1
Arter, dünyanın ünlü ses yerleştirme sanatçılarından Amerikalı Bill Fontana’nın dev ses ve video işi “Io”nun Yeni Sesi’ni izleyiciyle buluşturdu. Bill Fontana’nın Türkiye’de sergilenen ilk işi bu. Arter’in alt kat Karbon salonunda, sanatçı sekiz adet duvar büyüklüğündeki ekrandan İstanbul Boğazı’nın derinliklerinden alınan sesi, Yerebatan (Bazilika) ve Şerefiye (Theodosius) sarnıçlarının sularının sesleriyle çok kanallı ve çok ekranlı buluşturuyor ve izleyiciyi zaman ve mekân içinde kaybediyor.
Arter’in kurucu direktörü ve Io’nun Yeni Sesi sergisinin küratörü Melih Fereli, Ukrayna bayrağı renkleri, sarı-mavi ile bantlanmış mikrofonundan “Bill Fontana’nın bu işi burada dünya prömiyerini yapıyor; bu eseri satın alıp müzemize hediye eden Grundig’e teşekkür ederim” diyor.
Bill Fontana, (1947) San Francisco’da yaşıyor. Dünyanın en tanınmış modern sanat müzelerinde işleri sergileniyor. Felsefe okumuş, klarnet çalıyor ve New York’ta New School’da elektroakustik müziğin öncüsü sayılan 20. yüzyıl besteci, müzisyen, sessizliği de müzik olarak nitelendiren John Cage’in müzik öğrencisi olmuş. Hocası bu kadar avantgart olan Fontana da sesin ürettiği imaja ve bir imajın yarattığı sese yönelik araştırmalar yapıyor, işler üretiyor. Çalışmalarını daha iyi anlayabilmeniz için bir çalışmasından örnek vereyim: Teksas’ta 5 milyon yarasanın yaşadığı bir mağara var, bu yarasalar zaman zaman göç ediyorlar. Bir üniversite göç zamanını saptayabilmek için Fontana’dan yardım istiyor. Fontana, yarasaların insan kulağının duyamadığı 50 frekansla belirli zamanlarda haberleştiklerini ve göçe karar verdiklerini ölçüyor ve bu araştırma bilime yardımcı oluyor.
Melih Fereli, Bill Fontana ile 2017’de tanışmış ve kendisinden İstanbul’la ilgili bir iş yapmasını rica etmiş. Fontana da “Siz bana altın tepside İstanbul’u sunuyorsunuz; ben hayır mı diyeceğim?” yanıtını vermiş. Fontana üç-dört kez İstanbul’a gelmiş, çoğu su altında olmak üzere İstanbul Boğazı’nın çeşitli noktalarında, özellikle de Haliç’in ağzında, sekiz kanallı, dijital kayıt cihazı, akustik mikrofonlar, hidrofonlar ve ivme ölçerlerden oluşan taşınabilir kayıt stüdyosu aracılığıyla ses verileri toplamış. Daha sonra Bizans döneminden kalan Şerefiye ve Yerebatan sarnıçlarına gitmiş, oralardan da ses ölçümleri yaparak bir veritabanı oluşturmuş; sonra bu verileri yeniden konumlandırarak gece Yerebatan Sarnıcı’nda hoparlörlerle yayımlamış, yapının kubbelerinden, devasa boşluğundan gelen, yankılanan sesleri kaydetmiş ve “yeni(den) ses(lendirme)” adını verdiği yöntemle bizim izlediğimiz kompoziyonlara ulaşmış.
Çok yüksek tavanlı geniş Karbon Salonu’na girdiğinizde işitsel ve görsel kompozisyonlardan oluşan bir dünyaya da girmiş oluyorsunuz. Şerefiye Sarnıcı’ndan görsellerin yer aldığı çok büyük bir projeksiyon ekranında damlayan su görüntüsü ve sesleri var. Tavandaki dev ekranda ise patlayan bir küpten dökülen sular yere ve etrafa ses ve görüntü saçıyor. Boğazda kaydedilen seslere ve görüntülere Yerebatan ve Şerefiye Sarnıçlarındaki ses ve görüntüler yanıt veriyor. Fontana, sesi ve görüntüyü heykelsi bir mecra olarak kullanıyor.
Bill Fontana şimdilerde sanatçılar arasında moda olan blokzincir üzerinden işlerini satmıyor (kendi işleri için uygun bir aracı olmasına rağmen) ve altı-yedi yıldır da ses yerleştirmelerinin yanı sıra görüntüleri de kendisi üretiyor.
