1
Türkiye’de özgün ve protest müzikte akla gelen ilk isimlerinden olan Ahmet Kaya 21. yıl önce hayatını Fransa’da kaybetti. İşte Ahmet Kaya’nın hayatı…
AHMET KAYA HAYATI
Ahmet Kaya, 28 Ekim 1957’de Malatya’da, Adıyaman’dan Malatya’ya iş için göç etmiş Kürt kökenli bir baba ile Erzurumlu bir Türk annenin beşinci çocuğu olarak dünyaya geldi. Babası Sümerbank fabrikasında mensucat işçisidir. Altı yaşında iken babası ona bir bağlama getirir. İlkokulu Malatya’da okudu. Okuldan arta kalan zamanlarda ve yaz tatillerinde, ya plakçıda ya da tanıdıkların minibüsünde çalışırdı. Dokuz yaşına geldiğinde babasının çalıştığı fabrikanın işçilerinin düzenlediği işçi bayramı gecesinde kendini sahnede buldu. Mensucat fabrikasından emekli olan babası, daha iyi bir yaşam için İstanbul’a göç eder. 1972 yılında İstanbul’da Kocamustafapaşa’ya yerleşirler. Ahmet Kaya, ailesinin geçim sıkıntısı çekmesi nedeniyle okulu bıraktı ve işportacılık, çıraklık gibi çeşitli vasıfsız işlerde çalıştı. Liseyi dışarıdan bitirmeye karar verir ve bitirir sonra da Eğitim Enstitüsü’nün Keman bölümüne girer.
16 yaşında yasak afiş basmaktan hapse atıldı. Daha sonra birkaç arkadaşıyla birlikte Halk Birimleri Derneği’nin çalışmalarına katıldı. Bu çalışmaları sırasında çeşitli etkinliklerde bağlama çalmaya devam etti. Kendi başına öğrendiği için herhangi bir metoda ya da öğretiye uymamaktadır Ahmet’in çalış biçimi.
1978 yılında Gelibolu’da askerlik yaptı, bu arada orkestrada müzik çalışmalarına devam etti. Askerlik dönüşü Emine Kaya ile evlendi ve 1982 yılında kızları Çiğdem doğdu.
O dönem, hayranı olduğu Ruhi Su’nun Boğaziçi Üniversitesi’ndeki bir dinletisine gider ve dinletiden sonra bir yolunu bulup “Usta”nın yanına ulaşmayı başarır. “Ruhi Su besteleri”ni kendisinin nasıl yorumladığını göstermek istemektedir Ruhi Usta’ya. Ruhi Usta’nın en bilinen eserlerinden “Mahsus mahal” isimli şarkıyı çalar. Usta, şarkıyı yarıda kesip bağlamayı Ahmet’in elinden alır ve kızarak “Öyle at teper gibi bağlama çalınmaz, kavga edilmez bağlamayla, bağlama ile meşk edilir.” der. Ahmet, şaşkınlıkla oradan uzaklaşır; ama tabii ki bildiğini yapmaya devam edecektir.
Çok sonraları birkaç arkadaşının yardımıyla Hodri Meydan Kültür Merkezi ve Bilsak’ta dinleti düzenler ve afişlerinde de Ruhi Usta’nın kendine söylediği cümleye gönderme yapar: “Bağlama Böyle de Çalınır!”
28 yaşında 1985 yılına geldiğinde ‘Zamanıdır’ deyip şarkılarını alıp Unkapanı’nın yolunu tutar. Hiçbir kategoriye girmeyen bu müziğe kimse yüz vermez. Sonraki günlerde arkadaş yardımları ve kendi olanakları ile ilk albümünü yapar. Hatta yayımlandığı yıl albüm toplatılır, fakat daha sonra sansürü kaldırılır. İlk albümü “Ağlama bebeğim”dir. İkinci albümü “Acılara Tutunmak”tır. İkinci albümü yayınlandıktan sonra 1985 yılında Gülten Hayaloğlu ile evlenir. Gülten Hayaloğlu hapishanede idam cezasına mahkum olan Nevzat Çelik’in “Şafak Türküsü” şiirini Ahmet Kaya’ya iletir. Ahmet Kaya, 1986’da piyasaya çıkan “Şafak Türküsü” albümü ile geniş kitlelerce tanınmasını sağlayan atılımını yapar. 1986 yıl sonuna doğru da “An Gelir” albümünü yayımlar. Albümde hemen tüm besteler kendisine aittir.
