Bir Sohbet Oluşturmak… Ve Sohbet İçinde Kalabilmek

Anlam kişinin iç dünyasında oluşur.

Kişi ifade etmedikçe olaylara ne anlam verdiğini anlayamazsınız. Anlam kişinin iç dünyasında oluşur; bu dünya kişinin ‘mahrem’ dünyasıdır.

Sohbet oluşturmak isteyen bir insan için bunun anlamı ne?

Bu şu demek oluyor: Kişinin ifade ettiklerinin dışında onun iç dünyasına anlam yükleme! Eğer kişinin ifade ettiklerinin ötesinde anlam yükleme durumunda kalıyorsan, o zaman, yüklediğin anlamı ifade ederken kişiye sor, “bu anlamı ben yüklüyorum, gerçekten bu senin düşünce ve duygunu ifade ediyor mu, doğru mu?” diye sor.

26 Nisan 2007’de “Sizin Söylemek İstedikleriniz” köşesinde bir bayanın şu mektubu yayınlandı:

Hayal Kırıklığı / Merhaba, 96 yılında Beymen’de yapılan etkinliklerinize katılma şansım olmuştu… Orada öğrendiklerimden büyük bir mutlulukla ayrılmıştım… Anlattıklarınızı anladıklarımı yaşamımda uygulamaya çalıştım… Uzun zaman sonra sizi Akmerkez’de gördüm… O anda hemen yanınıza gelip tekrar teşekkür etmek ya da selamlamak istedim… Fakat yüzünüzde o kadar sert yanına yaklaştırmayan bir ifade vardı ki çok şaşırdım… Hayal kırıklığına uğradım… Bize öğrettikleriyle davranışları farklı diye… Hani değer verme, görme fark etme… Bugün yazınızı okudum… Yazmak istedim… Sevgiler Gönderen: DENIZ (Ev hanımı) ~ 26.04.2007

Önce Deniz Hanım’dan o günkü görünümümden dolayı özür dilemek ve bu konuda iki anımı paylaşmak istiyorum.

İlk anım yıllar önce Levent Çarşısı’nda yaşadığım bir olaydan. Karşıya geçmek üzere yol kenarında bekliyor ve gelen araçları gözetliyor, akan araçlar arasında münasip bir aralık bulup karşıya geçmek için bekliyordum. Yanımdan geçen bir aracın arkasında oturan bir çocuk bana baktı ve yüzünü somurtarak benim yüzümü taklit etti.

Bunu hiç unutamıyorum. Birdenbire yüzümün ne şekilde olduğunun ve nasıl göründüğünün farkına vardım ve kendi kendime gülümsedim. “Doğan sen kafan meşgulken asık suratlı biri olarak görünüyorsun; bunu unutma ve güler yüzlü olmaya dikkat et!” şeklinde düşündüğümü anımsıyorum.

Bu kararımı her zaman uygulayamıyorum ki, yıllar sonra Kaliforniya’da bir süpermarkete alışveriş yaparken bir orta yaşlı Amerikalı kadın yanımdan geçerken bana laf atarcasına şunu söyledi: “İnsanın ne kadar derdi de olsa, sosyal ortamlarda asık suratla gezmeme nezaketini gösterebilmeli.” Bu lafın benim için söylendiğini o an değil, ama 15-20 saniye sonra anladım. Ve hemen Levent Çarşısı’ndaki küçük kızın suratıyla söylemek istediği mesajı hatırladım.

Seminer verirken ve televizyon programlarında yüz ifademin çok farkındayım ve bilinçli olarak mutlu ve sevecen bir insan olarak görünmeye özen gösteririm.

Ama öyle anlaşılıyor ki, yorgun olduğumda ya da kafam meşgulken doğal görünüşüm asık suratlı ve sevecen değil.

Tabii Akmerkez’de beni gören bayanın gelip bana, “gerçekten asık suratlı mısın, yoksa görünüşün mü öyle?” diye sorma şansı yoktu. Ayrıca beni daha önce seminer ortamında ‘güler yüzlü’ biri olarak tanıdığı için asık suratlı oluşumu kendi şahsına yönelmiş bir davranış olarak algılaması çok doğaldı.

Burada en güzel ve erdemli davranış Deniz Hanım’ın bana yazarak kırgınlığını ifade etmesi oldu. Bu davranış bana gerçekten değer verdiğini gösterdi. Beni kolayca harcamadı. Kırgınlığını ifade etti. Son kelimesine dikkat edin.

Umarım bu yazılarımı okumaya devam eder ve bu sitede onunla sohbet için kalmaya devam ederiz.

Bu yazımı okurlarımla bazı düşüncelerimi paylaşarak bitirmek istiyorum.

İlki lütfen kişilerin görünüşünün ötesinde farklı bir iç dünyaları olabileceği ihtimalini hatırlamaya çalışın.

