1
İBB Miras daha sonra baştan aşağı yenilenip açılan Yerebatan Sarnıcı’yla ismini tüm dünyaya duyurdu. İstanbul gibi medeniyetlerin beşiği olmuş, dünyanın en fazla turist çeken şehirlerinden biri, sayısız kültürel mirasına başarılı restorasyonlarıyla gündeme gelir oldu. Hem de bu beş senede AKP iktidarının çıkardığı tüm engellere karşı… İBB Miras’a yönelik ilgi, AKP’nin de dikkatini çekmiş olacak ki, ocak ayında benzeri çalışmalar yapmak üzere İstanbul Valiliği eliyle “Yadigâr” isimli bir projenin hayata geçirileceği duyuruldu. Proje, “tüm” ilçe belediyelerinin ilan ve reklam paralarının yüzde 10’unun kesilmesiyle hayata geçirilecek. Ancak İstanbul Valiliği projenin iki ay önceki tanıtım toplantısına sadece AKP’li belediyeleri davet etti, İBB Miras’ı ve paraları kesilecek olan CHP’li belediyeleri çağırmadı.
İBB Miras’ın çalışmalarını konuşmak üzere İBB Genel Sekreter Yardımcısı ve Kültür Varlıkları Daire Başkanı Oktay Özel’le bir araya geldik.
-İBB Miras’ın adını neden 2019’dan sonra duyduk? Nasıl kuruldu?
İBB Miras’ı tek başına kurumsal bir yapı olarak değerlendirmemek lazım. İstanbul’un kültürel zenginliğini koruyacak bir anlayış olarak değerlendirmek lazım. “Kurum içi hem toplumsal farkındalığı artırarak İstanbul’un bu şaheser eşsiz yapılarını nasıl koruruz ve gelecek nesillere nasıl taşırız, bunu yaparken de nasıl toplumsal faydaya dönüştürürüz?” Bütün bunların düşünce topluluğu İBB Miras.
2019 Haziran öncesinde İBB hiç mi restorasyon yapmıyordu? Yapıyordu ama İBB’nin diğer yapı birimleri tarafından rantçı bir anlayışla bu işler yürütülüyordu. AKP’nin tipik yaklaşımıdır, büyük bütçeler, büyük ihaleler, büyük harcamalar rantsal bir bakışla çok önemli bir hizmetin başlangıcı gibi ele alınır. İBB Miras’ın yıktığı en temel konulardan birisi bu oldu. Biz hem kamunun bütçesini koruyoruz hem de en liyakatlı ellere bu işleri teslim ediyoruz. Küçücük bir işten toplumsal fayda elde ediyoruz. Alanlar kamusallaşıyor. Kamusallaşmak çok kritik bir kelime burada. Onlarca rant projesinin de önüne geçiyoruz. İstanbul’un muhafızı olduğunu söyleyen bir belediye başkanı ve onun kurduğu liyakatlı kadro, İstanbul’un muhafızlığını üstleniyor. İBB Miras’ın kuruluş hikâyesi bu.
-Başlangıçtan bugüne neye önem verdiniz?
Önce biz İstanbul’un sokaklarını güzelleştiren, İstanbul’un kimsesiz çocukları olan çeşmelerin restorasyonuyla başladık. Daha sonra bu siyasi malzeme yapılıp çarpıtıldı. Şimdi kendileri çeşme projeleri açıklamaya başladılar. Yok olmaya terk edilmiş çok sayıda Osmanlı endüstri mirasları vardı. Feshane çok kötü kullanılmış, berbat edilmiş haldeydi. Yedikule Gazhanesi’nin metalleri çalınıyordu, neredeyse çatısı kalmamıştı. Çubuklu Silolar gözümüzün önünde çürüyordu. Böyle onlarca örnek var. Ecdat ecdat diye sabahtan akşama edebiyat yapanların dönüp bakmadığı tarihi mezar alanları vardı, yok ediliyorlardı…
-2019 öncesi biz olsaydık böyle yapmazdık dediğiniz kötü örnekler var mı?
