1
Filmmor Kadın Kooperatifi’nde çalıştıkları çeşitli zamanlarda ayrımcılık ve şiddete maruz kalan 13 kadın+, hem şiddet ve ayrımcılık içeren söylem ve eylemlerin devam etmesi sebebiyle hem de kurum içinde yıllardır süregelen sömürü ve şiddet örüntüsünün gelecekte yeni çalışanlar ve gönüllülere uygulanabileceği ihtimali karşısında dayanışma amacıyla bir açıklama yayımladı. Açıklamada “Filmmor başta olmak üzere tüm kurumları, Türkiye’deki feminist ve LGBTİ+ hareketi kişisel çıkarlar uğruna istismar etme, hem kurumsal hem kişisel kulis yoluyla zarar verme eylemlerine son vermeye davet ediyoruz” denildi.
2016-2020 yılları arasında çeşitli dönemlerde Filmmor Kadın Kooperatifi’nde çalışan ve gönüllü emek veren 13 kadın+, Filmmor’dan Ayrılan Kadın+lar adı altında bir araya gelerek, Filmmor’un koordinasyonunu yürüten Melek (Özman) Elhan, Ülkü Songül Özman ve Hülya Uğur Tanrıöver tarafından maruz bırakıldıkları süreci “Ayrımcılık” ve “İş Ortamında İhlal Edilen İnsan Hakları ve Sistematik Şiddet” başlıklı iki bölüme ayırarak kaleme aldı.
Filmmor’dan Ayrılan Kadın+lar’ın açıklaması şöyle:
“2016-2020 yılları arasında çeşitli dönemlerde Filmmor Kadın Kooperatifi’ne çalışan ya da gönüllü olarak emek veren, ayrımcılık ve şiddete maruz kalan 13 kadın+ olarak, hem şiddet ve ayrımcılık içeren söylem ve eylemlerin devam etmesi sebebiyle hem de kurum içinde yıllardır süregelen sömürü ve şiddet örüntüsünün gelecekte yeni çalışanlar ve gönüllülere uygulanabileceği ihtimali karşısında dayanışma amacıyla bu metni kaleme alıyoruz.
2015 yılında çeşitli zamanlarda Filmmor’dan ayrıldığını belirten 14 kişinin paylaştığı metinde belirtilen durumun bir örüntü halinde günümüze kadar geldiğini gördük. Filmmor’da bulunduğumuz süreçte çoğumuz bu metinden haberdar olsak da iyileşmeye olan inancımızdan ötürü önyargılı davranmadık. Fakat yaşadığımız süreci değerlendirerek kamuoyuyla paylaşmaya karar verdik. Filmmor’un koordinasyonunu yürüten Melek (Özman) Elhan, Ülkü Songül Özman ve Hülya Uğur Tanrıöver tarafından maruz bırakıldığımız sürecin bir kısmını iki kategoriye ayırarak kamuoyu ile paylaşıyoruz:
Ayrımcılık:
Kadın düşmanlığı, transfobi, ırkçılık, yabancı karşıtlığı, İslamofobi, yaşçılık, sağlamcılık, beden ayıplama, Filmmor’un yansıttığı kimlikle tamamen çelişir biçimde, yaygın olarak uygulanmaktadır. Gündelik iş yaşamındaki diyaloglarda ve yazışmalarda, işe alım süreçlerinde, yapılan toplantılarda, atölyelerde, işlerle ilgili verilen geri bildirimlerde ayrımcılık içeren eylem, söylem ve tutumlar sıradanlaştırılarak, iş ortamında olmaması gereken bir iletişim ve ilişki biçimi ardına saklanarak sürdürülmektedir. Emek sömürüsü, feminist dayanışma adına verilmesi gereken olağan tavizler gibi dayatılıp sürdürülürken, hem Filmmor içinde hem de dışarıya karşı örgütün networkü kullanılarak kadınları itibarsızlaştırılmakta, kadın düşmanlığı, cinsiyetçilik yapılmaktadır.
İşe alınanlar tesadüfen ilk iş tecrübesi olacak olan, deneyimi başka alanlarda olan, eğitimi devam eden veya yeni mezun kişilerden seçilir. Çalışanların iş bilmedikleri, yetersiz oldukları, jenerasyonla ilgili genel sorunlar olduğu devamlı vurgulanır; bu söylemler bir otorite sağlama aracı olarak kullanılır. Buna karşın, ait oldukları jenerasyonun hakim görüşünün karşısındaki her düşünce küçümsenir, aşağılanır ve alanda otorite ya da fikrî denetim mekanizmasıymış gibi davranılır.
