1
Türkiye’de özgün ve protest müzikte akla gelen ilk isimlerinden olan Ahmet Kaya 21. yıl önce hayatını Fransa’da kaybetti. İşte Ahmet Kaya’nın hayatı…
AHMET KAYA HAYATI
Ahmet Kaya, 28 Ekim 1957’de Malatya’da, Adıyaman’dan Malatya’ya iş için göç etmiş Kürt kökenli bir baba ile Erzurumlu bir Türk annenin beşinci çocuğu olarak dünyaya geldi. Babası Sümerbank fabrikasında mensucat işçisidir. Altı yaşında iken babası ona bir bağlama getirir. İlkokulu Malatya’da okudu. Okuldan arta kalan zamanlarda ve yaz tatillerinde, ya plakçıda ya da tanıdıkların minibüsünde çalışırdı. Dokuz yaşına geldiğinde babasının çalıştığı fabrikanın işçilerinin düzenlediği işçi bayramı gecesinde kendini sahnede buldu. Mensucat fabrikasından emekli olan babası, daha iyi bir yaşam için İstanbul’a göç eder. 1972 yılında İstanbul’da Kocamustafapaşa’ya yerleşirler. Ahmet Kaya, ailesinin geçim sıkıntısı çekmesi nedeniyle okulu bıraktı ve işportacılık, çıraklık gibi çeşitli vasıfsız işlerde çalıştı. Liseyi dışarıdan bitirmeye karar verir ve bitirir sonra da Eğitim Enstitüsü’nün Keman bölümüne girer.
16 yaşında yasak afiş basmaktan hapse atıldı. Daha sonra birkaç arkadaşıyla birlikte Halk Birimleri Derneği’nin çalışmalarına katıldı. Bu çalışmaları sırasında çeşitli etkinliklerde bağlama çalmaya devam etti. Kendi başına öğrendiği için herhangi bir metoda ya da öğretiye uymamaktadır Ahmet’in çalış biçimi.
1978 yılında Gelibolu’da askerlik yaptı, bu arada orkestrada müzik çalışmalarına devam etti. Askerlik dönüşü Emine Kaya ile evlendi ve 1982 yılında kızları Çiğdem doğdu.
O dönem, hayranı olduğu Ruhi Su’nun Boğaziçi Üniversitesi’ndeki bir dinletisine gider ve dinletiden sonra bir yolunu bulup “Usta”nın yanına ulaşmayı başarır. “Ruhi Su besteleri”ni kendisinin nasıl yorumladığını göstermek istemektedir Ruhi Usta’ya. Ruhi Usta’nın en bilinen eserlerinden “Mahsus mahal” isimli şarkıyı çalar. Usta, şarkıyı yarıda kesip bağlamayı Ahmet’in elinden alır ve kızarak “Öyle at teper gibi bağlama çalınmaz, kavga edilmez bağlamayla, bağlama ile meşk edilir.” der. Ahmet, şaşkınlıkla oradan uzaklaşır; ama tabii ki bildiğini yapmaya devam edecektir.
Çok sonraları birkaç arkadaşının yardımıyla Hodri Meydan Kültür Merkezi ve Bilsak’ta dinleti düzenler ve afişlerinde de Ruhi Usta’nın kendine söylediği cümleye gönderme yapar: “Bağlama Böyle de Çalınır!”
28 yaşında 1985 yılına geldiğinde ‘Zamanıdır’ deyip şarkılarını alıp Unkapanı’nın yolunu tutar. Hiçbir kategoriye girmeyen bu müziğe kimse yüz vermez. Sonraki günlerde arkadaş yardımları ve kendi olanakları ile ilk albümünü yapar. Hatta yayımlandığı yıl albüm toplatılır, fakat daha sonra sansürü kaldırılır. İlk albümü “Ağlama bebeğim”dir. İkinci albümü “Acılara Tutunmak”tır. İkinci albümü yayınlandıktan sonra 1985 yılında Gülten Hayaloğlu ile evlenir. Gülten Hayaloğlu hapishanede idam cezasına mahkum olan Nevzat Çelik’in “Şafak Türküsü” şiirini Ahmet Kaya’ya iletir. Ahmet Kaya, 1986’da piyasaya çıkan “Şafak Türküsü” albümü ile geniş kitlelerce tanınmasını sağlayan atılımını yapar. 1986 yıl sonuna doğru da “An Gelir” albümünü yayımlar. Albümde hemen tüm besteler kendisine aittir.
