1
’in hayatı eğitim ve başarılarla dolu.
Deniz Özçelik, ismini bu ay başında Kuşadası’nda düzenlenen 23. Altın Güvercin Beste Yarışması’nı kazanarak tüm Türkiye’ye duyurdu. Yarışmada “Kokun Şehir Değiştirdiğinde” isimli bestesiyle ana ödülü kazanan Özçelik, aynı zamanda En Başarılı Yorumcu Ödülü’ne de değer görüldü. Bu başarı aslında Özçelik için ilk değil. Müziğe küçük yaşlarda başlayan sanatçı, lise yıllarında da çeşitli yarışmalarda dereceye girdi. Sonrasında eğitimi hem Türkiye’de hem yurtdışında sürdürdü. Özetle, hayatını müziğe adayan Özçelik, ismini bundan sonra sıkça duyuracağa benziyor. Toplumsal ve politik olaylarda da duyarlılığını göstermekten çekinmeyen sanatçıyla müziğini ve kariyerini konuştuk.
– İlk müzik yaptığınız tarihleri hatırlıyor musunuz? Sonrasında eğitiminiz nasıl ilerledi?
Ben kendimi bildim bileli müzik yapıyorum, ilkokuldayken aşk şiirleri yazar pop şarkılar bestelerdim, hâlâ birkaçı aklımda. Profesyonel olarak tam zamanlı müziğe atılmam 4 sene öncesinde gerçekleşti. Lisede piyano dersleri almaya başladım, Gaziantep Kolej Vakfı Fen Lisesi’nde okurken okul orkestrasında şarkı söylüyordum, hatta Soundcheck Liselerarası Müzik Yarışması’na katılmış Jüri Özel Ödülü, ertesi sene de KASDAV’da en iyi 2. kız solist ödülü almıştım. Lisede tiyatro ve müzikallerde oynadım, ben bu arada yine gitar ve piyanoyla besteler yapıyordum, bol bol yazıyordum. O zamanlardan hâlâ açmadığım birkaç şiir defterim duruyor.
Üniversitede dereceyle Boğaziçi Elektronik Mühendisliği’ni kazandığımda, bunun yanısıra İstanbul Üniversitesi Yarı Zamanlı Müzikal Bölümü’ne başvurdum ve 1’incilikle girdim. Bu iki okulda 3 yıl geçirdim, Şebnem Sönmez’den aldığım oyunculuk dersleri, dans, Boğaziçi müzik kulübünde haftanın 3 gecesi piyano başında sabahlamak, o zamanlarda yazdığım çağdaş klasik besteler üzerine İÜ ve Mimar Sinan Konservatuarı’ndan kompozisyon hocalarıyla çalışmak, kalan zamanda da bol bol matematik… Elektronikte 2. sınıftayken, Cem Yılmaz’ın maddi desteğiyle, ki kendisine burdan da çok teşekkür ederim, ABD’deki Berklee College of Music 5 haftalık yaz okuluna gittim, orada vokal performansımla lisans programı için yüzde 100 burs kazandım. Dünyanın en prestijli müzik okullarından birisi olan Berklee’de hem vokal performans, hem de elektronik müzik prodüksiyonu çalıştım. Orada okuduğum süre boyunca sayısız müthiş müzisyenle birebir çalma, sahnede performans verme fırsatım oldu. Kendi bestelerimden oluşan ilk konserlerimi orda vermeye başlamıştım. Sahne aldığım ve çalıştığım isimler arasında Beyonce’un saksafoncusu Tia Fuller, saksafoncu Greg Osby, trumpetçi Tiger Okoshi, George Garzone, ünlü flamenko sanatçısı José Mercé’nin albüm kayıtlarında yer aldım, Simon Shaheen’in orkestrasında Türk Sanat Musikisi eserleri seslendirmdim. Elektronik müzikte çağın besteci ve bilgisayar müziği programcılarından Prof. Dr. Richard Boulanger’la yazılım çalıştım, tarihi ses sentez cihazı Buchla Synthesizer çaldığım bir performans oldu. Boston’dayken de, İstanbul’a döndükten sonra da kendi bestelerimi yapmaya devam ettim. Burada birçok farklı pop ve caz ekibiyle bestelerimi konserlerde seslendiriyoruz, ben solo piyano vokal olarak da sahne alıyorum. Film ve diziler için müzik de besteliyorum. Murat Dalkılıç’ın yönettiği ve oynadığı iki filme yazdığım jenerik besteleri yayımlandı, bir tanesinde onunla düet yapıyoruz. Profesyonel aranjörlük de yapıyorum. Şu anda asıl üzerine çalıştığım proje, sözü, müziği, prodüksiyonu her şeyi bana ait olan ilk albümüm.
