1
Türkiye’de özgün ve protest müzikte akla gelen ilk isimlerinden olan Ahmet Kaya 21. yıl önce hayatını Fransa’da kaybetti. İşte Ahmet Kaya’nın hayatı…
AHMET KAYA HAYATI
Ahmet Kaya, 28 Ekim 1957’de Malatya’da, Adıyaman’dan Malatya’ya iş için göç etmiş Kürt kökenli bir baba ile Erzurumlu bir Türk annenin beşinci çocuğu olarak dünyaya geldi. Babası Sümerbank fabrikasında mensucat işçisidir. Altı yaşında iken babası ona bir bağlama getirir. İlkokulu Malatya’da okudu. Okuldan arta kalan zamanlarda ve yaz tatillerinde, ya plakçıda ya da tanıdıkların minibüsünde çalışırdı. Dokuz yaşına geldiğinde babasının çalıştığı fabrikanın işçilerinin düzenlediği işçi bayramı gecesinde kendini sahnede buldu. Mensucat fabrikasından emekli olan babası, daha iyi bir yaşam için İstanbul’a göç eder. 1972 yılında İstanbul’da Kocamustafapaşa’ya yerleşirler. Ahmet Kaya, ailesinin geçim sıkıntısı çekmesi nedeniyle okulu bıraktı ve işportacılık, çıraklık gibi çeşitli vasıfsız işlerde çalıştı. Liseyi dışarıdan bitirmeye karar verir ve bitirir sonra da Eğitim Enstitüsü’nün Keman bölümüne girer.
16 yaşında yasak afiş basmaktan hapse atıldı. Daha sonra birkaç arkadaşıyla birlikte Halk Birimleri Derneği’nin çalışmalarına katıldı. Bu çalışmaları sırasında çeşitli etkinliklerde bağlama çalmaya devam etti. Kendi başına öğrendiği için herhangi bir metoda ya da öğretiye uymamaktadır Ahmet’in çalış biçimi.
1978 yılında Gelibolu’da askerlik yaptı, bu arada orkestrada müzik çalışmalarına devam etti. Askerlik dönüşü Emine Kaya ile evlendi ve 1982 yılında kızları Çiğdem doğdu.
O dönem, hayranı olduğu Ruhi Su’nun Boğaziçi Üniversitesi’ndeki bir dinletisine gider ve dinletiden sonra bir yolunu bulup “Usta”nın yanına ulaşmayı başarır. “Ruhi Su besteleri”ni kendisinin nasıl yorumladığını göstermek istemektedir Ruhi Usta’ya. Ruhi Usta’nın en bilinen eserlerinden “Mahsus mahal” isimli şarkıyı çalar. Usta, şarkıyı yarıda kesip bağlamayı Ahmet’in elinden alır ve kızarak “Öyle at teper gibi bağlama çalınmaz, kavga edilmez bağlamayla, bağlama ile meşk edilir.” der. Ahmet, şaşkınlıkla oradan uzaklaşır; ama tabii ki bildiğini yapmaya devam edecektir.
Çok sonraları birkaç arkadaşının yardımıyla Hodri Meydan Kültür Merkezi ve Bilsak’ta dinleti düzenler ve afişlerinde de Ruhi Usta’nın kendine söylediği cümleye gönderme yapar: “Bağlama Böyle de Çalınır!”
28 yaşında 1985 yılına geldiğinde ‘Zamanıdır’ deyip şarkılarını alıp Unkapanı’nın yolunu tutar. Hiçbir kategoriye girmeyen bu müziğe kimse yüz vermez. Sonraki günlerde arkadaş yardımları ve kendi olanakları ile ilk albümünü yapar. Hatta yayımlandığı yıl albüm toplatılır, fakat daha sonra sansürü kaldırılır. İlk albümü “Ağlama bebeğim”dir. İkinci albümü “Acılara Tutunmak”tır. İkinci albümü yayınlandıktan sonra 1985 yılında Gülten Hayaloğlu ile evlenir. Gülten Hayaloğlu hapishanede idam cezasına mahkum olan Nevzat Çelik’in “Şafak Türküsü” şiirini Ahmet Kaya’ya iletir. Ahmet Kaya, 1986’da piyasaya çıkan “Şafak Türküsü” albümü ile geniş kitlelerce tanınmasını sağlayan atılımını yapar. 1986 yıl sonuna doğru da “An Gelir” albümünü yayımlar. Albümde hemen tüm besteler kendisine aittir.
