

Doktor Marshall B. Rosenberg’in (1934-2015) neredeyse ömrünü adadı diyebileceğimiz iletişim tekniği “Şiddetsiz İletişim” (Nonviolent Communication), evimizde ve toplum içinde yaşadığımız sorunların bir çoğunu çözebilecek nitelikte yol göstericiliğe sahip çok kapsamlı bir psikoloji kitabı özünde.

Tekniğin tüm detaylarını aynı isimli kitabında toplayan Rosenberg, şiddetsiz iletişim tekniğini en kısa haliyle “insanı gönülden vermeye yönelten bir iletişim yolu” olarak tanımlıyor: “Şiddetsiz iletişimi kendimizin ve karşımızdakinin derinlerindeki ihtiyacı duymak için kullandığımızda ilişkilerimizi yepyeni bir ışıkta algılamaya başlarız.” Söylemesi oldukça kolay; uygulaması ise bir o kadar zor olan her psikolojik yöntem gibi şiddetsiz iletişimi de bol farkındalık ve pratik ile hayatımıza kalıcı olarak almak kesinlikle mümkün görünüyor.
İletişimde kullandığımız dilin psikolojik derinliğini anlamak adına kitaptan birkaç örnek inceleyelim:
İfadeleri izleyen parantezler, eylemlerden (kendimiz yerine) kimi veya neyi sorumlu gördüğümüzü belirtir.
“Mecbur kaldığım için odamı temizledim.” (Özünde belirsiz kişisel olmayan güçleri suçluyoruz.)
“Alkolik olduğum için içiyorum.” (Durumumuzu, teşhisimizi veya kişisel veya psikolojik geçmişimizi suçluyoruz.)
“Çocuğuma sokağa kaçtığı için vurdum.” (Başkalarının eylemlerini suçluyoruz.)
“Patron bana söylediği için müşteriye yalan söyledim.” (Otoritenin emirlerini suçluyoruz.)
“Sigaraya tüm arkadaşlarım yaptığı için başladım.” (Grup baskısını suçluyoruz.)
“Bu ihlal için seni okuldan uzaklaştırmak zorundayım çünkü bu okul politikası.” (Kurumsal politikaları, kuralları ve düzenlemeleri suçluyoruz.)
Peki bunun nesi bu kadar derin?
Kullandığımız dil gerçeklik algımızı şekillendirir. Kelimenin tam anlamıyla, kullandığımız kelimeler dünyayı nasıl gördüğümüzü belirler. Belirli ifadeleri kullanmazsak, belirli şeyleri göremeyiz. Örneğin, “patronum beni deli ediyor” derseniz, gerçekten de başka birinin sizi “çıldırttığını” düşünürsünüz. Bunun yerine “Bu ilişkide istikrar ve tutarlılık istediğim için hayal kırıklığına uğradım” derseniz, kendinizi duygularınız üzerinde kontrol sahibi olarak görür ve ne istediğinizi açıkça belirtirsiniz. İkili ilişkiler seviyesinde bakıldığında kullandığımız çoğu cümlenin “ben” odağından çok “sen” odağında -yani kontrol edemediğimiz/içini asla tam bilemeyeceğimiz bir ikinci kişi odağında- olduğunu fark ederiz. “Mesajıma cevap vermeyerek beni ne kadar önemsediğini gösterdin” dediğimizde, derdimizi anlatmaya yönelik bir cümledense yargı içeren bir tespit cümlesi kurduğumuzun çoğu zaman farkında olmayız. Sağlıklı iletişim iki taraflı ilerleyen bir süreçtir ve asıl amaç anlaşmaktır. “Mesajıma cevap vermediğinde kendimi önemsiz hissettim, neden cevap vermediğini bilmek beni rahatlatacak.” gibi bir cümle kulağa didaktik ve günlük akışta çok yapay gibi gelse de pratikte kısa sürede doğru şekilde anlama ve anlaşmaya kapı açacaktır.
