1
– Pandemi sürecindeki gözlemleriniz nedir?
Corona herkese eşit davranıyor ve aynı şekilde tehdit ediyor. Eşit olmayan şey hali hazırdaki eşitsizliğimiz işte, bunun acılarını çekiyoruz. Ekonomik eşitsizliğin dışa vurumu insanları zorladı bu döneminde. Hepimizi ayı şekilde evde olmaya zorluyor ama bazılarımız kalabalık dolmuşlara binip işe gitmek zorunda. “Açlık mı, corona mı” dediğinizde açlık daha kötü. Corona, hali hazırdaki maddi eşitsizliğimizi yüzümüze vurdu. Keşke herkes evinde oturabilecek maddi imkana sahip olabilse. Bu insanları harap etti.
DERİN EKONOMİK YARILMA
– Ünlü sanatçılar da ‘Sıkıntı yaşıyoruz’ dedi.
Aslında herkes kendi ülkesinde ne olup bittiğini görmüş oldu bu süreçte. Corona şapkayı düşürdü, keller göründü. Derin bir ekonomik yarılma içinde olduğumuzu gördük. Biri ayda 5 marka çanta alırken 4’e düştü diye sıkıntı yaşıyor olabilir. Ama öbürü eve 5 ekmek alırken 4’e düşünce, çocuklarının karnı doymadığı için sıkıntı yaşıyor. Dolayısıyla burada büyük eşitsizliği görmüş olduk ve bazı insanlar şikayet ederken ayıp etmiş oldu. Bir takım konserler yapıp izlenmese de o 1 saatlik çekimler için dev paralar ödendi. Ama tiyatrolara “Bin lira verelim mi” gibi sadaka bile diyemeyeceğimiz yardımlar yapıldı. Bizde çok popüler sanatçılara önem veriliyormuş, hemen onlara yardım yapıldı ki iki çanta eksik alıp bunalıma girmesinler diye. Ne yazık ki emeğe saygı duymadığımızı, değer vermediğimizi gördük coronada.
Berna Laçin, salgınla birlikte dünyaya mutsuzluğun hakim olduğunu belirterek, “O kadar çaresiz bir mutsuzluktu ki, o sırada mutlu olmak bir vicdan azabına dönüşmeye başladı. Aynı akıntıya ben de kapılıyorum insanlarla” dedi.
Laçin, bir işe yaramak için ‘sürüntü almayı’ öğrenmeyi düşünmüş.
Berna Laçin, pandemi sürecinde yaşadıklarını şöyle anlattı: “Tiyatromun en yoğun dönemindeydim. Takvimimde bir günüm bile boş değildi. ‘Allah’ım ben bunun altından nasıl kalkacağım’ derken son oyunumuzu oynadık ve hiçbir işimin olmadığı bir döneme geçtim. İnsan atıl kaldığını hissediyor. Zor ve açıkçası bunalımlı oldu. İnsanın bir işe yaradığını bilmesi güzel. Sanatla bağın kopması, hakikaten duvara çarpmış gibi oldum pandemide.”
Berna Laçin, pandemi sürecinde yaşadıklarını şöyle anlattı: “Tiyatromun en yoğun dönemindeydim. Takvimimde bir günüm bile boş değildi. ‘Allah’ım ben bunun altından nasıl kalkacağım’ derken son oyunumuzu oynadık ve hiçbir işimin olmadığı bir döneme geçtim. İnsan atıl kaldığını hissediyor. Zor ve açıkçası bunalımlı oldu. İnsanın bir işe yaradığını bilmesi güzel. Sanatla bağın kopması, hakikaten duvara çarpmış gibi oldum pandemide.”
– Tek kişilik oyununuz Hayal Satıcısı çok konuşuldu hatta engellenmek istedi.
