1
Türkiye’de özgün ve protest müzikte akla gelen ilk isimlerinden olan Ahmet Kaya 21. yıl önce hayatını Fransa’da kaybetti. İşte Ahmet Kaya’nın hayatı…
AHMET KAYA HAYATI
Ahmet Kaya, 28 Ekim 1957’de Malatya’da, Adıyaman’dan Malatya’ya iş için göç etmiş Kürt kökenli bir baba ile Erzurumlu bir Türk annenin beşinci çocuğu olarak dünyaya geldi. Babası Sümerbank fabrikasında mensucat işçisidir. Altı yaşında iken babası ona bir bağlama getirir. İlkokulu Malatya’da okudu. Okuldan arta kalan zamanlarda ve yaz tatillerinde, ya plakçıda ya da tanıdıkların minibüsünde çalışırdı. Dokuz yaşına geldiğinde babasının çalıştığı fabrikanın işçilerinin düzenlediği işçi bayramı gecesinde kendini sahnede buldu. Mensucat fabrikasından emekli olan babası, daha iyi bir yaşam için İstanbul’a göç eder. 1972 yılında İstanbul’da Kocamustafapaşa’ya yerleşirler. Ahmet Kaya, ailesinin geçim sıkıntısı çekmesi nedeniyle okulu bıraktı ve işportacılık, çıraklık gibi çeşitli vasıfsız işlerde çalıştı. Liseyi dışarıdan bitirmeye karar verir ve bitirir sonra da Eğitim Enstitüsü’nün Keman bölümüne girer.
16 yaşında yasak afiş basmaktan hapse atıldı. Daha sonra birkaç arkadaşıyla birlikte Halk Birimleri Derneği’nin çalışmalarına katıldı. Bu çalışmaları sırasında çeşitli etkinliklerde bağlama çalmaya devam etti. Kendi başına öğrendiği için herhangi bir metoda ya da öğretiye uymamaktadır Ahmet’in çalış biçimi.
1978 yılında Gelibolu’da askerlik yaptı, bu arada orkestrada müzik çalışmalarına devam etti. Askerlik dönüşü Emine Kaya ile evlendi ve 1982 yılında kızları Çiğdem doğdu.
O dönem, hayranı olduğu Ruhi Su’nun Boğaziçi Üniversitesi’ndeki bir dinletisine gider ve dinletiden sonra bir yolunu bulup “Usta”nın yanına ulaşmayı başarır. “Ruhi Su besteleri”ni kendisinin nasıl yorumladığını göstermek istemektedir Ruhi Usta’ya. Ruhi Usta’nın en bilinen eserlerinden “Mahsus mahal” isimli şarkıyı çalar. Usta, şarkıyı yarıda kesip bağlamayı Ahmet’in elinden alır ve kızarak “Öyle at teper gibi bağlama çalınmaz, kavga edilmez bağlamayla, bağlama ile meşk edilir.” der. Ahmet, şaşkınlıkla oradan uzaklaşır; ama tabii ki bildiğini yapmaya devam edecektir.
Çok sonraları birkaç arkadaşının yardımıyla Hodri Meydan Kültür Merkezi ve Bilsak’ta dinleti düzenler ve afişlerinde de Ruhi Usta’nın kendine söylediği cümleye gönderme yapar: “Bağlama Böyle de Çalınır!”
28 yaşında 1985 yılına geldiğinde ‘Zamanıdır’ deyip şarkılarını alıp Unkapanı’nın yolunu tutar. Hiçbir kategoriye girmeyen bu müziğe kimse yüz vermez. Sonraki günlerde arkadaş yardımları ve kendi olanakları ile ilk albümünü yapar. Hatta yayımlandığı yıl albüm toplatılır, fakat daha sonra sansürü kaldırılır. İlk albümü “Ağlama bebeğim”dir. İkinci albümü “Acılara Tutunmak”tır. İkinci albümü yayınlandıktan sonra 1985 yılında Gülten Hayaloğlu ile evlenir. Gülten Hayaloğlu hapishanede idam cezasına mahkum olan Nevzat Çelik’in “Şafak Türküsü” şiirini Ahmet Kaya’ya iletir. Ahmet Kaya, 1986’da piyasaya çıkan “Şafak Türküsü” albümü ile geniş kitlelerce tanınmasını sağlayan atılımını yapar. 1986 yıl sonuna doğru da “An Gelir” albümünü yayımlar. Albümde hemen tüm besteler kendisine aittir.
