1
Pek çok belirsizliği içinde barındıran pandemi süreci, sanat dünyasını da derinden sarstı. Geçtiğimiz yıllarda da ciddi sorunlar yaşayan sanatçılar 1 yıldır devam eden salgın nedeniyle büyük bir darboğazın içine girdi… Oyuncu, Yazar, Yönetmen ve Eğitmen Ege Maltepe ile salgının sanata ve sanatçıya yansımalarını konuştuk…
Ege Maltepe, ‘Kafa Sesleri dizisinde pandeminin zorluğu yetmiyormuş gibi kendimi de oyuncu olarak zorlamak istedim. Çivi çiviyi söker, dört karakteri de ben oynuyorum’ dedi.
■ Pandemi sanatı ve sanatçıları nasıl etkiledi?
Pandemi toplumun tümü gibi sanatçıları da çok kötü etkiledi. En büyük darbeyi de performans sanatları aldı. Bir yıldır büyük bir belirsizlik içinde sürükleniyoruz. Tiyatroların da petrolle çalıştığı bir düzende olsaydık, onları da insan sağlığını umursamadan açarlardı. Maalesef tiyatro için sadece insan emeği gerekiyor, ne kadar önemsiz değil mi?
Bu arada yanlış anlaşılmasın, ben bu riskli dönemde tiyatro salonlarının açılmasından değil, uçuşların durdurulmasından yanayım.
ETKİNLİK DÜZENLEYEMEDİK
■ Bu sıradışı sürecin kişisel, üretim ve yaratıcılık anlamında size ne gibi etkileri oldu?
Kişisel olarak büyük bir endişeyle mücadele ediyorum. Bir yandan da hayatın verdiği limonlarla limonata yapmaya çalışıyorum. Bach Cafe adlı mekanımızda bir yıldır etkinlik düzenleyemiyoruz. New York’tan döndüğümüzden beri oradaki seyircimize de ulaşabilmek için dijital bir platform yaratmayı düşünüyorduk. Fiziksel olarak açamadığımız mekanımızı Bach Cafe Dijital ismiyle açtık. Ayrıca Spolin doğaçlaması derslerim çevrimiçi devam etti. Daha önce böyle bir şey teklif etseler gülüp geçerdim. Bu sezon sadece çocuklarla çalışıyorum çünkü arkadaşlarından uzakta kalan çocukların bu oyunlara çok ihtiyacı olduğunu gördüm.
TİYATRO DİJİTALLEŞİRSE…
■ Sanatta dijitalleşme pandemide daha da arttı. Bunun ne gibi olumsuzlukları var?
Evet sanatın dijitalleşmesi yeni bir şey değil… Devekuşu Kabare’nin, Ortaoyuncular’ın oyun kayıtları aslında hep dijitalleşen sanata örnek. Yani biz sanatı dijital olarak yıllardır deneyimliyoruz. Şu an deneyimlediğimiz şey tiyatronun gerçeğini yok ederek insanların birbirlerinden uzakta bir nevi sanatsal deneyim yaşamaya alıştırılması hali. Market alışverişini nasıl elma resmine basarak yapar olduk ve buna alıştık (!), tiyatroyu da oyuncunun enerjisini hissetmeden yaşayabilir miyiz? Yani dijital tiyatro gerçek tiyatronun yerini tutar mı? Tabii ki hayır. Dijitalleşince işin özündeki toplumsal deneyimi kaybediyoruz. İnsanlık tarihi boyunca tiyatroyu var eden bu sosyal deneyimdir.
■ Dijital platformunuzda ne gibi içerikler sunuyorsunuz?
Okumak, dinlemek ve izlemek için içerikler mevcut. Eşim ve partnerim piyanist-besteci Emir ile kendi işlerimizi rafa koyacağımız bir küçük dükkan yaratmak fikriyle başladık. Bu dükkanın sanatçı dostlarımıza da katkısı olacağını anlayınca onların işlerini de dahil ettik.
Klasik müzik ağırlıkta ama Grammy adayı New Yorklu cazcıların ve halk müziği yeni kayıtları da yolda. Sesli edebiyat kategorisinde hem çocuk hem yetişkinler için Türkçe, İngilizce, Fransızca içerikler mevcut. İzle bölümümüzde kendi çektiğimiz filmlerimiz, pandemi döneminde yazdığım ve Emir’le çektiğimiz bir mini dizi ‘Kafa Sesleri’ burada yayınlanacak. Bu dizide pandemi döneminde tekrar buluşan dört ilkokul arkadaşını oynuyorum.
ETİK DAVRANDIK
■ Peki ne gibi farklar yarattınız?