Gülten Hayaloğlu ile evlendikten sonra kardeşi Yusuf Hayaloğlu ve şiirleriyle tanışır. Sözlerinin çoğunluğunun Yusuf Hayaloğlu’na ait olduğu “Yorgun Demokrat” isimli albümü 1987 yılında yayımlanır. 1988 yılında sadece iki şarkının söz yazarlığını Hayaloğlu’nun yaptığı ve diğer sözlerin tanınmış şairlerin şiirlerinden oluşan “Başkaldırıyorum” albümü yapılır. 1989 yılında “İyimser Bir Gül” albümünü yapar. 1990 Ekim ayında çeşitli şairlerin şiirlerinden oluşan “Sevgi Duvarı” isimli albümünü çıkartır.
Gülten ve Ahmet çifti, stüdyo ve bir yapım firması açmaya karar verirler. GAK (Gülten Ahmet Kaya) ismini verdikleri bir müzik yapım firması ve aynı isimle bir de stüdyo kurarlar.
1990 yılında Tatar Ramazan ve 1992 yılında Tatar Ramazan Sürgünde filmlerinin müziğini yaptı. 1994 yılında prodüksiyonu’nu Gülten Kaya ve Yusuf Hayaloğlu’nun yaptığı, Kanal D’de yayımlanan ve 13 hafta süren “Ahmet Abi’nin Vapuru” programını yapar.
1994 yılında Raks Müzik tarafından “Şarkılarım Dağlara” albümü basılan 2.800.000 bandrolle rekor kırmıştır. 14. müzik albümü olan bu albümde yer alan “Özgür Çağrı” isimli şarkıda geçen “Abin bir gün dağdan döner, sarılırsın yavrucağım” gibi sözler nedeniyle albümü toplatılır, konser vermesi yasaklanır.
İlk dönem albümlerinde genel olarak bağlamaya ağrılık verdi. Pop, Türk Halk Müziği ve Arabesk kategorisine dahil edilemediği için müzikal türüne Devrimci Arabesk de denilmektedir. Fakat kendisi müzik tarzının Devrimci Arabesk veya protest olarak tanımlanmasına karşı çıkar. Sözlerini kendisinin yazdığı bestelerle beraber, Attila İlhan, Can Yücel, Nevzat Çelik, Hasan Hüseyin Korkmazgil, Enver Gökçe, Ahmed Arif gibi tanınmış şairlerin şiirlerini de bestelemiştir. Genellikle şarkılarında toplumsal meseleler işlenir. Yirmi iki albümünden sadece Kervan diye bir kürtçe şarkısı vardır ve bir tane de kürtçe açılış vardır.
Birçok albümünün toplatılmasının ve konserlerinin iptal edilmesinin yanı sıra, 10 Şubat 1999’da Magazin Gazetecileri Derneği’nin Princess Otel kongre salonunda düzenlenen ödül töreninde yılın en iyi sanatçısı ödülünü aldı ve ödül konuşmasında: Ben bu ödül için İnsan Hakları Derneği’ne, Cumartesi Anneleri’ne, tüm basın emekçileri ve tüm Türkiye halkına teşekkür ediyorum. Bir de bir açıklamam var: Şu anda hazırladığım ve önümüzdeki günlerde yayımlayacağım albümde bir Kürtçe şarkı söyleyeceğim ve bu şarkıya bir klip çekeceğim. Aramızda bu klibi yayımlayacak yürekli televizyoncular olduğunu biliyorum, yayımlamazlarsa Türkiye halkıyla nasıl hesaplaşacaklarını bilmiyorum. dedi. Bunun sözleri üzerine davetliler tepki gösterip, küfür etmeye, çeşitli eşyalar fırlatmaya başladı. MGD görevlileri tarafından kongre salonundan, olağan üstü koşullarda dışarıya çıkartıldı.