Filmmor, iş ilişkisi kurduğu özellikle genç yaşta, idealist ve fazlasıyla kalifiye kadınların tüm vasıflarını görmezden gelerek yalnızca dayanışma için işe alındığını belirtir. İşe aldıkları göçmen, azınlık veya şiddete maruz kaldığını bildikleri kadınların kimlikleri siyasi rant ve çevre elde etmek için sürekli kamusal olarak dillendirir, güvenliklerini tehlikeye atan ve özel hayatlarının gizliliğini ihlal eden bilgileri 3. kişilerle onayları ve haberleri olmadan paylaşır. Bu çalışanlara sık sık toplu e-maillerde ‘had bildirici’ söylemlerde bulunulur; kendileri egemen ve üstenci dilleri konusunda uyarıldığı takdirde siyasi ayrıcalıklarını sorgulamaksızın ürettikleri ‘içindeki beyaz adam’ gibi karşı söylemlerle, hem ırkçılığı uyarıda bulunana yükler hem kadın dayanışmasını bilmemeyle itham eder ve ‘T.C. mahkemelerinde hesaplaşmaya’ davet ederler.
Cinsiyetçi, etnik, ekonomik şiddet vb. yollarla şiddete uğrayan, bununla ilgili soruşturma süreci yaşamış ve/veya yaşadıklarını kamusal alanda ifşa etmiş kadınlar, işe alınmadan önce ‘Psikolojilerinin bozuk olduğunu, bu sebeple iş görmeyecek durumda oldukları’ iddia edildikten sonra işe alınır ve iş süresince sistematik bir şekilde akıl sağlıklarının yerinde olmadığı imasıyla ve hakaretlerle akıl sağlığı stigmatizasyonu yapılır.
Filmmor’da örtülü transfobik söylemlerde de bulunulur. Sadece klitorisi olanların kadın olduğunu, trans bir kadına, trans kadınların ‘biyolojik erkek’ olduğunu ima eden ‘Erkek olduğun zamanı biliyorum,’ şeklinde söylemde bulunulmuştur. Trans bir kadın yönetmenin filminin festival programından çıkarılması talep edilmiştir.
Başörtülü bir adayı pozisyon için kalifiye olmasına rağmen başörtüsü sebebiyle iş ortamına uyum sağlayamayacağını iddia ederek iş görüşmesi aşamasına dahi gelmeden elenmiştir. Sırf erkek alanları değiştirmek için kapsayıcılık ilkesine dayanarak oluşturduklarını iddia ettikleri Cendır Beşlisi’ne başörtülü bir karakter eklenmesi talebi, ‘bizi temsil etmiyor’ diyerek reddedilmiştir.
Beden ayıplama, örneğin, saç boyatan çalışanlara slut-shaming ve genel ahlakçılık yöneltmek, beden tüyleri gibi birçok konuda aşağılama ve zorbalığı iş ortamındaki gündelik ve makul şakalaşmalarmış gibi sürdürmek, Filmmor’un ayrımcılık pratiklerindendir.
İş Ortamında İhlal Edilen İnsan Hakları ve Sistematik Şiddet:
Sistematik mobbing ve gaslighting, itibarsızlaştırma, yalnızlaştırma, taciz, emek sömürüsü, çalışanlara ait en temel hakların ihlali, Filmmor’un adeta çalışma, iş yaptırma biçimi haline gelmiştir. Öyle olmadığı ve var olanların da kötü yönetilmesine rağmen kısıtlı kaynaklara sahip olunduğu bahane edilerek iş yaşamına ait en temel hak ve gereksinimler hiçe sayılmaktadır. İş tanımları, başvuran kişinin deneyimi ve çalışma alanı gözetilmeden, tamamen keyfi bir atamayla yapılmakta ve işe alınan kişi hiçbir oryantasyon sürecinden geçmeden, işleyişe dair bilgilendirilmeden ve hatta bunları ‘düzeltmesi’ gerektiği empoze edilerek çalıştırılır. Mesai gün ve saatlerinin belirli olmaması, bunlarla ilgili esnekliğin koordinasyon ekibinin takdirinde olması, çok kısa süre kalmış deadlineların sistematik geç bildirimi ve bu yüzden mobbing, gaslighting ve şiddetin iş yetiştirme kaygısı yüklenerek ve bunların arkasına gizlenerek her çalışana veya gönüllüye yansıtılması söz konusudur. Gece 11, 12, sabaha karşı saatlerde çalışanlarına mesaj ve e-mail göndermek, herhangi bir konuşma sürmüyorken ‘Uyudun mu?’, ‘Beni seviyor musun?’ gibi mesajlar göndermek, yanıt almakta ısrarcılık, buna benzer davranışlarla beraber, çalışanların özel hayatına ve çalışma biçimine dair bilgileri izinleri alınmadan üçüncü taraflarla, çeşitli irtibatlarda paylaşmak, dedikodu yapmak, iftirada bulunmak, çalışanların özel durumlarını onlara karşı kullanmak, çalışma ortamında çalışma arkadaşları veya iş yapılan kimseler ile çalışan arasında güvensizlik yaratacak şekilde çalışanın yetkinliğini ve emeğini azımsayan ve görünmez kılan söylemlerde bulunmak da Filmmor’da gerçekleşmiştir.
