Birbirini tamamlayan iki ruhun hikâyesi…

Birbirini tamamlayan iki ruhun hikâyesi…

İlhan ve Güngör Mimaroğlu’nun 60’ların başında New York’a gitmeleriyle başlayan hayat yolculukları belgesel oldu.

Birbirini tamamlayan iki ruhun hikâyesi...

Yönetmen Serdar Kökçeoğlu’nun “Mimaroğlu” belgeseli, festival yolculuğunun ardından dijital platform MUBI’de yayımlandı. Çoğu insanı hatta Kökçeoğlu’nu da 90’lı yıllarda Cumhuriyet’te yazdığı yazılarla etkileyen İlhan Mimaroğlu’nun ve eşi Güngör Hanım’ın izini süren belgesel, İstanbul Film Festivali ve Antalya Altın Portakal’dan ödülle dönmüştü.

Primis Player Placeholder

İlhan ve Güngör Mimaroğlu, 60’ların başında İstanbul’dan yola çıkar ve New York’a giderek yeni bir hayata başlarlar. İlhan, avangard sanata olan ilgisinin sonucunda elektronik müziğin gelişmesinde rol alarak adını çağdaş müzik tarihine yazdıracak, Güngör ise sokakları kasıp kavuran özgürlükçü eylemlerde en ön sıralarda saf tutacaktır. Mimaroğlu, birçok açıdan birbirini tamamlayan iki ruhun hikâyesi…

Ancak “Mimaroğlu” bildiğimiz belgesellerden değil, İlhan Mimaroğlu’nun 40 yıl boyunca kendi çektiği ve hiçbir yerde yayımlanmamış 8mm ve dijital görüntüler üzerinde, yine kendi müzikleri yer alıyor. Bu sırada İlhan ve Güngör Mimaroğlu’nu anlatan konuşmacıların hiçbirini görmüyoruz. Yalnızca belgesel sonunda Güngör Hanım ve oğlu Rüstem Batum ekrana geliyor. Konuşmacılar arasında İdil Biret’ten, gazetemiz yazarı Evin İlyasoğlu’na birçok isim de var. Belgeselin yönetmeni Kökçeoğlu ile konuştuk.

‘HAYAT HİÇ KOLAY OLMAZDI’

İlhan Mimaroğlu hayatta olsaydı, bu belgeseli çekerken onunla neleri konuşmak isterdiniz?

‘İlhan Mimaroğlu kendisi hakkında bir belgesel yapılmasına ne derdi?’ sorusunu onu yakından tanıyan insanlara sorma şansım oldu. Genelde şu cevabı aldık, sinemayı çok sevdiği için bir şans verebilirdi ama yönetmen için yapım boyunca hayat hiç kolay olmazdı… Neyse ki onun ruhuna, sanatına mümkün olduğunca sadık kalan bir iş yapmaya çalıştık. Onunla ne konuşurdum diye düşünüyorum, pek müzik konuşacağımızı sanmıyorum. Minimalist müziklerden nefret ettiği için, mesela benim The Necks grubuna aşkımı çok sert karşılardı diye düşünüyorum. Sinema konusunda daha iyi anlaşırdık, saatlerce Billy Wilder konuşabilirdik. Peki belgesel için neler sorardım? Elektronik müzik stüdyosundaki ortamına dair sayısız soru sorabilirdim. Aynı stüdyoda çalışan besteci Bülent Arel ile olan ilişkilerini açmaya çalışırdım. Muhtemelen sorularıma pek cevap vermek istemezdi, bilgi için beni kitaplarına yönlendirirdi ve Billy Wilder konuşmaya devam ederdik. Nadiren gece bir yakınlarında kaldığında eğer evde müzik arşivi varsa, sabaha kadar oturur bilmediği plakları dinlermiş. Karşısında oturup çaldığı plaklar üzerine yorum almak nefis bir belgesel olabilirdi.

Güngör Mimaroğlu’yla konuşurken sizi etkileyen özellikleri oldu mu? Olduysa neler?

