1
Türkiye’de özgün ve protest müzikte akla gelen ilk isimlerinden olan Ahmet Kaya 21. yıl önce hayatını Fransa’da kaybetti. İşte Ahmet Kaya’nın hayatı…
AHMET KAYA HAYATI
Ahmet Kaya, 28 Ekim 1957’de Malatya’da, Adıyaman’dan Malatya’ya iş için göç etmiş Kürt kökenli bir baba ile Erzurumlu bir Türk annenin beşinci çocuğu olarak dünyaya geldi. Babası Sümerbank fabrikasında mensucat işçisidir. Altı yaşında iken babası ona bir bağlama getirir. İlkokulu Malatya’da okudu. Okuldan arta kalan zamanlarda ve yaz tatillerinde, ya plakçıda ya da tanıdıkların minibüsünde çalışırdı. Dokuz yaşına geldiğinde babasının çalıştığı fabrikanın işçilerinin düzenlediği işçi bayramı gecesinde kendini sahnede buldu. Mensucat fabrikasından emekli olan babası, daha iyi bir yaşam için İstanbul’a göç eder. 1972 yılında İstanbul’da Kocamustafapaşa’ya yerleşirler. Ahmet Kaya, ailesinin geçim sıkıntısı çekmesi nedeniyle okulu bıraktı ve işportacılık, çıraklık gibi çeşitli vasıfsız işlerde çalıştı. Liseyi dışarıdan bitirmeye karar verir ve bitirir sonra da Eğitim Enstitüsü’nün Keman bölümüne girer.
16 yaşında yasak afiş basmaktan hapse atıldı. Daha sonra birkaç arkadaşıyla birlikte Halk Birimleri Derneği’nin çalışmalarına katıldı. Bu çalışmaları sırasında çeşitli etkinliklerde bağlama çalmaya devam etti. Kendi başına öğrendiği için herhangi bir metoda ya da öğretiye uymamaktadır Ahmet’in çalış biçimi.
1978 yılında Gelibolu’da askerlik yaptı, bu arada orkestrada müzik çalışmalarına devam etti. Askerlik dönüşü Emine Kaya ile evlendi ve 1982 yılında kızları Çiğdem doğdu.
O dönem, hayranı olduğu Ruhi Su’nun Boğaziçi Üniversitesi’ndeki bir dinletisine gider ve dinletiden sonra bir yolunu bulup “Usta”nın yanına ulaşmayı başarır. “Ruhi Su besteleri”ni kendisinin nasıl yorumladığını göstermek istemektedir Ruhi Usta’ya. Ruhi Usta’nın en bilinen eserlerinden “Mahsus mahal” isimli şarkıyı çalar. Usta, şarkıyı yarıda kesip bağlamayı Ahmet’in elinden alır ve kızarak “Öyle at teper gibi bağlama çalınmaz, kavga edilmez bağlamayla, bağlama ile meşk edilir.” der. Ahmet, şaşkınlıkla oradan uzaklaşır; ama tabii ki bildiğini yapmaya devam edecektir.
Çok sonraları birkaç arkadaşının yardımıyla Hodri Meydan Kültür Merkezi ve Bilsak’ta dinleti düzenler ve afişlerinde de Ruhi Usta’nın kendine söylediği cümleye gönderme yapar: “Bağlama Böyle de Çalınır!”
28 yaşında 1985 yılına geldiğinde ‘Zamanıdır’ deyip şarkılarını alıp Unkapanı’nın yolunu tutar. Hiçbir kategoriye girmeyen bu müziğe kimse yüz vermez. Sonraki günlerde arkadaş yardımları ve kendi olanakları ile ilk albümünü yapar. Hatta yayımlandığı yıl albüm toplatılır, fakat daha sonra sansürü kaldırılır. İlk albümü “Ağlama bebeğim”dir. İkinci albümü “Acılara Tutunmak”tır. İkinci albümü yayınlandıktan sonra 1985 yılında Gülten Hayaloğlu ile evlenir. Gülten Hayaloğlu hapishanede idam cezasına mahkum olan Nevzat Çelik’in “Şafak Türküsü” şiirini Ahmet Kaya’ya iletir. Ahmet Kaya, 1986’da piyasaya çıkan “Şafak Türküsü” albümü ile geniş kitlelerce tanınmasını sağlayan atılımını yapar. 1986 yıl sonuna doğru da “An Gelir” albümünü yayımlar. Albümde hemen tüm besteler kendisine aittir.