Bu olayın hemen sonrasında Ahmet Kaya’nın 1993 yılında Berlin’de Kürt İşadamları Derneği’nin düzenlediği bir gecede verdiği konsere ilişkin fotoğrafların Hürriyet gazetesinde yayınlanması üzerine “bölücü örgütüne yardım ve yataklık yaptığı ve halkı ırk farklılığı gözeterek kin ve düşmanlığa tahrik ettiği” iddiasıyla hakkında İstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi’nde toplam 10.5 yıl ağır hapis istemiyle iki ayrı dava açıldı. Haziran 1999’da Türkiye’den ayrıldı. Yargılamaların sonucunda toplam 3 yıl 9 ay ağır hapis cezasına çarptırıldı. ancak yurt dışında olduğu için hapse girmedi. Daha sonra bu görüntülerin düzmece olduğu belirlendi.
Bu arada Ordu Valiliği Kaya’nın kasetlerinin kentte satılmasını ve bulundurulmasını yasakladı. 1999 yılında Münih’de PKK yanlıları tarafından düzenlendiği konserde ”Arabamı o şerefsizlerin memleketinde bıraktım” dediğini iddia eden Hürriyet gazetesi haberi için hakkında DGM tarafından bir kez daha soruşturma başlatıldı. 9 Şubat 2000 yılında Zaman gazetesine yaptığı röportajda Ben “3 tane şerefsizin yüzünden ülkemde arabama bile binemedim.” dedim diyerek yalanladı. Ahmet Kaya, 2000 yılında Hoşçakalın Gözüm isimli albümünün kayıtlarını yaparken, Paris’in Porte de Versailles semtindeki evinde bir gece kalp krizi sonucu hayatını kaybetti. Bu albümde Karwan isimli şarkıyı seslendirdi.
Paris’de kaldığı evde, 16 Kasım 2000 de sabah saat altıda ilaçlarını alırken kalp krizi geçirerek ölmüştür.43 yaşında gurbette hayatını kaybetmişti. Ahmet Kaya’nın kabri halen Paris’in Père Lachaise Mezarlığı’nda yer almaktadır.
Ölümünden sonra, 2002 yılında Ahmet Kaya’nın şarkılarını 20 ünlü sanatçının söylediği “Dinle Sevgili Ülkem” isimli bir albümü yayımlandı.
Albümleri :
1984: Ya Rıza Şimdi
1985: Ağlama Bebeğim
1985: Acılara Tutunmak
1986: An Gelir
1986: Şafak Türküsü
1987: Yorgun Demokrat
1988: Başkaldırıyorum
1989: Resitaller-1
1989: İyimser Bir Gül
1990: Resitaller-2
1990: Sevgi Duvarı
1991: Başım Belada
1992: Dokunma Yanarsın
1993: Tedirgin
1994: Koçero (Selda Bağcan ile)
1994: Şarkılarım Dağlara
1995: Beni Bul
1996: Yıldızlar ve Yakamoz
1998: Dosta Düşmana Karşı
2001: Hoşçakalın Gözüm
Bugün, enerjinin ve kararlılığın zirveye ulaşacağı bir gün. İçsel motivasyonun güçlü olması, hedeflerine ulaşmanda yardımcı olacak. Yeni başlangıçlara açık olmalı, cesur adımlar atmalısın. Sosyal çevrende önemli değişimler ve etkileyici karşılaşmalar söz konusu. Kişisel ilişkilerde samimiyet ön planda; bu durum, duygusal bağlarını güçlendirmen için bir fırsat sunuyor. Karar verme anlarında sezgilerini dinlemen, sürprizlere hazırlıklı olmanı sağlayacak. Kendini ifade etme şeklinle başkalarına ilham verebilir, onlara liderlik edebilirsin. Sabırsızlığa kapılmamaya dikkat et; beklemek zor olsa da, sabır bileşenidir, olumlu sonuçların anahtarı. Bugün, kendine güvenerek ilerlemeye devam et. Her şey senin elinde!