Güngör Hanım beni hayatımda en çok etkileyen insanlardan biri oldu. Başlangıçta ana yapımcım Dilek Aydın’a Güngör Hanım’a da filmde yer vereceğimi, onu bir anlatıcı olarak araçsallaştırmak istemediğimi söylemiştim. Ama araştırmacımız Elif Dizdaroğlu ile birlikte onun Moda’daki evine ziyaretlerimiz arttıkça projeyi tamamen çift ve hatta aile üzerine kurmaya karar verdim. Zaman içinde Elif’le beraber onunla arkadaş olduk. Güngör Hanım müthiş bir yaşam deneyimine sahip. Yoko Ono ile New York sokaklarında yürümüş, İlhan Bey’le beraber yemekte John Cage’i ağırlamış (hiç kolay olmamış Cage’i memnun etmek), 68 yazını Paris’te yaşamış bir insan. Cesur bir aktivist ama aynı zamanda çok insancıl birisi, onun insanlara yaklaşımından etkilenmemek mümkün değil. Ayrıca belgeseli çekerken benim özgürlüğüme asla karışmak istemediğini, bu nedenle bitene kadar izlemeyeceğini söylemişti bir kez. İlhan Bey’in arşiv görüntülerini tek tek onunla beraber izledik, bazı yerlerde çok hüzünlendi ama sonuna kadar izlemek istedi. Onları izlerken öyle hikayeler dinledim ki, bu deneyim beni de değiştirdi. Özellikle de yeni olanı inatla aramak konusunda motive etti.

‘BELGESEL YARATICI BİR ALAN’

Bildiğimiz belgesellerden çok farklı, İlhan Mimaroğlu’nun çekimleri ve müzikleri kullanılmış. Konuşmacıları görmüyoruz, Mimaroğlu’nun filmini izlerken bize eşlik ediyorlar. Neden bunu tercih ettiniz? Belgeseli hayata geçirirken en çok hangi konuda zorlandınız?

Sinema yazarlığından geldiğim için yeni bir şeyler denemenin, yapmanın veya yapmaya cesaret etmenin ne kadar önemli olduğunu biliyorum. Belgeselin çok yaratıcı bir alan olduğu genellikle görmezden geliniyor. Türkiye gibi bir ülkede belge ve arşiv çalışmaları çok önemli, bu nedenle belgeselciler önemli bir görev üstleniyor. Ama bir yandan da türü kurmaca ve deneysel alanlara yaklaştıran, belgeselin gerçeklerden ilham alan bir hikaye anlatma modeli olabileceğini hatırlatan yaratıcı filmler de yapılmalı diye düşünüyorum. İlhan Bey’in müziğini de düşününce, biraz yoldan çıkmak bana doğru gözükmeye başladı. Üstelik böylece İlhan Bey ve Güngör Hanım’ın başka bir dünya ve müzik mümkün diyen ruhlarına da daha sadık kalacaktım. Şanslıydım çünkü kadınlardan oluşan harika bir yapım ekibi vardı ve ana yapımcı Dilek’le beraber Esin Uslu ve Buse Yıldırım da farklı bir iş yapmamı desteklediler. En zor konu bütçe konusuydu, yurtdışı ayağı olması ister istemez projenin bütçesini yükseltti. Bu işler, bu tür filmler giderek daha zor yapılıyor, yapılacak.

Sizce İlhan Mimaroğlu’nu hem insan hem de müzisyen olarak farklı kılan neydi?

Ben karakteriyle müziğinin şaşırtıcı derecede uyumlu olduğunu düşünüyorum. Biraz zor bir insandı, tıpkı müziği gibi. Onunla iletişim kurmak kolay değildi, sabır istiyordu. Yine müziği de böyle. Ama onunla iletişim kurmayı başaranlar, ona yaklaşanlar, arkadaş olanlar çok şanslıydı diye düşünüyorum. Aynısı müziğini sevenler için de geçerli. Elektronik sesleri, jazz parçaları, sokak seslerini, şiir ve manifestoları buluşturan politik kolajları eşsizdir, değiştirme gücü vardır.