Ana akım platformlar gibi herkesi nicelikle sersemletmek yerine nitelikli işleri sunuyoruz. Abonelik yok, kimseyi kiracı gibi bağlamak istemiyoruz. İlgilendiğiniz eser, sanatçı hakkında ayrıntılı bilgi okuyup, seçip, alıyorsunuz eserleri ve dilediğinizde dinleyip izleyebiliyorsunuz. Tıpkı bir kitapçıdan kitap, plakçıdan plak alır gibi… Ayrıca satıştan gelen gelirin yüzde 80’i sanatçıya gidiyor. Bir de kimsenin dijital ayak izini sinsice takip edip reklam bilgisi vermiyoruz. Yani dijital dünyada etik bulmadığımız her noktada kendimizce çözümler ürettik.
■ Pandemi sonrası sanat dünyasında ne gibi değişimler bekliyorsunuz?
Pandeminin ilk aylarında doğanın temizlenişine tanık olmuştuk, evlerimizde birbirimize müzik, film tavsiyeleri vermiş, sanata tutunmuştuk. Gerçek olan nedir? Nasıl bir kültür yaratmalıyız, külahımızı önümüze alıp düşünmüştük. Bu öz eleştirilerin uçup gitmediği, lafta kalmadığı, herkesin kişisel hayatında dönüşümler yarattığı bir dünyayı arzuluyorum.
Yeni hedeflere ulaşma isteğin bugün daha da ön plana çıkıyor. Enerjinin yüksek olduğu bu dönemde, düşüncelerini eyleme dönüştürmek için mükemmel bir zaman. Çevrendeki insanlara ilham verebilir ve liderlik vasıflarını sergileyebilirsin. Aceleci davranmaktan kaçınmalı ve içsel sezgilerine kulak vermelisin. İlişkilerde soğukkanlı kalmak, olası tartışmaları engelleyebilir. Kendine zaman ayırman, ruhsal ve fiziksel sağlığını dengelemene yardımcı olacak. Beklenmedik bir fırsat karşına çıkabilir; bu durumu değerlendirirken cesaretini korumalı ve sezgilerine güvenmelisin.
Bugün, kararlılığını ve sadeliğini dile getiren bir gün. Üzerinde düşündüğün projelerle ilgili netleşme yolunda önemli adımlar atabilirsin. Duygusal alanda, sevdiklerinle olan bağlarını güçlendirme fırsatın var. Güven arayışın, seni çevrendeki insanlarla bir arada tutacak. Malzemeleri dikkatlice seçerek, estetik açıdan da tatmin edici bir ortam yaratma isteği içinde olabilirsin. Kendini daha huzurlu hissetmek için doğayla iç içe olmayı tercih edebilirsin; bu, ruh halini olumlu yönde etkileyecektir. Bütçe planlamasında titiz davranarak, maddi güvenliğini sağlamlaştırmak adına önemli kararlar alabilirsin. Unutma, sabit fikirlerin bazen yeni imkanların önünde engel oluşturabilir; esnek olmak, hayatta karşına çıkan fırsatları değerlendirmene yardımcı olacaktır.
Bugün iletişim ve etkileşim konusunda çok aktif bir enerji var. Zihnin açık, yeni fikirler üretmekte ve çevrendeki insanlarla bağlantı kurmakta zorlanmayabilirsin. Sosyal ortamlarda dikkat çekmek için harika bir fırsat var; ne de olsa insanlar senin doğal cazbana kapılacaktır. Ama bazen kendini ifade etmekte zorlanabilirsin, bu nedenle düşüncelerini net bir şekilde iletmek için biraz çaba harcaman gerekebilir. Esnek ol, fikirlerini savunurken yeni bakış açılarına açık olman oldukça faydalı olacak.Bunun yanı sıra, geçmişteki bir iletişimin yeniden gündeme gelmesi mümkün. Uzun zamandır görüşmediğin birisiyle karşılaşma ihtimalin var. Bu durum, eski hatıraları canlandırabilir ve hoş bir nostalji yaşatabilir. Anlık değişimlere hazırlıklı ol; ani mesajlar ya da telefon aramaları gününü renklendirebilir. Eğitim veya öğrenimle ilgili konularda yeni bir fırsatla karşılaşabilirsin. Merak etme, içgörülerin seni doğru yola yönlendirecek.
Duygusal derinliklerin yüzeye çıkacağı bir gün. Hislerin ve sezgilerin seni yönlendirecek. Aile ve evinle ilgili konular ön planda olacak. Sevdiklerinle duygu dolu anlar paylaşabilirsin; belki nostaljik bir sohbet, belki de mutlu anılarını tazelemek isteyeceksin. Kendini koruma içgüdün oldukça çalışacak, bu yüzden güvenli alanlar arayışında olabilirsin. Yaratıcılığın da artış gösterebilir, belki bir hobi edinmek veya bir projeye başlamak isteyebilirsin. İçsel huzurunu bulmak adına doğaya çıkmak veya yalnız başına bir aktivite yapmak iyi gelecek. Kendini ifade etme arzun da yükseliyor; bu yüzden içindeki duyguları kağıda dökmek, resim yapmak ya da müzikle ilgilenmek harika bir çıkış yolu bulmanı sağlayabilir. Sosyal çevrendeki bazı kişilerle olan iletişimini gözden geçirmek isteyebilirsin. Belirsizliklerden kaçınarak kendini daha iyi hissedeceksin.
