1
– Pandemi sürecindeki gözlemleriniz nedir?
Corona herkese eşit davranıyor ve aynı şekilde tehdit ediyor. Eşit olmayan şey hali hazırdaki eşitsizliğimiz işte, bunun acılarını çekiyoruz. Ekonomik eşitsizliğin dışa vurumu insanları zorladı bu döneminde. Hepimizi ayı şekilde evde olmaya zorluyor ama bazılarımız kalabalık dolmuşlara binip işe gitmek zorunda. “Açlık mı, corona mı” dediğinizde açlık daha kötü. Corona, hali hazırdaki maddi eşitsizliğimizi yüzümüze vurdu. Keşke herkes evinde oturabilecek maddi imkana sahip olabilse. Bu insanları harap etti.
DERİN EKONOMİK YARILMA
– Ünlü sanatçılar da ‘Sıkıntı yaşıyoruz’ dedi.
Aslında herkes kendi ülkesinde ne olup bittiğini görmüş oldu bu süreçte. Corona şapkayı düşürdü, keller göründü. Derin bir ekonomik yarılma içinde olduğumuzu gördük. Biri ayda 5 marka çanta alırken 4’e düştü diye sıkıntı yaşıyor olabilir. Ama öbürü eve 5 ekmek alırken 4’e düşünce, çocuklarının karnı doymadığı için sıkıntı yaşıyor. Dolayısıyla burada büyük eşitsizliği görmüş olduk ve bazı insanlar şikayet ederken ayıp etmiş oldu. Bir takım konserler yapıp izlenmese de o 1 saatlik çekimler için dev paralar ödendi. Ama tiyatrolara “Bin lira verelim mi” gibi sadaka bile diyemeyeceğimiz yardımlar yapıldı. Bizde çok popüler sanatçılara önem veriliyormuş, hemen onlara yardım yapıldı ki iki çanta eksik alıp bunalıma girmesinler diye. Ne yazık ki emeğe saygı duymadığımızı, değer vermediğimizi gördük coronada.
Berna Laçin, salgınla birlikte dünyaya mutsuzluğun hakim olduğunu belirterek, “O kadar çaresiz bir mutsuzluktu ki, o sırada mutlu olmak bir vicdan azabına dönüşmeye başladı. Aynı akıntıya ben de kapılıyorum insanlarla” dedi.
Laçin, bir işe yaramak için ‘sürüntü almayı’ öğrenmeyi düşünmüş.
Berna Laçin, pandemi sürecinde yaşadıklarını şöyle anlattı: “Tiyatromun en yoğun dönemindeydim. Takvimimde bir günüm bile boş değildi. ‘Allah’ım ben bunun altından nasıl kalkacağım’ derken son oyunumuzu oynadık ve hiçbir işimin olmadığı bir döneme geçtim. İnsan atıl kaldığını hissediyor. Zor ve açıkçası bunalımlı oldu. İnsanın bir işe yaradığını bilmesi güzel. Sanatla bağın kopması, hakikaten duvara çarpmış gibi oldum pandemide.”
Berna Laçin, pandemi sürecinde yaşadıklarını şöyle anlattı: “Tiyatromun en yoğun dönemindeydim. Takvimimde bir günüm bile boş değildi. ‘Allah’ım ben bunun altından nasıl kalkacağım’ derken son oyunumuzu oynadık ve hiçbir işimin olmadığı bir döneme geçtim. İnsan atıl kaldığını hissediyor. Zor ve açıkçası bunalımlı oldu. İnsanın bir işe yaradığını bilmesi güzel. Sanatla bağın kopması, hakikaten duvara çarpmış gibi oldum pandemide.”
– Tek kişilik oyununuz Hayal Satıcısı çok konuşuldu hatta engellenmek istedi.