Yöntemi bizlere tanıtan Rosenberg’e göre doğru iletişimin 4 aşaması vardır:
1- Gözlem — olan biteni anlamak adına yargısızca gözlem yapmak gerekir
2- Duygu — nasıl hissettiğimizi de anlamak ve karşı tarafa hissettirmek gerekir
3- İhtiyaç — bu duygunun altında yatan karşılanmamış ihtiyaç nedir?
4- Talep — ihtiyaca yönelik spesifik bir eylem olmalıdır.
Bir cümle içinde kullanıldığında şöyle görünür:
“___ olduğunda, ___ hissediyorum, çünkü ___’ye ihtiyacım var. Bu nedenle, şimdi ___ istiyorum.”
Kurduğumuz cümlelerin kaçı emir içeriyor, kaçı rica; ya da kaç tanesinde çoktan yargılayıp etiketlediğimiz bir durumu aktarıyoruz, kaçında yargısızca anlamaya çalışıyoruz? Sadece bu soruları kendimize sorarak kavga ve öfke patlamalarından kaçınabilir, çözüme giden iletişim ağları kurmaya müsait hale gelebiliriz.
Şiddetsiz iletişim yolunu uygulamaya niyetlendiysek öncelikle beynimizin ürettiği duyguları ve düşünceleri ayırt edebiliyor olmamız gerekir. “Kendimi sorumluluk altında hissediyorum” cümlesindeki “hissediyorum” bir histen çok bir düşünceyi anlatır. Bir histen bahsederken “hissediyorum” diye eklemenize gerek bile kalmaz, tedirgin hissediyorum ile tedirginim yapılarının aynı şeyi anlatması, örneğin. Peki bu tespit iletişim sırasında neden önemlidir?
Beynimiz bir duygu ürettiğinde bunu karşılanmış ve karşılanmamış bir ihtiyaçtan referans alarak ortaya çıkarır. Gözlemlediğimiz üzere herkesin her duruma verdiği tepki aynı değildir, çünkü herkesin ihtiyaç şeması bir diğerininkinden farklı şekillenir. İhtiyaçlarımız karşılanmadığında acı içinde, bıkkın, hüzünlü, tükenmiş, usanmış veya hassas olabiliriz. Bir başkası ile tartıştığımızda büyük tepkilerimizin altında yatan sebebi anlaşılmamak olarak tanımlayabiliriz fakat bu tanımın kendi içinde yargı ve etiketleme içerdiğini belki de hiç bilmeyiz. Anlaşılmadığımız düşüncesini bir kenara alıp, ortaya çıkan duyguya ve sonrasında ihtiyaca odaklanırsak konunun karşımızdaki ile değil kendimiz ile ilgili olduğu farkındalığına erişebiliriz. Bu da bizi yargısız bir iletişime taşır.
“Şiddetsiz İletişim” sağlıklı birey ve toplumlar inşa etmek adına bireylerin özümsemesi gereken çözüm odaklı bir iletişim yöntemi olarak önerilmeye devam ediyor. Bir çocuğun ya da bir yetişkinin geçmişte kalmış çocukluğunun karşılanmış her ihtiyacı olumlu bir duyguyu besleyecek ve ne kadar olumlu duygu beslenirse o kadar çözüm odaklı iletişim ağları kurulabilecektir. Merak edenler için, Rosenberg’in yöntemini tüm detaylarıyla anlattığı, içinde şiddetsiz iletişim alıştırmaları ve psikolojik tanımlamalar barındıran kitabında çok daha detaylı bilgiye ulaşmak mümkün.
Bugün enerjin yüksek, etrafındaki herkesi etkileyebilirsin. Girişimci ruhunla yeni projelere adım atmak için uygun bir zaman. Risk almaktan çekinme, zira cesaretin seni başarıya götürecek. Ancak dikkat etmen gereken bir konu var; ilişkilerindeki sözlerin önemini unutma, başkalarının duygularını göz ardı etmemek en iyisi. İş hayatında beklenmedik fırsatlar karşına çıkabilir, değerlendirmek için hızlı ve etkili bir şekilde hareket etmelisin. Kendini ifade etme şeklin, içsel tutkun ve azminle birleştiğinde etrafındaki insanları da etkileyebilir. Kendi sınırlarını zorlamaktan çekinme, ancak sağlığına dikkat etmen gerektiği konusunda kendine hatırlatmalarda bulunmayı unutma. Bu dönemde maceraya atılmak seni yenileyebilir, yeni yerler keşfetmek ve farklı insanlarla tanışmak ruhuna iyi gelecek. Unutma, tutku ve motivasyon senin en güçlü silahların.