“Io’nun Yeni Sesi” neden sergi başlığı, “Io” da kim derseniz, Io, Yunan mitolojisinde, Zeus’un karısı Tanrıça Hera’nın rahibesi ve rakibi, ölümlü bir kadın. Zeus’un Io’ya âşık olduğu, karısı Hera’nın gazabından korumak için Io’yu beyaz bir öküze dönüştürdüğü, Hera’nın da intikam için Io’ya at sineklerini musallat ettiği ve Io’nun bunlardan kaçmak için dünyayı dönüp dolaştığı ve İyon Denizi’nden geçerek İstanbul Boğazı’na vardığı ve öküz geçidi anlamına gelen Bosphorus adını aldığı bahsediliyor Yunan mitolojisinde. Serginin ismi buradan esinlenerek konmuş; binlerce yıl sonra Bill Fontana’nın yorumuyla “Io’nun Yeni Sesi”…
Bugün enerjinin yüksek olduğu bir gün. İçindeki motivasyonla kendine yeni hedefler belirlemek isteyebilirsin. Kararlılığın, başkalarına ilham verebilir. İletişim konusunda daha açık ve samimi olman, takım çalışmalarında ve sosyal ilişkilerinde olumlu sonuçlar doğurabilir. Aniden ortaya çıkan fırsatları değerlendirmeye hazır ol, sezgilerin sana yol gösterebilir. Ancak sabırsızlığın, bazı durumlarda aceleci kararlar almanı tetikleyebilir. Duygusal ilişkilerdeki tutku artarken, karşılıklı anlayış ve destek, dengeleri koruyabilir. Kendini ifade etme biçiminde yaratıcılığın ön plana çıkacak. Hobilerine zaman ayırmak, zihnindeki yoğunluğu hafifletmesine yardımcı olabilir. Kendine bu konuda bir iyilik yapmayı unutma.
Bugün, maddi konulara odaklanabileceğin bir enerji içinde olacaksın. Finansal düzenlemeler yapmak, geleceğe yönelik planlar oluşturmak için doğru bir zaman. İkili ilişkilerde ise samimiyet ve güven arayışında olabilirsin. Yakın arkadaşlarınla yapacağın sohbetler, yeni bakış açıları kazandırabilir. Yaratıcılığını ortaya koyman gerekebilir; minik projeler veya hobi çalışmaları sana iyi gelecek. Sabırlı ve kararlı duruşun, seni hedeflerine adım adım yaklaştıracak. Sağlık açısından ise, doğa yürüyüşleri veya sakinleştirici aktiviteler öncelik kazanabilir. İçsel dinginliğini bulmak, gününe huzur katacak.
Sosyal etkileşimler konusunda oldukça aktif bir dönemdesin. Resmi olmayan toplantılarda veya arkadaş buluşmalarında fikirlerinle dikkat çekiyorsun. Zihinsel açıdan yoğun bir süreçten geçiyorsun; bu durum, öğrenme isteğini arttırıyor ve yeni konulara dair merakını tetikliyor. Bazen kendi düşüncelerini ifade etmede zorlanabilirsin, ancak bu anlarda içsel sesine güvenmek önem taşıyor. İkili ilişkilerde iletişimde açıklık sana avantaj sağlayacak. Sevdiğin kişilerle olan konuşmalarında samimiyetini korumak, yanlış anlaşılmaları önleyebilir. Unutma, esneklik ve uyum sağlama yeteneğin, çevrendekilerle ilişkilerini güçlendirecektir. Kendine güven, yeni insanlarla tanışırken veya fikirlerini savunurken sana yön gösterecek. Enerjin yüksek, bu yüzden spor yapmayı veya dışarıda vakit geçirmeyi tercih edebilirsin. Ayrıca, yeni projeler veya hobiler için mükemmel bir zaman. Hayal gücünü serbest bırak ve hayallerine adım at!
Duygusal derinliklerinle yüzleşmek için harika bir zaman dilimindesin. İçsel huzur arayışın, sevdiklerinle paylaşımlarında büyük bir samimiyetle kendini gösterebilir. Aile bağların güçlenecek; belki de geçmişten gelen anılar, kalbine dokunacak. Kendini güvende hissetmek, şu an için öncelikli bir konu. Sanatsal ve yaratıcı yönlerinle ilgili projelere girişmek, ruhunu besleyecek. Bir arkadaşın ya da aile bireyinle yapacağın samimi bir sohbet, sana önemli bir bakış açısı kazandıracak. Kendini ifade etme biçiminde daha cesur olabilirsin; bu sayede karşındakiler üzerindeki etkinliğin artacak. Kalbinin sesine kulak ver; sezgilerin güçlü ve sana doğru yolu gösterecek.