30 yıldır tiyatroya emek verdim ama tiyatro da bana emek verdi. Ben de hem seyirciye hem tiyatroya ahde vefa olarak düşündüm ki sosyal meseleyi anlatan bir oyun yapalım dedim. Kadınım ve öncelikle kadın meselesine eğilen bir oyun yapmam uygun düşerdi. O yüzden de kadın meselesine, kadın yarasına bakan bir oyun yaptım. Daha oynadığım 10. oyunda kıyametler koptu. Kadınlar Günü’nde kadına şiddete karşı oyunumla gittiğim Samsun’da Ordu’da yasaklarla karşılaştım. Çünkü ülkedeki erk ve erkek egemen kültür kendini o kadar haklı buluyor ki. Bir kadının dik duruşu kadar deli edecek bir şey yok bu bakıştaki insanları. Ama hepsini atlattım ve oyunumu oynadım. Yasaklanamadım ve seyircide katlanarak büyüdü. Biz 350 bilet sattığımız yerde yasaklanınca bini geçtik. 30. yılımda bunu yaşamam çok keyifli oldu. Tiyatroyla ülkeme faydalı bir şey yapabildiğim için ayrıca mutlu oldum. Ben halkın derdini dile getiren bir sanatı icra ediyorum. Görevi bu olan bir sanat tiyatro; ayna tutmak. Halkın, vatandaşın, insanın iyi kötü her şeyini, tüm dertlerini, eğlencesine, her şeyine ayna tutmak ve ben bunu yapabiliyorum. 30 yıl önceye dönsem yine aynı şeyi yaparım, bu benim ve başka türlü var olamam.
Berna Laçin tiyatroya 30 yıldır emek veren bir sanatçı. 30 yıl önceye dönse yine aynı şeyi yapacağını söylüyor.
KESER DÖNDÜ, ONLARI BİÇTİ
– Bu süreçte bu kadarı da pes dediğiniz oldu mu?
“Kadına şiddete hayır” diyen bir oyunla engelleniyorum. Niye? “O da çok dik duruyor”, “Onun da boynunu bükmeyi biz biliriz” filan diyen kraldan çok kralcılar yüzünden. O zamanlar “Bu kadarına da pes artık, insan kendine bunu yapmaz” dedim. Ama keser döndü sap döndü, onları biçti ve bana bunu yapan kişi partiden ihraç edildi 3 ay sonra. Bu kadar çabuk beklemiyordum. İnsan dik ve dürüst duracak. Çok çamur atılıyor, başıma gelmedik kalmıyor, davalar görüyorum ama işte hepsi akıp gidiyor sonunda. Senin söylediğin doğruysa o da bir gün ortaya çıkıyor. Tıpkı yalanların, yanlışların ortaya çıktığı gibi.
AMBARGOYLA TARİHE GEÇTİM
– Bir de televizyon ambargonuz var ki, bir ilk…
Televizyonculukta resmi açıklamayla ilk kez ambargo uygulanan sanatçı oldum Türkiye’de, tarihe geçtim. Şaka gibi yani özel televizyon tarihinde yok. TRT bunu gizli yapardı. O da hani ihtilal döneminde falan, bu kadar açık “Biz bunu mimledik” demediler. Bana aleni söylediler. Bir de bir sürü iftira ve yalanla söylediler. Bunun halkla ilgisi yok. Her zaman tek durduğum noktanın, halkın tarafı olduğunu gayet iyi biliyorlar. Hani kimse de bu kadar halkı küçümsemesin artık, görüyorlar onlar da.
– Konuyu yargıya taşıdınız. Kazanırsanız ne yapacaksınız?
Ben bu konuyu onur meselesi yaptım. Diyeceksin ki “Berna ya hiç sen kazanabilir misin? Bak ne kadar güçlü bir medya grubu var…” Mesele o değil ki mesele savaşmanın kendisidir. Mesele mücadeleden vazgeçmemektir. Ben bu yolu gideceğim. Manevi tazminat davası açtım. Çünkü benimle ilgili bütün yalanları ispata davet ediyorum. Değilse de bedelini ödemelerini istiyorum. Çünkü ben üzüldüm. Kazanırsam, tazminatı da bağışlayacağım. Kız çocuklarının eğitimi için olur, hali hazırda meslek hastalığı sayılmayan doktorlarımızın çocuklarının eğitimi için olur.
Berna Laçin gelecekten umutlu. “Her şey güzel olacak yaa, inşallah” diyor.
– ‘Hayal Satıcısı’ndaki Falcı Serpil ile kadına şiddet yarasına ayna tutuyorsunuz…
Falcı Serpil acayip bir karakter. Çalışırken, orta oyunuyla modern tiyatroyu birleştirmeyi hedefledim. Genelde güldürerek anlatıyor ve herkesi taşlıyor. İnsanların gelip “Güldük, ağladık, tokat yedik, serseme döndük” dedikleri bir oyun. İnteraktif ve her gelen seyirciyle yeniden doğuyor. Çok değişik bir etki alanı var. Böyle kafaya vurarak bir şey söylemiyor, “İlla acıtayım, çok ağlatayım” demiyor. Zaten yaşananlar o kadar acı ve kimi zaman o kadar inanılmaz ki sadece buna ayna tutmak yeterli oluyor. Tabii ki bu işler böyle bugünden yarına düzelmeyecek ama yapmamız gereken tek şey vazgeçmemek, mücadeleden vazgeçmemek.