Gülten Hayaloğlu ile evlendikten sonra kardeşi Yusuf Hayaloğlu ve şiirleriyle tanışır. Sözlerinin çoğunluğunun Yusuf Hayaloğlu’na ait olduğu “Yorgun Demokrat” isimli albümü 1987 yılında yayımlanır. 1988 yılında sadece iki şarkının söz yazarlığını Hayaloğlu’nun yaptığı ve diğer sözlerin tanınmış şairlerin şiirlerinden oluşan “Başkaldırıyorum” albümü yapılır. 1989 yılında “İyimser Bir Gül” albümünü yapar. 1990 Ekim ayında çeşitli şairlerin şiirlerinden oluşan “Sevgi Duvarı” isimli albümünü çıkartır.
Gülten ve Ahmet çifti, stüdyo ve bir yapım firması açmaya karar verirler. GAK (Gülten Ahmet Kaya) ismini verdikleri bir müzik yapım firması ve aynı isimle bir de stüdyo kurarlar.
1990 yılında Tatar Ramazan ve 1992 yılında Tatar Ramazan Sürgünde filmlerinin müziğini yaptı. 1994 yılında prodüksiyonu’nu Gülten Kaya ve Yusuf Hayaloğlu’nun yaptığı, Kanal D’de yayımlanan ve 13 hafta süren “Ahmet Abi’nin Vapuru” programını yapar.
1994 yılında Raks Müzik tarafından “Şarkılarım Dağlara” albümü basılan 2.800.000 bandrolle rekor kırmıştır. 14. müzik albümü olan bu albümde yer alan “Özgür Çağrı” isimli şarkıda geçen “Abin bir gün dağdan döner, sarılırsın yavrucağım” gibi sözler nedeniyle albümü toplatılır, konser vermesi yasaklanır.
İlk dönem albümlerinde genel olarak bağlamaya ağrılık verdi. Pop, Türk Halk Müziği ve Arabesk kategorisine dahil edilemediği için müzikal türüne Devrimci Arabesk de denilmektedir. Fakat kendisi müzik tarzının Devrimci Arabesk veya protest olarak tanımlanmasına karşı çıkar. Sözlerini kendisinin yazdığı bestelerle beraber, Attila İlhan, Can Yücel, Nevzat Çelik, Hasan Hüseyin Korkmazgil, Enver Gökçe, Ahmed Arif gibi tanınmış şairlerin şiirlerini de bestelemiştir. Genellikle şarkılarında toplumsal meseleler işlenir. Yirmi iki albümünden sadece Kervan diye bir kürtçe şarkısı vardır ve bir tane de kürtçe açılış vardır.
Birçok albümünün toplatılmasının ve konserlerinin iptal edilmesinin yanı sıra, 10 Şubat 1999’da Magazin Gazetecileri Derneği’nin Princess Otel kongre salonunda düzenlenen ödül töreninde yılın en iyi sanatçısı ödülünü aldı ve ödül konuşmasında: Ben bu ödül için İnsan Hakları Derneği’ne, Cumartesi Anneleri’ne, tüm basın emekçileri ve tüm Türkiye halkına teşekkür ediyorum. Bir de bir açıklamam var: Şu anda hazırladığım ve önümüzdeki günlerde yayımlayacağım albümde bir Kürtçe şarkı söyleyeceğim ve bu şarkıya bir klip çekeceğim. Aramızda bu klibi yayımlayacak yürekli televizyoncular olduğunu biliyorum, yayımlamazlarsa Türkiye halkıyla nasıl hesaplaşacaklarını bilmiyorum. dedi. Bunun sözleri üzerine davetliler tepki gösterip, küfür etmeye, çeşitli eşyalar fırlatmaya başladı. MGD görevlileri tarafından kongre salonundan, olağan üstü koşullarda dışarıya çıkartıldı.
