1
Türkiye’de özgün ve protest müzikte akla gelen ilk isimlerinden olan Ahmet Kaya 21. yıl önce hayatını Fransa’da kaybetti. İşte Ahmet Kaya’nın hayatı…
AHMET KAYA HAYATI
Ahmet Kaya, 28 Ekim 1957’de Malatya’da, Adıyaman’dan Malatya’ya iş için göç etmiş Kürt kökenli bir baba ile Erzurumlu bir Türk annenin beşinci çocuğu olarak dünyaya geldi. Babası Sümerbank fabrikasında mensucat işçisidir. Altı yaşında iken babası ona bir bağlama getirir. İlkokulu Malatya’da okudu. Okuldan arta kalan zamanlarda ve yaz tatillerinde, ya plakçıda ya da tanıdıkların minibüsünde çalışırdı. Dokuz yaşına geldiğinde babasının çalıştığı fabrikanın işçilerinin düzenlediği işçi bayramı gecesinde kendini sahnede buldu. Mensucat fabrikasından emekli olan babası, daha iyi bir yaşam için İstanbul’a göç eder. 1972 yılında İstanbul’da Kocamustafapaşa’ya yerleşirler. Ahmet Kaya, ailesinin geçim sıkıntısı çekmesi nedeniyle okulu bıraktı ve işportacılık, çıraklık gibi çeşitli vasıfsız işlerde çalıştı. Liseyi dışarıdan bitirmeye karar verir ve bitirir sonra da Eğitim Enstitüsü’nün Keman bölümüne girer.
16 yaşında yasak afiş basmaktan hapse atıldı. Daha sonra birkaç arkadaşıyla birlikte Halk Birimleri Derneği’nin çalışmalarına katıldı. Bu çalışmaları sırasında çeşitli etkinliklerde bağlama çalmaya devam etti. Kendi başına öğrendiği için herhangi bir metoda ya da öğretiye uymamaktadır Ahmet’in çalış biçimi.
1978 yılında Gelibolu’da askerlik yaptı, bu arada orkestrada müzik çalışmalarına devam etti. Askerlik dönüşü Emine Kaya ile evlendi ve 1982 yılında kızları Çiğdem doğdu.
O dönem, hayranı olduğu Ruhi Su’nun Boğaziçi Üniversitesi’ndeki bir dinletisine gider ve dinletiden sonra bir yolunu bulup “Usta”nın yanına ulaşmayı başarır. “Ruhi Su besteleri”ni kendisinin nasıl yorumladığını göstermek istemektedir Ruhi Usta’ya. Ruhi Usta’nın en bilinen eserlerinden “Mahsus mahal” isimli şarkıyı çalar. Usta, şarkıyı yarıda kesip bağlamayı Ahmet’in elinden alır ve kızarak “Öyle at teper gibi bağlama çalınmaz, kavga edilmez bağlamayla, bağlama ile meşk edilir.” der. Ahmet, şaşkınlıkla oradan uzaklaşır; ama tabii ki bildiğini yapmaya devam edecektir.
Çok sonraları birkaç arkadaşının yardımıyla Hodri Meydan Kültür Merkezi ve Bilsak’ta dinleti düzenler ve afişlerinde de Ruhi Usta’nın kendine söylediği cümleye gönderme yapar: “Bağlama Böyle de Çalınır!”
28 yaşında 1985 yılına geldiğinde ‘Zamanıdır’ deyip şarkılarını alıp Unkapanı’nın yolunu tutar. Hiçbir kategoriye girmeyen bu müziğe kimse yüz vermez. Sonraki günlerde arkadaş yardımları ve kendi olanakları ile ilk albümünü yapar. Hatta yayımlandığı yıl albüm toplatılır, fakat daha sonra sansürü kaldırılır. İlk albümü “Ağlama bebeğim”dir. İkinci albümü “Acılara Tutunmak”tır. İkinci albümü yayınlandıktan sonra 1985 yılında Gülten Hayaloğlu ile evlenir. Gülten Hayaloğlu hapishanede idam cezasına mahkum olan Nevzat Çelik’in “Şafak Türküsü” şiirini Ahmet Kaya’ya iletir. Ahmet Kaya, 1986’da piyasaya çıkan “Şafak Türküsü” albümü ile geniş kitlelerce tanınmasını sağlayan atılımını yapar. 1986 yıl sonuna doğru da “An Gelir” albümünü yayımlar. Albümde hemen tüm besteler kendisine aittir.