Gülten Hayaloğlu ile evlendikten sonra kardeşi Yusuf Hayaloğlu ve şiirleriyle tanışır. Sözlerinin çoğunluğunun Yusuf Hayaloğlu’na ait olduğu “Yorgun Demokrat” isimli albümü 1987 yılında yayımlanır. 1988 yılında sadece iki şarkının söz yazarlığını Hayaloğlu’nun yaptığı ve diğer sözlerin tanınmış şairlerin şiirlerinden oluşan “Başkaldırıyorum” albümü yapılır. 1989 yılında “İyimser Bir Gül” albümünü yapar. 1990 Ekim ayında çeşitli şairlerin şiirlerinden oluşan “Sevgi Duvarı” isimli albümünü çıkartır.
Gülten ve Ahmet çifti, stüdyo ve bir yapım firması açmaya karar verirler. GAK (Gülten Ahmet Kaya) ismini verdikleri bir müzik yapım firması ve aynı isimle bir de stüdyo kurarlar.
1990 yılında Tatar Ramazan ve 1992 yılında Tatar Ramazan Sürgünde filmlerinin müziğini yaptı. 1994 yılında prodüksiyonu’nu Gülten Kaya ve Yusuf Hayaloğlu’nun yaptığı, Kanal D’de yayımlanan ve 13 hafta süren “Ahmet Abi’nin Vapuru” programını yapar.
1994 yılında Raks Müzik tarafından “Şarkılarım Dağlara” albümü basılan 2.800.000 bandrolle rekor kırmıştır. 14. müzik albümü olan bu albümde yer alan “Özgür Çağrı” isimli şarkıda geçen “Abin bir gün dağdan döner, sarılırsın yavrucağım” gibi sözler nedeniyle albümü toplatılır, konser vermesi yasaklanır.
İlk dönem albümlerinde genel olarak bağlamaya ağrılık verdi. Pop, Türk Halk Müziği ve Arabesk kategorisine dahil edilemediği için müzikal türüne Devrimci Arabesk de denilmektedir. Fakat kendisi müzik tarzının Devrimci Arabesk veya protest olarak tanımlanmasına karşı çıkar. Sözlerini kendisinin yazdığı bestelerle beraber, Attila İlhan, Can Yücel, Nevzat Çelik, Hasan Hüseyin Korkmazgil, Enver Gökçe, Ahmed Arif gibi tanınmış şairlerin şiirlerini de bestelemiştir. Genellikle şarkılarında toplumsal meseleler işlenir. Yirmi iki albümünden sadece Kervan diye bir kürtçe şarkısı vardır ve bir tane de kürtçe açılış vardır.
Birçok albümünün toplatılmasının ve konserlerinin iptal edilmesinin yanı sıra, 10 Şubat 1999’da Magazin Gazetecileri Derneği’nin Princess Otel kongre salonunda düzenlenen ödül töreninde yılın en iyi sanatçısı ödülünü aldı ve ödül konuşmasında: Ben bu ödül için İnsan Hakları Derneği’ne, Cumartesi Anneleri’ne, tüm basın emekçileri ve tüm Türkiye halkına teşekkür ediyorum. Bir de bir açıklamam var: Şu anda hazırladığım ve önümüzdeki günlerde yayımlayacağım albümde bir Kürtçe şarkı söyleyeceğim ve bu şarkıya bir klip çekeceğim. Aramızda bu klibi yayımlayacak yürekli televizyoncular olduğunu biliyorum, yayımlamazlarsa Türkiye halkıyla nasıl hesaplaşacaklarını bilmiyorum. dedi. Bunun sözleri üzerine davetliler tepki gösterip, küfür etmeye, çeşitli eşyalar fırlatmaya başladı. MGD görevlileri tarafından kongre salonundan, olağan üstü koşullarda dışarıya çıkartıldı.
Bu olayın hemen sonrasında Ahmet Kaya’nın 1993 yılında Berlin’de Kürt İşadamları Derneği’nin düzenlediği bir gecede verdiği konsere ilişkin fotoğrafların Hürriyet gazetesinde yayınlanması üzerine “bölücü örgütüne yardım ve yataklık yaptığı ve halkı ırk farklılığı gözeterek kin ve düşmanlığa tahrik ettiği” iddiasıyla hakkında İstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi’nde toplam 10.5 yıl ağır hapis istemiyle iki ayrı dava açıldı. Haziran 1999’da Türkiye’den ayrıldı. Yargılamaların sonucunda toplam 3 yıl 9 ay ağır hapis cezasına çarptırıldı. ancak yurt dışında olduğu için hapse girmedi. Daha sonra bu görüntülerin düzmece olduğu belirlendi.