‘KENDİSİNİ SOKAKLARDA BULDU’

İlhan Bey, bir noktada “Çölde kendi kendime konuşuyormuşum gibi. Dediklerimi işitmiyorlar. 2-3 yılda bir söylediklerimi duymuş olan birileri geliyor ama onlar da beni yanlış anlamış oluyor” diyor. Sizce neden insanların onu anlamadığını düşünüyor?

60’larda başlayan radikal çağ sona eriyordu. Finnadar gibi çılgın bir plak şirketini kurabildiği dönem bitiyordu. 80’lerde Amerikan kapitalizmi az satan veya hiç satmayan avangard ve deneysel müzikleri rafların en arkasına attı, yenilikçi müzikleri marjinalleştirdi. O asla ve asla avangard müziğin küçük bir grubun dinlediği seçkin, elit bir müzik olmasını istemedi. Sadece besteciler veya sanatçılar değil hemen herkes bu zor müziği anlasın, dinlesin istedi. Elbette onu sevenler, dinleyenler, Harlem’de gezerken mahallenin sakinlerinden onu yolda durdurup hayranlığını sunanlar da vardı. O avangard müziğin marjinalleşmesini, yeraltına inmesini, akademiye ve sergi salonlarına hapsolmasını kabul edemiyordu. Bu nedenle kendisini sokaklarda buldu ve sokak sanatı fotoğrafları çekmeye başladı. Belgeselde David Toop’un dediği gibi bu sokak eserleri onun politik işitsel kolajlarına ruh olarak yakındı.

Güngör Hanım’ın belgeseli izledikten sonraki görüşleri ve tepkisi ne oldu?

Güngör Hanım ve belgeseli baştan sona destekleyen, sadece anılarıyla değil arşiviyle de katkıda bulunan Rüstem Batum, belgeselin tüm aşamalarını takip ettiler. Güngör Hanım belgeselde kendisinin İlhan Bey kadar yer almasına başlarda şaşırdı ama sonradan farklı bakış açılarına ve hikayelere yer verilmesini sevdi. Onun için en zor olan eski görüntülerle karşılaşmak oldu. Bazı çekimleri neredeyse elli yıl sonra ilk defa izlemiş oldu.

‘İNSANLAR ONU CUMHURİYET’LE TANIDI’

Yayın tarihinin pandemiye denk gelmesi filmin dijital platformdan izleyici ile buluşmasına imkan verdi. Bu süreçte MUBI ile yollarınız nasıl kesişti ve hem yönetmen olarak sizin için, hem de filmin izleyiciye ulaşması açısından nasıl bir deneyim oldu?

MUBI, sinemanın geleceğinde önemli bir yeri olacağına inandığım dijital platformlar arasında beni en çok heyecanlandıranlardan biri. Mimaroğlu’nu platformda görmek istediklerini ilk bana ilettiler ve ben bunu heyecanla yapım ekibimle paylaştım. Belgeselin Instagram sayfasına filmin nasıl izlenebileceğine dair çok fazla mesaj geliyordu. Bu nedenle MUBI gösterimi çok güzel oldu. Filmin festival macerası da Avrupa’daki belgesel festivallerinde devam edecek. Son olarak Mimaroğlu’nun Cumhuriyet’te yer almasının bizim için çok önemli olduğunu eklemek isterim. Pek çok insan, tıpkı benim gibi İlhan Mimaroğlu’nu doksanlı yıllarda Cumhuriyet’te çıkan, New York’tan yolladığı yazılarıyla tanıdı.

Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • Koç
  • Boğa
  • İkizler
  • Yengeç
  • Aslan
  • Başak
  • Terazi
  • Akrep
  • Yay
  • Oğlak
  • Kova
  • Balık
KOÇ BURCU YORUMU

Cesaretin ve kararlılığın bugün ön planda. Yeni projelere atılmak için harika bir zaman. İçindeki lider ruhu parlıyor ve çevrendeki insanları etkilemekte sorun yaşamayacaksın. İletişim konularında başarılı olacak, duygularını açıkça ifade edebileceksin. Fakat sabırsızlık yapmamaya dikkat et; bazı durumlarda aceleci olmak, senin için ters tepebilir. Enerjini başkalarına yansıttığında, güçlü ilişkiler kurma fırsatı bulacaksın. Sağlığına özen göstermeyi unutma, bedenine dinlenme ve yenilenme fırsatı ver. Bugün şans senin yanında, risk almaktan çekinme ama önce iyi düşün!

