma bilime yardımcı oluyor.
Melih Fereli, Bill Fontana ile 2017’de tanışmış ve kendisinden İstanbul’la ilgili bir iş yapmasını rica etmiş. Fontana da “Siz bana altın tepside İstanbul’u sunuyorsunuz; ben hayır mı diyeceğim?” yanıtını vermiş. Fontana üç-dört kez İstanbul’a gelmiş, çoğu su altında olmak üzere İstanbul Boğazı’nın çeşitli noktalarında, özellikle de Haliç’in ağzında, sekiz kanallı, dijital kayıt cihazı, akustik mikrofonlar, hidrofonlar ve ivme ölçerlerden oluşan taşınabilir kayıt stüdyosu aracılığıyla ses verileri toplamış. Daha sonra Bizans döneminden kalan Şerefiye ve Yerebatan sarnıçlarına gitmiş, oralardan da ses ölçümleri yaparak bir veritabanı oluşturmuş; sonra bu verileri yeniden konumlandırarak gece Yerebatan Sarnıcı’nda hoparlörlerle yayımlamış, yapının kubbelerinden, devasa boşluğundan gelen, yankılanan sesleri kaydetmiş ve “yeni(den) ses(lendirme)” adını verdiği yöntemle bizim izlediğimiz kompoziyonlara ulaşmış.
Çok yüksek tavanlı geniş Karbon Salonu’na girdiğinizde işitsel ve görsel kompozisyonlardan oluşan bir dünyaya da girmiş oluyorsunuz. Şerefiye Sarnıcı’ndan görsellerin yer aldığı çok büyük bir projeksiyon ekranında damlayan su görüntüsü ve sesleri var. Tavandaki dev ekranda ise patlayan bir küpten dökülen sular yere ve etrafa ses ve görüntü saçıyor. Boğazda kaydedilen seslere ve görüntülere Yerebatan ve Şerefiye Sarnıçlarındaki ses ve görüntüler yanıt veriyor. Fontana, sesi ve görüntüyü heykelsi bir mecra olarak kullanıyor.
Bill Fontana şimdilerde sanatçılar arasında moda olan blokzincir üzerinden işlerini satmıyor (kendi işleri için uygun bir aracı olmasına rağmen) ve altı-yedi yıldır da ses yerleştirmelerinin yanı sıra görüntüleri de kendisi üretiyor.
“Io’nun Yeni Sesi” neden sergi başlığı, “Io” da kim derseniz, Io, Yunan mitolojisinde, Zeus’un karısı Tanrıça Hera’nın rahibesi ve rakibi, ölümlü bir kadın. Zeus’un Io’ya âşık olduğu, karısı Hera’nın gazabından korumak için Io’yu beyaz bir öküze dönüştürdüğü, Hera’nın da intikam için Io’ya at sineklerini musallat ettiği ve Io’nun bunlardan kaçmak için dünyayı dönüp dolaştığı ve İyon Denizi’nden geçerek İstanbul Boğazı’na vardığı ve öküz geçidi anlamına gelen Bosphorus adını aldığı bahsediliyor Yunan mitolojisinde. Serginin ismi buradan esinlenerek konmuş; binlerce yıl sonra Bill Fontana’nın yorumuyla “Io’nun Yeni Sesi”…
Bugün enerjin yüksek, çevrendeki insanlara ilham kaynağı olabilirsin. Sosyal ilişkilerinde kendini özgürce ifade etme arzusuyla dolup taşabilirsin. İş yerinde veya kişisel projelerinde yaratıcı çözümler bulmak için cesur adımlar atmak isteyeceksin. Ancak, dikkatin dağılabilir ve sabırsızlık gösterebilirsin; bu nedenle, önemli kararlar almadan önce birkaç derin nefes almayı unutma. Anlayış ve sabır, ilişkilerinde sana büyük fayda sağlayacak. Fark ettiğin küçük detaylar, gününü aydınlatacak ve enerjini artıracak. Yeni maceralara açık ol, belki sürpriz bir fırsat seni bekliyor.
Güçlü bir güven duygusu içinde olabilirsin; bu, kararlılığını ve istikrarını artıracak. Bugün, kişisel ve finansal konularda daha dikkatli kararlar almak için harika bir zaman. Yeni projeler veya yatırımlar için uygun bir zemin var, ancak her şeyi dikkatlice düşünmekte fayda var. İlişkilerde de samimi bir diyalog, bağları güçlendirebilir. Sevdiklerinle geçireceğin zaman, duygusal derinlik katabilir. Kendine olan güvenin, çevrendekilerle olan etkileşimlerini olumlu yönde etkileyecek. Kendini ifade etmekten çekinme; hislerini paylaşmak, ilişkilerini zenginleştirecek. Gündelik rutinin içine biraz yaratıcılık katabilirsin. Doğanın tadını çıkarmak, ruhsal olarak yenilenmene yardımcı olacaktır. Bedenine özen göstermek, bu süreçte enerji seviyeni artıracak.