– Aldığınız bu müzik eğitimleri size neler kattı?
Aldığım müzik eğitimleri daha önce de bahsettiklerimin yanısıra, Berklee’ye gitmeden önce Nardis Jazz Vokal yarışmasından aldığım ödülle Polonya’da küçük bir köyde gerçekleşen Pulawy Jazz Workshop’a katıldım.
Boston’da Berklee’deyken aralarında Bobby Mcferrin’in, Esperanza Spalding gibi fenomen müzisyenlerin de bulunduğu Workshop’lara katıldım. John Mayer’le, Brad Mehldau’yla, Robert Glasper’la sohbet etme, onlara müziklerimi dinletme şansım oldu. Gene New York’taki efsanevi caz kulüplerinde katıldığım jam session’lar, konserler, en değerli eğitimlerdi benim için.
Bahçeşehir Üniversitesi Caz Sertifika Programı’nı tamamladım, Yıldız Teknik’te ve İTÜ’de çeşitli çağdaş müzik ve elektronik müzik besteciliği eğitimlerine katıldım. Şu anda Bilgi Üniversitesi Müzik Bölümü’nde çalışmaya devam ediyorum.
Tarihteki müziği en başından alıp bugüne kadar her tarz için ayrı ayrı eşelemeye çalıştım ve her birinin açtığı yeni kapılar oldu. Bir empresyonist klasik müzik bestecisi Debussy Afrika Gamelan müziklerinden nasıl esinleniyor, nasıl Beatles’in rock parçasının içine o dönemin AvanGarde bestecisi Stockhousen’ın sesleri girebiliyorsa, Radiohead’ın “Idioteque” parçasının riff’i, bilgisayar müziği yapan Paul Lansky’den nasıl alıntıysa, her tarz müzik birbirinden besleniyor ve bunları anlayıp öğrendikçe, pratik ettikçe ufku genişliyor insanın.
Müzikte de her meslekte olduğu gibi, ne kadar mükemmel müzisyenlerle çalışırsa çalışsın, insan kendi kendine öğreniyor ve keşfediyor. Benim hayatım da kendi kendime keşfetmekle geçiyor; ancak aldığım eğitimlerin bana en büyük katkısı birçok farklı bakış açısı tecrübe etmem oldu ve hepsinden birşeyler öğrenebilecek hale gelmek, hepsine ilgi duyabilmek çok keyifli.
– Son olarak Altın Güvercin Beste Yarışması’nda iki ödül birden aldınız. Duygularınızı öğrenebilir miyiz?
Açıkçası ilk en iyi yorumcu ödülünü alınca dereceye giremediğimi düşünmüştüm, ancak sonra bir de birincilik ödülü için çağrıldığımda çok heyecanlandım.
Altın Güvercin Beste Yarışması çok köklü bir yarışma, 1986’dan beri çok değerli müzisyenleri keşfetmiş. Cem Karaca’yı, Aysel Gürel’i, Suavi’yi, Mazlum Çimen’i, Harun Kolçak’ı, Hakan Peker’i, Fatih Erkoç’u yarışmacı olarak ağırlamış, ödüllendirmiş bir etkinlikten bahsediyoruz. Bu yarışmada birinci olanların, kariyerlerindeki başarıları say say bitmez, yıllar boyunca jüri olarak Altın Güvercin’e gelen değerli sanatçıları da. Hem söz yazarı, hem besteci, hem de yorumcu olarak bu ödülleri almak, böyle kalabalık bir değer listesinin içine giriyor olmak, benim için çok büyük bir onur.