Bu arada Ordu Valiliği Kaya’nın kasetlerinin kentte satılmasını ve bulundurulmasını yasakladı. 1999 yılında Münih’de PKK yanlıları tarafından düzenlendiği konserde ”Arabamı o şerefsizlerin memleketinde bıraktım” dediğini iddia eden Hürriyet gazetesi haberi için hakkında DGM tarafından bir kez daha soruşturma başlatıldı. 9 Şubat 2000 yılında Zaman gazetesine yaptığı röportajda Ben “3 tane şerefsizin yüzünden ülkemde arabama bile binemedim.” dedim diyerek yalanladı. Ahmet Kaya, 2000 yılında Hoşçakalın Gözüm isimli albümünün kayıtlarını yaparken, Paris’in Porte de Versailles semtindeki evinde bir gece kalp krizi sonucu hayatını kaybetti. Bu albümde Karwan isimli şarkıyı seslendirdi.
Paris’de kaldığı evde, 16 Kasım 2000 de sabah saat altıda ilaçlarını alırken kalp krizi geçirerek ölmüştür.43 yaşında gurbette hayatını kaybetmişti. Ahmet Kaya’nın kabri halen Paris’in Père Lachaise Mezarlığı’nda yer almaktadır.
Ölümünden sonra, 2002 yılında Ahmet Kaya’nın şarkılarını 20 ünlü sanatçının söylediği “Dinle Sevgili Ülkem” isimli bir albümü yayımlandı.
Albümleri :
1984: Ya Rıza Şimdi
1985: Ağlama Bebeğim
1985: Acılara Tutunmak
1986: An Gelir
1986: Şafak Türküsü
1987: Yorgun Demokrat
1988: Başkaldırıyorum
1989: Resitaller-1
1989: İyimser Bir Gül
1990: Resitaller-2
1990: Sevgi Duvarı
1991: Başım Belada
1992: Dokunma Yanarsın
1993: Tedirgin
1994: Koçero (Selda Bağcan ile)
1994: Şarkılarım Dağlara
1995: Beni Bul
1996: Yıldızlar ve Yakamoz
1998: Dosta Düşmana Karşı
2001: Hoşçakalın Gözüm
Bugün, içsel enerjinin yüksek olduğu bir dönemdesin. Cesaretin ve kararlılığınla yeni adımlar atmaya hazırlık hissediyorsun. Fakat, ani tepkiler vermekten kaçınmakta fayda var; sabırlı ol ve düşüncelerini netleştir. İletişim konularında dikkatli olmalısın; yanlış anlaşılmalara yol açabilirsin. Sosyal çevrenle daha fazla vakit geçirmek, enerjini artıracak. Spor yaparak bu yüksek enerjiyi sağlıklı bir yolla değerlendirmek için harika bir zaman. Aşkta ise, açık ve dürüst iletişim, ilişkinin derinleşmesine yardımcı olabilir. Kendini ifade etmekten çekinme, hislerini açıkça paylaş. Bugün, içsel motivasyonunla hayallerinin peşinden gitmek için mükemmel bir fırsat.
Bugün, içsel denge ve huzur arayışında olabilirsin. Duygusal olarak kendini güvende hissetmek önem kazanacak. Maddi konulara olan bağlılığın artabilir, yeni yatırımlar yapmak veya mevcut kaynaklarını gözden geçirmek için uygun bir zaman. İkili ilişkilerde sabırlı olman gerekebilir; bazen kalbinin sesine kulak vermek, bazen de mantığın rehberliğine ihtiyaç duyabilirsin. Sanatsal yönlerin açığa çıkacak, yaratıcılığını ifade etmenin yollarını bulabilirsin. Kendine zaman ayırmayı unutma, doğa ile buluşmak ruhsal açıdan tazelenmene yardımcı olacaktır. Yavaş ama kararlı adımlarla ilerle, sağduyun seni doğru yola yönlendirecek.
Zihninin aktif olduğu bir zaman dilimindesin. Fikirlerin akışkan, sembollerle dolu ve yenilik arayışındasın. Sosyal etkileşimler ön planda; arkadaş çevrenle yapacağın sohbetler sana ilham verebilir. Yeni bağlantılar kurmak, fırsatlar yaratmak için güzel bir dönemdesin. Merakın seni farklı alanlara yönlendirebilir, öğrenmeye açık olmak sana çok şey katacak. Kısa seyahatler ve iletişim konularında beklenmedik gelişmeler de yaşanabilir. Duygusal olarak ise, biraz daha derin düşüncelere dalabilirsin; içsel huzuru bulmak adına kendine zaman ayırmak oldukça önemli. Sezgilerine güven, hislerin seni doğru yönlendirecek.