Galata Kulesi… İçimizi acıttı. İBB’nin elinden alınır alınmaz ağır bir müdahaleyle, hiltilerle nasıl perişan edildiğini gördük. O kadar kötü restorasyon örneği yaşadık ki… 2019 öncesi kamuoyu tepkilerini gözünüzün önüne getirin, hemen hemen her restorasyon sonrası bir “sünger bob” benzetmesi yapılarak “yine mi bir felaket çıkıyor ortaya” korkusu yaşanırdı. Şimdiki toplumsal algıyı değerlendirin, her güzel restorasyonun İBB Miras’a yakıştırıldığı bir süreç yaşıyoruz. 2019 öncesinde anlayış şuydu: Yüksek yüksek maliyetlerle dev rantsal alanlar elde edelim, bunu kapalı kapılar arkasında yapalım ve kötü yapalım, liyakatlı kamu görevlilerine de bu işi vermeyelim… Bu yaklaşımla başarılı bir sonuç ortaya çıkması imkânsız.
-Süleymaniye’de neler oluyor?
Tarihi Süleymaniye Mahallesi’nin getirildiği şu anki hali utanç kaynağıdır. Osmanlı mahalle dokusuna sahip Süleymaniye’de, şimdi iz kalmadı. Sokaklarında yürüyemezsiniz. 2006 Yenileme Alanı ilanı sonrası dönemin Kiptaş’ı tarafından mülkiyet toplanıyor ve daha sonra Katarlılara satılıyor, mülkiyet Katarlılarda. Villalardan oluşacak rant projesinin önünde Ekrem Başkan dimdik durdu ve engel oldu yapılmasına. Proje sürecini de başlattık, ortak akıl ve tecrübe ile çalışmalara başladık, İstanbul’un önde gelen 42 mimarını bir araya getirdik. Muhteşem bir proje ortaya çıkardık. Bu projede rant yok, tarihi Osmanlı mahallesini koruyor. Önümüzdeki dönemin en önemli, en özel projelerinden bir tanesi. Koruma Kurulu’nun onayını bekliyoruz. İlgili mülkiyet sahibi firmanın da bu konuda adım atacağına inanıyoruz, bu yönde toplumsal beklentiyi de kendilerine iletiyoruz.
-İstanbul Valiliği’nin Yadigâr projesinin tanıtım toplantısına siz çağrıldınız mı?
Biz de kamuoyuna yansıyan fotoğraflardan gördük, oldukça garipsedik. Böyle bir devlet organizasyonu var ve İBB yok bu organizasyonda. CHP’li ilçe belediyelerin çağrılmadığını da öğrendik. İstanbul’un tarihi çeşmelerine yönelik bir çalışma gibi duruyor. Umarım nihayete erer, mutluluk duyarız. Bize bir görev düşerse, talep gelirse tabii ki dahil oluruz. Ama bu kadar kapalı kapılar arkasında yürütülen bir çalışmanın faydalı olmadığı deneyimini de çok yaşadık… İstanbul Valiliğini, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nı, Vakıflar Genel Müdürlüğü’nü etkilemiş olmak çok anlamlı, onur verici. O nedenle İBB Miras devrimdir diyoruz. Diğer kurumların duyarlılığını artırdık. Ama bu projeye bir şerh düşüyorum. 2014 yılında yapılan değişikliklerle alınan emlak vergilerinin bir kısmı ‘kültür varlıkları katkı payı’ tanımı ile kültür varlıklarını korumak ve aslına uygun restore etmek için ayrılmıştır. Aslında yasa, özel mülkiyetteki tarihi/metruk yapıların korunabilmesini hedeflemiştir. Her belediyenin topladığı emlak vergisinden bu kesinti yapılır. Bu normal şartlarda, Valiliğe başvuran özel mülkiyet sahiplerinin restorasyon yapabilmesi için bu fondan faydalanabilmesi gerekiyor. Vatandaşa verilmesi gereken fon, AKP’li ilçe belediyelerine aktarılıyor. İlçe belediyelerinin İBB Miras ile rekabet edebilmesi için bir çaba olduğu açık. Ben Yâdigar projesini bu açıdan değerlendiriyorum, bu konuda eleştirimi söylüyorum.
-Peki, ne gibi engellemelerle karşılaşıyorsunuz?