Bir yandan, bu yarışmada önemli olan derece almaktan ziyade, kendi eserlerimizi seslendirdiğimiz, birbirimizi tanıdığımız, sesimizi duyurabildiğimiz bir etkileşim platformunun bize sunulmasıydı. Müzisyenler olarak böyle platformlara çok ihtiyacımız var, hatta performans sanatçıları ve tüm sanat dünyası için bu geçerli. Festivaller ve etkinlikler gerçekten çok ihtiyacımız olan şeyler, çünkü biz sanata kendimizi adamış kişiler olarak, sanatın “lüks” olduğu algısıyla yaşayan bir toplumun düşünce yapısıyla hem maddi hem manevi her gün başetmek zorundayız. Pandemi sürecinin en kötü etkilediği sektörlerden başlıca gelenlerinden birisi müzik sektörü. Gerçekten böyle bir süreçte bu yarışmanın değeri paha biçilmez. Bunu mümkün kılan Kuşadası Altın Güvercin Kültür ve Sanat Vakfı (KUSAV)’a ve Kuşadası Belediyesi’ne çok çok teşekkürler.
– Artık ödüllü bir besteci ve yorumcusunuz… Bu ne ifade ediyor sizin için?
Ödüllü bir besteci olmak profesyonel hayatıma bir taçlandırmadır, Altın Güvercin Ödülü müzik kariyerimde güzel bir dönüm noktasıdır. Demin de bahsettiğim bir sürü çok değerli sanatçıya yıllarca yoldaşlık etmiş köklü etkinliğin bu prestijli ödülü, benim müzikle geçen emek dolu günlerimin, yıllarımın maddi ve manevi temsili karşılıklarından biri oldu. Kuşadası’ndaki birçok sanat etkinliğinin bayrağını taşıyan KUSAV’ın bu yılki yarışma birincisi olarak ilerideki zamanlarda bir parçası olacak olmak da ayrı bir mutluluk ve gurur oldu.
Tabii ki şöyle bir durum da var, benim için bir beste yaptıktan sonraki o kalbimdekini ifade edebilmenin verdiği rahatlama, her şeye bedel. Bu rahatlama hissini, hem de “bir daha yapabilecek miyim acaba” heyecanını herhangi hiçbir ödülden alabileceğimi düşünmüyorum. Bu da mutlu ediyor çünkü bilen bilir, sanat yapma motivasyonunu veren ödüller değil hayatın kendisi oluyor.
– İlk teklinizi ne zaman yayımlamayı planlıyorsunuz?
Pandemiden dolayı planların sürekli değişmesi söz konusu, ama yakın bir zamanda yayınlayacağım.
Daha önce yazdığım film müzikleri yayımlandı, birkaç arkadaşımın albümünde vokal yaptım, YouTube kanalımda kendi bestelerimden ve yorumlarımdan oluşan bir içerik var. Şimdilerde DJ Majnoon ile yaptığımız birkaç bestem de yayımlanıyor. Bunlar hep yan projeler, kendi asıl albümüm için çok heyecanlıyım. Onunla ilgili her şey çok akışta gerçekleşiyor, şarkılarımı sizlerle paylaşmayı sabırsızlıkla bekliyorum.
– Çeşitli enstrümanlar çalabiliyorsunuz. Şarkılarınızda onların dokunuşlarını da görecek miyiz?
Şarkılarımı kendim aranje ettiğim için ilk albümde birçok sesi kendim programlıyorum, çok yetenekli müzisyen arkadaşlarımın çaldıkları da renk katıyor. Canlı performanslarda enstruman performanslarını da bol bol paylaşmayı planlıyorum.
– Hayvanlar için de şarkı paylaşabiliyorsunuz, kadına yönelik şiddete de sesinizi yükseltiyorsunuz… Sanatçının duyarlı olup bu tür konularda sesini çıkarması gerektiğine inanıyor musunuz?
Sözlerin kifayetsiz kaldığına çok fazla tanık oldum, ama bu susmamızı gerektirmiyor, asla. Ayrıca sanat ifade araçlarının en güçlüsü, keza John Lennon’un “Imagine” parçası, hepimizin kalbini birçok barış konuşmasından daha çok dağlıyor. Fakat hep beraber tartışmak, sesli düşünebilmek, uzlaşabilmek ya da görüş ayrılıklarında hoşgörüyle kalabilmek kelebek etkisi gibi yayılarak hepimize bir değil, iki kere düşünmeyi, farkındalığı aşılıyor, bu yüzden bu platformları elimden geldiğince duygu ve düşüncelerimi paylaşmakta kullanıyorum.
