1
Usta bir yönetmen Çetin İnanç. Lakabı Jet Rejisör. Yeşilçam’ın altın çağında bir yılda 12 film çekmiş, en az 40 filminin de sansüre takıldığını anlatıyor. Herkes onu Cüneyt Arkın’ın oynadığı efsane film “Dünyayı Kurtaran Adam” ile tanıyor ama kariyeri boyunca 150 civarında filmde imzası var. 79 yaşındaki İnanç, bu yıl 40. kez düzenlenen İKSV İstanbul Film Festivali’nde sunulan geleneksel onur ödüllerinden birinin sahibi oldu… Anlattıkları, yaşadıkları kitap olur, ki zaten olmuş. “Jet Rejisör: Çetin İnanç” isimli söyleşi kitabı Pınar Öğünç’ün kaleminden İletişim Yayınları’ndan çıkmış. Hayalinde hep James Dean olmak isteyen, “Benim zamanımda bugünkü teknoloji olsa dünyanın en iyi filmini yapardım” diyen usta yönetmenle anılarını konuştuk.
Onur ödülünü alınca neler düşündünüz, duygularınız nasıldı?
Çok mutluyum. Bu yaşımda beni aramaları, böyle bir ödül vermeleri hem onurlandırdı hem mutlu etti. Beni hatırlayanların hepsine teşekkür ederim. Ayrıca ben her çağrılan yere gitmem, prensiplerim vardır. Festivallere de katılmam, fakat bu bir onur ödülü, ölmeden önce nasip olduğu için Allah’a şükrediyorum.
Festivallere neden katılmıyorsunuz?
Konu mankeni oluyorsun. Oturtuyorlar oraya, ukala ukala konuşurlar, Yeşilçam’ı beğenmez, laf ederler, sonra başımız belaya girer. Bir tek geçen sene Yeşilçam ödülü veriyorlardı, oraya gittim. Bir de söyleşi yapan genç isimler gelince onları dinlerim.
Ama baktığınız zaman Yeşilçam’ın toplumsal duyarlılığı olan filmlerinin örneklerine bugün pek rastlamıyoruz. O dönemin farkı neydi?
Yeşilçam, iki tane sokaktı. En az 20 tane yazıhane vardı film yapan, oyuncular vardı, 12 yönetmen vardı, 13. ben oldum, asistanlıktan gelerek. Orada insan duygusu vardı. İyilerle kötülerin savaşını anlatırdık biz, iyilerin yanında olurdu o filmler. Bu da Türk vatandaşının duygularını ayağa kaldırıyordu… Başımızda sansür diye bir bela vardı. Rahmetli Yılmaz Güney’in de benim de filmlerimi yaktılar. Biz o sokağın emekçisiyiz, hâlâ bana ödül verdiklerinde Yeşilçam emekçileri adına alıyorum o ödülü.
Yeşilçam zamanı olsa, Covid salgınıyla ilgili bir film çekiyor olsanız neyi anlatırdınız, kimleri oynatırdınız?
İnsanların yanlışlarının cezası çekiliyor. Bunu anlatırdım. Kimleri oynatacağıma gelince, imkân olsa da üç kralı bir arada oynatsam. Ayhan Işık-Taçsız Kral, Yılmaz Güney-Çirkin Kral, Cüneyt Arkın-En Güzel Kral… Ben üçüyle de yıllarca çalıştım. Benim tanıdıklarım arasında onlar kadar sinemaya hizmet eden insan az tanımışımdır. Üçü de bu mikroba karşı savaşır, insanları da peşinden sürüklerdi…
Film çekmeyi neden bıraktınız?
ABD’ye gidip oradaki en büyük stüdyoları gezdim. Dönünce sinemayı bırakmaya karar verdim. Benim çıkardığım maliyetleri kimse kabul etmedi. Ben de “Para olmazsa film olmaz, zaten filmleri hep parasız yaptık, bu işi bırakıyorum” dedim. Atıf Yılmaz’ın, Lütfi Akad’ın asistanlığını yaptım, onlar da hep “Düşündüklerimizi yapamıyoruz” derdi. Yönetmenliğe başlayınca aynılarını yaşadım. 10 günde film çekerdim, “6 günde çeker misin” diye soruyorlardı. Biri de bu filmi 2 ayda çek desin, değil mi?