– 2021 için bir planlar listeniz var mı?
Şu corona gittiği an en büyük hayalim hem ‘Hoş geldin Boyacı’nın yarım kalan Avrupa turnesi tamamlamak istiyorum. Hem de Falcı Serpil’le birlikte bu ülkedeki yaşanan her şeyi şehir, şehir, kapı kapı gezip anlatmak istiyorum. Oyunu gündeme göre sürekli güncelliyorum. Yazmakla ilgili de bazı planlarım var.
Cesaretin ve kararlılığın, potansiyelini en üst düzeye çıkarmana yardımcı olacak. Bugün, alacağın cesur kararlarla iş veya kişisel yaşamında önemli bir ilerleme kaydedebilirsin. Sosyal çevrendeki arkadaşlarınla olan etkileşimlerin, birlikte güçlü projeler ortaya koymanıza olanak tanıyacak. Duygusal anlamda ise, kendini daha huzurlu hissetmenin yollarını araman gerekecek. Özellikle içsel Amerikalı'nın sesine kulak vermek, seni ruhsal olarak besleyecek. Aynı zamanda sağlığına daha fazla önem vermen gereken bir dönemdesin; günlük rutinine egzersiz ve sağlıklı beslenme eklemek, enerji seviyeni yükseltecek. Yaratıcılığın tavan yapabilir; boş zamanlarında sanatsal faaliyetlere yönelmek, kendini ifade etmenin harika bir yolu olacak. Kişisel hedeflerine odaklanırken, başkalarıyla olan ilişkilerini de ihmal etmemeye dikkat et. Destekleyici bir arkadaşını yanına alarak, birlikte daha fazla şey başarabilirsiniz.
Bugün, kararlılığınla çevrendekileri etkileyebilir, projelerini başarıyla ilerletebilirsin. Duygusal ilişkilerde derinlemesine bir bağ kurma isteği içinde olacaksın. Sevdiğin kişilere karşı duyduğun şefkat ve sadakat, aranızdaki bağı güçlendirecek. Maddi konularda biraz daha temkinli olman, ani harcamalardan kaçınmana yardımcı olacak. Ayrıca sanat veya estetikle ilgili bir aktiviteyle ilgilenmek sana ilham verebilir. Kendini geliştirmek ve hayallerini gerçeğe dönüştürmek için atacağın küçük adımlar, uzun vadede büyük kazanımlara dönüşecek. Bugün kalbini dinlemeyi ve içsel sesine güvenmeyi unutma.
Zihninde bir çok fikir fırtınası dolanıyor. Meraklı ruhun sayesinde çevrendeki insanlara ilham verebilirsin. Bugün, iletişimde daha etkili ve anlaşılır olman gereken bir zaman dilimindesin. Duygusal olarak kendini ifade etmekte zorlanabilirsin, bu nedenle içsel düşüncelerini kağıda dökmek iyi bir seçenek olabilir. Sosyal ortamlarda yer almak, yeni bağlantılar kurmak için harika bir fırsat sunuyor. Esnek düşünme yeteneğin sayesinde, karşına çıkan problemleri kolaylıkla aşabilirsin. Ancak, zaman zaman kararsızlık hissi de kapını çalabilir. İç sesine güvenmek ve anlık duygulara kapılmamak önem taşıyor. Kariyer alanında küçük ama olumlu gelişmeler meydana gelebilir. İş birliği içinde olduğun kişilerle olan ilişkilerini güçlendirmek, hedeflerine ulaşmanda büyük rol oynayabilir. Gün sonunda, kendini yenilenmiş ve daha enerjik hissedeceksin. İletişim kanallarını açık tutmayı unutma.
Duygusal derinliklerinle yüzleşme dönemindesin. İçsel ruh halin, çevrendekilere yansıdığında gerçek hislerin ortaya çıkabilir. Bugün, sevdiklerine olan bağlılığın daha da güçlenecek. Onlarla yaşadığın anlar, boxlardaki anılarının yeniden canlanmasına yol açacak. Belki geçmişe dönüp bazı hatıraları düşünerek içsel bir temizlik yapabilirsin. İş ve kariyer alanında, motivasyonunun artacağı bir gün. Hedeflerinle ilgili yeni bir strateji geliştirmek üzere ilham alabilirsin; bu da seni daha kararlı ve planlı hale getirecek. Kendine olan güvenin, iş arkadaşların tarafından da takdir edilecek. Sağlığınla ilgili konu başlıkları ön plana çıkabilir. Kendine dikkat etme vaktinin geldiğini hissetmektesin. Fiziksel aktiviteler ve doğru beslenme ile içsel dengeyi sağlamak için harekete geçebilirsin. Annen ya da ailenle ilgili konular gündeme gelebilir; içsel bağları güçlendirmek adına bir araya gelmek faydalı olacaktır. Maddi konularda sergilediğin tutum, akılcı ve mantıklı bir şekilde ilerlemenle birleştiğinde olumlu sonuçlar getirebilir. Bugün, yeni yatırımlar için uygun bir zemin hazırlayabilir; fırsatları değerlendirmek için gözlerin açık olsun. Kendini rahat hissettiğin bir ortamda, sevgi ve güven temelinde yeni bağlantılar kurma potansiyelin var.