Topluluk barındıran her sektör sosyal mesafeli, sağlık güvenceli bir şekilde etkinliklerini korumaya çabalıyor. Alternatif yol düşünmeden konser iptal etmek, müziği susturmak, sektör için çok yıkıcı bir yol. Konserlerin iptal olması bizim için işsiz kalmak demek. Profesyonel müzisyen arkadaşlarımın enstrumanlarını satmak zorunda olduğunu görünce, müziğin geleceği konusunda çok kaygılanıyorum. Müzik bir lüks değil ihtiyaçtır, tiyatro da öyle; sanatın bütün dalları için de bu geçerli. Sağlığımızı tehlikeye atmadan, önlemlerle ve yaratıcı düzenlemelerle hayatlarımızı bile en baştan tasarlıyoruz, o halde müzik etkinliklerini de sürdürebilmenin yollarını arayabiliriz bence. Devletimizi konserleri sürdürebilmek için alternatif yollar aramaya davet ediyorum.
– Sizi dinlemeye başlayacak insanlara bir mesajınız var mı?
İnancımı hiç yitirmeden, sabırla, güzellikle ve hoşgörüyle, yaratıcı yollarla önce barışçıl bir zihin, sonra çevre ve sonra dünya oluşturabilmek için, insan olabilmek, insanı ve doğayı anlayabilmek için çabalamaya devam edeceğim burdan buna çabalayan herkese de içtenlikle teşekkür ederim.
Bugün enerjinin oldukça yüksek olduğu bir dönemdesin. Kararlılık ve cesaret günün temalarını belirliyor. Yeni girişimlerde bulunmak, ani kararlar almak için ideal bir zaman. İlişkilerinde daha açık ve dürüst olman, iletişimdeki akıcılığı artıracak. İş hayatında dikkatini toplayarak ilerlemek, başarıyı beraberinde getirecek. Anlık fırsatları değerlendirmekten çekinme, bu senin için daha önce görmediğin kapıları açabilir. Kendine güvenin yüksek, bu güveni her alanda yansıtmalısın. Sağlığına da özen göstereceğin bir süreçtesin; küçük sıkıntılara takılmadan, daha sağlıklı alışkanlıklar geliştirmek için niyet etmelisin. Bugün, yaşamın tüm alanlarında cesur adımlar atmaya hazırlıklı ol!
Bugün, içsel huzurun ve güvenin ön planda olduğu bir dönemdesin. Hayatında dinginliğe ulaşmak için daha fazla zamana ve dikkatli düşünmeye ihtiyaç hissedebilirsin. Maddi konularda biraz daha temkinli olman gerekebilir; yeni yatırımlar için dikkatli düşünmek ve aceleci kararlar vermemek senin yararınadır.İlişkilerinde, yakınlarınla olan iletişimini güçlendirmek ve bağları kuvvetlendirmek isteyebilirsin. Empati ve anlayışla yaklaşarak derin bir bağlantı kurabileceğin fırsatlar doğabilir. Bu dönem, özellikle sevdiğin insanlar ile birlikte keyifli anlar geçirme şansı sunuyor.Kendine dönmek ve içsel dünyanı keşfetmek için gün içinde bazı anlar yaratmalısın. Doğadayken veya doğayı seyrederek, ruh halini daha da dengeleyebilirsin. Sanatsal faaliyetlere yönelmek de zihninin ve ruhunun beslenmesine yardımcı olabilir. Unutma, içinde taşıdığın güç ve kararlılık, seni istediğin hedeflere götürecektir.
Bugün zihninde bir hayli yoğun düşünceler cirit atıyor. Farklı konular üzerinde hızlıca dönebilirken, yaratıcılığını ortaya koymak için mükemmel bir zaman. Yeni fikirlerin gündeme gelmesi, sosyal ilişkilerinde de canlılık yaratabilir. Çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerin, düşündüğünden daha derin anlamlar taşıyor. Etrafında dönen diyaloglar, dikkatini çekebilir. Eski bir arkadaşınla karşılaşma ihtimali var; bu durum, geçmişe dair nostaljik anılar uyandırabilir. Ayrıntılara gösterdiğin özen, yaptıklarının daha etkili olmasını sağlayacak. Ancak, karar verirken acele etmemekte fayda var; düşüncelerini biraz daha netleştirmekte fayda var. İçsel huzurunu sağlamanın yollarını aramak, ruh sağlığını olumlu yönde etkileyebilir. Kendine zaman ayırmayı unutma; bu, enerjini yenilemek için harika bir fırsat.