30 yıldır tiyatroya emek verdim ama tiyatro da bana emek verdi. Ben de hem seyirciye hem tiyatroya ahde vefa olarak düşündüm ki sosyal meseleyi anlatan bir oyun yapalım dedim. Kadınım ve öncelikle kadın meselesine eğilen bir oyun yapmam uygun düşerdi. O yüzden de kadın meselesine, kadın yarasına bakan bir oyun yaptım. Daha oynadığım 10. oyunda kıyametler koptu. Kadınlar Günü’nde kadına şiddete karşı oyunumla gittiğim Samsun’da Ordu’da yasaklarla karşılaştım. Çünkü ülkedeki erk ve erkek egemen kültür kendini o kadar haklı buluyor ki. Bir kadının dik duruşu kadar deli edecek bir şey yok bu bakıştaki insanları. Ama hepsini atlattım ve oyunumu oynadım. Yasaklanamadım ve seyircide katlanarak büyüdü. Biz 350 bilet sattığımız yerde yasaklanınca bini geçtik. 30. yılımda bunu yaşamam çok keyifli oldu. Tiyatroyla ülkeme faydalı bir şey yapabildiğim için ayrıca mutlu oldum. Ben halkın derdini dile getiren bir sanatı icra ediyorum. Görevi bu olan bir sanat tiyatro; ayna tutmak. Halkın, vatandaşın, insanın iyi kötü her şeyini, tüm dertlerini, eğlencesine, her şeyine ayna tutmak ve ben bunu yapabiliyorum. 30 yıl önceye dönsem yine aynı şeyi yaparım, bu benim ve başka türlü var olamam.
Berna Laçin tiyatroya 30 yıldır emek veren bir sanatçı. 30 yıl önceye dönse yine aynı şeyi yapacağını söylüyor.
KESER DÖNDÜ, ONLARI BİÇTİ
– Bu süreçte bu kadarı da pes dediğiniz oldu mu?
“Kadına şiddete hayır” diyen bir oyunla engelleniyorum. Niye? “O da çok dik duruyor”, “Onun da boynunu bükmeyi biz biliriz” filan diyen kraldan çok kralcılar yüzünden. O zamanlar “Bu kadarına da pes artık, insan kendine bunu yapmaz” dedim. Ama keser döndü sap döndü, onları biçti ve bana bunu yapan kişi partiden ihraç edildi 3 ay sonra. Bu kadar çabuk beklemiyordum. İnsan dik ve dürüst duracak. Çok çamur atılıyor, başıma gelmedik kalmıyor, davalar görüyorum ama işte hepsi akıp gidiyor sonunda. Senin söylediğin doğruysa o da bir gün ortaya çıkıyor. Tıpkı yalanların, yanlışların ortaya çıktığı gibi.
AMBARGOYLA TARİHE GEÇTİM
– Bir de televizyon ambargonuz var ki, bir ilk…
Televizyonculukta resmi açıklamayla ilk kez ambargo uygulanan sanatçı oldum Türkiye’de, tarihe geçtim. Şaka gibi yani özel televizyon tarihinde yok. TRT bunu gizli yapardı. O da hani ihtilal döneminde falan, bu kadar açık “Biz bunu mimledik” demediler. Bana aleni söylediler. Bir de bir sürü iftira ve yalanla söylediler. Bunun halkla ilgisi yok. Her zaman tek durduğum noktanın, halkın tarafı olduğunu gayet iyi biliyorlar. Hani kimse de bu kadar halkı küçümsemesin artık, görüyorlar onlar da.
– Konuyu yargıya taşıdınız. Kazanırsanız ne yapacaksınız?
Ben bu konuyu onur meselesi yaptım. Diyeceksin ki “Berna ya hiç sen kazanabilir misin? Bak ne kadar güçlü bir medya grubu var…” Mesele o değil ki mesele savaşmanın kendisidir. Mesele mücadeleden vazgeçmemektir. Ben bu yolu gideceğim. Manevi tazminat davası açtım. Çünkü benimle ilgili bütün yalanları ispata davet ediyorum. Değilse de bedelini ödemelerini istiyorum. Çünkü ben üzüldüm. Kazanırsam, tazminatı da bağışlayacağım. Kız çocuklarının eğitimi için olur, hali hazırda meslek hastalığı sayılmayan doktorlarımızın çocuklarının eğitimi için olur.
Berna Laçin gelecekten umutlu. “Her şey güzel olacak yaa, inşallah” diyor.
– ‘Hayal Satıcısı’ndaki Falcı Serpil ile kadına şiddet yarasına ayna tutuyorsunuz…
Falcı Serpil acayip bir karakter. Çalışırken, orta oyunuyla modern tiyatroyu birleştirmeyi hedefledim. Genelde güldürerek anlatıyor ve herkesi taşlıyor. İnsanların gelip “Güldük, ağladık, tokat yedik, serseme döndük” dedikleri bir oyun. İnteraktif ve her gelen seyirciyle yeniden doğuyor. Çok değişik bir etki alanı var. Böyle kafaya vurarak bir şey söylemiyor, “İlla acıtayım, çok ağlatayım” demiyor. Zaten yaşananlar o kadar acı ve kimi zaman o kadar inanılmaz ki sadece buna ayna tutmak yeterli oluyor. Tabii ki bu işler böyle bugünden yarına düzelmeyecek ama yapmamız gereken tek şey vazgeçmemek, mücadeleden vazgeçmemek.