Gülten Hayaloğlu ile evlendikten sonra kardeşi Yusuf Hayaloğlu ve şiirleriyle tanışır. Sözlerinin çoğunluğunun Yusuf Hayaloğlu’na ait olduğu “Yorgun Demokrat” isimli albümü 1987 yılında yayımlanır. 1988 yılında sadece iki şarkının söz yazarlığını Hayaloğlu’nun yaptığı ve diğer sözlerin tanınmış şairlerin şiirlerinden oluşan “Başkaldırıyorum” albümü yapılır. 1989 yılında “İyimser Bir Gül” albümünü yapar. 1990 Ekim ayında çeşitli şairlerin şiirlerinden oluşan “Sevgi Duvarı” isimli albümünü çıkartır.
Gülten ve Ahmet çifti, stüdyo ve bir yapım firması açmaya karar verirler. GAK (Gülten Ahmet Kaya) ismini verdikleri bir müzik yapım firması ve aynı isimle bir de stüdyo kurarlar.
1990 yılında Tatar Ramazan ve 1992 yılında Tatar Ramazan Sürgünde filmlerinin müziğini yaptı. 1994 yılında prodüksiyonu’nu Gülten Kaya ve Yusuf Hayaloğlu’nun yaptığı, Kanal D’de yayımlanan ve 13 hafta süren “Ahmet Abi’nin Vapuru” programını yapar.
1994 yılında Raks Müzik tarafından “Şarkılarım Dağlara” albümü basılan 2.800.000 bandrolle rekor kırmıştır. 14. müzik albümü olan bu albümde yer alan “Özgür Çağrı” isimli şarkıda geçen “Abin bir gün dağdan döner, sarılırsın yavrucağım” gibi sözler nedeniyle albümü toplatılır, konser vermesi yasaklanır.
İlk dönem albümlerinde genel olarak bağlamaya ağrılık verdi. Pop, Türk Halk Müziği ve Arabesk kategorisine dahil edilemediği için müzikal türüne Devrimci Arabesk de denilmektedir. Fakat kendisi müzik tarzının Devrimci Arabesk veya protest olarak tanımlanmasına karşı çıkar. Sözlerini kendisinin yazdığı bestelerle beraber, Attila İlhan, Can Yücel, Nevzat Çelik, Hasan Hüseyin Korkmazgil, Enver Gökçe, Ahmed Arif gibi tanınmış şairlerin şiirlerini de bestelemiştir. Genellikle şarkılarında toplumsal meseleler işlenir. Yirmi iki albümünden sadece Kervan diye bir kürtçe şarkısı vardır ve bir tane de kürtçe açılış vardır.
Birçok albümünün toplatılmasının ve konserlerinin iptal edilmesinin yanı sıra, 10 Şubat 1999’da Magazin Gazetecileri Derneği’nin Princess Otel kongre salonunda düzenlenen ödül töreninde yılın en iyi sanatçısı ödülünü aldı ve ödül konuşmasında: Ben bu ödül için İnsan Hakları Derneği’ne, Cumartesi Anneleri’ne, tüm basın emekçileri ve tüm Türkiye halkına teşekkür ediyorum. Bir de bir açıklamam var: Şu anda hazırladığım ve önümüzdeki günlerde yayımlayacağım albümde bir Kürtçe şarkı söyleyeceğim ve bu şarkıya bir klip çekeceğim. Aramızda bu klibi yayımlayacak yürekli televizyoncular olduğunu biliyorum, yayımlamazlarsa Türkiye halkıyla nasıl hesaplaşacaklarını bilmiyorum. dedi. Bunun sözleri üzerine davetliler tepki gösterip, küfür etmeye, çeşitli eşyalar fırlatmaya başladı. MGD görevlileri tarafından kongre salonundan, olağan üstü koşullarda dışarıya çıkartıldı.
Bu olayın hemen sonrasında Ahmet Kaya’nın 1993 yılında Berlin’de Kürt İşadamları Derneği’nin düzenlediği bir gecede verdiği konsere ilişkin fotoğrafların Hürriyet gazetesinde yayınlanması üzerine “bölücü örgütüne yardım ve yataklık yaptığı ve halkı ırk farklılığı gözeterek kin ve düşmanlığa tahrik ettiği” iddiasıyla hakkında İstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi’nde toplam 10.5 yıl ağır hapis istemiyle iki ayrı dava açıldı. Haziran 1999’da Türkiye’den ayrıldı. Yargılamaların sonucunda toplam 3 yıl 9 ay ağır hapis cezasına çarptırıldı. ancak yurt dışında olduğu için hapse girmedi. Daha sonra bu görüntülerin düzmece olduğu belirlendi.