Duyguların derinleştiği bir gün. Sevdiklerinle olan ilişkilerini gözden geçirip onlara daha fazla zaman ayırma isteği içinde olabilirsin. İçsel bir huzur arayışındasın ve bunun için ruhunu besleyecek aktiviteler yapmak önemli. Karşılaştığın zorluklarda sabırlı kalmalısın; zaman her şeyin ilacıdır. İş veya kişisel projelerde dikkatli kararlar almaya özen göster. Sezgilerin güçlü, bu yüzden içsel sesine kulak vermen faydalı olacak. Kendi ihtiyaçlarına yönelik bir tür öz değerlendirme yapabilir, gelecek için bir yol haritası çıkarabilirsin. Aşk hayatında ise duygusal derinlikler ön planda; samimi ve açık iletişim her şeyin anahtarı. Kendini ifade etmekte zorlanıyorsan, yazmak ya da yaratıcı bir faaliyet içinde bulunmak ruh halini iyileştirebilir. Unutma, kendine gösterdiğin özen, çevrendekilere de yansıyacaktır.
Bugün enerjinizi yüksek tutmak, kendinizi ifade etmek ve yaratıcı projelere yönelmek için harika bir zaman dilimindesiniz. İçsel gücünüz ve karizmanız çevrenizdeki insanlar üzerinde güçlü bir etki yaratabilir. Sosyal ortamlarda parlamak, ilgi çekmek ve insanları etkilemek için mükemmel bir fırsat. Ancak, kendinizi fazla öne çıkarmaktan kaçınmakta fayda var; bazen başkalarının görüşlerine de kulak vermek, dengeyi sağlamanıza yardımcı olabilir. Öğle saatlerinde bazı sürprizler yaşayabilirsiniz, bu da gününüzü daha da renklendirebilir. Aşk ve ilişkiler alanında tutkulu bir iletişim sağlayabilir, kalbinizin sesine kulak vermek konusunda cesur adımlar atabilirsiniz. Kendi değerlerinizi ve hedeflerinizi daha iyi anlamak, sizi gelecekteki başarılara hazırlayacak. Yaratıcılığınızı besleyecek aktivitelerde bulunmayı unutmayın; bu, ruh halinizi iyileştirecek ve daha da motive olmanızı sağlayacak. Kendinize güvenin ve hayallerinizin peşinden koşmaktan çekinmeyin.
Detaylara olan düşkünlüğün, bugün seni birçok alanda daha dikkatli ve düzenli olmaya yönlendirecek. Duygusal anlamda kendini daha dışa dönük hissedeceksin, çevrendeki insanlarla olan ilişkilerin güçlenebilir. Hatta bazı yapıcı eleştiriler, iş ilişkilerine yeni bir soluk getirebilir. Projelerin üzerinde çalışırken, analitik düşünme yeteneğini en üst düzeye çıkararak en ince ayrıntılara odaklanmak seni başarılı kılacak. Ancak, aşırı eleştirel ve mükemmeliyetçi tavırlarından kaçınmak, ruh halini olumlu yönde etkileyecek. Kendine ayırdığın zaman, zihnindeki karmaşayı hafifletmek için oldukça faydalı olacak. Sorunları çözmeye yönelik pratik yaklaşımların sayesinde, kariyerinde ilerlemeler kaydedebilirsin. Günü, küçük zevklerle zenginleştirmen, enerji seviyeni yükseltirken, kendini daha huzurlu hissetmene yardımcı olacak. Unutma ki, küçük adımlarla büyük değişimler yaratmak senin elinde.
İlişkilerde uyum ve denge arayışın yoğunlaşacak. Sosyal çevrenle olan iletişiminde, başkalarıyla empati kurarak daha derin bağlar geliştirme fırsatların var. Bir davet veya etkinlik seni bekliyor olabilir; bu durum, yeni bağlantılar kurmanı kolaylaştıracak. Dikkatini toplamakta zorlanabilir, detaylara hakim olmakta biraz yavaş kalabilirsin. Ancak bu, yaratıcılığını besleyen anlık ilhamlar getirebilir. Kendini iyi ifade edebileceğin bir ortamda bulunmak, iç dünyanı dışa açmana yardımcı olacak. Duygusal dengenin sağlanması için biraz zaman ayırmayı ihmal etme, kendi ihtiyaçlarına odaklanmak seni daha enerjik hissettirecek. Ayrıca finansal konularda dikkatli olman gereken bir dönemdesin; harcamalarını kontrol altında tutmaya çalışmalısın.