Hayalinizde kalan, yapamadığınız filmler var mı?
“Bir İnsan Bir Dünya” diye bir senaryom vardı, yapacak parayı bulamadım. Bir de Atatürk filmi çekmek isterdim, imkânsızlıktan yapamadım. Yıllarca denedim, olmadı.
“Bir İnsan Bir Dünya” nasıl bir senaryoydu?
Dünyanın yaratılışından bugüne kadar insan ve dünya ilişkisini anlatan bir filmdi. Sinopsisini 8 senede yazdım. Dünyanın her kıtasında geçen, dinleri de anlatan bir filmdi. Kimse maliyete yardım edemedi, öyle kaldı projem.
Atatürk’le ilgili film nasıl olacaktı?
Doğuşundan Cumhuriyeti kuruşuna kadar geçen süreyi anlatacaktı. O zaman oyuncu bulamamıştık. Maliyeti de çok oldu. Ama benim hep kafamda kalmıştı o. Bir ara Cüneyt Arkın’a çok özel makyajlar yapıp Atatürk’e benzetmeye çalıştım. Ama filmi yapamadık. Cüneyt Arkın’ın da o zaman krallık devriydi. Herkesten önce Atatürk filmi yapmış olacaktık.
Bugün, enerji seviyen yüksektir ve bu, büyük hedeflerine ulaşmak için mükemmel bir fırsat sunar. Cesaretinle çevrendekilere ilham verebilir, liderlik özelliklerini ön plana çıkarabilirsin. Yeni başlangıçlar için kendini hazır hissediyorsun. Sosyal çevren genişleyebilir; tanıştığın kişiler beklenmedik zenginlikler getirebilir. Ancak, sabırsızlık konusunda dikkatli olmalısın; düşünmeden atılan adımlar geri tepebilir. Duygusal olarak da kendini güçlü hissedeceğin bir gün; yalnız olmadığını hatırla ve destek almayı ihmal etme. Unutma, içindeki ateşi doğru yönlendirdiğinde, tüm engelleri aşmak mümkün.
Bugün, kendini huzurlu ve dingin bir ortamda bulma arzusu öne çıkabilir. İçsel tatmin arayışında olman, sanatsal ve yaratıcı yönlerini aktif hale getirebilir. Aşk ve ilişkiler alanında derin, samimi bağlantılar kurma isteği artıyor. Bu süreçte, anlaşılması gereken duyguların ortaya çıkabilir; iletişim, bu duyguları paylaşman için önemli bir anahtar. Maddi konularda ise tedbirli olman faydalı olabilir, gereksiz harcamalardan kaçınmalısın. Biraz dinlenerek zihnini ve bedenini yeniden toparlama fırsatı bulabilirsin. Bugünün sunduğu fırsatlar, kararlı adımlarla geleceğini şekillendirmene yardımcı olabilir.
Fikirlerin havada uçuştuğu, merakın doruk noktaya ulaştığı bir dönemdesin. Bugün, sosyal çevrenle etkileşimlerin artacak; bazı sürpriz görüşmeler veya beklenmedik haberler gündemine oturabilir. Yaratıcılığın ve iletişim becerilerin, istediğin sonuçları elde etmeni sağlayacak. Diğerlerinin fikirlerine açık olmak, senin için yeni kapılar açabilir.Bir yandan, zihninde beliren sorulara yanıt ararken, aynı zamanda karar vermekte zorlanabilirsin; bu tamamen doğalsın. Duyduğun bilgilerden veya aldığın önerilerden ilham alarak, sıkıştığını hissettiğin durumdan kurtulabilirsin. İkili ilişkilerinde, hassas ve duygusal konulara dikkat etmen faydalı olacak; açık iletişim her şeyi yoluna koyabilecek güçte.Gerçekçi ol ve düşüncelerini mantıklı bir şekilde ifade etmeye çalış. Bugün seni destekleyen gezegen enerjileri, düşüncelerini sürükleyici bir şekilde ön plana çıkaracak. Unutma ki bazen neyi düşündüğünden çok, nasıl ifade ettiğin daha önemli olabilir. Kendini ifadende cesur ol ve fırsatları değerlendirmek için bir adım at. Bu süreçte sevdiklerinle olan bağlarını güçlendirmek de seni mutlu edecek.