Gülten Hayaloğlu ile evlendikten sonra kardeşi Yusuf Hayaloğlu ve şiirleriyle tanışır. Sözlerinin çoğunluğunun Yusuf Hayaloğlu’na ait olduğu “Yorgun Demokrat” isimli albümü 1987 yılında yayımlanır. 1988 yılında sadece iki şarkının söz yazarlığını Hayaloğlu’nun yaptığı ve diğer sözlerin tanınmış şairlerin şiirlerinden oluşan “Başkaldırıyorum” albümü yapılır. 1989 yılında “İyimser Bir Gül” albümünü yapar. 1990 Ekim ayında çeşitli şairlerin şiirlerinden oluşan “Sevgi Duvarı” isimli albümünü çıkartır.
Gülten ve Ahmet çifti, stüdyo ve bir yapım firması açmaya karar verirler. GAK (Gülten Ahmet Kaya) ismini verdikleri bir müzik yapım firması ve aynı isimle bir de stüdyo kurarlar.
1990 yılında Tatar Ramazan ve 1992 yılında Tatar Ramazan Sürgünde filmlerinin müziğini yaptı. 1994 yılında prodüksiyonu’nu Gülten Kaya ve Yusuf Hayaloğlu’nun yaptığı, Kanal D’de yayımlanan ve 13 hafta süren “Ahmet Abi’nin Vapuru” programını yapar.
1994 yılında Raks Müzik tarafından “Şarkılarım Dağlara” albümü basılan 2.800.000 bandrolle rekor kırmıştır. 14. müzik albümü olan bu albümde yer alan “Özgür Çağrı” isimli şarkıda geçen “Abin bir gün dağdan döner, sarılırsın yavrucağım” gibi sözler nedeniyle albümü toplatılır, konser vermesi yasaklanır.
İlk dönem albümlerinde genel olarak bağlamaya ağrılık verdi. Pop, Türk Halk Müziği ve Arabesk kategorisine dahil edilemediği için müzikal türüne Devrimci Arabesk de denilmektedir. Fakat kendisi müzik tarzının Devrimci Arabesk veya protest olarak tanımlanmasına karşı çıkar. Sözlerini kendisinin yazdığı bestelerle beraber, Attila İlhan, Can Yücel, Nevzat Çelik, Hasan Hüseyin Korkmazgil, Enver Gökçe, Ahmed Arif gibi tanınmış şairlerin şiirlerini de bestelemiştir. Genellikle şarkılarında toplumsal meseleler işlenir. Yirmi iki albümünden sadece Kervan diye bir kürtçe şarkısı vardır ve bir tane de kürtçe açılış vardır.
Birçok albümünün toplatılmasının ve konserlerinin iptal edilmesinin yanı sıra, 10 Şubat 1999’da Magazin Gazetecileri Derneği’nin Princess Otel kongre salonunda düzenlenen ödül töreninde yılın en iyi sanatçısı ödülünü aldı ve ödül konuşmasında: Ben bu ödül için İnsan Hakları Derneği’ne, Cumartesi Anneleri’ne, tüm basın emekçileri ve tüm Türkiye halkına teşekkür ediyorum. Bir de bir açıklamam var: Şu anda hazırladığım ve önümüzdeki günlerde yayımlayacağım albümde bir Kürtçe şarkı söyleyeceğim ve bu şarkıya bir klip çekeceğim. Aramızda bu klibi yayımlayacak yürekli televizyoncular olduğunu biliyorum, yayımlamazlarsa Türkiye halkıyla nasıl hesaplaşacaklarını bilmiyorum. dedi. Bunun sözleri üzerine davetliler tepki gösterip, küfür etmeye, çeşitli eşyalar fırlatmaya başladı. MGD görevlileri tarafından kongre salonundan, olağan üstü koşullarda dışarıya çıkartıldı.