Bugün, kendinizi ifade etme ve duygularınızı paylaşma konusunda güçlü bir arzu hissediyorsunuz. İçsel duygularınızın yüzeye çıkması, kişisel ilişkilerinizde daha derin ve anlamlı bağlantılar kurmanıza yardımcı olacak. Sevdiklerinizle samimi bir iletişim kurmak, ilişkilerinizi güçlendirebilir. İş yerinde, kararlılığınız ve pratik yaklaşımınız sayesinde zor projeleri başarıyla tamamlayabilirsiniz. Ancak, yeniliklere açık olmakta fayda var; alışkanlıklarınızı sorgulamanız, size beklenmedik fırsatlar sunabilir. Kendinize zaman ayırmak ve ruhsal yenilenme için küçük kaçamaklar yapmak, günün getirileri arasında yer alacaktır. Kendi değerlerinize odaklanarak, dış dünyanın karmaşasından uzaklaşma şansını yakalayabilirsiniz. Bugün, içsel huzurunuzu sağlamanın ve yaşamınızı dengeye getirmenin tam zamanı.
Bugün zihinsel enerjinin oldukça yüksek olduğu bir gün. Farklı konular hakkında derinlemesine düşünmek, yeni fikirler geliştirmek ve hayatındaki belirsizlikleri netleştirmek için harika bir zaman. Sosyal çevrenle olan ilişkilerinde, samimi ve açık bir iletişim kurma ihtiyacı hissedebilirsin. Merak duygun sayesinde yeni insanlarla tanışma ve onlardan ilham alma fırsatın olacak. Özellikle yaratıcı projelere odaklanarak kendini geliştirip, hayal gücünü kullanmak için uygun bir zemin oluşacak. Ancak, dikkatinin dağılmasına neden olabilecek konulara çok fazla takılmamaya çalış. İkili ilişkilerde ise karşılıklı anlayış ve empati önem kazanıyor. Kısa iletişimler ya da mesajlaşmalar sayesinde bir ilişkinin derinleşmesi mümkün. Eğitimle, bilgi edinmeyle ilgilenen İkizler için olumlu fırsatlar kapıda.
Duygusal derinliğin bugün ön planda. İçsel yolculuklara dair merakını tatmin etme arayışındasın. Sevdiklerinle arandaki bağları güçlendirmek isteyeceksin. Bu nedenle, geçmişten gelen anılar ve tatlı hatıralar seni sarıp sarmalayacak. Evde geçirmek isteyeceğin zaman dilimleri, rahatlamana ve huzur bulmana yardımcı olacak. Ancak, karamsar düşüncelerden uzak durmalı, pozitif enerjini artıracak aktivitelere yönelmelisin. İçsel huzurunu sağlamak ve sevdiklerinle kaliteli zaman geçirmek, ruhsal anlamda sana çok iyi gelecek. İş veya günlük sorumluluklar ile ilgili küçük zorluklarla karşılaşabilirsin; ancak bunları aşmak için içsel gücünü kullanacaksın. Unutma, güç senin içinde mevcut!