Duygusal derinliğin ve sezgilerinin ön planda olduğu bir gün. İçsel dünyanda sürükleyici bir yolculuğa çıkabilirsin. Bazen geçmişle bağ kurarak, eski anıların ağına düşebilirsin; bu da seni hem besleyebilir hem de hüzünlendirebilir. Sevdiklerine karşı duyduğun bağlılık, onlarla olan ilişkilerinde yeni bir boyut kazandırabilir. Kendini ifade etme ihtiyacı duyabilirsin, bu yüzden duygularını açığa çıkarmak için doğru anı bul. İçsel huzur ve güven arayışın gündeme gelebilir. Evde geçirilen zaman seni daha fazla rahatlatabilir, aynı zamanda kendi alanında yaratıcılığını artıracak projelere yönelmek için mükemmel bir fırsat sunabilir. Bugün, belki de hayatında yeni bir sayfa açmanın arifesinde iken, içindeki şefkat ve merhameti beslemeyi unutma.
Bugün içindeki yaratıcılığı ortaya çıkarmak için harika bir gün. Kendini ifade etmek, sanatsal projeleri hayata geçirmek ve başkalarına ilham vermek konusunda yüksek bir motivasyon hissedeceksin. Sosyal çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerin, gücünü ve karizmanı daha da artıracak. Özellikle liderlik yönlerin ön plana çıkacak; başkalarına yol gösterme isteğin, ortak hedeflere ulaşmak için güçlü bir enerji yaratacak. Duygusal anlamda, sevdiklerinle olan iletişiminde samimi ve derin bir bağ kurabilirsin. Unutma, kalbini açtığın sürece etrafındaki insanları da etkileyebilirsin. Bugün kendine olan güvenini tazele ve hayallerine odaklan. Kendini iyi hissetmek, çevrene de olumlu yansıyacak. Başarı için gereken cesareti gösterebilirsen, harika sonuçlar seni bekliyor.
Bugün, detaylara olan dikkatiniz ve analitik yapınız ön planda. Sizi en çok rahatsız eden konuları ele almak için mükemmel bir zaman. Kendi iç dünyanıza dönerek, huzursuzluk yaratan düşünceleri çözümlemeye yönelebilirsiniz. İş ve sorumluluklarınızı düzenleme konusunda başarılı olacaksınız. Sıkı çalışma ve disiplin ile çevrenizdeki insanlara ilham verme yeteneğiniz artıyor. İletişimde ise seçici olmalısınız; bazı sözlerinizin yanlış anlaşılma ihtimali bulunuyor. Günün ilerleyen saatlerinde, sevdiğinizle olan ilişkiniz açısından kendinizi daha huzurlu hissedeceksiniz. Onunla yapacağınız samimi bir konuşma, bağlarınızı daha da güçlendirebilir. Sağlığınıza dikkat etmeyi unutmayın, küçük detaylar büyük bir fark yaratabilir. Duygusal derinliklerinizin sizi yönlendirmesine izin vermek, yaşamınıza farklı bir perspektif katabilir. Kendinize güvenin, ama aynı zamanda mütevazı kalmayı da ihmal etmeyin.
Bugün denge arayışın tam anlamıyla ön planda. Sosyal ilişkilerde daha uzlaşmacı bir tutum sergilemek, etrafındaki insanlarla arandaki bağı güçlendirebilir. Sevgi dolu bir ortamda kalmanın seni nasıl beslediğini hissedeceksin. Duygusal paylaşımlarda samimiyet önem kazanırken, karşındakilerin beklentilerine duyarlı olman durumun seyrini olumlu yönde değiştirebilir. Her konuda mükemmel dengeyi bulmak istesen de, bazen kendi ihtiyaçlarını da göz önünde bulundurmak gerekebilir. Dışa dönük tavırların, yeni arkadaşlıklar kurmak ve mevcut ilişkilerini derinleştirmek için ideal bir zemin oluşturacak. Görseller, sanat ve estetik konularına olan ilgin gün boyunca artacak; ruhunu besleyen aktivitelerle vakit geçirmekten keyif alacaksın. İş hayatında, iş birliğine dayalı projelerde kendini ispatlama fırsatı bulabilirsin. Kısa yolculuklar, yeni deneyimler ve ufkunu açacak fikirlerle dolu olabilir. İçsel dengeyi sağlama çabasında, anın tadını çıkarmayı da unutma.
