1
– Pandemi sürecindeki gözlemleriniz nedir?
Corona herkese eşit davranıyor ve aynı şekilde tehdit ediyor. Eşit olmayan şey hali hazırdaki eşitsizliğimiz işte, bunun acılarını çekiyoruz. Ekonomik eşitsizliğin dışa vurumu insanları zorladı bu döneminde. Hepimizi ayı şekilde evde olmaya zorluyor ama bazılarımız kalabalık dolmuşlara binip işe gitmek zorunda. “Açlık mı, corona mı” dediğinizde açlık daha kötü. Corona, hali hazırdaki maddi eşitsizliğimizi yüzümüze vurdu. Keşke herkes evinde oturabilecek maddi imkana sahip olabilse. Bu insanları harap etti.
DERİN EKONOMİK YARILMA
– Ünlü sanatçılar da ‘Sıkıntı yaşıyoruz’ dedi.
Aslında herkes kendi ülkesinde ne olup bittiğini görmüş oldu bu süreçte. Corona şapkayı düşürdü, keller göründü. Derin bir ekonomik yarılma içinde olduğumuzu gördük. Biri ayda 5 marka çanta alırken 4’e düştü diye sıkıntı yaşıyor olabilir. Ama öbürü eve 5 ekmek alırken 4’e düşünce, çocuklarının karnı doymadığı için sıkıntı yaşıyor. Dolayısıyla burada büyük eşitsizliği görmüş olduk ve bazı insanlar şikayet ederken ayıp etmiş oldu. Bir takım konserler yapıp izlenmese de o 1 saatlik çekimler için dev paralar ödendi. Ama tiyatrolara “Bin lira verelim mi” gibi sadaka bile diyemeyeceğimiz yardımlar yapıldı. Bizde çok popüler sanatçılara önem veriliyormuş, hemen onlara yardım yapıldı ki iki çanta eksik alıp bunalıma girmesinler diye. Ne yazık ki emeğe saygı duymadığımızı, değer vermediğimizi gördük coronada.
Berna Laçin, salgınla birlikte dünyaya mutsuzluğun hakim olduğunu belirterek, “O kadar çaresiz bir mutsuzluktu ki, o sırada mutlu olmak bir vicdan azabına dönüşmeye başladı. Aynı akıntıya ben de kapılıyorum insanlarla” dedi.
Laçin, bir işe yaramak için ‘sürüntü almayı’ öğrenmeyi düşünmüş.
Berna Laçin, pandemi sürecinde yaşadıklarını şöyle anlattı: “Tiyatromun en yoğun dönemindeydim. Takvimimde bir günüm bile boş değildi. ‘Allah’ım ben bunun altından nasıl kalkacağım’ derken son oyunumuzu oynadık ve hiçbir işimin olmadığı bir döneme geçtim. İnsan atıl kaldığını hissediyor. Zor ve açıkçası bunalımlı oldu. İnsanın bir işe yaradığını bilmesi güzel. Sanatla bağın kopması, hakikaten duvara çarpmış gibi oldum pandemide.”
Berna Laçin, pandemi sürecinde yaşadıklarını şöyle anlattı: “Tiyatromun en yoğun dönemindeydim. Takvimimde bir günüm bile boş değildi. ‘Allah’ım ben bunun altından nasıl kalkacağım’ derken son oyunumuzu oynadık ve hiçbir işimin olmadığı bir döneme geçtim. İnsan atıl kaldığını hissediyor. Zor ve açıkçası bunalımlı oldu. İnsanın bir işe yaradığını bilmesi güzel. Sanatla bağın kopması, hakikaten duvara çarpmış gibi oldum pandemide.”
– Tek kişilik oyununuz Hayal Satıcısı çok konuşuldu hatta engellenmek istedi.