Duygusal derinliklerin ve içsel düşüncelerin ön planda olması bekleniyor. Aile bağları ve sevdiklerinle olan ilişkilerin önem kazanacak. Kalp sesini dinlemenin, hislerinin ardındaki nedenleri sorgulamanın tam zamanı. Gün içerisinde karşılaşacağın bazı durumlar, geçmişteki anılarını canlandırabilir. Empati gücünün yüksek olduğu bu süreçte, başkalarına destek olma ihtiyacı hissedebilirsin. Kendine biraz zaman ayırarak ruhsal dinginlik arayışı içerisine girmek, zihnindeki karmaşayı hafifletecek. İş ve sorumluluklar konusunda dikkatli olmalısın; aceleci kararlar almaktan kaçınmak, daha sağduyulu bir yaklaşım sağlayabilir. Gece saatlerinde, duygusal bir paylaşımda bulunmak için uygun bir zaman dilimi olabilir. Bu süreçte açılmak, kalbindeki yüceliklerin başkaları tarafından da takdir edilmesine yol açabilir. Unutma, senin içsel ışığın, karanlık anlarda bile bir rehber olacaktır.
Bugün öz güvenin zirveye çıkacak; kendini ifade etme arzun, etrafındaki insanlara ilham verecek. Kreatif projelere yönelmek için oldukça uygun bir zaman. Yeteneklerini sergilemekten çekinme; başkalarının takdirini kazanman mümkün. Sosyal çevrende dikkat çekeceğin anlar olabilir. İkili ilişkilerde açık iletişim, duygusal bağları güçlendirecek. Bu süreçte kendine karşı nazik olmayı unutma; kendi ihtiyaçlarına öncelik vermek, zihinsel ve duygusal sağlığın için yararlı olacak. Kaygılardan uzak durarak, pozitif bir enerjiyle hareket edeceksin. Yeniliklere açık olmalısın; hayatında küçük değişiklikler yaparak büyük farklar yaratabilirsin. Aşk hayatında ise tutku dolu anlar seni bekliyor, duygularını açıkça ifade etmekten çekinme.
Analitik düşünceniz bugün öne çıkacak, çevrenizdeki durumları incelemek ve çözüm yolları üretmek için harika bir zemin mevcut. Detaylara verdiğiniz önem, başkalarının fark etmediği noktalara dikkat etmenizi sağlayacak. İş yerinde veya günlük yaşamda küçük problemleri kolaylıkla halledebilir, dostlarınıza destek olabilirsiniz. Kendi sağlığınıza veya kişisel bakımınıza dikkat etmeniz gereken bir gün; ufak değişiklikler bile kendinizi daha iyi hissetmenize yol açabilir. Sosyal ilişkilerde kibarlığınız ve yardımlaşma isteğiniz, insanları çevrenizde toplamak için ideal bir atmosfer yaratıyor. Ancak, aşırı eleştiriden kaçınmak önem taşıyor; bu, iletişimde yanlış anlaşılmalara yol açabilir. Kendinize dürüst olmanın yanı sıra, başkalarının hislerine de önem vermeniz bu günün ruhsal dengesini korumanıza yardımcı olacak.
Duygusal denge ve uyum arayışında olduğun bir zaman dilimindesin. Sosyal ilişkiler ön planda, sevdiklerinle daha derin bağlar kurma fırsatı bulabilirsin. Tüm bunlar arasında, içsel huzurunu bulmak adına biraz yalnız zaman geçirmeyi de ihmal etmemelisin. Sanatsal yönlerin canlanacak, yaratıcılığını ifade etme yolları arayabilirsin. Her anın tadını çıkararak, kararlılıkla ilerlemeye çalışmalısın. Unutma ki, ilişkilerde açık iletişim sağlamak, seni daha güçlü hissettirecek. Ayrıca, dikkatin dağılmasın diye düşüncelerini sadeleştirmeye özen göster. Günün sonunda, huzurlu bir akşam sana iyi gelecektir.