Bu olayın hemen sonrasında Ahmet Kaya’nın 1993 yılında Berlin’de Kürt İşadamları Derneği’nin düzenlediği bir gecede verdiği konsere ilişkin fotoğrafların Hürriyet gazetesinde yayınlanması üzerine “bölücü örgütüne yardım ve yataklık yaptığı ve halkı ırk farklılığı gözeterek kin ve düşmanlığa tahrik ettiği” iddiasıyla hakkında İstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi’nde toplam 10.5 yıl ağır hapis istemiyle iki ayrı dava açıldı. Haziran 1999’da Türkiye’den ayrıldı. Yargılamaların sonucunda toplam 3 yıl 9 ay ağır hapis cezasına çarptırıldı. ancak yurt dışında olduğu için hapse girmedi. Daha sonra bu görüntülerin düzmece olduğu belirlendi.
Bu arada Ordu Valiliği Kaya’nın kasetlerinin kentte satılmasını ve bulundurulmasını yasakladı. 1999 yılında Münih’de PKK yanlıları tarafından düzenlendiği konserde ”Arabamı o şerefsizlerin memleketinde bıraktım” dediğini iddia eden Hürriyet gazetesi haberi için hakkında DGM tarafından bir kez daha soruşturma başlatıldı. 9 Şubat 2000 yılında Zaman gazetesine yaptığı röportajda Ben “3 tane şerefsizin yüzünden ülkemde arabama bile binemedim.” dedim diyerek yalanladı. Ahmet Kaya, 2000 yılında Hoşçakalın Gözüm isimli albümünün kayıtlarını yaparken, Paris’in Porte de Versailles semtindeki evinde bir gece kalp krizi sonucu hayatını kaybetti. Bu albümde Karwan isimli şarkıyı seslendirdi.
Paris’de kaldığı evde, 16 Kasım 2000 de sabah saat altıda ilaçlarını alırken kalp krizi geçirerek ölmüştür.43 yaşında gurbette hayatını kaybetmişti. Ahmet Kaya’nın kabri halen Paris’in Père Lachaise Mezarlığı’nda yer almaktadır.
Ölümünden sonra, 2002 yılında Ahmet Kaya’nın şarkılarını 20 ünlü sanatçının söylediği “Dinle Sevgili Ülkem” isimli bir albümü yayımlandı.
Albümleri :
1984: Ya Rıza Şimdi
1985: Ağlama Bebeğim
1985: Acılara Tutunmak
1986: An Gelir
1986: Şafak Türküsü
1987: Yorgun Demokrat
1988: Başkaldırıyorum
1989: Resitaller-1
1989: İyimser Bir Gül
1990: Resitaller-2
1990: Sevgi Duvarı
1991: Başım Belada
1992: Dokunma Yanarsın
1993: Tedirgin
1994: Koçero (Selda Bağcan ile)
1994: Şarkılarım Dağlara
1995: Beni Bul
1996: Yıldızlar ve Yakamoz
1998: Dosta Düşmana Karşı
2001: Hoşçakalın Gözüm
Enerjin yüksek, cesaretinle çevrendekileri etkileyebilirsin. Bugün sezgilerin güçlü, yeni fikirler peşinde koşmak için harika bir zaman. İletişimde cesur olmalı, düşüncelerini açıkça ifade etmelisin. Arkadaşlarınla veya sevdiklerinle paylaşımlar yaparak besleyici bir ortam yaratabilirsin. Ancak ani kararlar almaktan kaçınman gereken bir gün; düşüncelerini biraz daha olgunlaştırmak isteyebilirsin. Sağlığına dikkat et, bedenine ve ruhuna iyi gelecek aktivitelere yönelmek, içsel huzurunu artıracak. Risk almayı seviyorsun, ama bu sefer daha hesaplı bir yaklaşım benimsemek seni daha güçlü kılabilir. Bugün, kararlılığınla yeni kapılar açabilirsin.
Gün, huzurlu ve sakin bir atmosferde başlıyor. İçsel denge arayışında olduğun bir dönemdesin. İlişkilerinde daha fazla uyum ve anlayış gözetmek isteyebilirsin. Sevgi dolu kelimeler, iletişimi güçlendirecek ve bağları derinleştirecek. Parasal konularda ise dikkatli olman faydalı olacak; harcama alışkanlıklarını gözden geçirmen gereken bir dönemdesin. Yeni projelere başlamak için ideal bir zaman değil, daha çok mevcut işleri gözden geçirip sağlamlaştırmak için mükemmel bir fırsat. Kendine zaman ayırmak, rahatlamak ve doğayla iç içe olmak enerji seviyeni artıracak. Yaşam alanında küçük değişiklikler yaparak, kendini daha ferah hissedebilirsin. Unutma, sabır ve kararlılıkla ilerlediğinde, her şey yerine oturacaktır.