Gülten Hayaloğlu ile evlendikten sonra kardeşi Yusuf Hayaloğlu ve şiirleriyle tanışır. Sözlerinin çoğunluğunun Yusuf Hayaloğlu’na ait olduğu “Yorgun Demokrat” isimli albümü 1987 yılında yayımlanır. 1988 yılında sadece iki şarkının söz yazarlığını Hayaloğlu’nun yaptığı ve diğer sözlerin tanınmış şairlerin şiirlerinden oluşan “Başkaldırıyorum” albümü yapılır. 1989 yılında “İyimser Bir Gül” albümünü yapar. 1990 Ekim ayında çeşitli şairlerin şiirlerinden oluşan “Sevgi Duvarı” isimli albümünü çıkartır.
Gülten ve Ahmet çifti, stüdyo ve bir yapım firması açmaya karar verirler. GAK (Gülten Ahmet Kaya) ismini verdikleri bir müzik yapım firması ve aynı isimle bir de stüdyo kurarlar.
1990 yılında Tatar Ramazan ve 1992 yılında Tatar Ramazan Sürgünde filmlerinin müziğini yaptı. 1994 yılında prodüksiyonu’nu Gülten Kaya ve Yusuf Hayaloğlu’nun yaptığı, Kanal D’de yayımlanan ve 13 hafta süren “Ahmet Abi’nin Vapuru” programını yapar.
1994 yılında Raks Müzik tarafından “Şarkılarım Dağlara” albümü basılan 2.800.000 bandrolle rekor kırmıştır. 14. müzik albümü olan bu albümde yer alan “Özgür Çağrı” isimli şarkıda geçen “Abin bir gün dağdan döner, sarılırsın yavrucağım” gibi sözler nedeniyle albümü toplatılır, konser vermesi yasaklanır.
İlk dönem albümlerinde genel olarak bağlamaya ağrılık verdi. Pop, Türk Halk Müziği ve Arabesk kategorisine dahil edilemediği için müzikal türüne Devrimci Arabesk de denilmektedir. Fakat kendisi müzik tarzının Devrimci Arabesk veya protest olarak tanımlanmasına karşı çıkar. Sözlerini kendisinin yazdığı bestelerle beraber, Attila İlhan, Can Yücel, Nevzat Çelik, Hasan Hüseyin Korkmazgil, Enver Gökçe, Ahmed Arif gibi tanınmış şairlerin şiirlerini de bestelemiştir. Genellikle şarkılarında toplumsal meseleler işlenir. Yirmi iki albümünden sadece Kervan diye bir kürtçe şarkısı vardır ve bir tane de kürtçe açılış vardır.
Birçok albümünün toplatılmasının ve konserlerinin iptal edilmesinin yanı sıra, 10 Şubat 1999’da Magazin Gazetecileri Derneği’nin Princess Otel kongre salonunda düzenlenen ödül töreninde yılın en iyi sanatçısı ödülünü aldı ve ödül konuşmasında: Ben bu ödül için İnsan Hakları Derneği’ne, Cumartesi Anneleri’ne, tüm basın emekçileri ve tüm Türkiye halkına teşekkür ediyorum. Bir de bir açıklamam var: Şu anda hazırladığım ve önümüzdeki günlerde yayımlayacağım albümde bir Kürtçe şarkı söyleyeceğim ve bu şarkıya bir klip çekeceğim. Aramızda bu klibi yayımlayacak yürekli televizyoncular olduğunu biliyorum, yayımlamazlarsa Türkiye halkıyla nasıl hesaplaşacaklarını bilmiyorum. dedi. Bunun sözleri üzerine davetliler tepki gösterip, küfür etmeye, çeşitli eşyalar fırlatmaya başladı. MGD görevlileri tarafından kongre salonundan, olağan üstü koşullarda dışarıya çıkartıldı.