– 2021 için bir planlar listeniz var mı?
Şu corona gittiği an en büyük hayalim hem ‘Hoş geldin Boyacı’nın yarım kalan Avrupa turnesi tamamlamak istiyorum. Hem de Falcı Serpil’le birlikte bu ülkedeki yaşanan her şeyi şehir, şehir, kapı kapı gezip anlatmak istiyorum. Oyunu gündeme göre sürekli güncelliyorum. Yazmakla ilgili de bazı planlarım var.
Enerjin yüksek, macera arayışında olabilirsin. Bugün, yeni bir projeye veya ilginç bir aktiviteye adım atmak için mükemmel bir zaman. Sosyal ilişkilerde cesaretini göstermekten çekinme; tanıştığın insanlarla kuracağın bağlar senin için faydalı olabilir. Ancak, ani tepkilerden kaçınmakta fayda var. Sabırlı ve düşünceli olmaya özen gösterirsen, karşına çıkarılan fırsatları daha iyi değerlendirebilirsin. İçsel motivasyonuna odaklan ve hedeflerine ulaşmak için gereken kararlılığı göster. Kendini keşfetmek için biraz zaman ayırmayı unutma; bu, ruhunun yeniden canlanmasını sağlayabilir.
Sabah saatlerinde kendini huzurlu ve dengede hissetmek istemen oldukça doğal. Kendinle barışık olduğun anlar, oluşan baskılardan uzaklaşmana yardımcı olacak. Aşk hayatında beklediğin sürprizler kapını çalabilir; bu durum, hislerinin derinleşmesine yol açabilir. İlişkilerde net olmak, yanlış anlamalardan kaçınmana yardımcı olacaktır. Mali konularda ise daha temkinli olman gereken bir dönemdesin. Yatırımlarınla ilgili aceleci kararlar vermekten kaçınmalısın. Havada dolanan fırsatları dikkatlice değerlendirmek, yararına olacaktır. Sosyal hayatında ise eski dostlarla bir araya gelme arzusu içinde olabilirsin. Geçmişteki güzel anıları tazelemek, bugünün getirdiği stresi azaltmana yardımcı olacak. Spor veya sanat gibi fiziksel aktiviteler, hem bedenini hem zihnini canlandıracak, enerjini artıracaktır. Kendine karşı nazik olmayı unutma; içsel huzurun, dış dünyada nasıl hissettiğinle doğrudan bağlantılı. Duygusal dengeyi sağlamak, bu dönemde seni oldukça güçlendirecektir.
Zihinsel enerjinin yüksek olduğu, merakın ve öğrenme isteğinin doruğa çıktığı bir dönemdesin. Yeni bilgiler edinmek, farklı bakış açıları geliştirmek için mükemmel bir zaman. Sosyal ortamlarda etkileyici ve çekici bir enerji yayarak dikkatleri üzerine çekebilirsin. İletişim becerilerin sayesinde çevrendekilerle derin ve anlamlı tartışmalara girebilir, yeni bağlantılar kurabilirsin. Ancak, zihninin dağılmaması için odaklanmaya özen göstermelisin; çünkü birden fazla konuyla ilgilenme arzusu seni savrulmaya itebilir. Duygusal ilişkilerde ise, görünürdeki yüzeysel sohbetlerin ötesine geçmek isteyebilirsin. Bu, özellikle sevdiğin insanlarla olan ilişkilerini derinleştirecek fırsatlar sunabilir. Şu anki tutkulu ve enerjik yapın, seni etkileşimlerde cesur olmaya yönlendirecek. Her anı değerlendirdiğinde, yeni fırsatlar kapını çalabilir; unutma, yaratıcılığını ortaya koymak için yeni projelere yönelmek de iyi bir fikirdir. Kendini ifade etmek için sanat dallarına, yazıya veya sosyal medyaya yönelmenin, ruhunu besleyeceği bir dönemdesin. Sadece içsel merakına odaklan ve tavsiyelerine kulak ver. Kendine olan güvenin, etrafındaki kişileri de etkileyebilir; bu yüzden içsel sesine güvenmeyi unutma.