İstanbul’a gönülden, tutkuyla bağlı bir çalışma grubuyuz. Engeller aşıldı, ama engellenmediğimiz anlamına gelmiyor bu. Çok sayıda projemiz Koruma Kurulu’nda defalarca tutuldu. Yerebatan Sarnıcı’ndaki güçlendirme projesini hatırlayın, her hafta toplanan kurul, projeyi 60 gün bekletti. Yerebatan Sarnıcı, depremde yok olmakla karşı karşıyaydı, Yerebatan Sarnıcı’nın depremde yok olma ihtimalinden daha önce değerlendirecek bir konu var mıdır Koruma Kurulu’nun değerlendirmesi gereken? Beklettiler…
Dönelim Taksim Meydanı yarışma projesine… Kim mutlu Taksim Meydanı’nın şu anki halinden? Yüzbinlerce insanın oy verdiği, Türkiye’nin en önemli akademisyenlerinin jüride olduğu, en önemli mimarların yarışmaya katıldığı uluslararası proje neden onaylanmaz? Neden aylarca tutulup onaylanmaz? Önce Gezi Parkı’nın mülkiyetini aldılar, şimdi geri aldık, sonra yıllarca kurulda beklettiler.
-En önemli restorasyonlarınız hangileri?
İlk göz ağrımız Müze Gazhane. Uzun yıllar mahalleliler tarafından korundu, bugüne kadar 5 milyona yakın ziyaretçi ağırladı. Yerebatan Sarnıcı,o kadar yoğun ziyaretçi ağırlıyor ki şimdiden restorasyon maliyetini çıkarmış durumda. Dünyaya örnek teşkil eden bir restorasyon çalışması yapıldı. Harabe estetiği nasıl olur, hafif müdahalelerle çağdaş bir mimari tasarım tarihi yapıya nasıl eklenir konusunda çok özel örneklerden bir tanesi. Bu iki yapıyı söylemeden geçsem yanlış olur.
Anadolu Hisarı, Kara Surları, Süleymaniye Cami Sıra Dükkanlar (İstanbul Tasarım Müzesi), Baruthane, Casa Botter, Beyoğlu Sineması, Taş Mektep, Feshane (Artİstanbul Feshane), Moda-Beşiktaş-Kadıköy İskeleleri gibi 63 anıtsal yapıda restorasyon çalışmaları… Hiçbirini birbirinden ayırmamız mümkün değil. Yedikule Gazhanesi, Müze Gazhane’nin birkaç misli büyüklüğünde bir alan. İstanbul’un en önemli kültür alanı olacak. Restorasyon ve düzenlemeler ikinci kısımda devam ediyor. Hem Kent Müzesi oraya geliyor hem Kent Belleği Arşivi oraya gelecek. Tünel yapıları ortaya çıktı orada, bambaşka bir seyir oluşturacak.
GELECEK DÖNEM ÇALIŞMALARI
Yeni dönemde 28 yeni müze çalışmamız var. İstanbul’un giriş kapısı olan Altın Kapı düzenlenecek. Bozdoğan Kemeri’nin aslında bir açık hava müzesi gibi düzenlenmesi… Etrafında çok güzel düzenlemeyle, ziyaretçi merkezi ve kemerin üzerinden seyirli yürüyüş alanıyla İstanbul’un cazibe merkezlerinden biri olacak. Feshane’nin ikinci etabında projemiz başladı. Şu an orada zemin güçlendirmeleri yapılıyor. Orada çok özel bir kültür alanı ortaya çıkıyor. Kapalı ve açık alanıyla Feshane, İstanbul’un en büyük kültür merkezi olacak. 14 bin 850 metrekare.
-Kanal İstanbul’un yok edeceği kültürel miraslar neler?
Çok var… En dramatik olanı da Yarımburgaz Mağarası ve Azatlı Baruthanesi. Yarımburgaz Mağarası, İstanbul’un tarihini binlerce yıl öncesine götürür. İstanbul’un en önemli, dünyaya mal olan bir alan. Kanal İstanbul projesiyle kullanılmaz hale gelecek. Oraya bir proje hazırladık, koruma kurulu bir türlü izin vermedi. Yeni dönemde izin vermelerini bekliyoruz. Toplumsal bir talep olarak da iletiyoruz bunu. Orasının çok önemli bakıma ihtiyacı var. Narin ve özel bir projelendirmeyle oranın seyir platformunun yapılması ve küçük bir ziyaretçi merkeziyle İstanbul’un odak noktalarından biri olacağına inanıyoruz.