Zihin açıcı fikirlerin öne çıkacağı bir gün. Sosyal çevrenle etkileşimlerin artabilir, yeni insanlarla tanışma fırsatları kapını çalabilir. Düşüncelerin ve kelimelerin gücü bugün seni etkileyebilir; bu yüzden neyi ne şekilde ifade ettiğine dikkat etmelisin. Beklenmedik gelişmelere açık ol, belki de daha önce fark etmediğin bir yeteneğini keşfedebilirsin. İçsel merakın artıyor, ilgi alanlarını genişletmek için yeni kaynaklar arayabilirsin. Teknolojiyi takip etmen, yaratıcılığını artıracak projeler için faydalı olacaktır. Kendini ifade etmenin yollarını keşfederken, duygularına da denk düşen bir iletişim kurmayı unutma. Fikirlerini paylaşmaktan çekinme, bugün ilginç tartışmalara zemin hazırlayabilir. Özellikle partnerinle veya en yakın dostlarınla derin sohbetler yapma ihtiyacı hissedebilirsin. Unutma, dinlemek de en az konuşmak kadar önemli. İçsel sesini dinleyerek günün getirdiği fırsatları en iyi şekilde değerlendirebilirsin.
Bugün içsel duyguların ön planda olacak, kendinle ve sevdiklerinle derin bağlar kurmak isteyeceksin. Ailevi ilişkilerde sıcak bir atmosfer hâkim, bu bağlamda iletişimini güçlendirecek fırsatlar karşına çıkabilir. Duygusal yaralar için şifa bulabilir, geçmişle yüzleşip yeni başlangıçlar yapabilirsin. Alışveriş veya maddi konular ilgili ani kararlar almanı gerektirecek durumlarla karşılaşabilirsin, dikkatli olman yararına. Sağlığın konusunda yaklaşan bir değişim, kendini yenileme isteğini artıracak. Kendi iç güçlerini keşfetmek için sessiz bir zaman ayırmayı unutma, ruhsal olarak yenilendiğini hissedeceksin. Güneş'in sıcak ışıkları, sevdiklerinle geçireceğin anların değerini artıracak, bu ilişkilerin yaşamındaki önemini fark edeceksin. Tam anlamıyla kendine dönme ve içsel huzuru bulma fırsatı seni bekliyor.
Bugün, çevrendeki enerji ve dikkat çekme isteği oldukça kuvvetli. Kendini ifade etme konusunda cesur adımlar atabilirsin; bu, sanat ya da sosyal etkinliklerde öne çıkmana olanak tanıyabilir. Ancak aşırı kibir ya da kendi fikirlerine katı bir şekilde bağlı kalmak, ilişkilerde sürtüşmelere yol açabilir. Takım çalışmasına açık olman, daha verimli sonuçlar doğuracak. Yaratıcılığını kullanarak, kendini ifade etme biçimlerini yenileyebilirsin. Bugün, kalabalık ortamlarda göz alıcı bir şekilde parlayarak ilgi odası olacaksın, bu fırsatı iyi değerlendirmelisin. Ayrıca, içsel bir dinginlik bulmak için kendine zaman ayırmayı unutma; bu, dengeyi sağlamana yardımcı olacaktır. Aşk hayatında ise duygusal paylaşımlar önem kazanıyor, samimi hislerini dile getirmekten çekinme.