Özgüvenin zirveye çıkmış durumda, bu da çevrendekilere ilham verebilir. Kendini ifade etme arzusu ön planda; bu fırsatlardan yararlanarak yeni projelere başlayabilirsin. Sosyal ilişkilerdeki etkileşimler, seni daha da güçlendirecek. Ancak, dikkatli olmalı ve aşırı kibirden kaçınmalısın. İçsel keşifler yapabilir, derin düşüncelere dalabilirsin. Sevgi ve destek arayışın, sana yeni pencereler açabilir. Yeniliklere açık ol, hayatındaki değişiklikler üzerinde olumlu etkiler yaratabilir. Hayallerini gerçekleştirmek için önemli adımlar atıyorsun; cesaretin, başarıyı peşinden getirecek.
Bugün detaylar ön planda; gözlem gücün ve analitik yeteneklerinle etrafındaki her şeyi daha keskin bir şekilde kavrayacaksın. Küçük fakat önemli ayrıntılara dikkat etmen, çeşitli meselelerde vereceğin kararların doğru olmasını sağlayacak. İş ve sorumluluklar konusunda beklenmedik durumlarla karşılaşabilirsin, bu durumlar seni daha çok düşünmeye itebilir. İletişimde dikkatli olman gerek; söylediğin sözlerin yanlış anlaşılmalara yol açabileceğini aklında bulundur. Kendi sınırlarını korumak adına cesur adımlar atabilir, sosyal ilişkilerinde başkalarından beklentilerini sorgulayabilirsin. İçsel dinginlik arayışın, küçük bir yürüyüş veya meditasyon sayesinde daha da artabilir. Bugün, kendine yönelik hassasiyetinin arttığı bir dönemdesin, bu yüzden ruhsal durumuna dikkat ederek ilerlemen faydalı olacak. Unutma, içsel huzuru bulmak, dış dünyada daha dengeli olmanı sağlayacaktır.
Harmoni arayışında olacağın bir gün. Sosyal ilişkilerin ve çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerin ön planda. Kendi içsel denge ve uyumunu sağlayarak, başkalarına da bu enerjini yansıtacaksın. Etrafındaki kişi veya kişilere karşı duyarlı olman, onların ihtiyaçlarını anlamana yardımcı olacak ve sağlıklı diyaloglar kurmanı kolaylaştıracak. İş veya bir proje ile ilgili yaratıcı fikirler içindesin, bu fikirleri paylaşmaktan çekinmemelisin. Duygusal bağların güçlenmesi için kendini ifade etmekten çekinmeyeceğin bir dönemdesin. Kendinle barışık olmak, iç huzurunu bulmana destek olacak, bu da düşündüğünden daha iyi sonuçlar doğuracak. İkili ilişkilerde daha açık ve net olursan, olasılıklar senin lehin olur. Kendi değerin üzerinde düşünmek, kendi tercihlerini gözden geçirmek için uygun bir zaman. Dış görünümüne özen göstermek, kendini iyi hissetmenin yanı sıra, özgüvenini artırmana yardımcı olacak. Günü sosyalleşerek geçirmek, yeni bağlantılar kurmak için fırsatlar sunacaktır.
Bugün, içsel derinliklerine daha fazla inme isteği hissedebilirsin. Gizli kalmış duyguların yüzeye çıkabilir, kendini daha açık ifade etmek için bir fırsat yaratabilirsin. İlişkilerde dürüstlük, samimiyet ve bağlılık arayışında olacaksın. Özellikle güven duygusu ön planda; ihanet veya güvensizlik hissi seni rahatsız edebilir. Arkadaşlarınla paylaşımlarını artırmak, yeni bağlar kurmak veya var olan dostlukları derinleştirmek isteyebilirsin. İş veya kariyer alanında, sabırlı olmalısın. Kısa vadeli kazanımlar yerine, uzun vadeli hedeflere odaklanmak daha faydalı olabilir. Kendini ruhsal olarak yenilemek için meditasyon veya doğa yürüyüşleri gibi aktiviteler tercih edebilirsin. Yaratıcılığının arttığı bir dönemdesin; sanatla ilgilenmek veya yeni hobiler edinmek sana iyi gelecektir. İçsel sesine kulak ver, sezgilerin bugün oldukça güçlü.