Yukarıdaki bilgilerin ışığında, Filmmor’daki dikey ayrımcılık ve şiddet örüntüsü barındıran iş ortamında çalıştırılan ve devamlı olarak çeşitli yollarla itibarsızlaştırılan ve hukuki destek alan kişiler olarak Filmmor’da deneyimlediğimiz süreci kamuoyu ile paylaşıyoruz. Elimizdeki tüm ispat araçları ve tanıklıklarla hukuki yollara başvurma hakkımızın saklı olduğunu belirtmek isteriz.
Bu vesileyle, Filmmor başta olmak üzere tüm kurumları, Türkiye’deki feminist ve LGBTİ+ hareketi kişisel çıkarlar uğruna istismar etme, hem kurumsal hem kişisel kulis yoluyla zarar verme eylemlerine son vermeye davet ediyoruz. Bunun yanında, Türkiye’deki kadın+ların yaşadığı cinsiyet, yönelim, etnisite, yaş, sınıf kaynaklı zorlukları sebep göstererek kişileri “dayanışma” adı altında işe aldıktan sonra aynı zorlukları araçsallaştırarak onları ayrımcılığa ve şiddete maruz bırakmaya son vermelerini; her tür sömürüye (emek sömürüsü, kimlik sömürüsü, duygusal sömürü) ve sistematik şiddete son vermelerini talep ediyoruz.
Türkiye’de giderek daraltılan sivil toplum, medya ve film alanlarında hak temelli değerlerin bilhassa finansal ve politik yollarla suistimal edilerek kişisel çıkarlara hizmet etmek uğruna kullanılmasını endişe ve öfkeyle izliyoruz. Filmmor çalışanlarının ve tüm emekçi kadın+ ve LGBTİ+ların; patronların tüm yalnızlaştırma çabalarına rağmen birbirleriyle iletişim halinde olduğunun ve dayanıştığının; kişilerin maruz bırakıldığı şiddetin hiçbir şekilde kişisel olmadığının, bunun bir örüntü ve politik mesele olduğunun kavranmasını talep ediyoruz. Feminist ve LGBTİ+ hareketi içindeki herkesi, kendi imtiyazlarını sorgulamaya, hareket içindeki ve dışındaki şiddet örüntüsüne son vermek adına yapılan ifşaları dikkate almaya davet ediyoruz. Whistleblowing (bilgi uçurma) kapsamında yaptığımız bu açıklamaların tekrar itibarsızlaştırılmamıza ve ikincil mağduriyetlere uğramamıza sebep olmaması adına, hayatta kalanın unutulma hakkını da kullanarak isimlerimizin yalnızca baş harflerini paylaşıyor, buna ayrıca saygı gösterilmesini bekliyoruz. Feminist ve LGBTİ+ hareket içindeki dikey, şiddet içeren ve hiyerarşik yapılanmaların patriyarkaya karşı olan mücadelemize ciddi hasar verdiğini düşünüyoruz ve kesişimsel, kapsayıcı feminizmin Türkiye’de birtakım ayrıcalıklı ve ayrımcı kişi ve kurumlara rağmen giderek yayılarak ve güçlenerek devam edeceğine de inancımız tam.