Bugün duygusal derinliklere dalmak, içsel düşüncelere yönelmek için mükemmel bir zaman. Gizli kalmış hislerle yüzleşmek, kendine dair farkındalığı artırabilir. Sosyal ilişkilerde ise tutkulu ama dikkatli bir yaklaşım sergilemek faydalı olacaktır. İlişkilerde ortaya çıkabilecek sürprizler, duygusal yoğunluğu artırabilir; bu yüzden sezgilerini dinlemek önem kazanıyor. Kariyer alanında stratejik düşünmek, uzun vadeli planlar yapmak için oldukça verimli bir dönemdesin. İletişimde açık olmak, karşı tarafın beklentilerini anlamak, olası anlaşmazlıkları önleyebilir. Kendi iç dünyana odaklanırken, başkalarının ihtiyaçlarına da duyarlı olman, dengeyi sağlamana yardımcı olacaktır. Kendine zaman ayırmayı unutma; bu, zihinsel ve ruhsal olarak yenilenmene destek olacak.
Bugün, maceralar ve yeni keşifler için mükemmel bir gün. İçsel merakın seni yeni şeyler denemeye itiyor, bu da ruhunu besleyecek. Sosyal çevrende, seni destekleyecek ilginç insanlarla tanışabilirsin. Esprili ve neşeli tavırların, karşındakiler arasında enerji yaymana yardımcı olacak. Fakat dikkat etmen gereken bir nokta var; düşüncelerini ifade ederken aceleci olmaktan kaçınmalısın, zira bazı durumlarda sakin ve düşünceli bir yaklaşım daha etkili sonuçlar getirebilir. Ayrıca, finansal konularda dikkatli olman faydalı olabilir; ani harcamalar yapmaktan kaçın. Kısacası, bu gün, özgür ruhunu keşfedecek fırsatlarla dolu, ancak dikkat ve sabır da oldukça önemli.
Gün, kararlılığın ve disiplininin öne çıkacağı bir zaman dilimi. Hedeflerine ulaşma konusunda gösterdiğin azim, başkalarının da dikkatini çekecek. Çalışma hayatında yeni fırsatlar kapını çalmaya başlayabilir. Özellikle liderlik vasıflarını ön plana çıkaracağın durumlar söz konusu. Ancak sabırlı olmayı unutma; acele kararlar almak yanlış yollara yönlendirebilir.Kişisel ilişkilerde ise, samimiyetini korumak önemli. Yakınlarınla olan bağlarını güçlendirmek için onlara zaman ayırmalısın. Kendini ifade etme biçimin, sevdiklerinle arandaki bağı derinleştirebilir. İçsel huzurunu sağlamak adına kısa molalar vermek faydalı olabilir.Bugün, manevi yönlerinizi keşfetmek ve kendine dönmek için iyi bir zaman dilimi. Meditasyon veya doğa yürüyüşü, zihin ve ruhunu dengelemek için harika bir seçenek olabilir. Duygusal olarak yüklerini bırakmak, seni daha da hafifleştirirken, geleceğe dair planlarını netleştirmene yardımcı olabilir.
Bugün, yaratıcılığın ve özgürlüğün ön planda olduğu bir dönemdesin. Sıra dışı düşüncelerin ve yenilikçi fikirlerin çevrendeki insanlar üzerinde ilgi uyandırabilir. Sosyal etkileşimlerin güçlü, bu nedenle arkadaşlarınla olan ilişkilerini derinleştirmek için harika bir zaman dilimindesin. Anlık kararlar vermek yerine, duygusal zekanı devreye sokarak daha rasyonel bir yaklaşım benimsemen faydalı olabilir. Beklenmedik olaylar karşısında esnek olmalısın; hayatın sürprizleri seni heyecanlandırabilir. Kendine yeni hedefler koymak, kişisel gelişimini destekleyecek ve motivasyonunu artıracak. Bugün çevresindeki insanlara ilham vermekten çekinme; senin öncüllüğün, başkalarının da değişim için cesaret bulmasına yardımcı olabilir.
Hayallerin peşinden koşma arzusu içindesin, duygular derinleşiyor. Sanat ya da yaratıcılık gerektiren alanlarda büyük bir ilham kaynağı bulabilirsin. İçsel dünyanda yaşadığın değişimler, dışa vurumunu etkileyebilir; bu süreçte kendini ifade etme biçimini gözden geçirmen faydalı olacaktır. Sosyal ilişkilerde daha samimi ve açık olman, bağlantılarını güçlendirebilir. Kendi duygusal sınırlarını belirlemek, başkalarıyla olan etkileşimlerinde dengeyi sağlamana yardımcı olacak. Unutma ki, hislerinin sesi önemli; zaman zaman içe dönmeyi de ihmal etme. Bu dönemde kişisel gelişimin için meditasyon ya da doğada vakit geçirmek, ruhunu besleyebilir.