Bugün, kendini en güçlü ve yaratıcı hissettiğin bir gün. Karizma ve cazibeni çevrendekilere yansıtabilirsin. Sosyal ortamlarda parlaman, beklenmedik fırsatların kapını çalmasına neden olabilir. Özgüvencin yüksek, bu nedenle liderlik pozisyonlarına yönelmekten çekinme. Hayal gücünü kullanarak yeni projeler geliştirmek için mükemmel bir zaman. Ancak, ego ve kibirle dolu bir tavırdan kaçınmalısın; dikkat çekmek istemen, bazı ilişkilerde gerginlik yaratabilir. Kalabalıklardan uzaklaşarak içsel sesine kulak vermek, kendinle barışman için faydalı olabilir. İhtiyacın olan dengeyi bulabilmek adına, sevgi ve destek arayışında olmalısın. Sevdiklerinle geçireceğin zaman, hem duygusal hem de ruhsal olarak yenilenmeni sağlayacak.
Gününüz detaylara odaklanarak geçebilir. Organizasyon ve düzen sağlama isteği içindesiniz, başarmak için doğru adımları atacak zihin açıklığına sahipsiniz. Günlük işlerinizi gözden geçirip, gerekli revizyonlar yapma fırsatı bulacaksınız. İletişimde dikkatli olmanız gereken bir zaman dilimi. Küçük bir yanlış anlamanın büyük sonuçları olabilir. Sağlığınıza özen göstermek, stres yönetimi için önemli. Öğle saatlerinde bir yenilik veya sürpriz, motivasyonunuzu artırabilir. İlişkilerde ise daha anlayışlı ve sabırlı olmanız faydalı olacak. Sevdiğiniz kişilerle geçireceğiniz zaman, ruh halinizi olumlu yönde etkileyecek. Yaratıcı projelerinize odaklanmak, gelecekteki kazanımlarınıza katkı sağlayabilir.
İlişkilerde denge ve uyum arayışında olacağın bir gün. Sosyal çevrende yeni insanlarla tanışma fırsatları karşına çıkabilir. Güzel sohbetler ve derin bağlantılar kurmak için harika bir zaman dilimi. Ancak, başkalarının duygusal ihtiyaçlarına duyarlı olman, olayların daha sorunsuz ilerlemesini sağlayacak. Kendi ihtiyaçlarınla başkalarının isteklerini dengelemek önem kazanacak. Sanat veya estetikle ilgili bir aktivite seni mutlu edebilir. İçsel huzurunu sağlamak için biraz yalnız kalmaya özen göster. Yalnız hissetsen bile, içindeki yaratıcılığı beslemek için birçok fırsat bulacaksın. Duygusal olarak açık olman, ilişkilerin derinleşmesine olanak tanıyacak. İlerlemen gereken alanlarda cesur adımlar atmak, sana yeni kapılar açabilir.
Bugün, içsel gücünü keşfetme fırsatı yakalayabilirsin. Duygusal derinliklerin seni yönlendirecek ve başkaları üzerinde olumlu bir etki bırakmanı sağlayacak. Gizli kalmış arzularını ifade etme cesareti bulabilirsin. İkili ilişkilerde tutkulu bir yaklaşım sergilemen, bağlarını daha da güçlendirecek. Ancak, içsel çatışmalar ve kıskançlık duyguları seni zorlayabilir; bu yüzden duygusal zekanı kullanarak bu durumların üstesinden gelmelisin. İş yerinde veya sosyal çevrende, üzerinde durduğun projeler veya fikirlerin için destek bulma olasılığın yüksek. Sezgi yeteneğin bugün oldukça güçlü; kalbine ve içgüdülerine güvenerek hareket edersen, olumlu sonuçlar elde edebilirsin. Kendine zaman ayırmak, zihnini dinlendirmek ve derin düşüncelere dalmak için de uygun bir gün. Kendini yeniden enerjik hissetmenin yollarını keşfetmek için meditasyon veya doğa yürüyüşü gibi aktiviteleri tercih edebilirsin.
