1
– Pandemi sürecindeki gözlemleriniz nedir?
Corona herkese eşit davranıyor ve aynı şekilde tehdit ediyor. Eşit olmayan şey hali hazırdaki eşitsizliğimiz işte, bunun acılarını çekiyoruz. Ekonomik eşitsizliğin dışa vurumu insanları zorladı bu döneminde. Hepimizi ayı şekilde evde olmaya zorluyor ama bazılarımız kalabalık dolmuşlara binip işe gitmek zorunda. “Açlık mı, corona mı” dediğinizde açlık daha kötü. Corona, hali hazırdaki maddi eşitsizliğimizi yüzümüze vurdu. Keşke herkes evinde oturabilecek maddi imkana sahip olabilse. Bu insanları harap etti.
DERİN EKONOMİK YARILMA
– Ünlü sanatçılar da ‘Sıkıntı yaşıyoruz’ dedi.
Aslında herkes kendi ülkesinde ne olup bittiğini görmüş oldu bu süreçte. Corona şapkayı düşürdü, keller göründü. Derin bir ekonomik yarılma içinde olduğumuzu gördük. Biri ayda 5 marka çanta alırken 4’e düştü diye sıkıntı yaşıyor olabilir. Ama öbürü eve 5 ekmek alırken 4’e düşünce, çocuklarının karnı doymadığı için sıkıntı yaşıyor. Dolayısıyla burada büyük eşitsizliği görmüş olduk ve bazı insanlar şikayet ederken ayıp etmiş oldu. Bir takım konserler yapıp izlenmese de o 1 saatlik çekimler için dev paralar ödendi. Ama tiyatrolara “Bin lira verelim mi” gibi sadaka bile diyemeyeceğimiz yardımlar yapıldı. Bizde çok popüler sanatçılara önem veriliyormuş, hemen onlara yardım yapıldı ki iki çanta eksik alıp bunalıma girmesinler diye. Ne yazık ki emeğe saygı duymadığımızı, değer vermediğimizi gördük coronada.
Berna Laçin, salgınla birlikte dünyaya mutsuzluğun hakim olduğunu belirterek, “O kadar çaresiz bir mutsuzluktu ki, o sırada mutlu olmak bir vicdan azabına dönüşmeye başladı. Aynı akıntıya ben de kapılıyorum insanlarla” dedi.
Laçin, bir işe yaramak için ‘sürüntü almayı’ öğrenmeyi düşünmüş.
Berna Laçin, pandemi sürecinde yaşadıklarını şöyle anlattı: “Tiyatromun en yoğun dönemindeydim. Takvimimde bir günüm bile boş değildi. ‘Allah’ım ben bunun altından nasıl kalkacağım’ derken son oyunumuzu oynadık ve hiçbir işimin olmadığı bir döneme geçtim. İnsan atıl kaldığını hissediyor. Zor ve açıkçası bunalımlı oldu. İnsanın bir işe yaradığını bilmesi güzel. Sanatla bağın kopması, hakikaten duvara çarpmış gibi oldum pandemide.”
Berna Laçin, pandemi sürecinde yaşadıklarını şöyle anlattı: “Tiyatromun en yoğun dönemindeydim. Takvimimde bir günüm bile boş değildi. ‘Allah’ım ben bunun altından nasıl kalkacağım’ derken son oyunumuzu oynadık ve hiçbir işimin olmadığı bir döneme geçtim. İnsan atıl kaldığını hissediyor. Zor ve açıkçası bunalımlı oldu. İnsanın bir işe yaradığını bilmesi güzel. Sanatla bağın kopması, hakikaten duvara çarpmış gibi oldum pandemide.”
– Tek kişilik oyununuz Hayal Satıcısı çok konuşuldu hatta engellenmek istedi.