30 yıldır tiyatroya emek verdim ama tiyatro da bana emek verdi. Ben de hem seyirciye hem tiyatroya ahde vefa olarak düşündüm ki sosyal meseleyi anlatan bir oyun yapalım dedim. Kadınım ve öncelikle kadın meselesine eğilen bir oyun yapmam uygun düşerdi. O yüzden de kadın meselesine, kadın yarasına bakan bir oyun yaptım. Daha oynadığım 10. oyunda kıyametler koptu. Kadınlar Günü’nde kadına şiddete karşı oyunumla gittiğim Samsun’da Ordu’da yasaklarla karşılaştım. Çünkü ülkedeki erk ve erkek egemen kültür kendini o kadar haklı buluyor ki. Bir kadının dik duruşu kadar deli edecek bir şey yok bu bakıştaki insanları. Ama hepsini atlattım ve oyunumu oynadım. Yasaklanamadım ve seyircide katlanarak büyüdü. Biz 350 bilet sattığımız yerde yasaklanınca bini geçtik. 30. yılımda bunu yaşamam çok keyifli oldu. Tiyatroyla ülkeme faydalı bir şey yapabildiğim için ayrıca mutlu oldum. Ben halkın derdini dile getiren bir sanatı icra ediyorum. Görevi bu olan bir sanat tiyatro; ayna tutmak. Halkın, vatandaşın, insanın iyi kötü her şeyini, tüm dertlerini, eğlencesine, her şeyine ayna tutmak ve ben bunu yapabiliyorum. 30 yıl önceye dönsem yine aynı şeyi yaparım, bu benim ve başka türlü var olamam.
Berna Laçin tiyatroya 30 yıldır emek veren bir sanatçı. 30 yıl önceye dönse yine aynı şeyi yapacağını söylüyor.
KESER DÖNDÜ, ONLARI BİÇTİ
– Bu süreçte bu kadarı da pes dediğiniz oldu mu?
“Kadına şiddete hayır” diyen bir oyunla engelleniyorum. Niye? “O da çok dik duruyor”, “Onun da boynunu bükmeyi biz biliriz” filan diyen kraldan çok kralcılar yüzünden. O zamanlar “Bu kadarına da pes artık, insan kendine bunu yapmaz” dedim. Ama keser döndü sap döndü, onları biçti ve bana bunu yapan kişi partiden ihraç edildi 3 ay sonra. Bu kadar çabuk beklemiyordum. İnsan dik ve dürüst duracak. Çok çamur atılıyor, başıma gelmedik kalmıyor, davalar görüyorum ama işte hepsi akıp gidiyor sonunda. Senin söylediğin doğruysa o da bir gün ortaya çıkıyor. Tıpkı yalanların, yanlışların ortaya çıktığı gibi.
AMBARGOYLA TARİHE GEÇTİM
– Bir de televizyon ambargonuz var ki, bir ilk…
Televizyonculukta resmi açıklamayla ilk kez ambargo uygulanan sanatçı oldum Türkiye’de, tarihe geçtim. Şaka gibi yani özel televizyon tarihinde yok. TRT bunu gizli yapardı. O da hani ihtilal döneminde falan, bu kadar açık “Biz bunu mimledik” demediler. Bana aleni söylediler. Bir de bir sürü iftira ve yalanla söylediler. Bunun halkla ilgisi yok. Her zaman tek durduğum noktanın, halkın tarafı olduğunu gayet iyi biliyorlar. Hani kimse de bu kadar halkı küçümsemesin artık, görüyorlar onlar da.
– Konuyu yargıya taşıdınız. Kazanırsanız ne yapacaksınız?
Ben bu konuyu onur meselesi yaptım. Diyeceksin ki “Berna ya hiç sen kazanabilir misin? Bak ne kadar güçlü bir medya grubu var…” Mesele o değil ki mesele savaşmanın kendisidir. Mesele mücadeleden vazgeçmemektir. Ben bu yolu gideceğim. Manevi tazminat davası açtım. Çünkü benimle ilgili bütün yalanları ispata davet ediyorum. Değilse de bedelini ödemelerini istiyorum. Çünkü ben üzüldüm. Kazanırsam, tazminatı da bağışlayacağım. Kız çocuklarının eğitimi için olur, hali hazırda meslek hastalığı sayılmayan doktorlarımızın çocuklarının eğitimi için olur.
Berna Laçin gelecekten umutlu. “Her şey güzel olacak yaa, inşallah” diyor.
– ‘Hayal Satıcısı’ndaki Falcı Serpil ile kadına şiddet yarasına ayna tutuyorsunuz…
Falcı Serpil acayip bir karakter. Çalışırken, orta oyunuyla modern tiyatroyu birleştirmeyi hedefledim. Genelde güldürerek anlatıyor ve herkesi taşlıyor. İnsanların gelip “Güldük, ağladık, tokat yedik, serseme döndük” dedikleri bir oyun. İnteraktif ve her gelen seyirciyle yeniden doğuyor. Çok değişik bir etki alanı var. Böyle kafaya vurarak bir şey söylemiyor, “İlla acıtayım, çok ağlatayım” demiyor. Zaten yaşananlar o kadar acı ve kimi zaman o kadar inanılmaz ki sadece buna ayna tutmak yeterli oluyor. Tabii ki bu işler böyle bugünden yarına düzelmeyecek ama yapmamız gereken tek şey vazgeçmemek, mücadeleden vazgeçmemek.