Sosyal etkileşimlerin ve iletişimin ön planda olduğu bir gün. Arkadaşlık ilişkilerinde yeni bağlar kurma fırsatı yakalayabilirsin. Zihin açıcı konuşmalarla kendini daha dinamik hissedeceksin. Fikirlerini paylaşmak ve etrafındaki insanları etkilemek için harika bir zaman. Duygularınla açık bir şekilde yüzleşmen gerekebilir, bu senin zihninde bazı sorular yaratabilir ancak netlik kazanmaya yaklaşacaksın. Kısa seyahatler ve yeni deneyimler seni bekliyor. Gün içinde hızlı kararlar almak zorunda kalabilirsin, bu yüzden esnek olmaya çalış. Kendini ifade etme becerinle dikkat çekebilirsin, bu fırsatları değerlendirmek yararına olacak. Unutma, zihnindeki dönüşüm, dış dünyaya yansıyan bir ayna gibidir; kendine güven ve hareket et!
Duyguların derinliklerine inmek için harika bir gün. Ailevi ilişkilerin daha da ön plana çıkacağı, sevdiklerinle bir araya gelip paylaşımlar yapabileceğin anlar söz konusu. İçsel huzurunu bozacak durumlardan uzak durmaya dikkat et. Fazla düşünmektense iç sesine kulak ver. Maddi konularda da bazı yaratıcı çözümler ortaya çıkabilir. Etrafındaki kişilerin hislerine duyarlı olman, ilişkilerini kuvvetlendirecek. Kendini ifade etme şekline özen göster; alınganlıklar artabilir. Hayata dair umutların yeniden yeşerebilir. Kendine dönmek için sakin bir zaman ayırmayı unutma. Yeni hobiler ya da ilgi alanlarıyla kendini geliştirmek isteyebilirsin; bu, rutinin dışına çıkmanı sağlayacak.
Kendine güvenin arttığı bir dönemdesin, bu da çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerine yansıyor. Sahip olduğun karizma ve çekicilik, sosyal ortamlarda arzu edilen bir figür olmanı sağlıyor. Yaratıcılığın ön planda; sanat veya hobilerle ilgilenmek için harika bir zaman. Ancak, bu dönemde liderlik vasıflarını göstermek niyetindeysen, egonu biraz dizginlemelisin. Başkalarını da dinlemek, ekip içinde daha uyumlu olmanı sağlayacak. Sevdiklerinle olan ilişkilerinde samimiyet ön planda; duygularını ifade etmekten çekinme. Anlayışlı ve destekleyici bir tavır sergilediğinde, etrafındakilerin sana olan saygısı artacaktır. Kendine yatırım yapmak için uygun bir zaman, sağlığına ve dış görünüşüne özen göstermelisin; bu süreçte kişisel bakımını ihmal etme. Bugün, kendini ifade etme fırsatlarını iyi değerlendirebilirsen, yeni kapılar açılabilir. Net düşünme yeteneğin, karşılaşabileceğin zorlukları aşmanda sana yardımcı olacak. Kısacası, içindeki ateşi dışarıya yansıtmak için mükemmel bir gün.
Detaylara olan düşkünlüğün bu dönemde sana güç katacak. İlişkilerinde açık iletişim sağlamak, huzurlu bir atmosfer yaratmana yardımcı olurken, ayrıca insanlarla olan bağlarını kuvvetlendirecek. Kariyer alanında ise, yeteneklerini sergileyebileceğin fırsatlarla karşılaşabilirsin. Hedeflerine ulaşmak için disiplinle ilerlemen, karşılaştığın zorlukları aşmanda etkili olacaktır.Gün boyunca sağlığına dikkat etmekte fayda var; zihin ve beden dengeni sağlamak, verimliliğini artıracaktır. Küçük ama anlamlı değişikliklerle yanındaki insanlara ilham verebilirsin. Bu, sosyal çevrende sana yeni kapılar açmanı sağlayabilir. Gözlemlerinle çevreni daha iyi anlayacak ve kendini ifade ederken daha fazla özgüven hissedeceksin. Unutma, mükemmeliyetçilik duygusunu hafifletmek, içsel huzurunu artıracak.
Sosyal etkiler ve ilişkiler ön planda. Aşk hayatında beklenmedik sürprizler kapıda. Sevdiklerinizle olan iletişim, kalbinizdeki sıcaklığı artıracak. Ortak projeler veya işbirlikleri konusunda yeni fırsatlar doğabilir; ekip ruhu yüksek. Duygusal dengeyi sağlamak, çevrenizdeki insanlarla uyum yakalamak önemli. Bazı durumlar üzerinde düşünmeden hareket etmemek, olumlu sonuçlar elde etmenizi sağlayabilir. Kendinize zaman ayırmayı unutmayın; içsel huzur, dışarıdaki karmaşayı aşmanıza yardımcı olacak. Estetik ve sanatsal çalışmalara yönelmek sizi keyiflendirip, yaratıcılığınızı tetikleyebilir. Güneşin ışıklarını üzerinizde hissetmeniz için, içsel özgürlüğünüzü keşfetme zamanı. Göz alıcı bir denge kurarak, hayallerinizi gerçekleştirme yolunda önemli adımlar atabilirsiniz.