30 yıldır tiyatroya emek verdim ama tiyatro da bana emek verdi. Ben de hem seyirciye hem tiyatroya ahde vefa olarak düşündüm ki sosyal meseleyi anlatan bir oyun yapalım dedim. Kadınım ve öncelikle kadın meselesine eğilen bir oyun yapmam uygun düşerdi. O yüzden de kadın meselesine, kadın yarasına bakan bir oyun yaptım. Daha oynadığım 10. oyunda kıyametler koptu. Kadınlar Günü’nde kadına şiddete karşı oyunumla gittiğim Samsun’da Ordu’da yasaklarla karşılaştım. Çünkü ülkedeki erk ve erkek egemen kültür kendini o kadar haklı buluyor ki. Bir kadının dik duruşu kadar deli edecek bir şey yok bu bakıştaki insanları. Ama hepsini atlattım ve oyunumu oynadım. Yasaklanamadım ve seyircide katlanarak büyüdü. Biz 350 bilet sattığımız yerde yasaklanınca bini geçtik. 30. yılımda bunu yaşamam çok keyifli oldu. Tiyatroyla ülkeme faydalı bir şey yapabildiğim için ayrıca mutlu oldum. Ben halkın derdini dile getiren bir sanatı icra ediyorum. Görevi bu olan bir sanat tiyatro; ayna tutmak. Halkın, vatandaşın, insanın iyi kötü her şeyini, tüm dertlerini, eğlencesine, her şeyine ayna tutmak ve ben bunu yapabiliyorum. 30 yıl önceye dönsem yine aynı şeyi yaparım, bu benim ve başka türlü var olamam.
Berna Laçin tiyatroya 30 yıldır emek veren bir sanatçı. 30 yıl önceye dönse yine aynı şeyi yapacağını söylüyor.
KESER DÖNDÜ, ONLARI BİÇTİ
– Bu süreçte bu kadarı da pes dediğiniz oldu mu?
“Kadına şiddete hayır” diyen bir oyunla engelleniyorum. Niye? “O da çok dik duruyor”, “Onun da boynunu bükmeyi biz biliriz” filan diyen kraldan çok kralcılar yüzünden. O zamanlar “Bu kadarına da pes artık, insan kendine bunu yapmaz” dedim. Ama keser döndü sap döndü, onları biçti ve bana bunu yapan kişi partiden ihraç edildi 3 ay sonra. Bu kadar çabuk beklemiyordum. İnsan dik ve dürüst duracak. Çok çamur atılıyor, başıma gelmedik kalmıyor, davalar görüyorum ama işte hepsi akıp gidiyor sonunda. Senin söylediğin doğruysa o da bir gün ortaya çıkıyor. Tıpkı yalanların, yanlışların ortaya çıktığı gibi.
AMBARGOYLA TARİHE GEÇTİM
– Bir de televizyon ambargonuz var ki, bir ilk…
Televizyonculukta resmi açıklamayla ilk kez ambargo uygulanan sanatçı oldum Türkiye’de, tarihe geçtim. Şaka gibi yani özel televizyon tarihinde yok. TRT bunu gizli yapardı. O da hani ihtilal döneminde falan, bu kadar açık “Biz bunu mimledik” demediler. Bana aleni söylediler. Bir de bir sürü iftira ve yalanla söylediler. Bunun halkla ilgisi yok. Her zaman tek durduğum noktanın, halkın tarafı olduğunu gayet iyi biliyorlar. Hani kimse de bu kadar halkı küçümsemesin artık, görüyorlar onlar da.
– Konuyu yargıya taşıdınız. Kazanırsanız ne yapacaksınız?
Ben bu konuyu onur meselesi yaptım. Diyeceksin ki “Berna ya hiç sen kazanabilir misin? Bak ne kadar güçlü bir medya grubu var…” Mesele o değil ki mesele savaşmanın kendisidir. Mesele mücadeleden vazgeçmemektir. Ben bu yolu gideceğim. Manevi tazminat davası açtım. Çünkü benimle ilgili bütün yalanları ispata davet ediyorum. Değilse de bedelini ödemelerini istiyorum. Çünkü ben üzüldüm. Kazanırsam, tazminatı da bağışlayacağım. Kız çocuklarının eğitimi için olur, hali hazırda meslek hastalığı sayılmayan doktorlarımızın çocuklarının eğitimi için olur.
Berna Laçin gelecekten umutlu. “Her şey güzel olacak yaa, inşallah” diyor.
– ‘Hayal Satıcısı’ndaki Falcı Serpil ile kadına şiddet yarasına ayna tutuyorsunuz…
Falcı Serpil acayip bir karakter. Çalışırken, orta oyunuyla modern tiyatroyu birleştirmeyi hedefledim. Genelde güldürerek anlatıyor ve herkesi taşlıyor. İnsanların gelip “Güldük, ağladık, tokat yedik, serseme döndük” dedikleri bir oyun. İnteraktif ve her gelen seyirciyle yeniden doğuyor. Çok değişik bir etki alanı var. Böyle kafaya vurarak bir şey söylemiyor, “İlla acıtayım, çok ağlatayım” demiyor. Zaten yaşananlar o kadar acı ve kimi zaman o kadar inanılmaz ki sadece buna ayna tutmak yeterli oluyor. Tabii ki bu işler böyle bugünden yarına düzelmeyecek ama yapmamız gereken tek şey vazgeçmemek, mücadeleden vazgeçmemek.