– 2021 için bir planlar listeniz var mı?
Şu corona gittiği an en büyük hayalim hem ‘Hoş geldin Boyacı’nın yarım kalan Avrupa turnesi tamamlamak istiyorum. Hem de Falcı Serpil’le birlikte bu ülkedeki yaşanan her şeyi şehir, şehir, kapı kapı gezip anlatmak istiyorum. Oyunu gündeme göre sürekli güncelliyorum. Yazmakla ilgili de bazı planlarım var.
Gün, kendine güvenin en yüksek olduğu anlardan biri olacak. Yeni projelere başlamak, cesur adımlar atmak için harika bir zaman. İçindeki lider ruhunu serbest bırak ve çevrendekilere ilham ver. Ancak, ani çıkışlar yapmaktan kaçınmalısın; düşünmeden hareket etme ihtimalin var. Duygusal ilişkilerde açık iletişim, sorunların üstesinden gelmene yardımcı olacak. Sosyal çevrende dikkat çekici bir aura yayacaksın, bu durum yeni tanışmalara veya flirtlere kapı aralayabilir. Sağlık konularına özen göster, enerjin yüksek ama dikkat gerektiren bir döneme giriyorsun. Kendini dinlendir, zindelik senin en büyük silahın olmalı. Unutma, cesaretinle tüm hedeflerine ulaşabilirsin.
Finansal konulara odaklanma zamanı. Bugün yatırımların üzerinde düşünmek, bütçeni gözden geçirmek için en uygun zaman. Kendine dair büyük fikirler geliştirirken, aynı zamanda gerçekçiliği elden bırakmamalısın. Sabırlı ve kararlı yapın, kararsızlık hissini geride bırakmana yardımcı olacak. İlişkilerde ise güven arayışın ön planda; sevdiğin kişilerin yanında olmak, hissettiklerini açıkça ifade etmek önem kazanıyor. Duygusal istikrar arayışında, kendinle barışık olmak için meditasyon veya doğada zaman geçirmek faydalı olabilir. Gelen yeniliklere açık ol ve akışına bırak, hayatın sundukları seni şaşırtabilir. Kendine olan güvenini artırmak, harika fırsatlar doğuracak.
Bugün iletişim yeteneklerin ön plana çıkıyor. Sosyal çevrendeki insanlarla yapacağın konuşmalar, yeni fikirlere ve farklı bakış açılarına açık olmanı sağlıyor. Enerjin yüksek ve çevrendeki insanlar seni çekici bulacak. Belki de beklenmedik bir tanışma veya ilginç bir sohbet gündeme gelebilir. Duygusal olarak atılımlar yapma isteğin artarken, içsel düşüncelerini de gözden geçirme fırsatın olacak. Genel olarak meraklı ruhunun getirdiği şansı değerlendirmek için ani kararlar yerine düşünerek hareket etmek daha doğru bir yaklaşım olabilir. Karşılaşabileceğin zorluklara sabırlı ve esnek bir tavırla yaklaşmak faydan olacaktır. Yaşanacak fırsatları iyi değerlendirdiğin sürece gün boyunca tatmin edici bir deneyim yaşayabilirsin.
Duyguların yoğunlaşacağı bir gün. İçsel huzurunu sağlamak için kendine daha fazla zaman ayırmalısın. Sevdiklerinle geçireceğin anlar, ruhsal açıdan sana iyi gelecek. Empati yeteneğin artarken, başkalarının hislerine duyarlı olman, ilişkilerde derin bağlar kurmanı sağlayabilir. Ancak, aşırı duygusal olmaktan kaçınmalısın; olaylara daha mantıklı bir bakış açısıyla yaklaşmak, daha az hayal kırıklığı yaşamanı sağlar.Kariyer konusunda ise, kendi bakış açını net bir şekilde ifade etmenin tam zamanı. Fikirlerini paylaşmaktan çekinme; bu, iş ortamında seni ön plana çıkarabilir. Yeni fırsatlarla karşılaşma olasılığın yüksek. Kendine güvenerek hareket etmen, başarıyı beraberinde getirebilir. Sağlık açısından, bedenine dikkat etmeyi unutma. Dinlenmek ve stres atmak, mental sağlığını koruman için hayati önem taşıyor. Doğayla iç içe olmak, ruhunu yenileyebilir. Bugünü kendin için bir hediye olarak gör; yaratıcı yönlerini keşfetmek için mükemmel bir fırsat.