BOĞA BURCU YORUMU

Bugün, kararlılığın ve dayanıklılığının ön plana çıkacağı bir gün. Maddi konulara yönelik düşüncelerini derinleştirebilir, yatırım fırsatlarını değerlendirme şansını elde edebilirsin. Güvence arayışı içindeyken, sevdiklerinle geçirdiğin anların değerini bilmek önem kazanıyor. Duygusal bağlarını güçlendireceğin bu süreçte, çevrendeki insanların fikirlerine açık olmalısın. Merkür’ün etkisinde, iletişimde daha dikkatli olmak faydalı. Geçmişteki olayları analiz etme arzusu, gelecekteki adımlarını şekillendirmende yardımcı olacak. Kendine güven, harekete geçmek için uygun bir zaman dilimindesin. Sosyal çevrenle daha fazla zaman geçirmek, ruh halini olumlu yönde etkileyecek. Yaratıcılığını ortaya koymak için ilham verici anlar yaşayabilirsin. Unutma, hedeflerin doğrultusunda sağlam adımlar atarak ilerlemek sana heyecan katacak.

İKİZLER BURCU YORUMU

Zihin açıcı etkiler altında yeni fikirler ve ilham dolu anlar yaşayabilirsin. Sosyal çevrende yeni bağlantılar kurma isteği artarken, iletişim becerilerin sayesinde öne çıkabilirsin. Eski projelerin veya planların hakkında düşünmek için bir fırsat bulabilir, belki de bunları yeniden değerlendirerek bir yenilik getirmek isteyebilirsin. İçsel dönüşüm ve kişisel gelişim adına adımlar atmak için uygun bir dönemdesin. Duygusal olarak daha derin bağlantılar arayışında olabilirsin; sevdiklerinle olan diyaloglarını güçlendirmek için çaba göstermek faydalı olacaktır. Yaratıcılığının artacağı bu günleri, projelerine entegre ederek yeni bir boyut kazandırabilirsin. Kendi içsel sesine kulak ver ve sezgilerini takip etmekten çekinme. Sosyal aktivitelerin ve toplumsal olayların gündeminde yer alması, seni dışa dönük ve aktif olmaya teşvik edebilir. Zihinsel enerjinin yüksek olduğu bu dönem, öğrenme ve bilgi paylaşımında oldukça avantajlı bir zaman dilimi sunuyor.

YENGEÇ BURCU YORUMU

Duyguların derinliklerine dalma zamanıdır. İçsel huzur arayışında, ailenle ve sevdiklerinle olan bağların güçlenecek. Kendini ifade etme isteğin artarken, bu duygusal samimiyet seni daha güçlü kılacak. Geçmişle yüzleşmek ve eski hatıraları yeniden değerlendirmek için fırsatlar yakalayabilirsin. Unutma ki, koruyucu ve şefkatli doğan, çevrendekilere güven aşılayacak. İçsel sezgilerin, seni doğru yolda yönlendirecek, bu yüzden hislerine kulak ver. Yaratıcılığın yüksekken, sanatsal faaliyetlere yönelip kendini ifade etmek sana iyi gelecek. Her ne olursa olsun, içindeki merhameti beslemeyi unutma.

ASLAN BURCU YORUMU

Bugün, içsel gücünü ve karizmanı hissettiğin bir gün. Sosyal ortamlarda parlamak, dikkatleri üzerine çekmek için harika bir fırsat. Yaratıcılığın yükseldiği bu zaman diliminde, kendini ifade etmenin yollarını bulabilirsin. Kendine güvenin, başkalarını etkilemekte büyük rol oynayacak.Romantik ilişkilerde samimiyet ön planda. Duygusal bağları güçlendirmek, ortak hayaller kurmak için ideal bir atmosfer var. Bugün biraz lükse ve keyifli aktivitelere yönelebilirsin; buna hem maddi hem de manevi anlamda kendine bir ödül vermek olarak düşünebilirsin.Ancak dikkat etmen gereken şey, aşırı gurur veya benmerkezci bir tavırda bulunmaman. Başkalarının duygularını dikkate almayı unutma, aksi takdirde tartışmalar kaçınılmaz olabilir. İlginin tam merkezinde duruyorsun, bu yüzden etrafındakilerle sevgi dolu bir bağlantı kurmak, pozitif enerjinin daha da yayılmasını sağlayacaktır. Kısacası, yaratıcılığını ve karizmanı sergilemek için harika bir gün!