İkincisi, “söylemek istedikleriniz” kısmına gönderdiğiniz ve “sizden gelenler” kısmında yayınlananlarla ilgili söylemek istediklerim var:

Adını vermeyi uygun görmediğim bir arkadaş şöyle yazmış:

Başlık: Okuyup okuyup, Fikir üretememek!

Yorum: Yorum yapıyoruz ama sizin düşünce yapınızla örtüşmediğinden olsa gerek, yayınlama nezaketini göstermiyorsunuz, madem yayınlamayacaksınız, niçin yazmamızı istiyorsunuz, yoksa yazılarımızın içeriği bastan aşağı sizi yüceltmek mi olmalı? Bu siteye geliş amacım, fenomen sergilemekti ama, görüyorum ki herkes sürekli, Sayın Cüceloğlu’na hayranlık sunmakta, şükran bildirmekte, ama fikir üretimi yok! Filozof yok (katılımcılardan)! İyi de bu kadar kitap okunsun fakat fikir üretme aşamasına gelinemesin! Bu bir çelişkidir! Saygılarımla!

Bu arkadaşın gözüyle baktığım zaman neden böyle gördüğünü anlayabiliyorum. Bu köşede bir yazının yayınlanabilmesi için bazı temel konulara dikkat ediyoruz. Bunları şöyle sıralayabiliriz: bir ideolojinin, dinin, politik görüşün, derneğin lehinde ya da aleyhinde propagandası yapılmaması, kişilerin temel hak ve özgürlüklerine saldırılmaması, fikir üretme adına dedikodu yapılmaması, kendi kişisel sorunlarını sergilememesi, temel ahlak ve etik değerlerine ters düşmemesi.

Bu arkadaşıma buradan sesleniyorum, lütfen kendi felsefi düşüncelerini yukarıda sıraladığım temel özellikleri dikkate alarak yazsın, büyük bir memnuniyetle diğer okurlarımızla paylaşmak isteriz. Ben bu arkadaşımın ifade etmeye çalıştığı farklı felsefi boyutların ve derinliklerin bu siteye yakışacağını düşünüyorum ve yer almasını gerçekten isterim.

Şunu da itiraf edeyim; hakkımda yazılı birçok övgü yazılarını okurken ben de rahatsız oluyor ve oturduğum yerde kıvranıyorum. Ama yazan kişinin gerçekten hiçbir menfaati olmadan bunları yazdığını ve yazdıklarının tümünü gerçekten hissettiğini biliyorum. Duygu ve düşüncelerini böylesine yazan birinin yazısını yayınlamamanın da “büyük kabalık” olacağını düşünüyorum. Bir önerim bu tür övgü yazılarının doğrudan bana özel olarak yazılması, paylaşılacak kısma yazılmaması olur. Yeni öneriler varsa dinlemeye açığım.

Bugün paylaşmak istediğim bir üçüncü etkileşim daha var; yine adını vermek istemediğim bir okurum şöyle yazmış:

Merhaba hocam;

Sizinle tanışmamız İçimizdeki Biz adlı eserinizi okumamla gerçekleşti. Bende çok büyük etkiler yarattı ve diğer yayınlarınızı da takip ediyorum… Çevremde sizi ve eserlerinizi takdim ederken bir takım karşıt görüşlerle karşılaşıyorum. Bunun en başında sizin hayatınızın büyük bir kısmını Amerika da geçirdiğinize dair ve Türk kültürüne uzak olduğunuzu ve evlilik hususundaki yabancı kişi ile beraber olmanız hususunda yayınlarınıza bir itimatsızlık söz konusu… Beni bu konuda bilgilendirirseniz çok sevinirim. Üslupta hata var ise affınıza sığınıyorum… Sevgilerimle.

Bu okuruma yazdığım mektubu sizinle paylaşmak istiyorum:

Değerli ………… Bey,

Bana samimiyetle yazdığınız için teşekkür ederim. Benim yaşamımla ilgili kitap, “İnsanı Ararken” adı altında İş Bankası Kültür Yayınları’ndan çıktı. Ben aslında sıradan bir insanım; farkında olmadan yaptığım hatalardan öğrendiklerimi başkalarıyla paylaşmak istiyorum. Benim için önemli olan insan olmak ve “niyetin saflığı” diye düşünüyorum. Siz benden değil, düşüncelerimden yararlanacaksınız. O düşüncelerin size yararlı ya da zararlı olacağına sizin aklınız ve vicdanınız karar verebilecek güçte değil mi? Birisinden fetva mı almanız gerekiyor? Bana yazdığınız ve samimiyetiniz için tekrar teşekkür ederim. Umarım gönlünüzce bir yolculuğunuz olur.

Dostlukla, Doğan Cüceloğlu

Bu kişiden başka bir mektup almadım. Umarım yazdıklarım işine yaramıştır.

Bu ayın kitabına bir göz atmayı unutmayın.

Önümüzdeki hafta buluşmak dileğiyle,

Doğan Cüceloğlu (29.04.2007)