Bugün duygusal derinliklerin ve gizli motivasyonların ön plana çıkabilir. İçsel sorgulamalar ve sezgisel hisler, seni düşündürmeye ve belki de geçmişle yüzleşmeye yönlendirebilir. Karşılaştığın olaylar, sana özünü daha iyi tanıma fırsatı sunacak. İlişkilerde samimiyetin önemi artarken, bağların güçlenecek. Anlayış arayışında olduğun bir gün, başkalarının hissettiklerini derinlemesine kavrayarak empati duygunu artırabilirsin. Ayrıca, yaratıcı projelerin için ilham arayışında bulunmak, sürükleyici sonuçlar ortaya çıkarabilir. Cesur ve kararlı duruşun, zorlukların üstesinden gelmene yardımcı olacak. Unutma ki, içindeki tutkuyu ve kararlılığı dışa vurmanın tam zamanı.
Bugün keşif ve macera arzusunun yüksek olduğu bir gün. Yeni fikirler ve projeler, ilginizi çekebilir. Sosyal bağlantılarınızda canlılık söz konusu; arkadaşlarınızla yapacağınız konuşmalar, yeni perspektifler kazanmanıza yardımcı olabilir. İçsel düşüncelerinizi eyleme dökme isteği ön planda. Kendi inançlarınızı sorgulamak ve belki de bazı tozlu kitapları açmak isteyebilirsiniz. Hayatınıza daha fazla anlam katacak yeni deneyimler ararken, içgüdülerinizi dinlemeyi unutmayın. Farklı kültürlere olan ilginiz artabilir; belki de bir yolculuk kararı almak üzeresiniz. Özgürlük hissi, günlük rutininizden çıkma isteğiyle dolup taşarken, samimi ilişkilerinize de dair önemli kararlar alma zamanıdır. Olumlu düşüncelerle çevrenizi etkilemek için yaratıcı projelere yönelmek isteyebilirsiniz. Cesaret ve kararlılıkla ilerlediğinizde, karşınıza çıkan fırsatlar sizi bekliyor.
Disiplinin ve kararlılığın en yüksek olduğu bir gün. Hedeflerine ulaşma yolunda attığın adımlar, seni daha da güçlendirecek. Çalışma ortamındaki iletişiminde dikkatli olmalısın; yanlış anlaşılmalar mümkün. Elde ettiğin başarılar, ilerideki projelerin için bir referans niteliği taşıyacak. Özel hayatında ise duygusal ilişkilerde derinlemesine düşünmek, ilişkini güçlendirecek. İçsel huzurunu sağlamak adına kişisel alanına zaman ayırmak önemli. Sonuçlar, uzun vadeli mücadelelerinin karşılığını almanı sağlayacak. Unutma, sabır ve azimle ilerledikçe, karşına çıkan her engeli aşabilirsin.
Bugün, olayların akışına uyum sağlamakta zorlanabilirsin. İçindeki yaratıcılığı ortaya çıkarmak için kendine bir alan yaratmalısın. İlişkilerdeki iletişim sorunları seni biraz zorlayabilir; açık ve net bir dil kullanmak, karışıklıkları önleyecektir.Sosyal çevrende olumlu etkileşimler ön planda. Beklenmedik buluşmalar yeni dostluklar getirebilir. Kendini açıkça ifade etmekten çekinme; fikirlerin başkalarına ilham verebilir.Maddi konularda dikkatli olman gereken bir dönemdesin. Harcamalarına daha fazla özen göstermelisin; ihtiyaç ve isteklerini iyi ayırt etmelisin. Beklenmedik masraflar çıkabilir, bu yüzden bütçeni planlamalı ve gereksiz harcamalardan kaçınmalısın.Bağışlayıcılık ve anlayış, bugün ruh halini dengelemek için önemli. Kendine birkaç dakikalık molalar vermek, zihnini temizlemek adına faydalı olabilir. Günün sonunda, içsel huzurunu yeniden bulabilmek için yalnız kalmayı tercih edebilirsin. Bu süreç, seni yeniden yenileyecek ve tazeleyecektir.
Hayallerin gerçeğe dönüşmesi için harika bir gün. İçsel sezgilerin sana yol gösterecek. Kendi duygu ve düşüncelerini sorgulamak için içsel bir yolculuğa çıkabilirsin. Sanatsal yönünü keşfetmek, yaratıcı projelere yönelmek veya sadece bir kitap okumak zihnini besleyecek. İnsanlarla kuracağın bağlantılar derin ve anlamlı olacak. Ancak, başkalarının hislerine karşı duyarlı olman önemli. Büyük empati gücünle, başkalarına destek olma fırsatını yakalayabilirsin. İçsel huzur arayışında kalabalıklardan uzaklaşmak, doğayla baş başa kalmak seni yenileyecek. Ela gözlerin ve hayal gücünle, etrafındaki güzellikleri daha iyi göreceksin. Unutma, duygularını ifade etmek için uygun bir zaman ve mekan yaratmak, ruhunu besleyecek. Duygusal meselelerde dürüst olmak, ilişkilerini derinleştirecek.