Azatlı Baruthanesi’ni anlatmayı çok seviyorum. Burası da geç dönem Osmanlı mirası… Kanal İstanbul rezerv alanının içerisinde kalıyor. Kanal İstanbul projesine göre yok olacak alanlardan bir tanesi. Kanal İstanbul yapılabilseydi Azatlı Baruthanesi kalmayacaktı. Peyzaj düzenlemeleriyle birlikte İstanbul’un 3. bölgesinin çok önemli kültürel bir alanı olacak Başakşehir’de.
Bugün, enerjin yüksek ve çevrendeki olaylara karşı duyarlılığın artmış durumda. İçsel motivasyonun seni harekete geçirirken, yeni başlangıçlar yapma isteğin baskın olacak. Hedeflerine ulaşmak için cesur adımlar atabilirsin; ancak bu süreçte sabırlı olmayı unutmamalısın. İletişim becerilerin sayesinde sosyal ilişkilerini güçlendirebilir, dostlarınla keyifli anlar paylaşabilirsin. İş hayatında yapıcı tartışmalara girmekte fayda var; fikirlerini net bir şekilde ifade et ve kararlılığını göster. Kendine zaman ayırmayı da unutma, zira zihinsel sağlığını korumak için biraz dinlenmeye ihtiyacın var. Romantik ilişkilerde ise samimi ve içten bir iletişim, aranızdaki bağı güçlendirecek. İlerlemek istediğin alanlarda sezgilerine güvenerek hareket etmelisin.
Bugün, içsel huzuru bulma arayışında kendini daha derin düşüncelere dalmış halde bulabilirsin. Duygusal durumlarını gözden geçirmek, geçmiş deneyimlerden ders çıkarmak için ideal bir zaman. İş hayatında bazı beklenmedik gelişmelerle karşılaşabilirsin; esnek olman, yeni fırsatlara kapı açabilir. Bununla birlikte, maddi konularda dikkatli olmalısın; harcamalarını kontrol altında tutmak, ileride işine yarayacak. İlişkilerde anlayışlı ve sabırlı olman, hem seni hem de partnerini daha yakın ve mutlu kılacak. Doğayla bağlantı kurmak, ruh halini yükseltebilir; belki bir yürüyüş ya da sağına soluna bakarak geçireceğin bir gün, seni rahatlatacak. Unutma, kendine ayırdığın vakit değerli ve gereklidir.
Bugün sosyal ilişkiler ve iletişim odak noktan olacak. Çevrendeki insanlarla daha derin ve anlamlı bağlantılar kurma arzusun artacak. Farklı düşüncelere açık olman, yeni arkadaşlıklar ve ilginç tartışmalar için kapılar açacak. Özellikle sanatsal veya yaratıcı faaliyetlerde bulunmak, içsel dünyanı zenginleştirecek. Bugün duygu ve düşüncelerini ifade ederken akıcı olacaksın. Ancak, dikkatin dağılabilir; bu nedenle önceliklerini belirlemek faydalı olacaktır. Problemleri çözme yeteneğin yükseleceği için belirsizlikler karşısında soğukkanlılığını koruyabilirsin. Unutma, bazen durup etrafındakileri gözlemlemek de büyük farklar yaratır. Yaratıcılığını ön plana çıkarırken, kariyer hedeflerinle ilgili yeni fikirler geliştirebilirsin. Kendini yeniliklere açmanın, yeni fırsatlar doğuracağını unutmamalısın.
Duygusal derinliklerin öne çıktığı bir gün. İçsel hislerin, çevrendeki bir olayla tetiklenebilir; bu durum seni fazla düşünmeye ve sorgulamaya itebilir. Aile bağların güçleniyor, sevdiklerinle kuracağın samimi diyaloglar, ruh halini pozitif etkileyebilir. Kendini korumak istediğin anlarda, eski anılar aklına gelebilir. Bu anıları değerlendirirken, geçmişin ışığında geleceğine dair yeni kararlar almaya açık olabilirsin. İçsel gücünü keşfetmek için yalnız kalmayı arzulayabilirsin; meditasyon veya doğada yürüyüş yapmak ruhuna iyi gelecektir. Kendi sınırlarını belirlemek, başkalarıyla olan ilişkilerini dengelemek adına önemli bir fırsat sunuyor. İlginç bir olay, seni geçmişle yüzleşmeye ve bazı duygusal engelleri aşmaya itebilir. Kendinle barışık olmak için zaman ayırmayı unutma.
