1
Pek çok belirsizliği içinde barındıran pandemi süreci, sanat dünyasını da derinden sarstı. Geçtiğimiz yıllarda da ciddi sorunlar yaşayan sanatçılar 1 yıldır devam eden salgın nedeniyle büyük bir darboğazın içine girdi… Oyuncu, Yazar, Yönetmen ve Eğitmen Ege Maltepe ile salgının sanata ve sanatçıya yansımalarını konuştuk…
Ege Maltepe, ‘Kafa Sesleri dizisinde pandeminin zorluğu yetmiyormuş gibi kendimi de oyuncu olarak zorlamak istedim. Çivi çiviyi söker, dört karakteri de ben oynuyorum’ dedi.
■ Pandemi sanatı ve sanatçıları nasıl etkiledi?
Pandemi toplumun tümü gibi sanatçıları da çok kötü etkiledi. En büyük darbeyi de performans sanatları aldı. Bir yıldır büyük bir belirsizlik içinde sürükleniyoruz. Tiyatroların da petrolle çalıştığı bir düzende olsaydık, onları da insan sağlığını umursamadan açarlardı. Maalesef tiyatro için sadece insan emeği gerekiyor, ne kadar önemsiz değil mi?
Bu arada yanlış anlaşılmasın, ben bu riskli dönemde tiyatro salonlarının açılmasından değil, uçuşların durdurulmasından yanayım.
ETKİNLİK DÜZENLEYEMEDİK
■ Bu sıradışı sürecin kişisel, üretim ve yaratıcılık anlamında size ne gibi etkileri oldu?
Kişisel olarak büyük bir endişeyle mücadele ediyorum. Bir yandan da hayatın verdiği limonlarla limonata yapmaya çalışıyorum. Bach Cafe adlı mekanımızda bir yıldır etkinlik düzenleyemiyoruz. New York’tan döndüğümüzden beri oradaki seyircimize de ulaşabilmek için dijital bir platform yaratmayı düşünüyorduk. Fiziksel olarak açamadığımız mekanımızı Bach Cafe Dijital ismiyle açtık. Ayrıca Spolin doğaçlaması derslerim çevrimiçi devam etti. Daha önce böyle bir şey teklif etseler gülüp geçerdim. Bu sezon sadece çocuklarla çalışıyorum çünkü arkadaşlarından uzakta kalan çocukların bu oyunlara çok ihtiyacı olduğunu gördüm.
TİYATRO DİJİTALLEŞİRSE…
■ Sanatta dijitalleşme pandemide daha da arttı. Bunun ne gibi olumsuzlukları var?
Evet sanatın dijitalleşmesi yeni bir şey değil… Devekuşu Kabare’nin, Ortaoyuncular’ın oyun kayıtları aslında hep dijitalleşen sanata örnek. Yani biz sanatı dijital olarak yıllardır deneyimliyoruz. Şu an deneyimlediğimiz şey tiyatronun gerçeğini yok ederek insanların birbirlerinden uzakta bir nevi sanatsal deneyim yaşamaya alıştırılması hali. Market alışverişini nasıl elma resmine basarak yapar olduk ve buna alıştık (!), tiyatroyu da oyuncunun enerjisini hissetmeden yaşayabilir miyiz? Yani dijital tiyatro gerçek tiyatronun yerini tutar mı? Tabii ki hayır. Dijitalleşince işin özündeki toplumsal deneyimi kaybediyoruz. İnsanlık tarihi boyunca tiyatroyu var eden bu sosyal deneyimdir.
■ Dijital platformunuzda ne gibi içerikler sunuyorsunuz?
Okumak, dinlemek ve izlemek için içerikler mevcut. Eşim ve partnerim piyanist-besteci Emir ile kendi işlerimizi rafa koyacağımız bir küçük dükkan yaratmak fikriyle başladık. Bu dükkanın sanatçı dostlarımıza da katkısı olacağını anlayınca onların işlerini de dahil ettik.
Klasik müzik ağırlıkta ama Grammy adayı New Yorklu cazcıların ve halk müziği yeni kayıtları da yolda. Sesli edebiyat kategorisinde hem çocuk hem yetişkinler için Türkçe, İngilizce, Fransızca içerikler mevcut. İzle bölümümüzde kendi çektiğimiz filmlerimiz, pandemi döneminde yazdığım ve Emir’le çektiğimiz bir mini dizi ‘Kafa Sesleri’ burada yayınlanacak. Bu dizide pandemi döneminde tekrar buluşan dört ilkokul arkadaşını oynuyorum.
ETİK DAVRANDIK
■ Peki ne gibi farklar yarattınız?
Ana akım platformlar gibi herkesi nicelikle sersemletmek yerine nitelikli işleri sunuyoruz. Abonelik yok, kimseyi kiracı gibi bağlamak istemiyoruz. İlgilendiğiniz eser, sanatçı hakkında ayrıntılı bilgi okuyup, seçip, alıyorsunuz eserleri ve dilediğinizde dinleyip izleyebiliyorsunuz. Tıpkı bir kitapçıdan kitap, plakçıdan plak alır gibi… Ayrıca satıştan gelen gelirin yüzde 80’i sanatçıya gidiyor. Bir de kimsenin dijital ayak izini sinsice takip edip reklam bilgisi vermiyoruz. Yani dijital dünyada etik bulmadığımız her noktada kendimizce çözümler ürettik.
■ Pandemi sonrası sanat dünyasında ne gibi değişimler bekliyorsunuz?
Pandeminin ilk aylarında doğanın temizlenişine tanık olmuştuk, evlerimizde birbirimize müzik, film tavsiyeleri vermiş, sanata tutunmuştuk. Gerçek olan nedir? Nasıl bir kültür yaratmalıyız, külahımızı önümüze alıp düşünmüştük. Bu öz eleştirilerin uçup gitmediği, lafta kalmadığı, herkesin kişisel hayatında dönüşümler yarattığı bir dünyayı arzuluyorum.
Bugün enerjin yüksek, cesaretin ve atılganlığın ön planda. Yeni projelere başlamak veya mevcut işlerini daha da ileri taşımak için uygun bir zaman. İlişkilerde spontane ve samimi yaklaşımın, çevrendekilere ilham verebilir. Ancak sabırsızlık gösterme eğiliminde olabilirsin; bu yüzden düşünmeden hareket etmeden önce bir adım geri çekilmek faydalı olabilir. Sağlık konusunda dikkatli ol, aşırıya kaçmak genel dengeni bozabilir. Önemli kararlar almadan önce iyice düşünmekte yarar var. İletişimde kendini net ifade et, bu, yanlış anlamaların önüne geçebilir. Bugün gelen tekliflere açık ol, çünkü sürpriz fırsatlar kapını çalabilir.
Bugün, sabitliği ve güvenliği aradığın bir gün. İlişkilerde sürpriz gelişmeler olabilir; sevdiklerinle olan bağlarını güçlendirmek için harika fırsatlar söz konusu. Kendini daha açık ve cömert hissedebilirsin, bu da başkalarıyla olan iletişimini artıracaktır. İş hayatında detaylara olan düşkünlüğün sayesinde önemli bir sorunu çözme şansın var. Aynı zamanda, kişisel projelerine daha fazla odaklanma isteği duyman muhtemel. Maddi konularda temkinli yaklaşmak, kayıpları önlemek adına faydalı olabilir. Kendine olan güvenin arttıkça, hedeflerine daha kararlı adımlarla yöneleceksin. Gün boyunca çevrendeki güzellikleri takdir etmek, ruh halini olumlu yönde etkileyecek. Sağlık konusunda da kendine özen göstermeyi unutma; belki de doğada vakit geçirmek iyi gelebilir.
Hareketli ve merak dolu bir gün seni bekliyor. Zihnindeki sorular, yanıt arayışların ve öğrenme tutkun seni pek çok yeni bilgiye veya insana yönlendirebilir. İkili ilişkilerde açık iletişim, karşındaki kişiye olan paylaşımlarını artırabilir. Farklı bakış açıları, sana yeni ufuklar açacak ve zihnini canlandıracaktır. Sosyal ortamlarda aktif olmayı, yeni bağlantılar kurmayı ya da var olan ilişkilerini derinleştirmeyi tercih edebilirsin. Ancak, dikkatinin dağılması ya da aşırı düşünmek, bazen küçük meseleleri büyütmene yol açabilir. Anlık heveslerin, seni hızlı kararlar almaya itebilir; bu nedenle sabırlı olmayı ve düşüncelerini netleştirmeyi unutmamalısın. İçsel huzurun ve zihin sağlığın için, bugün biraz kendine zaman ayırmak faydalı olacaktır. Doğayla ya da sevdiğin bir aktiviteyle ilgilenmek, tazelenmeni sağlayabilir. Kendini ifade etme gücünün yüksek olduğu bu dönemde, sanatsal yönlerini keşfetmeye yönelmek de keyifli olabilir.
Duyguların ön planda olacağı bir gün. İçsel derinliklere inmeye, kendini tanımaya ve sevgi ile şefkatle kendine yaklaşmaya fırsat bulabilirsin. Aile üyeleri ve sevdiklerinle olan bağların güçlenecek. Onların ihtiyaçlarına karşı duyarlı olmak, kalp huzuru getirecek. Bakış açını genişletmek, yeni deneyimlere açık olmak, zihnini ve ruhunu besleyecek. Kendini güvende hissetmek istersen, tanıdık ve güvenli alanlarda kalmalısın. Kalbini açmak ve samimi paylaşımlarda bulunmak, beklentilerinin ötesinde tatmin edici sonuçlar getirebilir. Unutma, hislerin gücünü kabul etmek, seni özgürleştiren bir yolculuğa kapı açabilir. Bugün, kendine ve başkalarına karşı nazik olmanın tam zamanı.
Bugün, yaratıcılığının zirveye çıktığı bir dönemdesin. Kendine olan güvenin artarken, fark edilir olmak isteği seninle bütünleşiyor. Bu dönemde, sahnede yer almak ve ilgi odağı olmak için fırsatlar karşına çıkabilir. Başkaları üzerindeki etkini hissetmek seni motive edecek. Sosyal çevrenle ilişkilerin güçleniyor; yeni arkadaşlıklar kurma veya mevcut ilişkileri derinleştirme şansı yakalayabilirsin. Bu süreçte, kendini ifade etme biçiminde cesur adımlar atabilirsin. Ancak dikkat etmen gereken konu, egonun kontrolünü elden bırakmamak. Sorumluluk alırken başkalarının duygularını göz ardı etmemek, ilişkilerini pozitif yönde etkileyecektir. İçsel bir dönüşüm içinde olduğun bu gün, kendini tanıma ve keşfetme fırsatı çok kıymetli. Zaman zaman sakin kalmayı hatırlamak, enerjini verimli kullanmana yardımcı olacaktır. Kendi değerini bilmek ve bunu etrafına da yansıtmak, seni başarıya ulaştıracak.
Detaylara olan hassasiyetin, bugünkü etkinliklerinde belirgin olacak. Sorunları inceleme kabiliyetin, çevrendekilere yol göstermeni sağlayacak. İş ve kişisel yaşamını dengelemek için zaman ayırmalısın; bu, içsel huzurunu sağlamana yardımcı olacak. Ayrıca, sağlığına dair alacağın önlemler, sana uzun vadede büyük fayda sağlayacak. İletişimde açık ve net olmak, yanlış anlamaların önüne geçecek. Bugün çevrenden gelen destek, kendine olan güvenini artıracak; yenilikçi fikirlerin etrafındakileri etkileyebilir. Kendine yönelik eleştirel bakış açını biraz yumuşatmalısın; bu, hem ilişkilerinde hem de kendi motivasyonunda olumlu bir etki yaratacak. Bolca nefes al, stresten uzak durmaya çalış ve içsel rehberliğine güven.
Sosyal ilişkilerinde uyum ve denge arayışında olacaksın. Bu dönemde, çevrendeki insanlarla olan bağlarını güçlendirmek ve yeni bağlantılar kurmak isteyebilirsin. Karşıt görüşteki kişilerle bile yapıcı bir diyalog geliştirmek, seni daha da besleyecek. İçsel huzurunu sağlamak ve ruhsal dengeyi korumak için zarif bir yaklaşım sergilemen faydalı olacak. Estetik ve güzellik arayışın artabilir; sanatsal faaliyetler veya keyif veren hobilerle ilgilenmek seni mutlu edecek. Kendini ifade etme şeklin daha derin ve etkileyici hale gelecek, bu da başkalarına ilham verebilir. Duygusal anlamda tatmin arayışında, uzlaşmacı bir tutum sergilemek önemli olacak. İlişkilerdeki küçük sorunlar, sevgi dolu bir yaklaşımla kolayca aşılabilir. İçgüdülerin ve sezgilerin güçlü; bunlara güvenerek kararlar alabilirsin. Unutma, denge her şeyin anahtarı.
Bugün duygusal derinliklerin ve sezgilerin ön planda olacak. Tanıdık ve tanımadık insanlarla olan ilişkilerinde yoğun bir bağ kurma isteği duyabilirsin. Karşılaştığın durumlar, içsel dönüşümüne katkı sağlayacak fırsatlar sunabilir. Gizli kalmış düşüncelerini paylaşmaya yönelik bir heves hissedebilirsin. Duygusal derinliklerine inmekten kaçma. Bu, senin büyüme ve anlayışını güçlendirecek.Kendini keşfetme sürecindesin; ruhsal alanını genişletmek için meditasyon veya sanatsal bir uğraşla meşgul olabilirsin. İçsel huzurunu bulmak adına, doğa yürüyüşleri yapmak veya sevdiğin bir müzikle zaman geçirmek iyi gelebilir. Ayrıca, maddi konularla ilgili ani gelişmeler yaşanabilir; sabırlı ol ve düşünmeden hareket etme. Bugün başkalarıyla bağlantı kurarken içgüdülerine güvenmek, yolunu aydınlatacak. Duygusal derinliklerin, başkalarıyla olan etkileşimlerini güçlendirecek ve güvenli bir alan yaratarak sana rahatlık hissi verecek.
Baskın enerjilerin seni özgürlüğe ve maceraya yönlendiriyor. İçsel bir keşif yolculuğuna çıkma arzusuyla dolusun ve yeni deneyimlere açılmayı hayal ediyorsun. Sosyal çevrende ilginç insanlarla tanışabilir, farklı fikirler edinebilir ve ufkunu genişletme fırsatı bulabilirsin. Merak duygun bugün daha da belirginleşecek, bu sayede seni heyecanlandıran konulara yönelebilirsin. Fakat, dikkatli olman gereken bir nokta var; düşüncelerini ifade etme şeklin, bazı kişilerle aranda yanlış anlamalara sebep olabilir. İçsel zaferlerin bileşeni olan sabrını kullanmalısın. İletişim sırasında empati kurmak, bağlantılarını güçlendirmene yardımcı olacak. Ayrıca, sezgilerin bugün oldukça güçlü; içsel sesine güvenmeyi unutma. Yeni bir eğitim ya da hobiyle ilgilenmek için mükemmel bir zaman. Hayatında yeni bir sayfa açma isteği seni besleyecek. Bütün bunlar, kendini ifade etme ve kişisel gelişim için önemli fırsatlar sunuyor.
Bugün, kararlı adımlar atma isteği içindesin. Hedeflerin daha netleşebilir ve bu, seni güçlü bir motivasyon kaynağı haline getirebilir. Disiplinli yapın sayesinde zorlu görevleri bile başarıyla tamamlayabilirsin. Ancak, sabrını korumaya dikkat etmelisin; bazı engellerle karşılaşabilirsin. İş ve sosyal hayatında insanlarla olan ilişkilerin büyük önem taşıyacak. Destek arayışında olanlara yardımcı olabilir, karşılıklı fayda sağlayacak iş birliği fırsatlarını yakalayabilirsin. İçsel bir denge bulmak için kendine zaman ayırmak, zihinsel dinlenme için faydalı olacaktır. Doğru kararlar almak için içgüdünü dinlemekten çekinme; sezgilerin bugün sana yol gösterecektir.
Bugün, yenilikçi düşüncelerin ve özgür ruhun ön planda. Beklenmedik durumlarla karşılaşabilir ve bu fırsatları değerlendirme konusunda cesur adımlar atabilirsin. Sosyal çevrenle paylaşımlar yapmak, yeni bağlantılar kurmak ve ilginç fikirler alışverişinde bulunmak için mükemmel bir zaman. İçindeki yaratıcılığı serbest bırakacak projelere yönelmek, seni besleyecektir. Diğerlerinden farklı düşünme yeteneğin, seni öne çıkarabilir. Duygusal olarak daha bağımsız hissetmek isteyebilirsin, bu süreçte sınırlarını belirlemen önemli. Esnek olmaya çalış ve kararlılıkla hedeflerine odaklan. Unutma ki, içten gelen sezgilerine güvenmek, karşına çıkan fırsatları değerlendirmek için en iyi yol.
Duygusal derinliklerin ve sezgisel yeteneklerin bugün oldukça güçlü bir şekilde ortaya çıkacak. Hayal gücün ve yaratıcılığın, seni sıradanlıklardan uzaklaştırıp farklı düşünmeye yönlendirecek. Duygusal bağların, özellikle de yakın ilişkilerin, anlayış ve empati gerektiriyor. Sevdiklerinle arandaki iletişimi güçlendirmek için nazik bir yaklaşım sergilemelisin. Kendine ait bir alan yaratman ve yalnız kalman, içsel huzurunu bulmana yardımcı olabilir. Sanat veya yaratıcılıkla ilgili bir şeyle ilgilenmek, seni motive edecektir. Ayrıca, önemli kararlar almadan önce düşüncelerin ve hislerin arasındaki dengeyi bulmaya çalış. Bugün ruh halin, seni yönlendiren en güçlü etken olacak. Kendine güven ve içsel hissiyatına kulak ver, zira potansiyelin en üst düzeye çıkma şansını yakalayabilirsin.