– 2021 için bir planlar listeniz var mı?
Şu corona gittiği an en büyük hayalim hem ‘Hoş geldin Boyacı’nın yarım kalan Avrupa turnesi tamamlamak istiyorum. Hem de Falcı Serpil’le birlikte bu ülkedeki yaşanan her şeyi şehir, şehir, kapı kapı gezip anlatmak istiyorum. Oyunu gündeme göre sürekli güncelliyorum. Yazmakla ilgili de bazı planlarım var.
Bugün enerjin fazlasıyla yüksek ve etrafındaki insanları etkileme kabiliyetin oldukça güçlü. Cesur adımlar atmayı düşünebilir, yeni başlangıçlar için harekete geçebilirsin. Sosyal çevrende liderlik özelliklerinin ön plana çıkacağı bir gün. Duygusal olarak da hareketli olabilir, heyecan verici deneyimler arayışında olabilirsin. Ayrıca, karar vermekte zorlanıyorsan içgüdülerine güvenmek en iyisi. İş hayatındaki projelere odaklanmakta ve yaratıcılığını ortaya koymakta tereddüt etme; bu dönem, görüşlerini hayata geçirmek için mükemmel. Unutma, cesaretin, fırsatları elde etmenin anahtarıdır. Akşam saatleri, dostlarınla bir araya gelmek ve keyifli anılar biriktirmek için harika bir fırsat sunuyor. Kendine biraz zaman ayırmayı ihmal etme.
Bugün zihin açıklığı ve kararlılık ön planda olacak. İş hayatında yeni fırsatlarla karşılaşabilirsin; bu, uzun vadede kazanç sağlayacak adımlar atmanı kolaylaştırabilir. İletişimde oldukça ikna edici ve etkili olacaksın, bu da çevrendeki insanlarla olan bağlarını güçlendirmene yardım eder. Sağlık konusunda kendine dikkat etmeli, dengeli beslenmeye özen göstermelisin. Aşk hayatında ise geçmişteki sorunları geride bırakmak adına bir gün olabilir; birlikteliğinle yeni bir sayfa açmanın yollarını keşfetmek isteyebilirsin. Evdeki huzur ve düzen, sana tatmin edici bir mutluluk verecek. Bugün, içsel dengeyi bulma arayışında ilham verici fırsatlar var. Kendine güven ve kararlı adımlar atmaktan çekinme.
Bugün iletişimde sakin ve dikkatli olman gereken bir dönemdesin. Zihninin hızlı çalışması seni birçok projeye yönlendirebilir; fakat bu süreçte dağılmaktan kaçınmalısın. Sosyal ilişkilerde yeni fırsatlarla karşılaşabilirsin, bu da seni heyecanlandıracak. Belki eski bir arkadaşınla karşılaşabilir veya beklenmedik bir yerde ilginç bir insanla tanışabilirsin. Duygularını ifade ederken daha dikkatli olmalısın; bazı insanların niyetleri açık olmayabilir. Kısa seyahatler, yeni bilgiler öğrenmek ve zihinsel aktiviteler için harika bir zaman. Kendini daha iyi ifade etmek için yaratıcı projelere yönelebilirsin. Sabırlı ol ve düşüncelerini net bir şekilde iletmek için kelimelerine dikkat et. Bugün, kalp ile zihin arasında bir denge kurmak, sana fayda sağlayacak.