Bugün, içsel gücünün ve öz güveninin zirveye çıkacağı bir dönemdesin. Hayallerini gerçekleştirmek için cesaretle adımlar atabileceğin bir zaman dilimi. Sosyal ortamlarında parlayacak, çevreni etkileyen bir karizma sergileyeceksin. Yeni fırsatlar kapını çalabilir; bunları değerlendirirken sezgine güven. Yaratıcılığını ortaya koyabileceğin projelerde harika sonuçlar alabilirsin. Ancak, egonu dengelemekte zorlanma ihtimalin var. Dikkatini başkalarına da yönlendirerek empati kurmayı ihmal etme. İlişkilerinde sıcak ve samimi bir hava hakim. Sevdiklerinle keyifli vakit geçirmenin tadını çıkar. Sağlığına dikkat etmeli, fiziksel aktivitelere zaman ayırmalısın. İş ve özel hayatındaki dengeleri sağlam tutman, sana uzun vadede fayda sağlayacak.
Gününüz detaylarla dolu ve sistematik yaklaşımınızı ortaya koymanız gereken bir zaman diliminde. İhtiyaçlarınıza odaklanmak, yaşamınızdaki karmaşayı düzenlemek için harika bir fırsat sunuyor. Belki de uzun zamandır ertelediğiniz bir projeye el atmalısınız; bu, yaratıcılığınızı besleyecek ve zihninizi dinlendirecektir. İletişimde dikkat ve özen gerektiren konular ön plana çıkabilir, sakin ve nazik kalmanızı sağlayacak durumlar bulabilirsiniz. İlişkilerde huzuru sağlamak adına yapıcı bir tutum benimsemek, çatışmaları ve olumsuz enerjiyi uzaklaştıracaktır. Kendinize yönelik eleştirilerde bulunmaya meyilli olabilirsiniz; bunun yerine, öz şefkat geliştirmek ve başarılarınızı kutlamak için kendinize alan tanımalısınız. Sağlık konularında dikkat etmelisiniz; düzenli beslenme ve egzersiz alışkanlıkları, bu dönemde vücudunuza olan sevgiyi artıracak ve zindeliğinizi destekleyecektir. Kendi iç yolculuğunuzda keşifler yapma zamanı; günlük rutinlerinizi gözden geçirip yenilikler katmak, ruhunuzu besleyebilir.
Güzellik ve estetik arayışı ön planda. İçinde bulunduğunuz ilişkilerde denge arayışı, huzur ve uyum sağlama çabası gözlemlenecek. İletişim yeteneklerinizi kullanarak, sevdiklerinizle olan bağlarınızı güçlendirme fırsatına sahip olacaksınız. Sosyal çevrenizle yapacağınız etkinlikler, yeni bağlantılar kurmanıza zemin hazırlayabilir. Kendi ihtiyaçlarınızı önceliklendirmek de önem kazanıyor; başkalarına yardımcı olma arzunuz, kendinize döngüsel bir fayda sağlamalı. Bugün içinde bulunduğunuz ortamda, estetik ve uyum arayışınızı pekiştirecek fırsatlar karşınıza çıkabilir. Kendinizi ifade etme yolunda cesur olun, içsel sesinize kulak verin. Sanatsal ve yaratıcı yönleriniz, sorunlarınıza farklı bakış açıları sunabilir, yeni projelere ilham verici katkıda bulunabilirsiniz.
Derin duygular ve yoğun tutkulu hislerle dolu bir gün seni bekliyor. İçsel dünyanınla yüzleşme fırsatı bulabilirsin; bu, kendini keşfetmenin güçlü bir yolu olacaktır. Gizli sırların açığa çıkması, ilişkilerde yeni dinamikler yaratabilir. Duygusal yoğunluğun, isyan etme isteğiyle birleşebilir. Ancak bu hisleri yapıcı bir şekilde yönlendirmek, ilişkilerine katman katman derinlik katacaktır. Doğa ile ve kendinle huzur bulmak için zaman ayır. Belki de andan itibaren, yeni bir başlangıç ve dönüşüm deneyimleme çağrısındasın. Geçmişin izleri, geleceğine ışık tutabilir; unutma, kendi karanlık yanlarınla barışmak, seni güçlendirecektir. Kendine güven, sezgilerine kulak ver ve içsel yolculuğunun tadını çıkar.