Derin duygular ve tutkular içinde yüzüyorsun. İlişkilerdeki yoğunluk, senin için hem bir zorluk hem de bir fırsat olarak belirebilir. İçsel sezgilerin güçlendiği bu dönemde, zaman zaman kararsızlık hissi yaşayabilirsin. Ancak, hislerinle baş başa kalmak, kendini keşfetme yolculuğun için çok kıymetli. Zihnindeki düşüncelerle, kalbindeki hisler arasında bir köprü kurabilirsin. Sevgi ve bağlılık hislerin, çok derin ve samimi. Dışarıdan gelen baskılara karşı koymak için içsel gücünü bulmalısın. İş hayatında ise mücadelelerin sonuç vermeye başlayabilir, sabrın ve azminiz meyvesini verecek. Kendini ifade etme şeklin, yaratıcılığını ön plana çıkaracaktır. Kendi sınırlarını belirlemekten çekinme; böylece hem kendine hem de çevrendekilere daha net bir alan yaratabilirsin. Unutma, karanlığın içinde bile parlayan yıldızlar var.
Bugün, özgürlüğün ve maceranın temalarını hissedeceğin bir gün. Yeni fikirler ve ufuk açıcı deneyimler seni bekliyor. İletişim becerilerin ön plana çıkacak, insanlarla olan etkileşimlerin canlanacak. Sosyal ortamlarda daha sakin ve rahat bir tavır sergileyeceksin, bu da seni çekici kılacak. Eğitim ve kişisel gelişim alanlarındaki fırsatlar, dikkatini dağıtan unsurlardan uzak durduğun sürece seni daha da ileriye taşıyacak. Seyahat veya yeni kültürleri keşfetme isteğin artabilir; bunu gerçekleştirme yollarını araştırabilirsin. Geleceğine dair umut verici düşünceler ve hedefler zihninde şekillenecek, bunlar için harekete geçmen kaçınılmaz. Bugün, pozitif enerjini artırmak ve keyif almak için bir adım at, bu seni daha da cesaretlendirecek. Sağlığın ve zindeliğinle ilgili yapılacak ufak iyileştirmeler, genel ruh halini de olumlu etkileyecek.
Farklı düşüncelerin öne çıkacağı, özgün fikirlerin yaratılacağı bir gün. Sosyal çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerin büyük bir önem kazanacak. Beklenmedik insanlarla bağlantı kurma fırsatları karşına çıkabilir. Hayal gücünü serbest bırakmak, yeni projeler üretmek için ideal bir zaman dilimindesin. Var olan sorunlara çare bulmak için yaratıcı çözümler geliştirebilirsin. Kendine hükümet edebilmek, bağımsız düşünceni ifade edebilmek, gün boyunca senin için önemli olacak. Kendini ifade etme isteği oldukça yüksek. Yeni deneyimlere açık olmayı unutma; bu, senin kişisel gelişimine büyük katkı yapacak. Ayrıca, duygusal olarak biraz daha derine inmek ve içsel kaynaklarını keşfetmek isteyebilirsin. İletişim becerilerinle dikkat çekmeyi başaracaksın. Unutma, yenilikçi yaklaşımlar ve farklı bakış açıları seni ön plana çıkaracak.
Duygusal derinliklerin su yüzüne çıkacağı, sezgilerinin oldukça güçlü olacağı bir gün. Sanatsal yönlerin, yaratıcı projeler için harika bir ilham kaynağı olabilir. İçsel huzurunu sağlamak için doğada vakit geçirmek veya meditasyon gibi pratiklere zaman ayırman faydalı olacak. Başkalarıyla olan ilişkilerde empatin güçlü, bu da seni sevdiklerinle daha derin bir bağ kurmaya yönlendirebilir. Romantik bir başlangıç ya da mevcut ilişkinin daha anlamlı hale gelmesi için mükemmel bir fırsat. Kendi içsel dünyanı keşfetmek için doğru zamanda olabilirsin; bu süreçte bazı gerçeklerle yüzleşmen gerekebilir, ancak bu yüzleşme seni güçlü kılacak. Kendini ifade etme konusunda cesur ol, duygularını açıkça paylaşmaktan çekinme. Sürprizlerle dolu bir gün seni bekliyor.