Finansal konularda beklenmedik gelişmeler gündeme gelebilir, bu durum bütçenizi gözden geçirmenizi gerektirebilir. Duygusal ilişkilerde ise samimi iletişim kurmanın önemini anlamanız gereken bir dönemdesiniz. Sevdiklerinizle daha derin bağlantılar kurmak, mevcut sorunların çözümüne yardımcı olabilir. Kendinizi yaratıcı projelere adamak, ruh halinizi olumlu yönde etkileyecek ve içsel tatmin sağlayacaktır. Sağlığınıza dikkat etmenin yanı sıra, doğayla bağlantı kurmak ruhsal dinginlik bulmanızı kolaylaştırabilir. Gün, hedeflerinize odaklanma ve bunlara ulaşma yolunda attığınız adımlar için elverişli. Sabırlı ve kararlı bir tutum sergilemek, beklediğiniz sonuçları almanıza yardımcı olacaktır. Sosyal çevrenizle olan etkileşimlerde olumlu gelişmeler yaşanabilir, yeni bağlantılar kurmak için iyi bir zaman.
Zihninde dolaşan düşüncelerle enerji dolusun. İletişim becerilerin artarken, arkadaşlarınla yapacağın sohbetler keyif verici olacak. Yeni insanlarla tanışma fırsatı karşına çıkabilir, sosyal çevrende heyecan verici dinamikler oluşturabilirsin. Ancak, dikkatini toplayamayabilirsin; bu durum bazen kaygıya neden olabilir. Duygularını ifade etmekte zorlanabilirsin, bu yüzden başkalarına açılmakta hevesli ol. Öğrenme isteğin artarken, yeni bilgiler edinmek için harika bir fırsattasın. İçsel keşifler yaparak, zihnindeki karmaşayı çözebilirsin. Bugün, sezgilerini dinlemek ve içsel sesine güvenmek için ideal bir zaman.
Duygusal derinliklerin bir kez daha su yüzüne çıkması olası. İçsel bir huzur arayışındasın, belki de geçmişin izlerini gün ışığına çıkartarak kendini daha iyi anlayabilirsin. Yakınlarınla olan ilişkilerde empati yeteneğin ön plana çıkacak; duygusal bağlarını güçlendirmek için güzel fırsatlar doğabilir. Gizli hislerini açıkça ifade etmekte zorlanabilirsin ama bu, başkaları tarafından anlaşılmadığın anlamına gelmiyor. Yaratıcılıkta da bir patlama yaşayabilir, sanatsal projelerde kendini bulabilirsin. Unutma ki, koruyucu doğanla sevdiklerini sarmalanmayı sürdürürken, kendine de bir miktar alan tanımayı ihmal etme. Geleceğe yönelik hayallerinin peşinden koşarken, anın tadını çıkarmayı da ihmal etmemelisin. Kalbinde oluşan duygusal dalgalanmalar, seni daha derin bir anlayışa yönlendirebilir.