Bu olayın hemen sonrasında Ahmet Kaya’nın 1993 yılında Berlin’de Kürt İşadamları Derneği’nin düzenlediği bir gecede verdiği konsere ilişkin fotoğrafların Hürriyet gazetesinde yayınlanması üzerine “bölücü örgütüne yardım ve yataklık yaptığı ve halkı ırk farklılığı gözeterek kin ve düşmanlığa tahrik ettiği” iddiasıyla hakkında İstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi’nde toplam 10.5 yıl ağır hapis istemiyle iki ayrı dava açıldı. Haziran 1999’da Türkiye’den ayrıldı. Yargılamaların sonucunda toplam 3 yıl 9 ay ağır hapis cezasına çarptırıldı. ancak yurt dışında olduğu için hapse girmedi. Daha sonra bu görüntülerin düzmece olduğu belirlendi.
Bu arada Ordu Valiliği Kaya’nın kasetlerinin kentte satılmasını ve bulundurulmasını yasakladı. 1999 yılında Münih’de PKK yanlıları tarafından düzenlendiği konserde ”Arabamı o şerefsizlerin memleketinde bıraktım” dediğini iddia eden Hürriyet gazetesi haberi için hakkında DGM tarafından bir kez daha soruşturma başlatıldı. 9 Şubat 2000 yılında Zaman gazetesine yaptığı röportajda Ben “3 tane şerefsizin yüzünden ülkemde arabama bile binemedim.” dedim diyerek yalanladı. Ahmet Kaya, 2000 yılında Hoşçakalın Gözüm isimli albümünün kayıtlarını yaparken, Paris’in Porte de Versailles semtindeki evinde bir gece kalp krizi sonucu hayatını kaybetti. Bu albümde Karwan isimli şarkıyı seslendirdi.
Paris’de kaldığı evde, 16 Kasım 2000 de sabah saat altıda ilaçlarını alırken kalp krizi geçirerek ölmüştür.43 yaşında gurbette hayatını kaybetmişti. Ahmet Kaya’nın kabri halen Paris’in Père Lachaise Mezarlığı’nda yer almaktadır.
Ölümünden sonra, 2002 yılında Ahmet Kaya’nın şarkılarını 20 ünlü sanatçının söylediği “Dinle Sevgili Ülkem” isimli bir albümü yayımlandı.
Albümleri :
1984: Ya Rıza Şimdi
1985: Ağlama Bebeğim
1985: Acılara Tutunmak
1986: An Gelir
1986: Şafak Türküsü
1987: Yorgun Demokrat
1988: Başkaldırıyorum
1989: Resitaller-1
1989: İyimser Bir Gül
1990: Resitaller-2
1990: Sevgi Duvarı
1991: Başım Belada
1992: Dokunma Yanarsın
1993: Tedirgin
1994: Koçero (Selda Bağcan ile)
1994: Şarkılarım Dağlara
1995: Beni Bul
1996: Yıldızlar ve Yakamoz
1998: Dosta Düşmana Karşı
2001: Hoşçakalın Gözüm
Enerjinin doruklarına ulaşacağın bir gün. Cesareti elden bırakmadan yeni başlangıçlara adım atabilirsin. İçinde birikmiş olan tutkuların, yaratıcılığın ortaya çıkacak; kendini ifade etme fırsatlarını değerlendirmekte acele etme. Olaylara yaklaşımındaki özgür ruh, çevrendekilere ilham verecek. Fırsatları yakalamak için beklemenin gereksiz olduğunu düşünebilir, harekete geçerek liderlik vasfını ortaya koyabilirsin.Yaşamına dair yenilikler peşinde koşarken, etrafındaki insanların da fikirlerine açık olmalısın. Duygusal ilişkilerin, sevgi dolu ve samimi bir ortamda gelişecek. Kalbinin sesine kulak ver ve duygularını cesurca ifade etmekten çekinme. Kendine güvenin, başkaları üzerinde de olumlu bir etki bırakacak. Unutma, bulunduğun anı yaşamak ve anın tadını çıkarmak en önemli şey. Dengeyi kaybetmekten kaçınırken, maceraya atılmanın getirdiği heyecanı hissedeceksin.