Macera ruhun canlanıyor, yeni deneyimlere açık olmalısın. Yaratıcılığın ve hayal gücün öne çıkıyor, bu durumun seni ilham dolu projelere yönlendirebilir. Sosyal ilişkilerde sıra dışı bir çekim gücün var, insanlarla etkileşimlerin keyifli ve samimi geçebilir. Fırsatların kapını çalmasına hazırlıklı ol. İçinde bulunduğun durumları sorgulayıp yeni perspektifler kazanacak fırsatlar bulabilirsin. İçsel ruhsal yolculuğun derinleşiyor, meditasyon veya doğada vakit geçirmek zihnini dinlendirip yeni bakış açıları kazandırabilir. Duygusal bağlar, özgürlük arayışınla dengelenmeli; sevdiklerinle arandaki bağı kuvvetlendirmek için empati yapmaya özen göster. Unutma, gezegen etkileri seni daha cesur ve kararlı olmaya yönlendiriyor.
Bugün, sorumluluklarınızla yüzleşmek için güçlü bir motivasyona sahip olacaksınız. Kariyerinize ilişkin hedeflerinizi net bir şekilde belirlemek ve bunlar üzerine odaklanmak faydalı olabilir. İş arkadaşlarınızla olan iletişiminizde daha açık ve net olmaya özen gösterin; böylece birlikte daha uyumlu bir ortam yaratabilirsiniz. Kendi içsel duygularınızı keşfetmek için biraz zaman ayırmak, size fayda sağlayacak. Duygusal olarak güçlü kalmak, çevrenizle olan ilişkilerinizi olumlu yönde etkileyebilir. İş veya finansal konularda dikkatli olmanız gereken bir dönemdesiniz; küçük detaylara dikkat etmeniz, büyük sorunların önüne geçmenize yardımcı olacaktır. Kendi değerlerinizi sorgulamak ve gelecekle ilgili güvenceler sağlamak için dikkatinizi içe yönlendirin; bu, ilerleyen günlerde size güç verecektir. Unutmayın, dengeyi bulmak ve kendinize alan tanımak her zaman önemlidir.
Bugün, yaratıcılığınızın zirveye ulaşacağı bir dönemdesiniz. Farklı düşünme yeteneğiniz sayesinde sıradan olanı aşarak göz alıcı fikirler üretebilirsiniz. Sosyal çevrenizdeki insanlarla etkileşiminiz derinleşecek; sohbetlerinizin, ilham verici düşüncelerle dolup taşması kaçınılmaz. İletişimdeki açıklık, hem kişisel hem de profesyonel ilişkilerde yeni kapılar açabilir. Havada bir yenilik ve değişim arzusu var. İçsel özgürlüğünüze düşkünlüğünüz, sizin için yanınıza alınmayacak kadar yükümlülükten kaçınmanıza neden olabilir. Bireyselliğinizi kutlayın, ancak başkalarıyla bağlantınızı koparmamaya özen gösterin. Finansal konularda dikkatli olmalı, harcamalarınızı gözden geçirmelisiniz. Sizi heyecanlandıran yeni projelerle ilgili fırsatlar belirse, hemen değerlendirin. Ancak aceleci kararlar vermekten kaçının. Kendinize zaman tanıyın ve içsel sesinize kulak verin; bu, alacağınız kararların altına sağlam bir temel koymanıza yardımcı olacaktır. Günün ilerleyen saatlerinde, ruh halinizi yükseltecek bir aktivite ya da bir hobiyle ilgilenmek size iyi gelecektir. Yenilenme hissini güçlü bir şekilde yaşayacağınız bir gün. Sosyal bağlarınızı güçlendirirken, kendinize zaman ayırmayı unutmayın. İçsel sesinizi dinleyin ve ruhunuzu beslemeyi ihmal etmeyin.
Duyguların denizinde yol alırken, sezgilerin ve hayal gücün ön planda. Kendini ifade etme ve yaratıcılığını ortaya koyma konusunda ilham dolu bir gün seni bekliyor. Sanatsal projelere yönelmen, ruhunu besleyebilir. Karşılaştığın insanlarla olan etkileşimlerin, derin düşüncelere ve duygusal bağı güçlendirici deneyimlere yol açabilir. Gündelik yaşamında bazı küçük değişiklikler yapmak, sana yeni perspektifler sunacak. Ancak, fazla duyarlı olabileceğin bir dönemde olduğun için, başkalarının duygularını anlamaya çalışırken kendi sınırlarını korumaya özen göster. Rahat bir nefes alarak, içindeki derin denizlere dalmak için fırsat yaratabilirsin. İş veya maddi konularla ilgili düşüncelerinde daha esnek olmalı, ani kararlar vermekten kaçınmalısın. Yakın çevrendeki destek, seni güçlendirirken, içsel huzuru bulmanı kolaylaştıracak. Hayal gücünü serbest bırak ve kalbindeki sesin peşinden git.