Bugün detaylara odaklanmakta büyük bir potansiyele sahip olacaksın. Etrafındaki karmaşayı minimumda tutmak ve zihnini berraklaştırmak önceliklerin arasında yer alacak. İş ortamında ya da günlük görevlerinde düzen ve disiplin sağlamak, başarılarını katlayabilmek adına katkı sağlayacak. İlişkilerde samimiyet önem kazanıyor; çevrendekilere yardım etme arzun, sana da karşılık bulacak.Duygusal olarak, geçmişteki olayların izleriyle yüzleşmek için uygun bir dönemdesin. İçsel huzurun için kendine zaman ayırmaya özen göstermelisin. Belki bir hobine ya da ilgini çeken yeni bir aktiviteye yönelmek, ruhsal olarak tazeleneceğin bir alan yaratabilir. Sağlığınla ilgili küçük değişiklikler yapmak, kendini daha enerjik ve dinç hissetmene yardımcı olacak. Unutma, mükemmellik arayışın son derece değerli ama seni yavaşlatan bir unsur olabilir; bu yüzden kendine karşı nazik olmayı dene.
Dengede kalma arzusu ön planda. Bugün, ilişkilerde uyum sağlama yeteneğin oldukça güçlü. Başkalarının düşüncelerine ve hislerine duyarlılığın artarken, bu özelliklerin seni sosyal ortamlarda daha da öne çıkarıyor. Karşıt görüşler arasında köprü kurmak için harika bir fırsat. Duygusal dengeyi sağlamak adına içsel huzur arayışında olabilirsin. Özellikle sanatsal ifadelere yönelmek, yaratıcılığını açığa çıkaracak. Bir ortaklık veya iş birliği fırsatı kapıda; bu, uzun vadede fayda sağlayabilir. Kararverme süreçlerinde dışarıdan gelen desteklerin kritik bir rol oynayabilir. Kendini ifade etme biçimine odaklanarak, içsel çatışmaları geride bırakabilirsin. Dinamik ve sakin bir gün seni bekliyor.
Bu dönem, içsel derinliklere yolculuk yaparak duygusal zenginlik kazanabileceğin bir zaman dilimi. Duyguların yoğunlaşabilir, bu durum çevrendekilere karşı daha duyarlı olmanı sağlayabilir. Gizli kalmış hislerini açığa çıkarma arzusu içinde olabilirsin. İletişim kurarken daha cesur ve doğrudan olman, ilişkilerini güçlendirebilir. Arkadaş çevrenle paylaşımlar yapmak, sana yeni perspektifler kazandıracak. Keşif yapma isteğin artarken, esrarengiz durumlar ve insanlarla karşılaşabilirsin.Özellikle sezgilerinle hareket edeceğin bir gün, içsel sese kulak vermen önemli. İş konusunda daha az görünür bir rol üstlenmek isteği ortaya çıkabilir, bu durum sana daha iyi düşünme fırsatı tanıyacak. Sabırlı ol ve her şeyin zamanla düzeleceğini unutma. Kendi içsel gücünü bulmak ve geliştirmek için harika bir fırsatla karşı karşıyasın. Kendine güvenerek ilerlediğinde, hedeflerine ulaşman çok daha kolay olacak. Duygusal olarak zaman zaman dalgalanmalar yaşayabilirsin; ancak bu, kişisel dönüşüm sürecinin bir parçası. Geçmişle yüzleşmek, yeni bir başlangıca kapı açmana yardımcı olacak.
Zihninde yeni ufuklar açılıyor. Keşif arayışın, merak duygunun ve öğrenme isteğin artmış durumda. Yeni deneyimlere ve farklı fikirlerle etkileşime geçmeye olan hevesin yüksek. Bu enerji, seni eğlenceli sosyal ortamlarla ve hareketli aktivitelerle buluşturabilir. Özellikle, arkadaşlarınla geçireceğin zaman, sana keyifli anılar biriktirmen için fırsatlar sunuyor. Ancak, düşüncelerini paylaşırken daha dikkatli olmalısın; bazı durumlar yanlış anlaşılmalara yol açabilir. İçsel huzurunu sağlamak ve ruhsal dengeyi korumak adına doğada vakit geçirmeyi ihmal etme. Macera ruhun, seni beklenmedik yerlerde ve insanlarla buluşturabilir; bu yüzden açık fikirliliğini koru ve anın tadını çıkar. Unutma, hayatta seni heyecanlandıran şeyler peşinde koştukça yeni kapılar aralanıyor.