Duygusal derinliklerin ve içsel dünyan ile bağlantın güçleniyor. Hislerin gerçek anlamda senin kapılarını açan anahtarlar haline geliyor. Kendini ifade etmekte zorlanabilir, bazı anlarda sessiz kalmayı tercih edebilirsin. Bu durum, aslında içsel bir yansımayı ve düşüncelerini düzenlemeyi gerektiren bir süreç. Ailevi ilişkilerine odaklanmak için uygun bir zaman dilimindesin; sevdiklerinle bağlarını güçlendirebilir, koşulsuz destek sunarak aranızdaki bağı daha da derinleştirebilirsin.İleriye dönük planlar yapmak yeni bir özgüven aşılayacak. Ancak, yeniliklere açık olman gerektiğini unutmamalısın. Eski alışkanlıklardan sıyrılmak ve kalpten gelen sezgilerine güvenmek, seni bekleyen fırsatlara kapıyı açacaktır. Kendi duygusal ihtiyaçlarına dikkat ederken, başkalarının da senin hassasiyetine saygı göstermesini beklemek doğaldır. Kendini savunma mekanizmalarını devreye sokarken, kararlılıkla ve sevgiyle yaklaşmayı unutma. Sonuç olarak, bu dönem hem kendine hem de sevdiklerine şefkat ve anlayışla yaklaşmanın önemini vurguluyor.
egonun bazen yönetimi eline almasına izin vermemelisin. Başkalarını anlamak ve onların bakış açılarına saygı duymak, karşılıklı etkileşimi güçlendirecektir. İçsel motivasyonunu artıracak fırsatlar karşına çıkabilir, hedeflerine odaklanmak için gereken enerjiyi bulacaksın. Bugün meydana gelecek sürpriz gelişmelere açık ol, heyecan dolu anlar seni bekliyor. Sadece dikkatli ilerleyerek, bir adım geride durmayı da unutmamalısın. Unutma, parlayan bir yıldız olabilirsin, ama bazen diğerlerinin de parlamasına izin vermek, birlikte daha da büyütüyor ışıltını.
Bugün, detaylara odaklanma ve mükemmellik arayışın ön planda olacak. Gözlemlerin ve analitik düşünme yeteneğin sayesinde çevrendeki durumları net bir şekilde değerlendirebilir, sorunları kolayca çözebilirsin. İletişim açısından dikkatli olmalı, bazen aşırı eleştirel bir yaklaşım sergilemek, karşıtlarınla gereksiz tartışmalara neden olabilir. İş ve günlük görevlerdeki disiplinin, başarılarını artırır. Kendine ayıracağın zaman, zihnini dinlendirerek yaratıcılığını artırmana yardımcı olacak. Sağlık konularında ise düzenli alışkanlıklarına devam etmek, kendini daha dinç hissetmeni sağlayacak. İçsel huzurunu sağlamak adına doğayla zaman geçirmek faydalı olabilir. Unutma, kendi mükemmelliğin için ilk adımı kendine karşı nazik olmakla atabilirsin.
İlişkilerde denge arayışı ön planda. Sosyal çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerin canlanabilir, birlikte keyifli anlar geçirebilirsiniz. Hoşgörülü ve uyumlu tavrınız, çevrenizdeki insanlar tarafından takdir görecek. Ancak, başkalarının görüşlerine kaptırılmamaya dikkat etmek önemli. Kendi istek ve ihtiyaçlarınıza odaklanmayı ihmal etmeyin. Sanatsal ve estetik konulara ilgi duyabilir, duygularınızı ifade etmek için yaratıcı yollar arayabilirsiniz. İçsel huzur ve dengeye ulaşmak adına meditasyon veya doğada zaman geçirmek faydalı olabilir. Bugün, kendinize ve hayatınıza dair farkındalık kazanma fırsatı bulabilirsiniz.
Duyguların derinleşeceği, içsel dünyana dalacağın bir dönemdesin. Eski yaraların yüzeye çıkabilir, bu da seni bazı yüzleşmelere itebilir. İletişimde dikkatli ol, yanlış anlaşılmalar söz konusu olabilir. Sevdiklerinle arandaki bağı yeniden değerlendirmek için güzel bir zaman. İş veya kariyer odaklı konularda yoğun bir tempo seni bekliyor; stratejik düşünmenin faydasını göreceksin. Ayrıca, gizli kalmış yeteneklerini keşfetmek için ilham verici bir zaman dilimi. Her şeyden önce, kendine karşı nazik ol ve duygusal ihtiyaçlarını ihmal etme. Bu süreçte kendini bulmak ve yenilemek için fırsatlar karşına çıkacak.