BAŞAK BURCU YORUMU

Bugün, detaylara olan dikkatin ve organizasyon becerilerin ön planda olacak. Gün içerisinde karşılaşabileceğin zorluklar, seni daha çözüm odaklı düşünmeye yönlendirebilir. Hızlı düşünmen gereken anlar olabilir, ancak sakinliğini korumak her şeyin anahtarı. Sosyal ilişkilerde, iletişim kurmak için doğru kelimeleri bulmakta zorlanabilirsin; ancak sevdiğin insanlarla dertleşmek sana iyi gelecek. Birikmiş duygularını açığa çıkarmak için zaman ayırmalısın. İş hayatında ise, ekip çalışmasına yatkınlığın sayesinde olumlu sonuçlar elde edebilirsin. Bugün, sağlığın da önemli bir tema olacak; fiziksel ve zihinsel dinlenmeye ihtiyacın olabilir. Kendine zaman ayırmayı unutma. Unutma, mükemmeliyetçilik bazen seni geride tutabilir; kendine nazik ol ve akışa bırak.

TERAZİ BURCU YORUMU

Denge ve uyum arayışın, hayata karşı olan bakış açını derinleştiriyor. İlişkilerin önemi bugün daha belirgin hale gelecek; sevdiklerinle arandaki bağlar güçlenebilir. Sanatsal ve estetik konulara duyduğun ilgin, yaratıcılığını açığa çıkarmanı sağlayacak. Karar verirken içsel sesine güvenmen, senin için önemli. Dengeyi bulmak için gerekli adımları atmaya istekli olmalısın; bu, kişisel gelişimine katkı sağlayacak. Sosyal çevrenle yapacağın konuşmalar, yeni fırsatların kapısını aralayabilir. Unutma, huzur ve içsel dinginlik, dışarıda aramaktan çok içsel bir yolculuktur.

AKREP BURCU YORUMU

Duygusal derinliklerin ve sezgilerinle bugün özellikle güçlü hissedeceksin. İçsel bir huzur arayışı içinde olabilirsin, bu da seni ruhsal anlamda yeni keşiflere yöneltebilir. İlişkilerde samimiyet ve güven arayışının önem kazandığı bir gün. Belirsizlik hissettiğin durumlarda sezgilerine güvenmek, sana yol gösterecek. Hayatındaki bazı ilişkilerde eski yaraların yeniden açılması mümkün; bu, içsel bir iyileşme sürecine davetiye çıkarabilir. Arkadaş çevrenden ya da sevdiğin birinden alacağın destekle, duygusal yüklerinden kurtulma fırsatı bulabilirsin. Finansta ise sürpriz gelişmelere açık ol. İhtiyaçlarına göre radikal kararlar alabilirsin, harcamalarına dikkat etmen önemli. Bugün yaratıcılığını gözlemle, ilham kaynaklarını açığa çıkarmak seni heyecanlandırabilir.

YAY BURCU YORUMU

Serbest ruhunla yeni maceralara atılma isteğin bugün daha da artıyor. Gözlerinin önünde yeni ufuklar açılacak ve bu durum seni heyecanlandıracak. Eğitim veya seyahatle ilgili fırsatlar karşına çıkabilir. Kendi inançlarına sadık kalmak, iç huzurunu bulmanda keyif verici bir yol olacak. Yeteneklerini sergilemekte cesur olmalısın; bu, başkalarının da dikkatini çekmeni sağlayacak. Sosyal ilişkilerinde esnek kalmayı başardıkça, derin bağlar kurma şansın yükselecek. Eğlenceli bir etkinlik ya da arkadaş buluşması ruh halini canlandıracak. Tutkulu hislerin, tutku dolu anlar yaşamanı sağlayabilir, bu nedenle akışa bırak ve anın tadını çıkar. Aynı zamanda, bakış açılarını genişletmek için hoşlandığın insanlarla samimi sohbetler gerçekleştirmek, zihninde yeni kapılar açmanı sağlayabilir.