Duygusal derinliklerin ve içsel dünyanın ön planda olacağı bir gün. Geçmişe dönük anılar zihninde canlanabilir; bu da bazı duygusal dalgalanmalara yol açabilir. Ailevi ilişkilerde hassas bir dönemdesin, bağlarını güçlendirmek, sevdiklerinle iletişimini derinleştirmek için fırsat yaratmalısın. İçsel huzuru bulmak adına doğayla iç içe zaman geçirebilir, meditasyon ya da yaratıcı aktivitelerle ruhunu besleyebilirsin. Karşılaştığın sorunlarla başa çıkma konusunda oldukça sezgisel olacaksın; içgüdülerine güven. Kendine zaman ayırmayı unutma, kendi ihtiyaçlarını ön planda tutmalısın. Başkalarına karşı duyarlı olmanın, duygusal dengeyi korumana katkı sağlayacak. İletişim ve empati yoluyla sevgi dolu bir ortam yaratmak mümkün.
Parlak bir gün seni bekliyor. Enerjin yüksek; çevrendekilere ilham verebilir, liderlik özelliklerini öne çıkarabilirsin. Sosyal etkileşimler güçlü, yeni insanlarla tanışmak veya eski dostlarla bir araya gelmek için harika bir zaman. Kendini ifade etme isteğin artmış; yaratıcı projelere yönelmek, sanatsal becerilerini sergilemek için uygun bir dönemdesin. Romantik ilişkilerde tutku dolu anlar söz konusu. Duygularını açıkça ifade etmekten çekinme; bu, bağlarını daha da güçlendirmeni sağlayacak. Ancak, aşırı gurur ve kibirden kaçınmak önemli. Yavaşla ve kendine karşı nazik ol; bazen sadece dinlenmek, yeni fikirler için alan açar. Anlık kararlar almak yerine, sezgini dinle, hislerinle uyum içinde ol. Hayatının farklı alanlarında yenilikler deneyimleyebilirsin. Emek verdiğin projelerde beklediğinden daha iyi sonuçlar alabilirsin. Unutma, içindeki ateşi beslemek ve tutkularının peşinden koşmak, seni zirveye taşıyacak.
Detaylara odaklanma ve pratik düşünme yeteneğin bugün daha da belirginleşiyor. Küçük ayrıntılar büyük sonuçlar doğurabilir. Çevrendeki insanların ihtiyaçlarını anlamak adına empati kurmak sana önemli fırsatlar sunacak. İş ve sağlık konularında dikkatli olmalı, aşırı eleştirel olmaktan kaçınmalısın. Problemleri çözmek için analitik bir yaklaşım sergilemekte zorlanmayacaksın. Kendi içsel huzurunu sağlamaya yönelik çabaların, başkalarına ilham verebilir. Sosyal ilişkilerde daha fazla iletişim kurmak için adım atmak, gereken destekleri almanı kolaylaştırabilir. Kendine karşı nazik olmayı unutma; öz bakımına zaman ayırmak, zihinsel ve fiziksel sağlığını iyileştirecek. Akşam saatlerinde iç huzurunu bulmak adına meditasyon veya yürüyüş gibi rahatlatıcı aktiviteler tercih edebilirsin.
Sosyal ilişkilerdeki denge ve uyum arayışın, çevrendeki kişilerle olan etkileşimlerini belirleyecek. Gün boyunca çeşitli insanlarla etkileşimde bulunmak, sana ilham verebilirken, bazı tartışmalara da yol açabilir. İlişkilerde olduğu kadar, kişisel hedeflerinde de cesaret ve kararlılık göstermeye hazır olmalısın. Bugün, içsel huzurunu sağlamak adına yaratıcı bir projeyle uğraşmak, kendini daha iyi hissetmene yardımcı olabilir. Duygularını açıkça ifade etmekten çekinme; bu, bağlarını güçlendirebilir. Aynı zamanda, başkalarının bakış açılarına da açık olmanı öneririm; bu, sana yeni ve ilginç perspektifler kazandırabilir. Eğlenceli anlar yaşama olasılığın yüksek, bu fırsatları değerlendirmekten çekinme.
Son derece karizmatik bir enerjiyle dolup taşıyorsun. Bugün sezgilerin güçlü, içsel hislerinle hareket etme fırsatı bulabilirsin. Duygusal derinliklere dalmak, başkalarıyla olan ilişkilerini güçlü bir şekilde dönüştürebilir. Güven konularına dikkat etmelisin; dış dünyaya karşı sert bir tavır sergilemek yerine, duygularını paylaşmak daha olumlu sonuçlar doğurabilir. Gizli kalmış her şey gün yüzüne çıkabilir, bu nedenle yanındaki insanların niyetlerini sorgulamakta fayda var. İçsel huzuru sağlama arayışındasın, ruhsal bir dönüşüm sürecine girebilirsin. Yeni bağlantılar kurma ihtimalin yüksek; bu bağlantılar, hayatında beklenmedik bir etki yaratacak. İletişimde daha açık ve samimi olman, zorlukların üstesinden gelmende yardımcı olacaktır. Kendine ve çevrene duyduğun güveni artırmak için, kriz anlarında soğukkanlı kalmaya çalış. Kendini biraz daha ifade edebilmek, çevrendekilere duygularını açmak için uygun bir gün. Sonuçlar beklentinin ötesinde tatmin edici olabilir. Kendini geliştirmek ve en derin isteklerine ulaşmak için bugünü bir fırsat olarak gör.