2016-2020 arası Filmmor’da emek verenlerden:
C.K. • E.T. • E.K. • F.O. • G.D. • İ.A. • M.K. • N.K. • Ö.K. • Ö.T. • S.H. • R.D. • V.B.”
Enerjin yüksek ve kararlılığın zirveye ulaşmış durumda. Bugün, hedeflerine ulaşma konusunda cesur adımlar atabilirsin. Yeni projelere başlamak, yaratıcı fikirlerini hayata geçirmek için mükemmel bir zaman. Çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerin son derece dinamik olacak; bu, iletişiminde ve sosyal ilişkilerinde olumlu bir dönüşüm yaratabilir. Ancak, sabırsızlık ve acelecilikten uzak durmalısın. İçsel sezgilerini dinle ve kararlarını hızlı vermek yerine düşünerek al. Aşk ilişkilerinde ise dürüstlük ve açık iletişim büyük önem taşıyor. Sahip olduğun tutku ve çekicilik, karşındaki insanlar üzerinde güçlü bir etki bırakacak. Kendine güven ve içindeki lideri gün yüzüne çıkar!
Bugün, kararlılığın ve sabrının ödüllerini toplayabileceğin bir gün. Duygusal olarak kendini güvence altında hissetme ihtiyacı baskın. İçsel huzuru sağlamak adına ev ortamında düzenlemeler yapabilir, sevdiklerinle kaliteli vakit geçirebilirsin. Maddi konularla ilgili yeni fırsatlar kapıda. Yatırım yapmayı düşündüğün alanlarda dikkatli olmalı ve sezgilerine güvenmelisin. İletişim becerilerin güçlü, kendini ifade etmekte zorlanmayacaksın. Duygusal ilişkilerde samimiyet ve dürüstlük ön planda; bu, bağlarını güçlendirebilir. Sağlığını ihmal etmemek, yaşam alanında minimalizme yönelmek belki de içsel dinginlik arayışının anahtarı olacak. Kendini sanatsal bir ifade ile dışa vurmak, ruhunu besleyecek. Unutma, bu süreçte en önemli şey, kendinle olan ilişkin.
Bugün merak duygun ön planda olacak. İlgi alanlarını keşfetmek, yeni bilgiler edinmek için harika bir zaman. Sosyal çevrenle iletişim kurmak, dostlarınla keyifli sohbetler yapmak ruhunu besleyecek. Fikirlerini açıkça ifade etme isteğin, çevrendekilerle olan etkileşimlerini güçlendirebilir. Ancak, dikkatli olman gereken bir nokta var; düşüncelerini aktarırken, başkalarının görüşlerine de saygı gösterme unutmamalısın. Aşk hayatında ise sürpriz gelişmeler söz konusu olabilir, yeni birisiyle tanışman mümkün. Kendini ifade etmekten çekinme, samimtliğinle karşındakiler üzerinde olumlu bir etki bırakabilirsin. Bunlara ek olarak, günlük rutininde küçük değişiklikler yaparak kendine yeni ilham kaynakları yaratabilirsin. Yeniliklere açık ol, çünkü fırsatlar kapını çalıyor!
Bugün içsel duyguların ön planda olacağı bir dönemdesin. Ailevi ilişkilerde ve ev ortamında huzur arayışı içinde olabilirsin. Geçmiş anıların aklının bir köşesinde yer alacak, duygusal hatıralar seni sarabilir. Kendine yeni hedefler koymak isteyebilirsin; ancak bu adımları atmadan önce duygusal durumunu değerlendirmek önem taşıyor. Sevgi ve güven arayışını doğru şekilde ifade edebilmek, ilişkilerini güçlendirecektir. Kendini ifade ederken samimiyetinden ödün verme. Duygusal derinliğin, başkalarıyla kuracağın bağlarda seni daha etkili kılabilir. Yaratıcılığını ortaya koymak için ideal bir gün; hayal gücünün sesini dinle. Kendi içsel huzurunu sağlamak için, kendine zaman ayırmayı unutma. Arkadaş çevrenle olan ilişkilerin ise sana motivasyon verecek. Gökyüzündeki dalgalanmalar, senin öz benliğinle barışman için bir fırsat oluşturacak. Duygusal derinliğinle başkalarına ilham verebilir, içsel gücünü keşfederek kendini dönüştürme yolunda ilerleyebilirsin.