Bu arada Ordu Valiliği Kaya’nın kasetlerinin kentte satılmasını ve bulundurulmasını yasakladı. 1999 yılında Münih’de PKK yanlıları tarafından düzenlendiği konserde ”Arabamı o şerefsizlerin memleketinde bıraktım” dediğini iddia eden Hürriyet gazetesi haberi için hakkında DGM tarafından bir kez daha soruşturma başlatıldı. 9 Şubat 2000 yılında Zaman gazetesine yaptığı röportajda Ben “3 tane şerefsizin yüzünden ülkemde arabama bile binemedim.” dedim diyerek yalanladı. Ahmet Kaya, 2000 yılında Hoşçakalın Gözüm isimli albümünün kayıtlarını yaparken, Paris’in Porte de Versailles semtindeki evinde bir gece kalp krizi sonucu hayatını kaybetti. Bu albümde Karwan isimli şarkıyı seslendirdi.
Paris’de kaldığı evde, 16 Kasım 2000 de sabah saat altıda ilaçlarını alırken kalp krizi geçirerek ölmüştür.43 yaşında gurbette hayatını kaybetmişti. Ahmet Kaya’nın kabri halen Paris’in Père Lachaise Mezarlığı’nda yer almaktadır.
Ölümünden sonra, 2002 yılında Ahmet Kaya’nın şarkılarını 20 ünlü sanatçının söylediği “Dinle Sevgili Ülkem” isimli bir albümü yayımlandı.
Albümleri :
1984: Ya Rıza Şimdi
1985: Ağlama Bebeğim
1985: Acılara Tutunmak
1986: An Gelir
1986: Şafak Türküsü
1987: Yorgun Demokrat
1988: Başkaldırıyorum
1989: Resitaller-1
1989: İyimser Bir Gül
1990: Resitaller-2
1990: Sevgi Duvarı
1991: Başım Belada
1992: Dokunma Yanarsın
1993: Tedirgin
1994: Koçero (Selda Bağcan ile)
1994: Şarkılarım Dağlara
1995: Beni Bul
1996: Yıldızlar ve Yakamoz
1998: Dosta Düşmana Karşı
2001: Hoşçakalın Gözüm
Bugün, kararlılığın ve enerjin ile öne çıkıyorsun. Hedeflerine ulaşma konusunda son derece hırslı ve tutkulu hissediyorsun. Kendine güvenin artacak; bu da çevrendekilere ilham verecek. Yeni başlangıçlar için mükemmel bir zaman diliminde olabilirsin. Ancak, aceleci davranmaktan kaçınmalısın, her adımını dikkatlice düşünmek sana fayda sağlayacak. İletişim kurarken sözlerine özen göster, zira fikirlerin başkalarını etkileyebilir. Sosyal ilişkilerin güçleniyor; dostlarınla yapacağın keyifli buluşmalar ruhunu besleyecek. Aşk hayatında da cesur adımlar atabilirsin; kalbinin sesine kulak ver. Kendini ifade etme biçimini keşfetmen, beklenmedik fırsatlara kapı aralayabilir. Bugün, içsel tutkularını dışa vurma zamanı ve bunu yaparken kendini sınırlamayarak özgürleşmelisin.
Bugün kararlılığın ve sabrın ön planda olacak. Hayatındaki maddi meseleler üzerine düşünmek için doğru bir zaman. Bütçeni gözden geçirirken yeni tasarruf yöntemleri bulabilirsin. Sosyal çevrenle olan ilişkilerinde güven arayışındasın; bu bağlamda, arkadaşlarınla samimi ve içten diyaloglar önem kazanacak. Aşk hayatında ise duygusal derinliklere dalma isteği hissedeceksin. Sevdiğin kişiye olan bağlılığın artarken, romantik sürprizler gündeme gelebilir. Sağlığına da dikkat etmelisin, özellikle stres kaynaklarını uzaklaştırmak için kendine zaman ayır. Doğada zaman geçirmek, ruhunu besleyecek. Bunlar senin için kişisel gelişim adına fırsatlar sunacak.
Bugün, zihnindeki merak ve öğrenme isteği ön planda olacak. Yeni bilgiler edinmek, sosyal medya veya kitaplar aracılığıyla sürekli bir bilgi akışı içinde olabilirsin. İletişim becerilerinle çevrendekileri etkileyip, fikirlerini paylaşmaktan çekinmeyeceksin. Duygusal derinliği keşfetmek için bir arkadaşınla keyifli bir sohbet yapabilirsin. Olumlu bir enerji dalgası içinde olman, etrafındaki insanlarla olan ilişkilerini güçlendirecek. Esneklik ve uyum sağlama yeteneğin, karşılaşacağın zorluklarda seni destekleyecek. Biraz eğlence ve hafiflik arzuluyorsun; bu yüzden sosyal ortamlarda kendi tarzını yansıtarak dikkat çekebilirsin. İyimserlik ve enerjik bir tutum, günün serin havasında sıcak bir dokunuş olacak. İç dünyanda huzur ararken, dış dünyada yeniliklere açık olmayı unutma. Bu dengeyi sağlamak sana büyük fayda sağlayacak.