Bugün, maceracı ruhun ön planda. Yeni deneyimlere açılmak ve keşif yapmak için harika bir zaman. Sosyal çevrende ilginç insanlar karşına çıkabilir; onlardan ilham alabilirsin. Seyahat planları gündeme gelebilir, eğer bir yolculuk yapma fırsatın varsa bu fırsatı değerlendirmekten çekinme. Eğitim veya öğrenim konularında kendine yeni bir yön arayışında olabilirsin, öğrenme arzun oldukça yüksek. İçsel bir değişim sürecine girmiş gibisin; bu, ruhsal gelişimini teşvik edecek. İlişkilerde ise açık sözlü olmanın avantajını göreceksin, hislerini ifade etmekten kaçınma. Kendinle barışık olman, çevrenle olan bağlarını güçlendirebilir. Enerjin yüksek, bu nedenle spor yaparak veya fiziksel aktivitelerle bu enerjiyi değerlendirebilirsin. Sağlık konularına özen göstermelisin; bedenine karşı nazik ol. Yaratıcılığın yoğun, sanatla uğraşmak ya da bir hobi edinmek için ideal bir dönemdesin. Hayal gücünün sınırlarını zorla ki ilham perisi yanı başında.
İçsel bir huzur arayışı içinde olabilirsin. Yıldızların enerjisi, düşüncelerini somutlaştırman için ilham veriyor. İş ve sorumlulukların arasında denge sağlamak için bazı adımlar atman gerektiğini hissediyorsun. Yeni projelere başlamak ya da mevcut işlerini yeniden yapılandırmak için ideal bir dönemdesin. Sabırlı olman, uzun vadede faydalarını göreceğin sonuçlar getirebilir. İkili ilişkilerde empati kurabilmek, başkalarının bakış açılarını anlaman bugün önemli olacak. Sevdiklerinle olan iletişimini güçlendirebilirsen, aranızdaki bağ daha da sağlamlaşacak. Kendi ihtiyaçlarını da ihmal etmemelisin; ruhsal dinginliğini sağlamak için kişisel zaman ayırarak meditasyon ya da doğa yürüyüşü yapabilirsin. Özellikle alışveriş veya finansal anlaşmalar konusunda dikkatli olman gerekebilir. Harcamalarını gözden geçirmek, gelecekteki olası sıkıntıların önüne geçmene yardımcı olacak. Şimdi atacağın adımları iyi düşünerek, geleceğini daha sağlam temeller üzerine inşa edebilirsin. Hedeflerine ulaşma noktasında kararlılığın, seni başarıya taşıyacak. Unutma, disiplini elden bırakmadan ilerlemek her zaman kazandırır.
Bugün, özgür ruhun ve yenilikçi düşüncelerinle parlayacaksın. Sosyal yaşamında beklenmedik karşılaşmalar yaşanabilir; yeni dostluklar kurmak için harika bir dönemdesin. İlginç fikirlerin ve sıra dışı yaklaşımlarınla dikkat çekmek, başkalarının ilgisini üzerinde toplayabilir. Ancak, esnek olmayı ve bazı geleneksel kalıpları bir kenara bırakmayı unutma. İş veya çevrende tartışmalar yaşanabilir, bu durumları yapıcı bir şekilde ele alman gerekiyor. İçsel sezgilerin sana rehberlik edecek, onlara güvenebilirsin. Doğa yürüyüşleri veya sanatsal faaliyetler ruhunu canlandıracak ve zihnini açacak. Yenilik arayışın, hayalini kurduğun projeleri gerçeğe dönüştürmek için seni cesaretlendirebilir. Unutma, bu günkü deneyimlerin gelecekteki hedeflerin üzerinde güçlü bir etki bırakacak.
İçsel dünyanızı derinlemesine keşfetmek için harika bir gün. Duygularınızın ve sezgilerinizin güçlendiği, başkalarıyla hem duygusal hem de ruhsal bir bağ kurmak istediğiniz bir zaman dilimindesiniz. Yaratıcılığınızın ön planda olduğu bu süreç, sanat ya da yazı gibi ifade biçimleriyle kendini gösterebilir. Ayrıca, hayalleriniz ve hedefleriniz üzerinde düşünmek için uygun bir zemin var; bu doğrultuda yenilikçi fikirler geliştirmek için ilham bulabilirsiniz. Sosyal ilişkilerde ise, sevdiklerinizle daha derin bağlantılar kurabilir, empati ve anlayışınızı artırabilirsiniz. Öte yandan, kendinize karşı nazik olmayı unutmayın; dinlenmek ve ruhsal denge sağlamak da en az dışarıdaki etkileşimler kadar önemli. Tüm bu deneyimlerin yaşamınıza zenginlik katması an meselesi.