Bu olayın hemen sonrasında Ahmet Kaya’nın 1993 yılında Berlin’de Kürt İşadamları Derneği’nin düzenlediği bir gecede verdiği konsere ilişkin fotoğrafların Hürriyet gazetesinde yayınlanması üzerine “bölücü örgütüne yardım ve yataklık yaptığı ve halkı ırk farklılığı gözeterek kin ve düşmanlığa tahrik ettiği” iddiasıyla hakkında İstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi’nde toplam 10.5 yıl ağır hapis istemiyle iki ayrı dava açıldı. Haziran 1999’da Türkiye’den ayrıldı. Yargılamaların sonucunda toplam 3 yıl 9 ay ağır hapis cezasına çarptırıldı. ancak yurt dışında olduğu için hapse girmedi. Daha sonra bu görüntülerin düzmece olduğu belirlendi.
Bu arada Ordu Valiliği Kaya’nın kasetlerinin kentte satılmasını ve bulundurulmasını yasakladı. 1999 yılında Münih’de PKK yanlıları tarafından düzenlendiği konserde ”Arabamı o şerefsizlerin memleketinde bıraktım” dediğini iddia eden Hürriyet gazetesi haberi için hakkında DGM tarafından bir kez daha soruşturma başlatıldı. 9 Şubat 2000 yılında Zaman gazetesine yaptığı röportajda Ben “3 tane şerefsizin yüzünden ülkemde arabama bile binemedim.” dedim diyerek yalanladı. Ahmet Kaya, 2000 yılında Hoşçakalın Gözüm isimli albümünün kayıtlarını yaparken, Paris’in Porte de Versailles semtindeki evinde bir gece kalp krizi sonucu hayatını kaybetti. Bu albümde Karwan isimli şarkıyı seslendirdi.
Paris’de kaldığı evde, 16 Kasım 2000 de sabah saat altıda ilaçlarını alırken kalp krizi geçirerek ölmüştür.43 yaşında gurbette hayatını kaybetmişti. Ahmet Kaya’nın kabri halen Paris’in Père Lachaise Mezarlığı’nda yer almaktadır.
Ölümünden sonra, 2002 yılında Ahmet Kaya’nın şarkılarını 20 ünlü sanatçının söylediği “Dinle Sevgili Ülkem” isimli bir albümü yayımlandı.
Albümleri :
1984: Ya Rıza Şimdi
1985: Ağlama Bebeğim
1985: Acılara Tutunmak
1986: An Gelir
1986: Şafak Türküsü
1987: Yorgun Demokrat
1988: Başkaldırıyorum
1989: Resitaller-1
1989: İyimser Bir Gül
1990: Resitaller-2
1990: Sevgi Duvarı
1991: Başım Belada
1992: Dokunma Yanarsın
1993: Tedirgin
1994: Koçero (Selda Bağcan ile)
1994: Şarkılarım Dağlara
1995: Beni Bul
1996: Yıldızlar ve Yakamoz
1998: Dosta Düşmana Karşı
2001: Hoşçakalın Gözüm
Girişken enerjin ve cesur doğan, bugün karşına birçok fırsat çıkarabilir. Merak duygun seni yeni deneyimlere yönlendirecek. Kendine olan güvenin, sosyal ortamlarda ilgi çekmeni sağlayacak. İletişim becerilerin güçleniyor, bu da ilişkilerde ani ama olumlu dönüşümlere yol açabilir. İçsel çatışmalar yaşayabilirsin; bu dönem, kendi isteklerinle toplumsal beklentilerin arasındaki dengeyi bulman için önemli olacak. Sabırsızlık ve acelecilik, kararlarında sorun yaratabilir. Duygusal meselelerde açık ve dürüst olmak, yararına olacaktır. Kendi başına hareket etmek isteyebilirsin; ancak, ekip çalışmasının getireceği sinerji de oldukça kıymetli. Yaratıcılığın yükselebilir, bu sayede sanatsal veya ilgini çeken alanlarda başarılı projeler ortaya çıkarabilirsin. Fiziksel enerjini yüksek tutmak için spor yapmaya yönelmen faydalı olabilir, bu hem bedenine hem ruhuna iyi gelecek.
Sakin ve sabırlı bir enerjiyle güne başlayacaksın. Bugün, hayatının daha çok maddi ve görünür yönleri üzerine odaklanabilirsin. İş ve kariyerle ilgili bazı fırsatlar karşına çıkabilir; bunları iyi değerlendirmelisin. İnisiyatif almak için kendini cesur hissettiğin anlar yaşayabilirsin.İlişkilerinle ilgili ise, duygusal derinlikler keşfetmek isteyeceksin. Sevdiklerinle geçireceğin zaman, özellikle güven ve bağlılık konularında seni daha tatmin edecek. Duygularını ifade etmekte tereddüt etmemelisin; içsel huzurun bu şekilde artabilir. Kendini iyi hissetmek için doğayla olan bağını güçlendirmen, ruhsal yönden yenilenmene yardımcı olabilir.Finansal konularda dikkatli davranmalısın. Birikim yapma ve harcamalarını gözden geçirme zamanı. Daha önce yaptığın yatırımlarına yeniden değer verebilir; geleceğini sağlamlaştıracak kararlar alabilirsin. Kendine huzur veren küçük alışkanlıkları ihmal etmemeli, basit zevklerle mutluluğu yakalamalısın. Günün genelinde kendini güçlü ve kararlı hissederken, doğru adımlar atmak için hazır olacaksın.
Zihin açıcı fikirlerin öne çıkacağı bir gün. Sosyal çevrenle etkileşimlerin artabilir, yeni insanlarla tanışma fırsatları kapını çalabilir. Düşüncelerin ve kelimelerin gücü bugün seni etkileyebilir; bu yüzden neyi ne şekilde ifade ettiğine dikkat etmelisin. Beklenmedik gelişmelere açık ol, belki de daha önce fark etmediğin bir yeteneğini keşfedebilirsin. İçsel merakın artıyor, ilgi alanlarını genişletmek için yeni kaynaklar arayabilirsin. Teknolojiyi takip etmen, yaratıcılığını artıracak projeler için faydalı olacaktır. Kendini ifade etmenin yollarını keşfederken, duygularına da denk düşen bir iletişim kurmayı unutma. Fikirlerini paylaşmaktan çekinme, bugün ilginç tartışmalara zemin hazırlayabilir. Özellikle partnerinle veya en yakın dostlarınla derin sohbetler yapma ihtiyacı hissedebilirsin. Unutma, dinlemek de en az konuşmak kadar önemli. İçsel sesini dinleyerek günün getirdiği fırsatları en iyi şekilde değerlendirebilirsin.
Duygusal derinliklerin vurgulandığı bir dönemdesin. Ailevi bağlarla ilgili önemli konuşmalar yapabilir, sevdiklerinle daha anlamlı ilişkiler kurabilirsin. İçsel huzurunu sağlamak için yaratıcı faaliyetlere yönelmek, seni bir nebze dinlendirebilir. Hayatındaki bazı duygusal yükleri bırakma zamanı gelmiş olabilir; geçmişe dair duygularınla yüzleşmeyi seçmek, seni liberasyona götürecektir. Özellikle, kalbinin sesini dinleyerek, nedensiz ama güçlü bir şekilde seni çeken şeyleri keşfetme isteği içinde olabilirsin. Kendinle olan iletişimini güçlendirmek, dış dünyaya daha açık ve huzurlu bir şekilde adım atmanı sağlayacak. İleriye dönük hedeflerini belirlerken, sezgine güvenmeyi unutma, içsel rehberliğin seni doğru yola yönlendirecektir.
Bugün, kendinizi sahnede gibi hissedebilir, ilgi odağı olma arzusuyla dolup taşabilirsiniz. Sanatsal yetenekleriniz ve yaratıcılığınız ön plana çıkıyor. Cesur ve etkileyici bir şekilde düşüncelerini ifade etme fırsatı bulacaksınız. Yakın çevreniz, uyum ve olumlu bir enerjiyle dolup taşıyor. Sosyal ilişkilerinizde sıcaklık ve samimiyet ön planda, bu, kalabalık ortamlarda kendinizi daha rahat hissetmenizi sağlayacak. Ancak, kendinizi aşırıya kaçmadan, sabırlı ve dengeli bir şekilde ifade etmeye özen göstermelisiniz. İçsel bir çekim alanı oluşturacak, insanları etrafınızda toplama mizacınızla ilgileri üzerinize toplayabilirsiniz. Aceleci kararlar almaktan kaçınarak, sezgilerinizi dinlemeniz ve hislerinizi doğru bir şekilde yönlendirmeniz önemli. Duygusal derinlik, düşündüğünüzden daha önemli olabilir; bu nedenle ilişkilerinizdeki iletişimde samimi, açık ve dürüst olmaya odaklanmalısınız. Ayrıca, finanse edebileceğiniz yeni projelere ya da yatırımlara yönelmek bu dönemde mantıklı olabilir. Kendi iç ve dış dünyanızın uyum içinde olması, gününüzü güzelleştirip, hedeflerinize ulaşmada yardımcı olacaktır. Unutmayın, her şey iyi bir denge ile daha güzel olur!