Bugün içsel bir güç hissedeceksin; kendini sahnede gibi hissetmek ve dikkat çekmek isteyebilirsin. Yaratıcılığın zirveye ulaşacak ve bu, hem kişisel hem de profesyonel hayatında olumlu geri dönüşler sağlayacak. Sosyal ilişkilerin canlanabilir, dostlarının ilgisini üzerinde toplayabilirsin. Ancak, biraz daha toleranslı olman gerekebilir; çünkü bazı anlaşmazlıklar ya da çatışmalar gündeme gelebilir. Sevgide ise derin ve tutkulu duygular ön planda. Kalbini açmayı ve hislerini ifade etmeyi unutma, çünkü bu gün, hedeflerini gerçeğe dönüştürmek için mükemmel bir zaman. Motivasyonun yüksek, yeni projelere adım atmak için cesaret bulabilirsin. Unutma, kendi ışığını yaymak için öncelikle kendine güvendiğinden emin olmalısın. Enerjin tüm günü kapsayacak bir çekim alanı oluşturacak, etrafındakileri de bilgilendirme şansını yakalayabilirsin. Kendine odaklanmayı ihmal etme, iç huzurunu korumak asıl başarıyı getirecek.
Detaylara olan düşkünlüğün, bugünün temelini oluşturacak. İşlerinle ilgili titizlikle yaklaştığın her sorunda verimliliğin artacak. Aynı zamanda, çevrendeki insanlarla olan iletişimini gözden geçirip, yapıcı bir bakış açısıyla yaklaştığında, beklemediğin olumlu tepkiler alabilirsin. İçsel huzurun seni yönlendirecek ve doğru kararlar almanı sağlayacak. Sağlığına dikkat etmeli, kendine zaman ayırmalısın. Öğrenmeye olan açlığın, yeni fırsatların kapısını aralayabilir. Yeteneklerini sergilemekten çekinme, bu şekilde kendini ifade etmenin sana getireceği faydaları hissedeceksin. Kesinlik ve düzen arayışınla, hedeflerine ulaşma yolunda kararlı adımlar atabilirsin.
Duygusal denge arayışın ön planda. İlişkilerin ve sosyal etkileşimlerin güzelleşiyor, insanlarla daha derin bağlar kurabilirsin. Bugün, iletişimde diplomasi ve nazik bir yaklaşım büyük önem taşıyor. Fikirlerini başkalarına aktarırken dikkatli ol, zira düşüncelerin beklenmedik bir etki yaratabilir. Bu, çatışmaların önüne geçmek için fırsat sunuyor.Kendinle ilgili bir şeyleri gözden geçirme zamanı. İçsel dünyanla barış içinde olmak, dış dünyadaki huzurunu artıracak. Aynı zamanda estetik ve sanatsal yönlerin ön plana çıkıyor; yaratıcı projelere yönelmek için harika bir zaman dilimindesin. Eğer hobilerinle ilgilenirsen, ruhunu besleyebilir ve mutluluğunu artırabilirsin.Finansal konulardaki kararlarında acele etmemek önemli. İyi bir değerlendirme ve analiz yaparak fırsatları değerlendirmelisin. Bugün kendini daha sosyal bir atmosferde bulabilir, ekip çalışmaları ve grup aktiviteleri ile motivasyonunu yükseltebilirsin. Kendine güven, özgünlüğünü sergilemekte ve başkalarına ilham vermekte senin için önemli bir anahtar olacak.
Derin düşüncelerin ve hislerin gün yüzüne çıkacağı bir zaman dilimindesin. İçsel yolculuğun seni daha güçlü bir yere taşıyor. Güven ve sadakat konularında bir sorgulama yaşanabilir. Bağlantıların derinleşme fırsatını yakalayabilirsin, ancak bazı eski yaraların tekrar açılması muhtemel. Rahatlamak ve içsel huzurunu bulmak için meditasyon veya doğa yürüyüşleri önerilir. Hislerinin derinliğine inmek, kararlarını daha net bir şekilde almanı sağlayacak. Yakın çevrendeki insanların duygusal ihtiyaçlarına duyarlılığın artmışken, onlara destek olman gerekebilir. Sosyal çevrende ilginç gelişmeler yaşanabilir; bu, yeni dostluklar veya profesyonel ortaklıklar getirebilir. Bugünün enerjisi, sezgilerini güçlendirip, hayallerin için harekete geçme cesaretini tetikleyebilir. Kendine güven; dönüşüm sürecindesin.