Bugün, kararlılığının ve azminin ön plana çıkacağı bir gün. İçsel huzur arayışında, çevrendeki güzelliklere daha çok duyarlı olabilirsin. Estetik ve sanatsal konulara ilgi gösterebilir, kendini bu alanlarda ifade etme arzusu duyabilirsin. İlişkilerde isteklerin daha belirgin hale gelecek; bu yüzden duygularını açıkça ifade etmekte sakınca görme. Mali konularda atacağın adımlar, gelecekteki planlarını olumlu yönde şekillendirebilir. Sağlık konusunda ise, bedenine yönlendirilecek bir özen; doğada vakit geçirerek enerji depolamak sana iyi gelecektir. Bugünün enerjisiyle, istikrar arayışını güçlü bir belirginlikle gerçeğe dönüştürebilirsin.
Zihninde bir yangın var; fikirlerin hızla akıyor, yeni bağlantılar kurmak için mükemmel bir zaman. Sosyal çevrenle daha fazla etkileşim içine girebilir, düşüncelerini ifade etmek için doğru kelimeleri bulabilirsin. Çevrendeki insanlarla tartışmalar yaparak yeni bakış açıları keşfedebilirsin. Eğer bir proje üzerinde çalışıyorsan, bugün yaratıcılığının zirveye çıkması olası. Ancak dikkatin dağılabilir; bu yüzden önceliklerini netleştirmen önemli. Sağlık ve stresten uzak kalma konularında kendine dikkat etmelisin; kısa yürüyüşler ve derin nefesler sana iyi gelecektir. Kendine güvendiğin sürece, karşılaştığın zorlukların üstesinden rahatlıkla gelebilirsin. Sosyal ortamlarda seni bekleyen ilginç insanlarla karşılaşabilir, yeni dostluklar geliştirebilirsin. Duygusal ilişkilerde açık iletişim çok kıymetli olacak; hislerini paylaşmak, aradaki bağı güçlendirecek.
Duygusal derinliklerinizi keşfetmek için harika bir gün. İçsel huzur arayışınız, sevdiklerinizle ilişkilerinizi yeniden gözden geçirmenize neden olabilir. Ailevi konular öne çıkacak, geçmişle olan bağlarınızı yeniden değerlendireceksiniz. Empati yeteneğiniz sayesinde, başkalarının hislerini anlama konusunda daha da başarılı olacaksınız. Kendinizi açmaya hazırlıklı olun; hislerinizi ifade etmek, başkalarıyla olan bağınızı güçlendirecek. Duygusal mavi tonların içinden çıkarken, kendi ihtiyaçlarınıza da dikkat etmek önem kazanıyor. Yaratıcılığınızı besleyen bir hobi edinebilir, bu arayış ile ruhsal doyum sağlayabilirsiniz. Özellikle arkadaşlarınızdan alacağınız destek, kendinizi güçlü hissetmenize yardımcı olacak. İyimser bir bakış açısıyla ilerlerken, karamsar düşüncelerden uzak durmaya özen gösterin. Unutmayın, hislerinizi ifade etmek, kalbinizle bağlantınızı güçlendirecek. Kendi değerlerinizi ve arzularınızı çok iyi belirlediğiniz bir dönemdesiniz; bu nedenle sınırlarınızı koruyarak ilerlemeye odaklanırken, aynı zamanda da açık kalmayı ihmal etmeyin.
Bugün enerjinin yüksek, yaratıcı potansiyelin açığa çıkmak üzere. Kendini ifade etme arzusu kuvvetli, bu da seni sosyal ortamlara yönlendirecek. Çevrendeki insanlarla kurduğun iletişimde karizman ön planda olacak. Beden dili ve jestlerinle dikkat çekebilirsin. Ancak dikkat et; aşırı iddialı bir tutum sergilemek, bazı insanlarla çatışma yaşamana neden olabilir. İçsel motivasyonunla birlikte liderlik özelliklerinle, grup projelerinde öne çıkmayı başaracaksın. Güneş gibi parlamaya hazır ol, ancak gücünü paylaşmayı da unutma. Birlikte hareket etmek ve takım ruhunu beslemek, başarını katlayacak. Romantik ilişkilerde ani fırsatlar kapını çalabilir, kalp atışlarını hızlandıracak sürprizlere open olabilirisin. Kendini akışa bırak ve yeni deneyimlere açık ol. Geleceğine dair hedeflerini netleştirmesi gereken bir döneme giriyorsun; nelerden vazgeçmek istediğini sorgula. Aksiyon almayı unutma, gündemini iyi yönet.