OĞLAK BURCU YORUMU

Bugün, kararlılığın ön plana çıkacak. Hedeflerine ulaşmak için gereken azmi gösterebilir, yeni stratejiler geliştirebilirsin. İş hayatında dikkat çekici bir performans sergilemekle kalmayıp, takım üyelerinle uyumlu çalışarak büyük başarılar elde etme şansı yakalayacaksın. Ancak, kişisel ilişkilerde daha fazla empati göstermeye ihtiyaç duyabilirsin. Sevdiklerinle olan iletişiminde dikkatli ol, duygusal iniş çıkışlar meydana gelebilir. Kendine zaman ayırmayı unutma; meditasyon ya da doğada zaman geçirmek, zihnini ferahlatmana yardımcı olabilir. Geleceğinin planlamasını yaparken, içgüdülerine güvenmeyi ihmal etme. Unutma, bugün attığın adımlar kalıcı sonuçlar doğurabilir, bu yüzden sağlam temeller üzerine inşa etmeye odaklan. Kendi içindeki liderliği ortaya çıkararak yeni fırsatların kapılarını aralayabilirsin.

KOVA BURCU YORUMU

Bugün, yenilikçi ve sosyal yönlerin ön plana çıkabilir. Çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerin, fikir alışverişleriyle zenginleşecektir. Bu dönemde ilham almak ve ilham vermek için harika fırsatlar söz konusu. Bağımsızlık arayışın, seni sınırlarını zorlamaya ve alışılmadık fikirleri keşfetmeye yönlendirebilir. İçine en çok sinen projelere odaklanırken, toplumsal meseleler ve grup aktiviteleri de dikkatini çekebilir. Sevdiklerinle olan ilişkilerde samimi ve açık bir iletişim kurmaya özen göster. Empati yeteneğin, başkalarının duygularını anlamanda yardımcı olacak. Ancak duygusal derinlikten kaçmamak için söylentiler ve eleştiriler karşısında sağlam durman önemli. Kalbinde taşıdığın özgürlük arzusunu, iş ve sosyal hayatında doğruda kullanarak daha anlamlı bir dönüşüm yaratabilirsin. Kendin olmayı ve özgünlüğünü korumayı unutma; bu sana güç katacak.

BALIK BURCU YORUMU

Duygusal derinliklerinin peşinden koşma zamanıdır. İçsel dünyanda, sezgilerin ve hayal gücün seni yeni keşiflere yönlendirebilir. Sanatla ilgili işlere yönelmek, yaratıcılığını besleyen bir kapı açacaktır. Bugün, sevgi dolu ilişkilerine öncelik vermek, konusunda önemli bir fark yaratabilir. Başkalarının hislerine duyarlı olman onları etkilemekle kalmayacak, aynı zamanda öz güvenini pekiştirecektir. Özellikle yakın ilişkilerde karşına çıkacak insani ve duygusal durumlar, derin bir anlayış geliştirmeni sağlayabilir. Sağlık konularına dikkat etmelisin; fiziksel ve ruhsal dengeni korumak, genel iyilik halini yükseltebilir. Ancak, karamsar düşüncelere kapılmamaya özen göstermelisin. Kendini ifade etme biçiminde özgür olmalısın; bu, hayatında taze bir nefes açacaktır. Kayıpların ve ayrılıkların ardından yeni başlangıçlar için ruhunu hazırlamak, en iyi yol göstercin olabilir. İkna edici sözlerin sayesinde, başkaları üzerinde olumlu bir etki bırakabilir, kendini gün içinde güçlü bir konumda hissedebilirsin. Yeni fırsatlarla dolu günün tadını çıkar!

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM