1
Pek çok belirsizliği içinde barındıran pandemi süreci, sanat dünyasını da derinden sarstı. Geçtiğimiz yıllarda da ciddi sorunlar yaşayan sanatçılar 1 yıldır devam eden salgın nedeniyle büyük bir darboğazın içine girdi… Oyuncu, Yazar, Yönetmen ve Eğitmen Ege Maltepe ile salgının sanata ve sanatçıya yansımalarını konuştuk…
Ege Maltepe, ‘Kafa Sesleri dizisinde pandeminin zorluğu yetmiyormuş gibi kendimi de oyuncu olarak zorlamak istedim. Çivi çiviyi söker, dört karakteri de ben oynuyorum’ dedi.
■ Pandemi sanatı ve sanatçıları nasıl etkiledi?
Pandemi toplumun tümü gibi sanatçıları da çok kötü etkiledi. En büyük darbeyi de performans sanatları aldı. Bir yıldır büyük bir belirsizlik içinde sürükleniyoruz. Tiyatroların da petrolle çalıştığı bir düzende olsaydık, onları da insan sağlığını umursamadan açarlardı. Maalesef tiyatro için sadece insan emeği gerekiyor, ne kadar önemsiz değil mi?
Bu arada yanlış anlaşılmasın, ben bu riskli dönemde tiyatro salonlarının açılmasından değil, uçuşların durdurulmasından yanayım.
ETKİNLİK DÜZENLEYEMEDİK
■ Bu sıradışı sürecin kişisel, üretim ve yaratıcılık anlamında size ne gibi etkileri oldu?
Kişisel olarak büyük bir endişeyle mücadele ediyorum. Bir yandan da hayatın verdiği limonlarla limonata yapmaya çalışıyorum. Bach Cafe adlı mekanımızda bir yıldır etkinlik düzenleyemiyoruz. New York’tan döndüğümüzden beri oradaki seyircimize de ulaşabilmek için dijital bir platform yaratmayı düşünüyorduk. Fiziksel olarak açamadığımız mekanımızı Bach Cafe Dijital ismiyle açtık. Ayrıca Spolin doğaçlaması derslerim çevrimiçi devam etti. Daha önce böyle bir şey teklif etseler gülüp geçerdim. Bu sezon sadece çocuklarla çalışıyorum çünkü arkadaşlarından uzakta kalan çocukların bu oyunlara çok ihtiyacı olduğunu gördüm.
TİYATRO DİJİTALLEŞİRSE…
■ Sanatta dijitalleşme pandemide daha da arttı. Bunun ne gibi olumsuzlukları var?
Evet sanatın dijitalleşmesi yeni bir şey değil… Devekuşu Kabare’nin, Ortaoyuncular’ın oyun kayıtları aslında hep dijitalleşen sanata örnek. Yani biz sanatı dijital olarak yıllardır deneyimliyoruz. Şu an deneyimlediğimiz şey tiyatronun gerçeğini yok ederek insanların birbirlerinden uzakta bir nevi sanatsal deneyim yaşamaya alıştırılması hali. Market alışverişini nasıl elma resmine basarak yapar olduk ve buna alıştık (!), tiyatroyu da oyuncunun enerjisini hissetmeden yaşayabilir miyiz? Yani dijital tiyatro gerçek tiyatronun yerini tutar mı? Tabii ki hayır. Dijitalleşince işin özündeki toplumsal deneyimi kaybediyoruz. İnsanlık tarihi boyunca tiyatroyu var eden bu sosyal deneyimdir.
■ Dijital platformunuzda ne gibi içerikler sunuyorsunuz?
Okumak, dinlemek ve izlemek için içerikler mevcut. Eşim ve partnerim piyanist-besteci Emir ile kendi işlerimizi rafa koyacağımız bir küçük dükkan yaratmak fikriyle başladık. Bu dükkanın sanatçı dostlarımıza da katkısı olacağını anlayınca onların işlerini de dahil ettik.
Klasik müzik ağırlıkta ama Grammy adayı New Yorklu cazcıların ve halk müziği yeni kayıtları da yolda. Sesli edebiyat kategorisinde hem çocuk hem yetişkinler için Türkçe, İngilizce, Fransızca içerikler mevcut. İzle bölümümüzde kendi çektiğimiz filmlerimiz, pandemi döneminde yazdığım ve Emir’le çektiğimiz bir mini dizi ‘Kafa Sesleri’ burada yayınlanacak. Bu dizide pandemi döneminde tekrar buluşan dört ilkokul arkadaşını oynuyorum.
ETİK DAVRANDIK
■ Peki ne gibi farklar yarattınız?
Ana akım platformlar gibi herkesi nicelikle sersemletmek yerine nitelikli işleri sunuyoruz. Abonelik yok, kimseyi kiracı gibi bağlamak istemiyoruz. İlgilendiğiniz eser, sanatçı hakkında ayrıntılı bilgi okuyup, seçip, alıyorsunuz eserleri ve dilediğinizde dinleyip izleyebiliyorsunuz. Tıpkı bir kitapçıdan kitap, plakçıdan plak alır gibi… Ayrıca satıştan gelen gelirin yüzde 80’i sanatçıya gidiyor. Bir de kimsenin dijital ayak izini sinsice takip edip reklam bilgisi vermiyoruz. Yani dijital dünyada etik bulmadığımız her noktada kendimizce çözümler ürettik.
■ Pandemi sonrası sanat dünyasında ne gibi değişimler bekliyorsunuz?
Pandeminin ilk aylarında doğanın temizlenişine tanık olmuştuk, evlerimizde birbirimize müzik, film tavsiyeleri vermiş, sanata tutunmuştuk. Gerçek olan nedir? Nasıl bir kültür yaratmalıyız, külahımızı önümüze alıp düşünmüştük. Bu öz eleştirilerin uçup gitmediği, lafta kalmadığı, herkesin kişisel hayatında dönüşümler yarattığı bir dünyayı arzuluyorum.
Enerjin yüksek, içsel motivasyonun seni harekete geçirmek için hazır. Bugün, hedeflerine ulaşmak için atılımlar yapma isteği içerisindesin; risk almaktan korkma, çünkü doğru zamanlama senin yanında. İlişkilerde ise cesur adımlar atabilirsin, sevdiklerinle olan iletişimini güçlendirme fırsatını yakala. Sağlığına dikkat et, fazla enerjiyi dışa vururken dinlenmeyi ihmal etmemelisin. Her şeyin hızlı gelişmesi, biraz sabırsızlık yaratabilir; bu yüzden akışta kalmayı öğrenmelisin. İyi değerlendirilirse, bu dönem yaratıcılığını artırabilecek pek çok fırsat barındırıyor. Hızla ilerlerken, içsel sesine de dikkat et.
Güçlü ve kararlı enerjilerle dolu bir gün seni bekliyor. İhtiyaçlarını, isteklerini net bir şekilde belirlemek önemli. Maddi meseleler konusunda daha fazla dikkat ve özen göstermen gereken bir dönemdesin. Kendini güvende hissetmek için sabırlı olmalısın; acele kararlar almak yerine, her adımını düşünerek at. Sosyal ilişkilerde ise, arkadaşlarınla olan bağlarını güçlendirirken, içtenlikle paylaşımda bulunmanın faydasını göreceksin. Farklı bakış açıları, senin kişisel gelişimine katkı sağlayacak. Ayrıca, doğaya olan bağlılığını hissetmek, ruhunun beslenmesine yardımcı olacak; bu nedenle, açık havada zaman geçirmeyi ihmal etme. Unutma, içsel huzur ve dengeyi sağlaman, sana başarıyı getirecek.
Bugün iletişim becerilerin öne çıkıyor. Farklı insanlarla etkileşimde bulunmak, fikir alışverişleri yapmak, sosyal çevreni genişletmek için harika bir zaman. Zihnindeki düşünceleri açığa çıkarmaktan korkma; bu, başkalarının ilgisini çekmene yardımcı olacak. Ancak dikkatini dağıtan unsurlara kapılmamakta fayda var; geçmişteki sorunları düşünmek yerine, anın tadını çıkar. Kısa yolculuklar veya yeni keşifler de ufkunu açabilir, bu nedenle spontane tatil planları yapmaktan çekinme. Aşk hayatında ise iletişim, belirsizliği ortadan kaldırabilir. Duygularını açıkça ifade etmek, partnerinle arandaki bağı güçlendirecektir. Yaratıcılığını beslemek için hobi ve sanatla ilgilenmeyi unutma; bu süreç kendini daha iyi hissetmene katkıda bulunacak. Unutma ki, başkalarına ne kadar açık olursan, o kadar güç kazanacaksın.
Duygusal derinliklerin ön planda olduğu bir gün seni bekliyor. Ailevi ilişkilerine ve dostluk bağlarına odaklanma zamanı. Geçmişin izleri, senin için anlamlı hale gelebilir. İçsel dünyanda bazı değişimler yaşayabilirsin. Kalbini dinle ve sezgilerine güven; hislerin seni doğru yolda yönlendirecek. Rahat bir ortamda bulunmak, huzur bulmanı sağlarken, sevdiklerinle olan paylaşımların duygusal zenginliğini artıracak. Bugün, kendini ifade etme ve hislerini açma konusunda cesur olmalısın. Ayrıca, sağlığına dikkat etmelisin; mental ve fiziksel olarak kendine iyi bakmayı unutma. Sürpriz bir gelişme, seni yeni bir bakış açısına yönlendirebilir.
Cesaretin ve yaratıcılığın ön planda. Bugün, içinde bulunduğun durumlarda liderlik özelliklerin gözlemlenecek ve bu sayede çevrendekiler üzerinde etkili olacaksın. Kendine olan güvenin artacak; bu, potansiyelini açığa çıkarman için fırsatlar yaratabilir. Sosyal ortamlarda daha fazla yer alacağın bir gün. İkna kabiliyetin yüksek, fikirlerini başkalarına aktarırken kararlılık göstereceksin. Ancak, fazla kibirli olmaktan kaçınmalısın; bu, ilişkilerini zedeleyebilir. Kalbindeki tutkulara odaklan ve duygularını açıkça ifade et. Aşk hayatında ise göz alıcı anlar seni bekliyor; bu anları değerlendirip hissettiğin yoğunluğu paylaşmak, bağlarını güçlendirebilir. Dikkatini dağıtan şeylerden uzaklaşarak, önemli konulara yoğunlaşmak seni başarıya taşımakta büyük rol oynayacak. Kendi iç dünyana dönüp, kendini keşfetmek için bir kaç dakika ayırmayı unutma. Bu, seni daha aydınlık ve güçlü bir yolculuğa çıkartabilir.
Detaylara olan düşkünlüğün, iş ve günlük yaşamındaki dengeyi sağlamana yardımcı olacak. Çevrendeki insanlarla iletişimin daha sıcak ve uyumlu hale gelebilir. Yaratıcı çözümler bulma becerin sayesinde zorlu görevleri kolaylıkla aşabilirsin. Sağlık konularında kendine dikkat etmelisin; bedenine gereken özeni gösterme zamanı. Kendini yenilemek ve stres atmak için doğada vakit geçirmek, zihninin tazelenmesine katkı sağlayacaktır. İlişkilerde empati kurmak, karşındakileri daha iyi anlamanı sağlayacak. Güçlü sezgilerin, sana doğru yönelmen gereken yolları gösterecek. Rutinlerden kaçınmamak, güvenli bir alan yaratmana yardımcı olabilir. İçsel huzuru bulmak ve zihnindeki karmaşayı atmak için meditasyon ya da derin nefes egzersizleri faydalı olacaktır. Tavsiyelerini dinle ancak kendi iç sesine de güven. Harcamalarına dikkat et, bütçeni aşan ihtiyaçlardan kaçınmak, ilerleyen günlerde finansal istikrarını korumana yardımcı olacak.
İlişkilerde uyum ve denge arayışı belirginleşiyor. Bugün, sevdiklerinle olan iletişimini güçlendirmek için güzel fırsatlar doğabilir. Tartışmalardan uzak durarak, anlaşmazlıkların üstesinden gelmeyi başarırsan, ilişkilerinde olumlu bir hava estirebilirsin. Sosyal ortamlarda dikkatli ve nazik olman, kişisel imajını güçlendirecek. Sanatsal bir aktivite ya da estetikle ilgili bir proje üzerinde çalışmak, içsel huzurunu artıracaktır. Kendi istek ve ihtiyaçlarını ihmal etmeden, başkalarını da düşünerek hareket edersen, güzel dengeyi sağlayabilirsin. Unutma, huzurlu bir zihin, yaratıcılığını besler ve seni ileri taşır.
Duygusal derinliklerinle yüzleşme zamanı. İçsel yolculukların seni geçmişin sırlarıyla yüzleştirebilir. Bu süreç, ruhsal bir arınma ve öze dönüş fırsatı sunuyor. Gizli kalmış hislerin su yüzüne çıkabilir; bu durum, alacağın kararların etkisini derinleştirecek. İletişimde samimiyete yönelmen, yanlış anlamaları bertaraf etmenin anahtarı olacak. Sosyal çevrendeki dinamikler, bir takım değişimlere sahne olabilir; arkadaşlık ilişkilerin yenilenecek, belki yeni dostluklar kapılar aralayacak. İçsel gücünü hissetmek, seni hedeflerine bir adım daha yaklaştırabilir. Duygusal ilişkilere dair sezgilerin kuvvetleniyor; karşındakinin niyetlerini daha net görebilirsin. Her şeyin ötesinde, kendini keşfetme, değişim ve dönüşüm süreçlerine açık ol. Kendine güven ve intihar etme zamanıdır, içsel bilgelik seninle.
Son zamanlarda içsel bir dönüşüm yaşıyorsun. Farklı bakış açıları edinmek, seni ruhsal olarak besleyebilir. Seyahat arzusu içinde olabilirsin; uzak yerler, yeni kültürler keşfetmek isteğin artıyor. Sosyal ilişkilerde daha cesur adımlar atman gereken bir dönemdesin. Yeni bir arkadaşlık ya da romantik bir ilişki kapını çalabilir. Maceracı ruhun, kalbini dinlemene ve risk almaya daha açık olmanı sağlıyor. Bilgiye açlığını gidermek için okumak, araştırmak ve yeni şeyler öğrenmek için harika bir zaman. Kendine güvenin artarken, hedeflerine ulaşmak için gereken motivasyonu bulacaksın. Hayatın sunduğu fırsatları değerlendirmek için cesur ol ve içindeki tutkuyu özgür bırak.
Bugün kararlılığın ve disiplininin ön planda olacağı bir gün. Hedeflerine ulaşmak için gereken özveriyi gösterebilir, planlarını hayata geçirebilmek adına önemli adımlar atabilirsin. Yıldızların, sorumluluklarını yerine getirirken karşına çıkabilecek engelleri aşman için seni destekliyor. İş hayatında kendini göstermek ve projelerini öne çıkarmak açısından uygun bir zaman. Aynı zamanda, kişisel yaşamında dostlarınla ve ailenle olan ilişkilerine özen göstermek, bağlarınızı güçlendirecek. Kendini ifade etme konusunda dikkatli olman gereken bir dönemdesin; düşüncelerini aktarırken dikkatli ve net olmalısın. İçsel dengeyi sağlamaya çalışırken, kendi ihtiyaçlarına odaklanmayı unutma. Bu süreç, derinlemesine düşünmen ve geleceğini şekillendirmen adına faydalı olacak. Bugün, üzerinde durduğun her şeyin temellerini sağlam atmak için elverişli.
Sosyal çevrende yenilikçi fikirlerinle dikkat çekebilirsin. İnsanlara ilham vermek, özgün görüşlerinle bir şeyleri farklı bir perspektiften görmelerine yardımcı olmak söz konusu. Arkadaşlarınla ya da tanıdıklarınla olan iletişiminde, ilgilerini çekebilecek toplumsal konuları gündeme getirmek iyi bir fikir olabilir. Duygusal derinliklerle yüzleşmek, içsel sorgulamalar yaparak kendine yeni yollar açabilir, farkındalığını artırabilirsin. Bireysellik duygusu, bir süre kendini izole hissetmene yol açabilir ama bu, kişisel gelişimin açısından önemli bir adım. Yaratıcılığın ve özgürlüğün peşinden koşmanın, hayatına katacağı yenilikleri göz ardı etme. Beklenmedik olaylar, ilginç fırsatlarla karşına çıkabilir; esnek ol ve alıştıklarından kopmaktan korkma. Bugün, hayatın sürprizlerine açık olmaktan zarar gelmeyecek. Kalbindeki özgürlük tutkusu, yeni insanlarla tanışmana ve farklı bakış açıları edinmene olanak sağlayabilir.
Duygusal derinliklerinle yüzleşme zamanı geldi. Hislerin güçlü bir şekilde yüzeye çıkabilir ve içsel huzuru arayışın ön plana çıkabilir. Boğucu düşüncelerden uzaklaşarak yaratıcılığını serbest bırakman gereken bir dönemdesin. Sanat, müzik veya yazın gibi ilham aldığın aktivitelerle kendini ifade etmek, ruhsal dengenle yeniden barışmanı sağlayabilir. Duygusal ilişkilerinde anlayış ve empati ile yaklaşman, karmik bir dönüm noktası oluşturabilir. Bugün, geçmişten gelen yaralarına merhem olacak bir bağ kurabilirsin. İçsel sezgilerin güçlü ve doğru seçenekleri hayata geçirebilmek için sana rehberlik ediyor. Kendine karşı nazik olmayı unutma; ruhun, herhangi bir yaraya açık kalmaya oldukça yatkın. Farklı bakış açılarıyla düşünmek, kalbine gelen huzuru derinleştirecek.