Bugün keşfetme arzun yüksek. Yeni deneyimlere açılmak, farklı bakış açıları edinmek harika bir yolculuğa çıkmana vesile olabilir. Eğitici bir kitap okumak ya da ilginç bir belgesel izlemek içsel huzurunu artırabilir. Sosyal ilişkilerinde ise beklenmedik gelişmeler yaşanabilir; arkadaşlarınla yapacağın sohbetler, yeni fırsatlar doğurabilir. Duygusal bağlarını güçlendirmek için samimi bir iletişim şart. Ancak, düşüncelerini ifade etmeden önce duygularını iyi analiz etmelisin. Harcamalarına dikkat et; ani bir alışveriş isteği seni maddi anlamda zorlayabilir. Kendine zaman ayırmayı unutma; doğdayken ya da bir hobinle ilgilenirken içsel enerjini yenileyebilirsin. Alışılmışın dışında bir şeyler denemek, kendini daha özgür hissetmene olanak tanıyacak. Hayatında çekimser kaldığın konularda cesur adımlar atmak için doğru zaman. Rahat ol, keyfini çıkarmayı öğren.
Bugün, kararlılığın ve azmin ön planda olduğu bir gün. Hedeflerine ulaşmak için gereken adımları atmak için içsel motivasyonunu bulabilirsin. İş hayatında, sana güvenenlerin beklentisini karşılamak üzeresin; bu durum, özgüvenini artıracak fakat baskı da yaratabilir. Bir sonraki aşama için net ve mantıklı bir plan yapman gerekiyor. Kendi sınırlarını zorlamadan, zamanı iyi kullanmalısın.Sosyal ilişkilerinde korumacı bir tavır takınmak isteyebilirsin; bu, sevdiğin insanlarla olan iletişimini etkileyebilir. Duygusal derinliklerini paylaşma ihtiyacı duyabilirsin fakat bunun için doğru anı beklemekte fayda var. Kendine karşı nazik olmayı unutma, tüm bu sorumlulukların arasında kendine alan aç.Akşam saatlerinde yaratıcı yönlerin öne çıkabilir; bir hobi veya sanatsal bir aktivite ile ilgilenmek, içsel huzurunu bulmana yardımcı olacaktır. Doğru dengeyi sağlarsan, stresini de azaltabilirsin. Unutma, adım adım ilerledikçe ulaştığın noktalar daha da anlam kazanacak.
Bugün, yenilikçi düşüncelerinin ve sıra dışı yaklaşımlarının ön plana çıkacağı bir gün. Başkalarına ilham verecek fikirler bulabilirsin. Sosyal çevrenle olan ilişkilerin güçlenecek; arkadaşlarınla ortak projeler üzerinde çalışmak, seni motive edecek. Ancak, kişisel alanına duyduğun ihtiyacı unutmamalısın. Kendi içsel sesine kulak vermek, yaratıcılığını besleyecek. Yeniliklere açıksın; bu fırsatları değerlendirirken, sezgilerine güvenmekte tereddüt etme. İçinde bulunduğun ruh hali, çevrendekilerle olan etkileşimlerini dönüştürebilir. Beklenmedik, heyecan verici olaylar gündeme gelebilir. Sosyal bağlantılarını güçlendirirken, farklı bakış açılarına açık olmak, seni daha da yenilikçi bir konuma getirebilir. Kendi değerin ve ilgi alanların üzerinde düşünmek, nihayetinde daha sağlıklı bir denge bulmana yardımcı olacak.
Bugün sezgilerin güçlü, içsel hislerin seni yönlendirecek. Duygusal derinliklere inmeye ve ilişkilerinde empati kurmaya hazır hissediyorsun. Çevrendeki insanların duygusal ihtiyaçlarını anlama kabiliyetin artıyor; bu durum, arkadaşlık ve aşk ilişkilerinde özel anlar yaratabilir. Yaratıcılığın tavan yapabilir, sanatsal projelere veya hobilerine yönelmek için harika bir gün. Ancak, gerçeklikten kaçma eğilimlerin olabilir, bu nedenle ayaklarını yere sağlam basmaya özen göster. Kendinle barışık olmak ve ruhsal dinginlik bulmak için meditasyon veya doğada vakit geçirmek iyi gelebilir. İçindeki iyilikseverlik duygusu, başkalarına yardım etme arzusunu artırıyor; hayırsever projelere katılmak ya da yakınlarına destek olmak için motive olabilirsin. Akşam saatlerinde, derin bağlantılar kurabileceğin bir sohbet veya tanışma söz konusu olabilir. Duygusal zenginliğini paylaşmak, karşındaki kişilerle yakınlaşmanı sağlayabilir.