Duygusal derinliklerinle yüzleşme zamanında olabilirsin. İçsel huzur arayışın, seni yeni bir ruh hali ve bağlanma biçimleri keşfetmeye yönlendirecek. İlişkilerdeki hassasiyetine dikkat et; sevdiklerinle olan iletişimin, samimiyet ve anlayışla dolu olmalı. Anlayışlı ve destekleyici bir dille yaklaştığında, karşılıklı güvenin güçleneceğini hissetmen mümkün. İçsel sesine güvenmek, belirsizlikler karşısında seni doğru yola yönlendirecektir. Kendine olan nazik yaklaşımın, başkalarının da buna benzer bir tutum geliştirmasına neden olabilir. Hafta sonuna yaklaşırken, ruhunu dinlendirmek ve sevdiklerinle kaliteli zaman geçirmek iyi bir fikir olabilir. Unutma ki, kendi ihtiyaçlarını önceliklendirmek, başkalarına da daha iyi destek olmanı sağlayacak.
Kendine güvenin arttığı bir gün. Duygusal ve sosyal yönlerin ön planda olacak. Yaratıcılık konusunda ilham verici fikirler peşinde koşabilirsin. Çevrendeki insanlarla etkileşimlerin, kişisel gelişimine ciddi katkılar sağlayabilir. Özgünlüğünü sergilemekten çekinme; belki de seni destekleyecek yeni tanışmalarla karşılaşabilirsin. Ancak sabırlı ol, bazı durumlarda olayların akışını kontrol edemeyeceksin. İçsel huzuru bulmak için kendine zaman tanımalısın. Sağlık konularında dikkatli olmayı unutma, enerjini dengede tutmak önemli. İlişkilerde iletişim anahtar rol oynayacak; hislerini açıkça ifade etmekten çekinme, bu sayede bağlarını daha da güçlendirebilirsin.
Dikkatle planladığın projeler için doğru zamanı beklemek, yaptıklarının meyvelerini toplamanı sağlayacak. Detaylara olan özel ilgin, çevrendekilere güven veriyor. Sağlığın ve ruhsal durumun, yeniliklere açık olduğun kadar dengeli bir dönemden geçiyor. Maddi konularda dikkatli davranman, istediğin sonuçları elde etmene yardımcı olacak. Empati yeteneğin, ilişkilerinizde derin bağlar kurmana zemin hazırlıyor. Sınırlarını belirlemek, içsel huzurunu destekleyecek. Kendine biraz zaman ayırmayı unutma, içsel sesine kulak vermek senin için faydalı olabilir. Eğlenceli aktiviteler, üzerindeki stresi azaltacak ve ruhunu canlandıracak.
Denge ve uyum arayışın bugün daha da belirginleşecek. İlişkilerdeki dinamikler seni etkileyebilir, bu yüzden iletişimde dikkatli olmalısın. Karşıt görüşlere açık olman, yeni bakış açıları geliştirmene yardımcı olabilir. Sanat ya da estetikle ilgili bir ilgi, özgürlüğünü ve yaratıcılığını artırabilir. Sosyal etkinliklerde yer almak, ruh halini olumlu yönde etkileyecek. Bugün kıskanılacak bir zarafetle çevrendekileri büyüleyebilirsin, bu nedenle kendine güven ve içsel güzelliğini dışarı yansıt. Ayrıca, içsel huzurun için bir süre yalnız kalmayı da tercih edebilirsin; bu, zihnini toplamana ve duygularını dengelemen gereken bir zaman dilimi olabilir.
Derin duyguların ve tutku dolu içsel yolculuğun ön planda olduğu bir gün. Hislerinle yüzleşmek ve içinle barışmak için uygun bir zaman. Sosyal ilişkilerinde dikkatli olman gerekebilir; sözlerin ve eylemlerin başkaları üzerinde güçlü bir etki bırakabilir. Gizli kalmış hislerin su yüzüne çıkarken, bu durum çevrendekilerle olan etkileşimlerini derinleştirebilir. Anlayışlı ve empatik bir yaklaşım içinde olman, ilişkilerindeki dengeyi sağlamana yardımcı olacak. İçsel huzur arayışında meditasyon veya bireysel aktivitelerle kendine zaman ayırmak faydalı olabilir. Gizemli konulara olan ilgin, bugün sıra dışı bir bilgi edinmenle sonuçlanabilir. Fırsatları değerlendirmekte ve sezgilerini dinlemede kararlı olmalısın.