Yeni fırsatlar kapını çalmaya başlayabilir. Kendi yeteneklerini ön plana çıkarma şansını yakalayabilirsin. Cesaretinle çevrendekilere ilham vereceksin. Kendine olan güvenin artarken, liderlik vasıflarını sergilemek için mükemmel bir zaman. İletişim konusunda dikkatli olmalı, zıt düşüncelere açık kalmalısın. Sosyal etkileşimlerin artabilir; yeni insanlarla tanışmak, ufkunu genişletmek adına önemli fırsatlar sunabilir. Bugün, içsel bir farkındalık yaşayıp hedeflerini netleştirmek isteyebilirsin. İlişkilerinde ise samimiyet ve sıcaklık ön planda. Sevgi dolu bir ortam seni bekliyor, hislerinle hareket etmeyi unutma. Unutma, kalbindeki ateş, çevrendekileri de aydınlatır.
Detaylara olan düşkünlüğün gün boyunca öne çıkacak. Küçük şeylere odaklanarak büyük resmi kaçırmamalısın. Kendi içsel düzenini sağlamlaştırmak, zihnini ve ruhunu beslemek adına harika bir zaman. Gün, organize olma ve planlarını netleştirme fırsatı sunacak. İş yerinde işbirlikleri ön planda; başkalarının önerilerine açık olmalısın. Sağlığınla ilgili bir konuda dikkatli olman gerekebilir; bedenine iyi bakmak için zaman ayırmalısın. Sosyal ilişkilerde ise kendini ifade etmekte zorlanabilirsin, ama sabırlı ol ve düşüncelerini paylaşmaktan çekinme. Günün sonunda, içsel huzuru bulmak için yalnız kalmayı tercih edebilirsin. Senin için yoğun bir düşünce yoğunluğu söz konusu; derin nefes al ve düşüncelerini netleştir.
Duygusal dengenin ön planda olduğu bir dönemdesin. Sosyal ilişkilerinde yeni bağlantılar kurma arzusu içindesin; bu, seni heyecanlandırıyor ve ilham veriyor. Karşına çıkacak insanlardan öğrenebileceğin çok şey var. Tarafını seçerken dikkatli olmalısın; aşırı idealizm tuzak olabilir. Hayatında estetik ve güzellik arayışın yoğunlaşabilir, sanatsal çalışmalar ya da hobilerle ilgilenmek için harika bir zaman. Kendini ifade etme biçimin, başkaları üzerinde derin bir etki bırakacak. İçsel huzurunu sağlamak için biraz zaman ayırmayı unutma; böylece başkalarına daha fazla destek olabilirsin. Özellikle iş ve finansal konularda olumlu gelişmeler söz konusu. Ancak hemen hareket etmeden önce iyi bir değerlendirme yapman yerinde olur. Yanlış yönlendirmelerden kaçınmak için sezgilerine güven. Diğer insanlarla uyum içinde olmayı başarırsan, gün boyunca keyifli anlar seni bekliyor.
Duyguların derinliklerine inmeye hazır olun. Bugün içsel bir sorgulama başlatan olaylar yaşayabilirsiniz. Kendinizi ifade etmekte zorlanıyorsanız, yazmak ya da yaratıcı bir aktiviteyle meşgul olmak iyi bir çıkış yolu olabilir. İlişkilerde güvenin önemini bir kez daha hissedeceksiniz; bu nedenle, hem kendinize hem de sevdiklerinize karşı açık ve dürüst olmalısınız. Geçmişten gelen bazı olaylar su yüzüne çıkabilir. Bunların altında yatan öz temelini keşfetmek, kendinizi daha iyi anlamanızı sağlayacak. Para konularında temkinli olmanız gereken bir gündesiniz. Harcamalarınıza dikkat edin, gelecekte ihtiyaç duyabileceğiniz kaynakları düşünmek için fırsatlar yaratın. Sosyal çevrenizden destek alabilir, fikir alışverişlerinde bulunabilirsiniz. Unutmayın; bağlılık ve sadakat, bu dönemde ilişkilerinizi güçlü tutacak unsurlar. Daha derin bağlar kurmak için çaba sarf edebilirsiniz.