Detaylara olan düşkünlüğün bugün daha da belirginleşiyor. İş hayatında, pürüzsüz bir ilerleme kaydetmek için dikkatini dağıtan unsurları bertaraf etmen gerekebilir. Organizasyon ve planlama becerilerin sayesinde karmaşayı kolayca kontrol altına alabileceksin. Kendi standartlarını ön planda tutarken, başkalarının ihtiyaçlarına da duyarlı olmalısın; bu, ilişkilerini güçlendirecek. Sağlık konusunda, bedenine olan özenini artırma zamanın geldi. Gün boyunca spor veya meditasyon gibi aktivitelerle zihnini ve bedenini dengelemeyi unutma. Gerekli özeni gösterdiğinde, zihinsel netliğin ve enerjin tazelenecek. Duygusal açıdan, içsel huzurunu bulmak için yalnız kalmaya ve düşünmeye ihtiyacın var. Kendine karşı nazik olmalı ve gerektiğinde destek aramaktan çekinmemelisin. Karşına çıkan ufak engeller, seni yavaşlatmak yerine, daha sağlam adımlarla ilerlemeni sağlayacak dersler sunacak.
Denge arayışın her zamankinden daha belirgin hale geliyor; içsel uyumunu sağlamaya çalışırken, başkalarıyla olan ilişkilerinde de hassas bir denge kurmak isteyebilirsin. Sosyal çevrendeki bazı gerginlikler, iletişim becerilerini daha etkili kullanmanı gerektirebilir. Dışarıdan gelen baskılara karşı duruşunu korumalı ve gerektiğinde sınırlarını çizmelisin.Bugün, sanatsal yeteneklerini ortaya koymak ve estetik alanındaki ilgi alanlarını keşfetmek için harika bir zaman. Gözlemlerine dikkat et, seni derin düşüncelere sürükleyen anlar yaşayabilirsin. İçsel sesini dinle ve hislerine göre hareket et. Karşılaştığın zorluklar seni daha da güçlendirebilir; sabırlı ol ve olayların doğal akışına güven. Başkalarına yardım etme isteğin, onları etkileyebilir ve ilişkilerinde derinleşmeye yol açabilir. Kendinle barışık olduğun anlar yaratmak, günün en önemli ihtiyacı. Şu anki ruh halin, çevrendeki kişilere ilham verici bir etki bırakabilir. Unutma ki, denge senin doğanda var; onu bulmak için yeterince cesur olmalısın.
İçsel derinliklere yolculuk yapma zamanı. Gözlemlerine ve hislerine odaklanarak çevrendeki insanlarla kurduğun bağlantılarda farklı bir seviyeye geçebilirsin. Hissedilenleri anlamak, bazı ilişkilerdeki denklemleri yeniden gözden geçirmeni sağlayabilir. Yanındaki insanlardan alacağın destek, güçlü bir bağ oluşturmanı sağlayacak. Duygusal yoğunluğun arttığı bu dönemde, sakin kalıp iç dünyanı dengelemen önemli. Sürprizlerle dolu bir gün; ani gelişmeler seni heyecanlandırabilir. Kendini açık tut ve kalbini dinle, beklenmeyen fırsatlar karşına çıkabilir. İçsel gücünü sonuna kadar kullanmak, seni hedeflerine daha da yaklaştıracak. Unutma, senin derin sezgilerin başkaları için de ilham kaynağı olabilir.