Güne enerjik bir başlangıç yapıyorsun. Kendine olan güvenin artışı, çevrendeki insanları etkileyerek liderlik özelliklerini ortaya çıkaracak. Bu dönemde sosyal ilişkilerinde sıcaklık ve samimiyet ön planda. Yeni bağlantılar ve arkadaşlıklar kurma fırsatları karşına çıkabilir. Bugün yaratıcılığını konuşturmak için harika bir zaman. Sanatsal projelere yönelmek ya da hobilerine zaman ayırmak ruhuna iyi gelecek.Ayrıca, tembellikten uzak durmalı ve hedeflerine odaklanmalısın. İçsel motivasyonunu yüksek tutarak, zorlukların üstesinden gelebilecek cesarete sahipsin. Kendini ifade etme biçimin, çevrendekiler üzerinde kalıcı bir etki bırakabilir. Ancak, bazı durumlarda abartıya kaçmaktan sakınmalısın; baskın tavırların, insanları uzaklaştırabilir.Aşk hayatında romantizm rüzgarları estikçe hislerin derinleşecek, yeni bir heyecan kapını çalabilir. Duygularını açıkça ifade etmekten çekinmemelisin. Ailevi ilişkilerde de ortak paydaların ön plana çıktığı bir iletişim ortamı yaratabilirsin. Bugün, içsel dengeyi sağlamak ve sevgi dolu anlar biriktirmek için güzel bir fırsat. Unutma, kendine olan sevgin, başkalarını etkileme gücünün anahtarıdır.
Bugün, titizlikle planladığınız işleri başlatmak için harika bir gün. Detaylara olan düşkünlüğünüz, projelerinizi başarıya ulaştıracak. İçsel huzur arayışınızda, ortamınızdaki düzenin sizin için ne kadar önemli olduğunu bir kez daha fark edeceksiniz. İletişimde dikkatli olun, çünkü bazı sözcükler yanlış anlaşılmalara sebep olabilir. Kendinizi ifade ederken daha açık ve net olmaya özen gösterin. Sağlık konularında kendinize dikkat etme zamanıdır; egzersiz yapmayı ve sağlıklı beslenmeyi ihmal etmeyin. Sosyal çevrenizle olan ilişkilerinizde daha empatik olmaya çalışın, bu sizlere hem ruhsal hem de duygusal bir denge sağlayacak. Bugün kendiniz için zaman ayırmayı unutmayın; küçük bir kaçamak, zihinsel olarak sizi ferahlatabilir.
Harmoni ve denge arayışın bugün daha belirgin olacak. İletişimdeki nezaketin ve zarafetin, çevrendeki insanlarla uyumlu ilişkiler kurmana yardımcı olur. Sanat ve estetik konularına yönelik ilgin artabilir; yaratıcı projelere yönelmek için harika bir zaman. İçsel huzuru bulmak adına sosyal aktivitelere katılmak, ruhunu besleyen deneyimlere açık olmanı sağlayacak.Aşk ve ilişkilerde, ortaklıkların güçlenebilir; duygu dolu anlar paylaşarak derin bağlar kurabilirsin. Kendini ifade etme biçiminin, sevilenlerin üzerinde olumlu bir etki bırakması muhtemel. Duygusal dengeyi sağlamak adına kendine zaman ayırmayı unutmamalısın. Güneş ışığı gibi parlayan kişiliğin, etrafındaki insanları da aydınlatacak.Finansal konularda dikkatli olmayı gerektiren durumlar ortaya çıkabilir. Harcamalarına dikkat et, gereksiz riskler almaktan kaçın. Gün içerisinde kendini ruhsal ve fiziksel olarak yenileyecek etkinlikler bulmak, enerjini artırabilir. Kısa yürüyüşlere ya da meditasyona yönelmek, zihnindeki karmaşayı gidermene yardımcı olur. Her şeyden önce içsel dengeyi bulman, hayatında pozitif değişiklikler yapmanı sağlayacak.
Derin duygular ve içsel dönüşüm zamanları seni bekliyor. Gizli kalmış düşünceler yüzeye çıkabilir; bu durum, kendini keşfetme yolculuğunda önemli bir adım olabilir. Duygu durumundaki dalgalanmalar, ilişkilerdeki yapısal değişikliklere yol açabilir. İletişimde dikkatli olmalı, samimiyetini kaybetmemek için içindeki sesi dinlemelisin. Baskılarla başa çıkmak için güçlü bir sezgiye sahip olman sana yol gösterebilir. İçsel huzuru bulmak adına, kendi sınırlarını belirlemekten çekinme. Kendine güveninle birlikte, senin için önemli olan bağlantıları derinlemesine sorgulamak, ilerleyen günlerde farkındalığını artıracak. Olumsuz hislerden arınmak ve yenilenmek için uygun bir zaman. Dünyevi ve spiritüel dengeyi sağlamak için kendini doğaya vererek dinginleşebilirsin.