Bugün, enerjinizi oldukça güçlü hissedeceksiniz. Özgüveninizin zirveye ulaşmasıyla birlikte, sosyal ortamlarda dikkatlerin üzerinde toplanması an meselesi. Öne çıkmak, liderlik vasıflarınızı göstermek için mükemmel bir zaman. Yaratıcılığınızı serbest bırakmakta ve sanatsal projelerinizi hayata geçirmek için ilham dolusunuz. İlişkilerde sıcaklık ve samimiyet arayışında olacaksınız; çevrenizdekilere destek olma isteği, manevi bağlarınızı güçlendirebilir. Aynı zamanda kendinize ayrılan zamanın önemini kavrayarak, kişisel gelişiminize yön vermek için fırsatlar yaratabilirsiniz. Hedeflerinizi belirlerken büyük düşünmekten çekinmeyin; evrensel enerjiler, hayallerinizi gerçekleştirmek için destek çekecek. Ancak, başkalarının görüşlerine karşı açık olun. Eleştirilerin bazıları yapıcı olabilir ve sizin gelişiminize katkıda bulunabilir. Sağlık konusunda ise düzenli beslenmeye ve fiziksel aktivitelere önem vermeniz gereken bir zaman dilimindesiniz. İç huzurunuzu sağlamak için bir nebze de olsa meditasyon veya doğada vakit geçirmek faydalı olabilir. Genel olarak, bugünün sunduğu fırsatları değerlendirirken, kalbinizi dinlemeyi unutmayın.
Detaylara verdiğin önem bugün seni bir adım öne taşıyabilir. İletişim kurduğun kişilerin düşüncelerini derinlemesine analiz etme yeteneğin, tartışmalarda senin avantajın olacak. İş veya proje konularında aldığın kararların, uzun vadede olumlu katkılar sağlayabilir. Üzerinde çalıştığın görevlerdeki titizliğin, başkalarının takdirini kazanmanı sağlayacak. Sağlığını ihmal etme, günlük alışkanlıklarını gözden geçirip bir denge kurmak faydalı olabilir. Kendine ayıracağın zaman, zihin ve beden sağlığın açısından gerekli. Sosyal ilişkilerinde ise sadık ve güvenilir olmanın getirileri karşılıklı anlayışa yol açabilir. Duygusal alanda içsel huzurunu korumak, çevrendekilerle olan etkileşimlerini daha olumlu hale getirecek. Unutma, bazen yavaşlamak, hız kazanmanın anahtarıdır.
Bugün, sosyal çevrenizle olan ilişkilerinizi gözden geçirmek için ideal bir zaman. İnsanlarla olan iletişiminizi güçlendirmek, sevgi ve dostluk bağlarınızı derinleştirmek isteyebilirsiniz. Karşılıklı anlayış ve empati, gününüzü aydınlatabilir. Bunun yanı sıra, estetik ve sanatsal konulara olan ilginiz artabilir; yeni bir proje veya hobi ile kendinizi ifade etme imkanı bulabilirsiniz. Duygusal dengeyi sağlamak için, içsel huzurunuzu korumaya çalışın. Kendi ihtiyaçlarınıza da önem vermeyi unutmayın; sevgi ve ilgiye layıksınız. Başkalarıyla olan etkileşimlerinizde, empati ve anlayışla yaklaşmak, olumlu sonuçlar doğurabilir. Bugün, güzellik ve zarafet arayışında ilerlerken, kendinizi ve başkalarını etkileme gücünüz artacak.
Derin duygular içindesin, içsel dünyanla yüzleşmek için bir fırsat bulabilirsin. Gizli kalmış düşünceler ve hisler yüzeye çıkabilir. Bu durum, ilişkilerinde daha samimi ve açık olmanı gerektirebilir. Kendini ifade etme konusunda cesur olmalı, duygularını paylaşmalısın. İş veya projelerle ilgili yaratıcılığın yükselişe geçebilir, bu da yeni ve yenilikçi yaklaşımlar geliştirmene yardımcı olacaktır. Ayrıca, başkalarının ihtiyaçlarına duyarlı olman, aradaki bağları güçlendirebilir. Ancak sınırlarını korumayı unutma; kendini savunmak ve dengenin bozulmamasını sağlamak önemli. Geçmişle ilgili bir mesele yeniden gündeme gelebilir; bu, içsel bir dönüşüm için bir anahtar olabilir. Kendine karşı nazik ol ve bu süreçte sabırlı kal. Hayatın derinliklerine dalarak, kendi içsel gücünü yeniden keşfetmek için bir yolculuğa çıkabilirsin.