Bugün macera dolu bir gün seni bekliyor, yeni deneyimlere açık olman gereken bir dönemdesin. İçinde bir keşif arzusu var ve bu seni sıradanlıktan uzaklaştıracak. Seyahat planları veya yeni bir hobinin peşine düşmek için harika bir zaman dilimindesin. Sosyal çevrendeki insanların etkisi, senin yaşamına taze bir soluk getirebilir; birlikte vakit geçirerek keyifli anlar paylaşabilirsiniz.Zihinsel bir ifade dönemi, düşüncelerini özgürce ifade etmek için kollarını sıvamalısın. Yazmak, sanatsal bir proje ya da bir tartışma, yaratıcılığını ortaya koymana yardımcı olabilir. Aynı zamanda, sıkı dostluk ya da ilişki bağlarındaki iletişimde açıklık ve samimiyet ön planda olmalı.Öte yandan, ani gelişmelere karşı dikkatli olman gereken bir zaman. Belirsizlikler, senin özgürlüğüne etki edebilir; ancak, içsel rehberliğine güvenerek bu durumlardan güçlenerek çıkabilirsin. Bugün, hayatının kontrolünü eline almak ve geleceğe dair cesur adımlar atmak için mükemmel bir fırsat olacak. Kendine karşı nazik olmayı unutma ve yeni başlangıçlarla dolu bu serüvenin tadını çıkar.
Bugün, sorumluluk duygusu ve hedef odaklılığın seni sarıp sarmalayacak. İş yaşamında kararlılık göstermek, seni öne çıkaracak. Önemli projeler üzerinde yoğunlaşabilir, yaratıcılığını ortaya koyabilirsin. Çalışma arkadaşlarınla olan etkileşimlerin güçleniyor, birlikte başarılı sonuçlara ulaşma potansiyeliniz artıyor. Özel hayatında ise daha derin bir anlayışa ve empatiye ihtiyaç var. İlişkilerde iletişimde samimiyet ve açıklık, sıkıntıların üstesinden gelmeni sağlayacak. Duygusal bağları kuvvetlendirmek için zaman ayırmalısın; belki küçük sürprizler ya da birlikte geçirilen keyifli anlar faydalı olabilir.Aynı zamanda, kendi iç sesini dinlemek için biraz yalnız kalma zamanı geçirebilirsin. Meditasyon ya da doğada yürüyüş yapmak zihnini arındırmana yardımcı olacak. Güçlenmek ve dengeni bulmak için bu tür kendinle baş başa kalma anları değerli. Unutma, kararlılığın ve disiplinin, bugün ulaşmak istediğin tüm hedeflere giden yolda en büyük yardımcıların.
Farklı bir bakış açısı geliştirme arzusu içindesin. İnovatif düşünceler ve yaratıcı çözümler bulmak için ilham verici bir gün. Grup aktiviteleri, sosyal çevrenle olan etkileşimlerin ve işbirlikler inanılmaz derecede keyifli ve verimli geçecek. Ani ve beklenmedik olaylar, senin için heyecan verici değişim fırsatları doğurabilir. İçsel özgürlüğüne ve bağımsızlığına olan düşkünlüğün, başkalarıyla olan ilişkilerini etkileyebilir; bu dengeyi korumaya özen göster. İnsanların farklılıklarına saygı duyarak, ortak bir amaç uğruna bir araya gelmek, seni daha da güçlendirecek. Empati ve anlayışla, etrafında dalgalanan enerjiyi dengeleyebilirsin. Bugün, kalbinin sesine kulak vererek, sezgilerinle hareket etmeyi tercih edebilirsin.
Hayal gücünün derinliklerine dalacağın bir gün seni bekliyor. Duygusal olarak oldukça hassas olduğun bu dönemde, çevrendekilerin hislerini daha derin bir şekilde anlayabilirsin. Empati yeteneğin, ilişkilerini güçlendirecek. Sanatsal yeteneklerini keşfetmek veya bu konuda bir şeyler yaratmak için harika bir zaman. Alışılmışın dışında düşünebildiğin bu süreç, yaratıcılığını ortaya çıkarmanı sağlayabilir. İletişimde daha açık olman gerekecek, içtenliğin ve duygu derinliğinle insanları etkileyebilirsin. Bazı zorluklarla karşılaşsan da, sezgilerin sana doğru yolu göstermekte yardımcı olacak. Kendi içsel dünyana dönmek ve yaşadıklarını analiz etmek için sakin anlar yaratmayı unutma; bu, sana büyük bir güç katacak.