Bugün özgür ruhunun çekiciliğiyle etrafındakileri etkileyebilirsin. Macera arayışın artmışken, yeni deneyimlere kapı aralayabilirsin. Beklenmedik fırsatlar, planlarının dışına çıkarak seni heyecanlandıracak. Sosyal ortamlarda parlayacak, güçlü bağlantılar kurabileceksin. Ancak dikkatli ol; heyecanına kapılarak düşünmeden hareket etme eğiliminde olabilirsin. İletişimde samimiyet ve içtenlik, ilişkilerini güçlendirecek. Yeni bilgileri arayışın, zihnini açacak ve ufkunu genişletecek. Kendi içsel huzurunu bulmak için doğayla daha fazla vakit geçirmeyi düşünebilirsin. Bu, sana ilham verecek ve ruh halini yükseltecek. Günün sonunda, yaşadıklarından dersler çıkararak, kendini daha olgun bir birey olarak hissedeceksin.
Bugün hedeflerine ulaşma adına kararlı adımlar atabilirsin. Çalışkan ve disiplinli yapın, başkalarıyla iş birliği yapma yeteneğinle birleştiğinde başarılı sonuçlar doğuracaktır. Kendine güven, zorluklarla başa çıkmakta temel bir unsur haline geliyor. Duygusal derinliklere dalmaktan çekinme; bu, içsel huzurunu sağlamanın yanı sıra ilişkilerine de olumlu yansıyacak. Maddi konularda dikkatli olman gereken bir dönemdesin; harcamalarını sorgulayarak ilerlemek akıllıca olacaktır. Kısa vadeli hedefler koymak ve bunlara odaklanmak, uzun vadeli planların için de faydalı olabilir. Hayatın getirdiği yeniliklere açık ol, sürprizler kapını çalabilir.
Bugün içsel olarak yenilik arayışında olacaksın. Düşüncelerin, bir alev gibi parlayacak ve sıradanlıktan uzaklaşma isteği hissedeceksin. Sosyal ilişkilerin, ilginç sohbetler ve yaratıcı fikirlerle dolu olacak; bu, arkadaşlarınla daha derin bağlantılar kurmanı sağlayabilir. Beklenmedik olaylar, esnek olmanı zorunlu kılacak ve bu da cesaretinle yüzleşmek için harika bir fırsat olacak. Kendini ifade ederken özgünlüğünü yansıtmak, başkaları üzerinde güçlü bir etki bırakmana olanak tanıyacak. Özellikle teknik veya bilimsel konulara yönelmek, zihinsel enerjini olumlu bir yöne yönlendirebilir. Duygusal ilişkilerde ise bağımsızlık ihtiyacın, partnerinle olan iletişimini zenginleştirebilir; ancak ifade biçiminde dikkatli olmalısın. Kendini ifade ederken, kalabalıklardan uzak durmak isteyebilir, bu da içsel dinginliğini bulmanı sağlayabilir. Bugünün, kendini keşif yolculuğunda yeni ufuklar açma fırsatı sunacak.
Duyguların derinleşeceği bir gün. İçsel düşünceler, yaratıcı enerjin ile birleşerek önemli yeniliklere kapı aralayabilir. İlişkilerde daha empatik ve anlayışlı davranışlar sergilemek, bağlarını güçlendirebilir. Hislerinle hareket etmekten çekinme; sezgilerin seni doğru yola yönlendirecek. Ancak dış dünyadan gelen beklentilere karşı dikkatli olmalı, kendi ihtiyaçlarını önceliklendirmelisin. İçsel huzurunu sağlamak için meditasyon veya doğada zaman geçirmek iyi bir seçenek olabilir. Hayal gücünü kullanarak, gelecekteki hedeflerin için yeni planlar yapabilirsin. Anlık zevkler yanında uzun vadeli hedeflerini de göz önünde bulundurman gerekebilir. Kendine güven ve içsel sesi dinlemeyi unutma.