Maceraperest ruhun bugün zirveye çıkacak. Yeni deneyimlere ve keşiflere açık olmalısın. Eğlenceli etkinlikler, dostlarla geçirilen vakit ruhunu canlandıracak. Farklı kültürleri tanımak, yeni insanlarla tanışmak sana enerji verecek. Eğitim veya kişisel gelişim konularında atılımlar yapabilirsin; bu süreçte öğrendiğin her şey, hedeflerine ulaşmanda büyük rol oynayacak. Ayrıca, karşına çıkan fırsatları değerlendirmek için cesur olmalısın. İçsel huzurunu bulmak için doğayla iç içe zaman geçirmek, zihnini açacak. Eğlenceli ve ilham verici bir gün seni bekliyor.
Bugün hedeflerine daha da yaklaşmanın bir yolunu bulacaksın. Disiplinin ve çalışma azmin, çevrendekilere de ilham verecek. Karşılaşabileceğin zorluklar, seni daha güçlü kılacak engeller olarak görülebilir. Bu süreçte kararlılığını koru, dikkatini dağıtacak unsurlara karşı kendini korumak önemli. Sosyal ilişkilerinde ise, en yakın arkadaşlarından beklemediğin destekler alabilir, eski arkadaşlıkların canlanma fırsatı buluyor. Kendini ifade etme şeklin, başkalarına etki edecek. Gösterdiğin özveri, takdirle karşılanabilir. Finansal anlamda dikkatli olman gereken bir dönemdesin. Harcamalarını kontrol altında tutmak, geleceğini sağlam temellere oturtman açısından önemli. Yeteneklerini sergileyeceğin bir fırsatla karşılaşabilirsin. Bu, profesyonel hayatında yeni kapılar açabilir. Unutma, başarının anahtarı sabır ve özveri.
Bugün yenilikçi fikirlerin, yaratıcı projelerin ve özgün bakış açılarının ön plana çıkıyor. Sorgulayıcı yapınla, eski kalıpları kırma arzusun öne çıkabilir. Sosyal ilişkilerde, farklı insanlarla tanışmak ve ilginç sohbetler yapmak adına oldukça elverişli bir zaman dilimindesin. Empati yeteneğin artmışken, başkalarının fikirlerine açık olman, ilişkilere derinlik katabilir.Duygusal olarak, içsel huzurunu sağlamak için yalnız kalmaya ihtiyaç duyabilirsin. Meditasyon veya doğa yürüyüşleri gibi bireysel aktivitelere yönelmek, zihnini arındırmana yardımcı olacak. Hayal gücünün yoğunluğuyla, sanatsal yönlerini keşfetmeye veya geliştirmeye cesaret edebilirsin. Sosyal konularda, bazı arkadaşlarınla fikir ayrılıkları yaşayabilirsin, fakat bu durumun kalıcı olmasını istemiyorsan, iyi bir dinleyici olmaya özen göstermelisin. Yeni bir hedef belirlemek için de ikna olabilirsin. Bu hedef, gelecekteki tatminin için önemli bir adım olabilir.
Duygular derinleşiyor, sezgisel yeteneklerin daha da belirgin hale geliyor. Sanatsal yönlerin ön plana çıkabilir, yaratıcılığını ifade etmek için mükemmel bir gün. İkili ilişkilerde, başkalarının duygularını anlama kabiliyetin senin için bir avantaj sunuyor. Fakat, başkalarının sorunlarına fazla kapılmaktan kaçınmalısın; kendi sınırlarını korumak önem taşıyor. İçsel huzuru sağlamak adına biraz yalnız kalmak, meditasyon ya da doğayla vakit geçirmek faydalı olabilir. Gelecek hayallerinle ilgili yeni fikirler aklına gelebilir, bunları not almayı unutma. Bugün, samimi ve içten iletişimler kurmak için uygun bir zaman. Unutma, kendi iç sesine kulak vermek, karşılaşabileceğin olası zorlukları aşmanda sana yardımcı olacak.