Gizli kalmış duygular gün yüzüne çıkabilir. Derinlemesine düşünme isteğin artarken, ilişkilerinde daha kararlı adımlar atma zamanıdır. İçsel dönüşüm sürecin hız kazanıyor; eski kalıpları yıkma ve yeniliklere açık olma fırsatını yakalayabilirsin. İş hayatında dikkatli olman, detaylara odaklanman gereken bir dönemdesin. İnişli çıkışlı duygusal dalgalanmalar yaşayabilirsin; bu nedenle kendine karşı nazik olmalı, başkalarıyla olan iletişiminde sabırlı davranmalısın. Sezgilerin güçlü; bu dönemde içgüdülerine güvenmek, doğru kararlar almanı sağlayabilir. Yenilikler için cesaretlendiğinde, pek çok kapının sana açıldığını göreceksin. Kendi potansiyalini keşfetmek için harekete geçme zamanı!
Bugün macera arayışındaki ruhun, seni farklı deneyimlere yönlendirebilir. Yalnız kalmak istemeyecek, sosyalleşmek için fırsatlar yaratacaksın. Kendini ifade ederken, içten ve samimi olmaya özen göster. Yeni insanlarla tanışmak, ilham verici fikirler edinmene yardımcı olabilir. Yeteneklerini sergilemek için harika zamanlar. Bunun yanı sıra, geleceğe dair planlarını gözden geçirmek isteyebilir, hedeflerini netleştirmek için içsel bir motivasyon bulabilirsin. Ancak dikkat etmen gereken noktalar var; dikkatsizlik ve aceleci davranışlar seni beklenmedik durumlarla karşılaştırabilir. Anlık kararlar vermek yerine, düşünerek ilerlemek daha faydalı olacaktır. Özgür ruhun ve iyimserliğin, çevrendekilere de ilham verecek. Bugünün, kendini keşfetme ve sınırlarını aşma fırsatı sunuyor.
Özenli ve disiplinli yapın, bugün kariyer alanında sizi bekleyen fırsatlarla dolu. Çalışma arkadaşlarınızla olan iletişimlerinizde dikkatli ve sabırlı olun. Yaratıcılığınızı ifade etme şansını elde edebilir, kendinizi yeni projelerde bulabilirsiniz. Sosyal çevrenizle olan ilişkilerinizdeki dengeyi sağlamak, uzun vadede olumlu sonuçlar getirecek. İkili ilişkilerde, samimiyetin ve güvenin önemi artarken, bazı gerilimlerin üstesinden gelmek için empati yeteneğinizi kullanmalısınız. Kendinize zaman ayırmayı ihmal etmeyin; ruhsal ve fiziksel sağlığınıza özen göstermek, enerjinizi yükseltecek. Unutmayın, hedef netleştikçe adımlarınızı sağlam atmak daha kolay olacak.
Sosyal bağlantılarında büyük bir canlılık ve enerjik bir etkileşim bekleniyor. Arkadaşlarınla olan ilişkilerin güçlenebilir; yeni projelere birlikte adım atma isteği ortaya çıkabilir. İlginç insanlarla tanışman, farklı bakış açıları edinmene olanak tanıyacak. Yaratıcı düşünme kabiliyetin, alışılmışın dışına çıkmanı sağlayarak yenilikçi çözümler bulmana yardımcı olacak. Ancak, özgürlüğüne olan düşkünlüğün bu süreçte bazı çatışmalar yaratabilir, bu dengeyi sağlamaya özen göster. İçsel olarak kendinle barışık olman, bu yoğun iletişim döngüsünde daha net kararlar almanı sağlayacak. Hedeflerine odaklanırken, akışın getirdiklerine de uyum sağlamayı unutmamalısın. Bugün, belirsizliklerden ziyade, hayatı akışına bırakmanın, ruhsal huzur açısından önemli olduğunu deneyimleyeceksin.
Duygularının derin sularında yüzmeyi tercih ederken, bugün sezgilerin güçlü bir şekilde devreye girecek. İçsel sesine güvenmek, hatalarından ders almak ve geçmişle yüzleşmek için bir fırsat yaratıyor. Bu süreçte kendini sorgulamak, transformasyonun kapılarını aralayabilir. Sanat ve yaratıcılıkla ilgili projeler gündeme gelebilir; bu alanda yeteneklerini sergileme fırsatı bulabilirsin. İlişkilerde empati kurmak, sevdiklerinle arandaki bağları güçlendirebilir. Sorunların çözümünde başkalarının bakış açılarına açık olmak, daha geniş bir anlayış geliştirmene yardıma edecek. Bugün, iç huzurunu bulma çabasında sessiz anlar yaratmak önem taşıyor. Kendine zaman ayırmayı unutmamalısın.