Bugün özgürlüğün ve maceranın ön planda olduğu bir gün seni bekliyor. Yeni deneyimlere açık ol ve sınırlarını zorlamak için cesaret bul. Kendini ifade etme şeklin, çevrendekilerin ilgisini çekecek. Gelişen olaylar, hayal gücünü canlandıracak ve farklı bakış açıları kazanmanı sağlayacak. Seyahat veya yeni bir öğrenim fırsatı gün içerisinde karşına çıkabilir; bu tarz fırsatların peşinden gitmekte fayda var. İlişkilerinde samimiyet ve dürüstlük ön planda olacak, duygularını açıkça ifade etmekten çekinme. Duygusal derinlikler seni çekse de, serin kanlı kalmak ve mantığını kullanmak dengeni korumana yardımcı olacak. Yenilikler en çok seni heyecanlandıracak; risk almaktan korkmamalısın.
Kendine olan güvenin artıyor; iş ve kariyer konularında yürütmekte olduğun projelerde sağduyulu ve kararlı adımlar atmak üzere ilham alıyorsun. Sorumlulukların fazla gelebilir, ancak bu durum seni güçlendiriyor. Bugün, belki de sosyal çevrenin beklentileri ile kendi hedeflerin arasında bir denge kurmayı başarabilirsin. Duygusal açıdan sakin kalmak, zorlanabileceğin bir süreçte önemli. Öte yandan, ailevi ilişkilerde de iletişimi güçlendirmek adına adımlar atmak isteyebilirsin; sevdiklerinle geçmişte tartıştığın konuları derinlemesine ele almak, sağlıklı bir bağ kurmanı sağlıyor. İçsel huzurunu bulmak ve stresten uzaklaşmak için zaman ayırmalısın. Güne başlarken kendine küçük de olsa bir ödül vermek, motivasyonunu artırabilir. Unutma, başarılarının ardında sıkı çalışmanın ve azmin yer aldığını hissetmek, senin için tatmin edici bir deneyim olacaktır.
Bugün yenilikçi fikirlerin ve yaratıcılığının doruk noktasına ulaşabilir. Sosyal çevrende ilginç bağlantılar kurma şansını yakalayabilirsin. Bir grup aktivitesine katılmak, ilham verici insanlarla tanışmanı sağlayabilir. Düşüncelerinin farklılığı sayesinde, sıradanlıktan uzaklaşmayı başaracaksın. Ancak, duygusal derinlerde biraz dalgalanma hissedebilirsin. İçsel hislerinle yüzleşmek, kendi potansiyelini keşfetmene yardımcı olacak. İleriye dönük büyük adımlar atmak için cesaretini topla, belirsizliklere karşı duygu durumunu dengelemeye odaklan. Empati göster ve başkalarının bakış açılarına açık ol. Hepsinin parçası olduğun bu evrende, senin farklılığın ile bir araya gelen seslerin, özgürlük yolunda büyük bir tutku yaratacak.
Duygular derinleşiyor, içsel dünya ile dışsal dünya arasında bir denge kurma çabası içerisindesin. Hayal gücün canlı, yaratıcılığın ön planda. İçsel sesine kulak vermek, sana rehberlik edecek. Başkalarının duygularını anlama yeteneğin güçlü. Bu sayede, ilişkilerinde derin bağlar kurabilir, empati yoluyla önemli kavramlar keşfedebilirsin. Ancak, sınırlarını çizmeyi unutma, aşırı duygusal yükler altında kalabilirsin. Kendin için küçük molalar ayırmak, zihinsel ve ruhsal olarak yeniden enerji toplamana yardımcı olacak. Sevgi dolu bir tutumla çevrendekilere yaklaşırken, kendi ihtiyaçlarını göz ardı etme. Hayallerin için yaptığın çalışmalar, ufukta güzel fırsatların habercisi olabilir. Şimdi, ruhsal olarak kendini yeniden ifade etme zamanıdır.