Dinamik enerjin, bu dönemde yeniliklere açık olmanı gerektiriyor. Keşfetme arzun, seni yeni deneyimlere yönlendirecek. Sosyal hayatında beklenmedik sürprizler yaşama olasılığın yüksek. İletişim kurmak, bağlantılar oluşturmak ve fikirlerini paylaşmak için mükemmel bir zaman. Duygusal açıdan, içsel huzur arayışında olabilir, bu yüzden meditasyon veya doğada zaman geçirmek seni rahatlatabilir. Kariyerinde ise hedeflerine ulaşmak için cesur adımlar atman gereken bir süreçtesin. Fırsatları değerlendirmekten çekinme; inandığın projeler üzerinde çalışmak, uzun vadede seni tatmin edecek sonuçlar doğurabilir. Sağlığına dikkat etmelisin; dengeli beslenme ve düzenli egzersiz, enerjini artırmanı sağlayacak. Kızgınlık ve hayal kırıklıklarına dikkat et, bu duygular seni aşağı çekebilir. Kendine güven; bu potansiyel dolu dönemde, sınırlarının dışına çıkmak sana çok şey katacak.
İleriye dönük hedeflerine odaklanman gereken bir gün. Sorumlulukların artabilir, bu durum seni endişelendirebilir ama tüm bu yüklerin üstesinden gelebilme yeteneğine sahipsin. Kariyerinle ilgili yeni fırsatlar kapını çalabilir, bu nedenle dikkatli olmalı ve değerlendirmelisin. İletişim becerilerini kullanarak, seni destekleyecek insanlarla ilişki kurabilirsin. İş ve özel hayatında dengeleri sağlamaya çalış; bu, zihnindeki karmaşıklıkları azaltmana yardımcı olur. İçsel motivasyonun yüksek; bu, yapman gereken işlerde sana güç katacak. Geleceğe dair planlarını gözden geçirerek, kararlı bir şekilde ilerleme fırsatını değerlendirmelisin. Unutma, disiplinin ve azmin senin en büyük gücün. Kendine güven ve adımlarını sağlam at.
Bugün, bağımsızlık arzusunun yoğunlaşacağı bir dönemdesin. Sosyal çevreye olan ilgin, yeni bağlantılar kurma isteğinle birleşerek parlayacak. Arkadaşlarınla güçlü bağlar kurmayı isteyebilirsin, birlikte projeler geliştirmek için ilham bulabilirsin. Duygusal alanlarda ise, duygularını ifade etmekte tutuk olabilirsin; bu nedenle içsel derinliğine yönelik bir keşif yapma zamanı. Eğilimlerin, alışılmışın dışına çıkmak ve farklı bakış açıları edinmek yönünde. Yaratıcılığını besleyecek yeni konulara yönelmek sana iyi gelecek. Unutma, karşılaştığın zorluklar senin gelişiminin bir parçası ve bu süreç, seni daha özgün bir noktaya taşıyacak. Gelecek hakkında umut dolu düşünceler beslemek, yaratıcılığını tetikleyebilir. günü kendini ifade etmek ve hayal gücünü serbest bırakmak için fırsatlar bulabilirsin.
Duyguların derin sularında yüzmeye hazır ol. Hayal gücün bugün oldukça güçlenmiş durumda; bu, sanatsal yaratıcılığını artırabilir. İçsel sezgilerine güvenmek, önemli kararlar alırken sana rehberlik edebilir. Sosyal ilişkilerde empati ve anlayış ön planda. Başkalarının hislerine duyarlı olman, çevrendeki insanlarla bağlarını güçlendirebilir. Eğer romantik bir ilişki içindeysen, sevdiklerinle derin ve anlamlı bir bağlantı kurma fırsatın olacak. Ancak, gerçeklerden kaçmamak gerektiğini unutma; hayal gücünü gerçeğe dönüştürmek için net bir vizyon belirlemelisin. Kendi ihtiyaçlarına ve sınırlarına dikkat et; aşırı fedakarlık yapma eğiliminde olabilirsin. Kendine zaman ayırmayı ve ruhsal dengeni korumayı ihmal etme. Her şeyin bir yeri ve zamanı var; içsel huzurunu bulmak için dengeyi sağlamak önemli.