Bugün maceraperest ruhunuza hitap eden fırsatlar karşınıza çıkabilir. Yeni insanlarla tanışmak, farklı deneyimler yaşamak için mükemmel bir zaman dilimi. Seyahat etme arzunuz güçlü, bu yüzden kısa bir kaçamak yapmak isteyebilirsiniz. Ancak, bu süreçte biraz sabırlı ve dikkatli olmalısınız; aceleci davranmak, anlık heyecanlar yaratabilir ama uzun vadede hayal kırıklığı getirebilir. İletişim kurma yeteneğiniz artıyor, çevrenizdeki insanlarla bağlarınızı güçlendirmek için harika bir dönemde bulunuyorsunuz. Olumlu düşünceler ve iyimser bir tutumla, yaşadığınız anların tadını çıkarmak size büyük bir mutluluk katacaktır. Duygusal derinliklere inmek istemeyebilirsiniz ama özünüzdeki cesareti keşfetmek içinbelirli anlarda durup düşünmek de faydalı olacaktır.
Dikkatini toplamak için harika bir gün. Hedeflerine ulaşmak için gereken disiplini ve kararlılığı hissedeceksin. İş ve kariyer konularında cesur adımlar atabilirsin. Gelen yenilikler, seni daha ileri taşıyacak fırsatlar sunabilir. Sosyal ilişkilerin ön planda, bazı insanlarla derin bağlar kurma şansın var. Ancak, çevrendeki insanlarla iletişim kurarken dikkatli olmalısın; sözlerin yanlış anlaşılabilir. Özel yaşamında ise, samimi ve içten paylaşımlar gününü güzelleştirecek. Zihnini dinlendirmek için biraz zaman ayırmayı unutma. Kendine olan güvenin artacak ve bu da çevrendekilere pozitif bir etki yaratacak. İş-özel hayat dengeni koruma konusunda dikkatli olman gereken bir zaman. Geçmişten gelen bazı hatıralar seni düşündürebilir; bu anılar sana yeni bir perspektif kazandırabilir. Hayatının her alanında sağlam adımlar atmak için, önce kendine inanmalısın.
Bugün, özgürlük arayışın ve bağımsızlık isteğin ön planda. Farklı düşünme yeteneğin, çevrendekilerle olan etkileşimlerinde dikkat çekici bir şekilde kendini gösterecek. Yeni fikirler ve projeler geliştirmek için ilham bulabilirsin. İletişim kurma becerin, insani ilişkilerde seni öne çıkaracak, sosyal çevrende bir erişim sağlama fırsatı doğacak. İçinde bulunduğun grup dinamiklerine daha fazla dahil olma gereksinimi hissedebilirsin, bu da seni yeni insanlarla tanıştırabilir. Duygusal bağlar açısından, samimiyet arayışın artabilir; bu nedenle, duygusal derinlik gerektiren diyaloglara açık olmalısın. Yenilikçi çözümler bulma isteğin, kariyer alanında da etkili olabilir; bu dönemde aklındaki yenilikleri hayata geçirmek için cesaretle adımlar atabilirsin. Ancak, duygusal meselelerde ani kararlardan kaçınmak faydalı olacaktır; sabırlı olmak, kalp ve zihin dengenin korunmasına yardımcı olabilir. Özgün ve keşif dolu bir gün seninle!
Bugün, sezgilerin yüksek bir düzeye ulaşacak, derin duygusal bağlantılar kurma arayışında olacaksın. İç huzurunu sağlamak için kendine zaman ayırmalısın. İlişkilerde sabırlı olman gereken bir dönemdesin. İletişimde, özellikle sevdiklerinle olan bağlarını güçlendirecek sözler kullanmalısın. Maddi konularda beklenmedik gelişmeler yaşayabilirsin; harcamalarına dikkat et. Yaratıcılığın ön planda olacak, bu nedenle sanatsal bir faaliyet ya da yeni bir hobiye yönelmek seni canlandırabilir. Hayallerine odaklan ve onları gerçeğe dönüştürmek için gereken adımları atmaktan çekinme. Duygusal derinliklerde kaybolmamak için kararlılığını korumalısın. Kendini iyi ifade etmenin yollarını bul; bu, içsel sıkıntılarını hafifletmekte sana yardımcı olacaktır. Keskin, ama yapıcı bir analiz yeteneğiyle, ailene ve arkadaşlarına destek olma konusunda etkili olabilirsin.