Yeni fırsatlar kapıda. Hayatı daha geniş bir perspektiften görebilmek için zihinsel olarak kendini hazırlamalısın. Bireysel özgürlüğün sana ilham verecek, bu nedenle yeni projelere başlamak için cesaret bulabilirsin. Kendi inançların etrafında dönen bir iç yolculuğa çıkman, bu dönemde faydalı olacak. Ayrıca, sosyal bağlantıların güçlenecek; beraber zaman geçirdiğin insanlarla derin ve anlamlı tartışmalar yapabilirsin. Maceracı ruhun, seni farklı yerlere yönlendirebilir, belki de yeni bir seyahat planı yapmanın tam zamanı. Olumlu düşüncelerine odaklan, zira enerjin başkalarına da ilham verecek. Dikkatini çevrene çevirdiğinde, içsel huzuru bulmak için gereken dengeyi sağlamakta zorlanmayacaksın. Hayatta ne kadar çok şey öğrenmeye açık olursan, o kadar fazla zenginlikle karşılaşacaksın. İnan, senin için daha iyi günler yolda!
Bugün hedeflerine odaklanmak için güçlü bir enerjiye sahip olacaksın. İş ortamında sakin kalmalı ve kararlarını aceleye getirmemelisin. Kendi yeteneklerini ve güçlü yönlerini ortaya koyma fırsatları bulabilirsin. Uzun vadeli planlarını gözden geçirmek için mükemmel bir zaman; en güncel hedeflerinle ilgili stratejiler geliştirebilirsin. İçsel olarak kendini güçlü ve kararlı hissediyorsun, bu da seni çevrendekilere ilham verme konusunda etkili kılacak. Aşk hayatında iletişim önemli; duygularını açıkça ifade etmek, ilişkilerinde derinlik yaratabilir. Etrafındaki insanlarla güven inşa etmeye dikkat et, bu durum ilişkilerini daha sağlam temeller üzerine oturtmana yardımcı olacak. Kendine zaman ayırmayı ihmal etme; içsel huzurunu bulmak için birkaç anlık mola almayı düşünebilirsin.
Bugün, özgürlük arayışın ön planda. İlginç fikirler ve yenilikçi projeler peşindesin. Sosyal çevrenle olan etkileşimlerin, ilham verici sohbetler ve yeni bağlantılar kurma fırsatları getirebilir. İçsel motivasyonun artmış, bu da seni hedeflerine ulaşma konusunda kararlı kılıyor. Ancak, bazen bağımsızlığın nedeniyle başkalarının duygularını hesaba katmamaya dikkat etmelisin. Zaman zaman duygusal mesafeni koruma isteğin, ilişkilerde yanlış anlaşılmalara yol açabilir. Yenilikçi düşüncelerini paylaşmaktan çekinme; böylece çevrendekilerle derin bir anlayış kurabilirsin. Ayrıca, içsel huzurunu bulmak için doğayla vakit geçirmeye özen göstermelisin. Bugün alacağın kararlar uzun vadede fayda sağlayabilir; bu nedenle iç sesine kulak ver.
Duygusal derinlikler ve sezgisel zenginliklerin bugün öne çıkacak. Entellektüel derinlik arayışında olduğun anlar, yaratıcılığını besleyebilir. Aşk hayatında, samimi ve içten bir iletişim kurarak bağlarını güçlendirme fırsatı bulabilirsin. Biraz hayal gücüne ve romantizme yer açmak sana iyi gelecek. İş yerindeki projelere yaklaşımında intuitif olman, aklındaki fikirlerin gerçeğe dönüşmesine yardımcı olabilir. Kendine güven, içsel sesine kulak ver, bu sayede karmaşık durumları daha kolay anlayabilirsin. Sosyal ortamlarda karşına çıkacak fırsatları değerlendirmekten çekinme, yeni arkadaşlıklar ve ilham verici insanlarla tanışma şansı seni bekliyor. Unutma, içsel huzurun ve yaratıcılığın birbirine bağlı, bu dengeyi gözetmek bugün için kritik önem taşıyor.