Maceraperest ruhun bu gün seni yeni keşiflere yönlendirecek. Farklı kültürleri ve insanları tanımak için harika bir fırsat bulabilirsin. Zihnindeki sorulara yanıt bulmak için yeni kitaplar okuyabilir, ilham verici belgeseller izleyebilirsin. Sosyal çevrenle kuracağın iletişimler, hayatına taze bir enerji katabilir. İçsel huzurunu bulmak için kendine zaman ayırmayı unutma; küçük bir yürüyüş bile zihnini açmana yardımcı olabilir. Aşk hayatında ise eğlenceli sürprizler seni bekliyor. Duygularını ifade etmekte cesur ol. Bugün, hayallerin için adım atmak adına tüm fırsatların seninle. Kendine olan güvenin sayesinde hedeflerine ulaşacak gücü bulacaksın.
Bugün, hedeflerin ve ambisyonların ön planda yer alacak. Zorluklarla karşılaşsan da, kararlılığın sayesinde bunların üstesinden gelmeyi başaracaksın. İş hayatında, kendine olan güvenin artacak; bu da başkaları tarafından daha fazla takdir edilmeni sağlayacak. İletişim becerilerin güçlenecek, bu sayede çevrendekilerle olan ilişkilerin daha sağlam bir temele oturabilir. Kişisel gelişime odaklanmak için uygun bir dönemdesin; yeni beceriler öğrenmek ya da eski projeleri gözden geçirmek için zaman ayırabilirsin. Duygusal olarak daha derin bir bağ kurma arzusuyla, sevdiklerinle geçireceğin zaman seni ruhsal açıdan besleyecek. Ancak, kendini fazla yıpratmamak için dinlenmeye de ihtiyacın olduğunu unutma. Kendini yönetme yeteneğinle, zamanını daha verimli kullanarak dengeli bir gün geçirebilirsin.
Bugün, sosyal çevrenle olan ilişkilerin ön plana çıkıyor. İletişim becerilerinle dikkat çekebilir, yeni arkadaşlıklar kurabilirsin. Avangart düşüncelerin, sıradışı fikirlerinle çevrendeki insanları etkileyebilirsin. İçinde bulunduğun grup projelerine liderlik etme cesaretini gösterebilirsin. Ancak, ani sürprizlere açık olmalısın; beklenmedik durumlar karşına çıkabilir. Neşeli ve enerjik bir ruh hali içindesin, bu da seni çevrendeki insanlarla daha samimi kılarak güçlü bağlantılar kurmanı sağlar. Özgürlüğüne düşkünlüğün ile başkalarıyla beraber olmanın keyfini çıkarabilir, ilham verici etkinliklere katılabilirsin. Anlık kararlara dikkat et; duygusal tepkiler vermek yerine mantıklı düşünmeyi hedeflemelisin. Bugün, geleceğe dair hayallerini gerçekleştirmek için attığın adımlar önemli bir anlam kazanıyor. Hayal gücünü cesurca kullan ve içindeki yaratıcılığı dışa vur.
Yaratıcılığın doruklara ulaşacağı bir gün. İçsel dünyandaki duygusal derinlikler seni besleyecek ve sanatsal projelere yönelmek için ilham kaynağı olacak. Empati yeteneğin artacak, çevrendekilerin hislerine daha derinlemesine bağlantı kurabileceksin. Sosyal ilişkilerdeki hassasiyetin, bazı durumların daha iyi anlaşılmasına yardımcı olacak. İçsel huzurun önem kazandığı bu dönemde, meditasyon veya doğada vakit geçirmek ruhsal dengeyi bulmana katkı sağlayabilir. Kendi sınırlarını koruma noktasında dikkatli olmalı ve kendine zaman ayırmalısın. Sezgilerin güçlü bir şekilde çalışıyor; bu sayede önemli kararlar alman gereken durumlarla karşılaşabilirsin. Kalbinin sesine kulak ver, içsel rehberliğin seni doğru yolda yönlendirebilir. Duygusal paylaşımlar, hem senin hem de sevdiklerin için bağları güçlendirecek. Unutma, duygularını ifade etmek, ilişkilerini derinleştirebilir. Gözlem yeteneğin sayesinde çevrendeki değişimleri fark edecek ve buna göre hareket etme fırsatı bulacaksın.