Bugün, kararlılığın ve özgüvenin etrafında yoğun bir enerji var. İniş çıkışlar arasında kendini ifade etme isteği seni yönlendiriyor. Doğru kelimelerle dikkat çekebilirsin; bu da bir grup içinde liderlik pozisyonuna gelmeni sağlayabilir. Sosyal ilişkilerinde samimiyete ve içtenliğe önem verme zamanı. Bir arkadaşından ya da tanıdıktan alacağın ilham, sana yeni bir bakış açısı kazandırabilir. Risk almaktan çekinme, kararlılığının yanında eğlenceli bir serüven seni bekliyor. Yaratıcılığını kullanarak sanatsal ya da eğlenceli bir aktiviteye yönelebilirsin, bu sana enerji katacak ve ruh halini yükseltecek. Kalbindeki sıcaklığı başkalarıyla paylaşarak, ilişkilerini derinleştirme fırsatını yakalayabilirsin. Unutma, senin doğal enerjin ve çekiciliğin etrafındaki insanları etkileri, senin bildiğin en iyi yöntemlerdir.
Dikkatli ve analitik doğan, bugün detaylara odaklanma arzun ön planda. İlişkilerinde, iletişim becerilerin sayesinde uyum ve anlayış sağlamak için güzel fırsatlar bulabilirsin. Çevrendekilerin ihtiyaçlarına duyarlı olman, başkalarıyla olan bağını güçlendirecek. İş yerinde, projelerine dair yenilikçi fikirler geliştirebilir, takım çalışmasında ön plana çıkabilirsin. Ancak mükemmeliyetçilik tutkun seni zaman zaman zorlayabilir. Kendine biraz huzur tanı, doğanın güzelliklerinden faydalanmak ruhuna iyi gelecek. Günün sonunda, yeni bir şey öğrenmiş olmanın verdiği tatmin ile keyif dolu bir ruh hali yakalayabilirsin. Unutma ki, küçük detayların bile büyük değişimlere kapı aralayabileceğini bilmelisin.
Bugün, ilişkilerde denge arayışın ön plana çıkacak. İnsanlarla olan etkileşimlerinde uyum sağlama konusunda yetkin olabilirsin. Sosyal çevrende daha fazla yer almak ve ortak projelere katılmak için harika bir zaman dilimindesin. Duygusal yanların, sanatsal ve estetik alanlarda kendini ifade etmek isteyecek. Bu durum, (minik) estetik dokunuşlar veya bir sanat projesi açısından seni cesaretlendirebilir.Aynı zamanda, bazı kararlar almak zorunda kalabilirsin. İkisinin de getirdiği fayda ve riskleri tartman gerekebilir. Bu, özellikle kariyer veya kişisel hedeflerin açısından önem taşıyacak. Kendini daha açık ifade etme isteğini göz ardı etmemelisin, zira şu sıralar başkaları ile olan diyaloğun, yeni olanakların kapılarını aralayabilir. İçsel sesini dinle ve duygularının kılavuzluğunda hareket et. Bugün hissettiğin yoğun hisler ve sezgiler, geleceğe dair bazı önemli ipuçları sunabilir.
Derin hislerin ve tutkuların ön planda olduğu bir gün. İçsel sezgilerin güçleniyor ve bu sayede hayatındaki bazı gizli kalmış durumları aydınlatabilirsin. İnsanların beklentileri seni zorlayabilir, ancak bu süreçte kendi sınırlarını belirlemek önem taşıyor. Kendine güvenerek ilerlemeli, hislerine kulak vermelisin. İlişkilerinde duygusal derinlik arayışın, karşındakileri etkileyebilir. Ancak, tüm bu derin bağlar ve etkileşimler sırasında dikkatli olmalı, samimiyetle yüzleşmelisin. Ayrıca, bugünkü enerjilerle birlikte, geçmişte çözülmemiş konular yeniden gündeme gelebilir; zarif bir şekilde ele alarak uzlaşı sağlayabilirsin. Bu aykırı durumları değerlendirirken sahip olduğun sezgiyi kullanmak, sana yol gösterecek. Kendini ifade ederken cesur ol, içindeki gücü serbest bırak, ama kontrollü bir yaklaşım sergilemek de önemli. Bu sayede hem içsel huzuru bulacak hem de başkalarının kalplerine dokunacaksın.