Bugün, sorumluluk duygunuzun ve disiplininizin ön plana çıktığı bir gün olacak. Hedeflerinizi net bir şekilde belirleyip, onlara ulaşmak için kararlı adımlar atmak isteyeceksiniz. Çalışkanlığınız ve azminiz, çevrenizdeki insanlara örnek olacaktır. Ancak, fazlasıyla kendinizi işe kaptırmanız, sosyal hayatınızı zayıflatabilir. Bu dengeyi sağlamakta fayda var.İçsel huzurunuzu korumanız gereken anlarda, meditasyon ya da doğayla vakit geçirmek gibi aktiviteler ruh halinize iyi gelecek. Aşk hayatınızdaki dinamikler de bugün ilginç bir dönüş yapabilir. Partnerinizle olan iletişiminiz derinleşiyor ve daha samimi bir bağ kurma fırsatını yakalayabilirsiniz. Ancak duygularınızı açık bir şekilde ifade etmekten çekinmemelisiniz.Mali konularla ilgili yeni fırsatlar karşınıza çıkabilir, ancak risk almadan önce dikkatli bir değerlendirme yapmakta fayda var. Önemli kararlar almak için acele etmeyin; düşüncelerinizi netleştirmek için biraz zaman ayırmalısınız. Bugün, kendinize olan güveninizin arttığı ve potansiyelinizi daha iyi fark ettiğiniz bir gün olabilir. Kendi sınırlarınızı zorlamaktan korkmayın, yeni deneyimlere açık olun.
Sahip olduğun yenilikçi zihin ve bağımsız ruh, bugün duygu dünyanı etkileyen olaylara ışık tutabilir. Sosyal ilişkilerde daha fazla etkileşim istemezken, iç dünyana yönelmek için fırsatlar bulabilirsin. Başkalarının beklentileri seni bunaltacak, bu nedenle içsel huzurunu bulmak için yalnız kalmak isteyebilirsin. Hayal gücünün yüksek olduğu bu dönemde yaratıcı projelere yönelmek, seni derin bir tatmine ulaştırabilir. Düşüncelerini yazıya dökerek ya da sanatsal bir faaliyete katılarak ruhunu besleyebilirsin. Beklenmedik sürprizlerle dolu bir gün senin için açılabilir; yeni tanışmalar ve ilginç fikir alışverişleri, ufkunu açacak. İlişkilerde dengeyi korumak önemli; sezgilerine güvenmeyi unutma. Özellikle arkadaş çevrendeki dinamikler, seni düşündürecek bazı gelişmelere açık. Kalbinin sesini dinle ve neye ihtiyacın olduğunu belirle. Belki de huzur için bazı sınırları çizme zamanı. Unutma, özgür ruhun sadece kendin için değil, etrafındaki insanlar için de ilham kaynağı olabilir.
Hayal gücünün ve sezgilerinin güçlü olduğu bir dönemdesin. İçsel dünyandaki dalgalanmalar, yaratıcılığını besliyor ve sanatsal projelere yönelme isteği uyandırıyor. Duygusal derinliğin ve empati yeteneğin, çevrendeki insanlarla olan ilişkilerinde önemli bir rol oynuyor. Bu sayede karşındakilerin hislerini anlayabilmenin verdiği güçle bir köprü kurabilir, destekleyici bir figür haline gelebilirsin.Kalbinde taşıdığın duygusal yükler, bu dönemde seni biraz bunaltabilir. Kendini dışa vurmanın yollarını bulmak, hem ruhsal sağlığın için faydalı olacak hem de başkalarına kapı açacaktır. İçsel huzurunu sağlamak adına doğada zaman geçirmek, meditasyon yapmak veya ruhunu besleyecek aktivitelerde bulunmak iyi bir seçim olabilir. Bugün, hayatını etkileyecek yeni fırsatlar kapına gelebilir. Kendine güvenmeli ve sezgilerine kulak vermelisin. Bu fırsatları değerlendirirken duygusal yönünü unutmadan hareket etmen, seni daha da güçlü kılacak. İlişkilerinde, sabırlı ve anlayışlı olman gereken anlar var; karşındaki insanlarla olan iletişimini dikkatli bir şekilde yönetmek, olası sorunları minimize etmeni sağlayacaktır. Özellikle, üstlendiğin sorumluluklar konusunda başkalarının yükünü de paylaşmayı düşünerek, hem kendini hem de sevdiklerini mutlu edebilirsin.