Yeni başlangıçlar için harika bir dönemdesin. Sıkı bir kararlılıkla yola çıktığın hedeflere doğru adımlarını atabilirsin. İçsel motivasyonunun yüksek olduğu bu günlerde, sosyal çevrenle olan ilişkilerin güçlü bir şekilde gelişecek. Başka bakış açıları ve deneyimler edinerek ufkunu genişletebilirsin. Yaratıcılığın ve özgürlüğüne olan düşkünlüğün seni yeni keşiflere yönlendirecek. Doğa ile olan bağlantını güçlendirmen, ruh halini olumlu yönde etkileyecek. İçinde bir yolculuk yaparak, duygusal derinliklere inme isteği duyabilirsin. Farklı kültürlerle ilgili merakın artabilir; seyahat planları yapma isteğin de bu nedenle gündeme gelebilir. Sezginin yüksek olduğu bu süreçte, iç sesine kulak vermek, senin için büyük kazançlar sağlayacak. Kendine güven ve cesaretle ilerlediğinde, karşına çıkan zorlukları aşmanın yollarını kolayca bulabilirsin. Sosyal etkinliklere katılmak ve yeni insanlarla tanışmak için mükemmel bir zaman. Kendini ifade etme biçiminle, çevrendekileri etkileyebilirsin.
Güne hedeflerinle başlıyorsun, kararlılığın bu süreçte sana büyük bir güç katıyor. İş hayatında beklenmedik fırsatlar ile karşılaşabilirsin; bunları değerlendirmek için hazırlıklı ol. İletişim becerilerin ön plana çıkacak, düşüncelerini açıkça ifade etmekten çekinme. Kişisel ilişkilerde ise daha samimi bir yaklaşım benimsemek, arandaki bağları kuvvetlendirebilir. Sağlığına dikkat etmen gereken bir dönemdesin, vücudunu dinlemeyi unutmamalısın. Yine de, zihnini dinlendirmek için kısa molalar vermek faydalı olacaktır. Gelecek için plan yapma isteğin artabilir, ancak adım atarken acele etmemekte fayda var. İçsel huzurunu bulmak için doğayla temas etmek iyi bir seçenek olabilir; yürüyüşe çıkabilirsin. Bugün, her şeyin senin elinde olduğunu kabullenmeli ve bunu lehine çevirmelisin.
Bugün, zihinsel olarak oldukça aktifsiniz. Yaratıcılığınızın sınırlarını zorlamak ve yeni fikirler geliştirmek için mükemmel bir dönemdesiniz. Sosyal ortamda ilginç insanlarla karşılaşabilir, farklı bakış açıları kazanabilirsiniz. İçsel huzurunuzu bulmak için kendi alanınıza ihtiyaç duyabilirsiniz; yalnız kalmak, düşüncelerinizi netleştirmenizde yardımcı olacaktır. İlginç bir projeye başlayabilir veya mevcut bir işinizi gözden geçirerek yeni yönler katma fırsatı bulabilirsiniz. Yeni teknolojiler veya sosyal yeniliklerle ilgili fırsatlarla karşılaşmanız olası. Duygusal ilişkilerde samimiyete önem vermelisiniz; anlayış ve iletişim, olası çatışmaları önleyecektir. İlerleyen saatlerde bazı sürpriz gelişmeler dikkatinizi çekebilir, bu konuda esnek olmaya özen gösterin. Enerjinizi doğru projelere yönlendirmek, büyük faydalar sağlayacak.
Duygusal derinliklerinle yüzleşeceğin bir gün. İçsel sancılar, seni düşündürten, geçmişten getirdiğin anılara odaklanmana sebep olacak. İlişkilerinde iletişimde netlik arayışında olabilirsin; ikili diyaloglar, duygusal bağlarını güçlendirmek için önemli bir zemin sağlayacak. Yaratıcılığın ve sezgilerin oldukça yoğun, sanatsal faaliyetler veya yazma girişimlerinde kendini ifade etmek için ideal bir zaman.Kendine zaman ayırmak, meditasyon veya doğayla iç içe olmak, ruhsal dengeyi sağlamana yardımcı olacak. Arkadaş çevrende birine destek olma ihtiyacı hissedebilirsin; compassion ve empati, senin güçlü yanların. Bu destek, dostluğunuzu derinleştirebilir. Fakat unutmamalısın; kendi sınırlarını belirlemek de önemlidir.Finans konusunda planlar yapmak için elverişli bir dönemdesin, ancak ani harcamalar yapmamaya özen göstermelisin. İçsel huzurunu sağlamak açısından küçük, kişisel hedefler belirlemek iyi gelebilir. Bağışlama ve unutma üzerine düşünmek, duygusal yüklerini hafifletmek için faydalı olacaktır.