Kendini düzenlemek ve plan yapmak için harika bir zaman. Detaylara olan dikkatin, işlerini kolayca organize etmeni sağlayacak. Fakat bu süreçte mükemmeliyetçilik tuzağına düşmemeye dikkat et. İletişim konusunda bazı zorluklarla karşılaşabilirsin; bu nedenle, sabırlı olman önem taşıyor. Arkadaşlarınla yapacağın sohbetler, moralini yükseltecek. Kendine ayıracak zaman bulmayı unutma. Sağlığın açısından da özenli davranmalısın; dengeli beslenmeyi göz ardı etme. Yeni bir hobi ya da ilgi alanı, içsel huzurunu artırabilir. Unutma ki, küçük şeylerdeki güzellikleri görmek, ruhunu besleyecek.
Duygusal denge arayışın ön planda. İlişkilerinde daha fazla empati ve anlayış gösterme ihtiyacı hissedebilirsin. Bu, karşılıklı iletişimi güçlendirecek ve bağlarını derinleştirecektir. Sosyal ortamlarda artan enerjin, yeni insanlarla tanışmanı sağlayabilir ve bu da yeni fırsatların kapısını açabilir. Yaratıcılığını kullanma zamanı, sanatsal projelere yönelmek ya da hobilerine zaman ayırmak ruh halini olumlu yönde etkileyecek. Kendine güvenin artıyor; bu da, hedeflerine odaklanmanı ve hayallerini gerçekleştirme yolunda adımlar atmanı kolaylaştıracak. Fakat, dengeyi korumakta zorlanabileceğin durumlar oluşabilir, bu yüzden içsel huzuruna dikkat etmen önemli.
Derin duygularınızın yüzeye çıkması, içsel bir dönüşüm sürecinde olduğunuzu gösteriyor. İlişkilerdeki gizli önemli konular açığa çıkabilir, bu da sizi daha gerçekçi değerlendirmelere yönlendirecek. Kendinizi ifade etme biçiminiz, çevrenizdeki insanlarla olan etkileşimlerinize yansıyacak; bu nedenle düşüncelerinizi açıkça paylaşmak önemli. Bu dönemde sezgileriniz kuvvetli, bu yüzden hislerinize güvenin. Parasal konularda dikkatli olmanız gerekebilir; harcamalarınızı gözden geçirmek, sizi maddi olarak daha güçlü kılabilir. Geçmişle yüzleşmek, geleceğinizle ilgili yeni planlar yapmanıza olanak tanıyacak. Kendi içsel gücünüzü keşfedeceğiniz, kararlılığınızı pekiştireceğiniz bir dönemdesiniz. Kendinize karşı şefkatli olun ve sabırlı kalmaya özen gösterin. Eğilimlerinizin, hedeflerinize ulaşmanıza katkıda bulunmasını sağlayın.
Bugün macera arayışın artış gösterebilir. Yeni deneyimler edinme isteği, seni mevcut rutinlerinden uzaklaştırabilir. Farklı fikirlere, kültürlere ve insanlarla tanışma arzusun, içsel bir dönüşüm başlatabilir. İletişimde daha açık ve kapsayıcı olmaya özen göstereceksin; bu sayede etrafındaki kişilerle daha derin bağlar kurabilirsin. Ancak, aşırı iyimserlik ve acelecilik, bazı fırsatları değerlendirme şansını kaçırmana neden olabilir. Bugün, hislerine güvenmek ve içsel rehberliğine dikkat etmek, doğru yolda ilerlemeni sağlayacak. Eğitim veya kişisel gelişim konularında alacağın kararlar, ilerleyen dönemlerde seni mutlu edebilir. Sosyal çevrendeki enerjiyi yükseltecek aktiviteler planlamak, ruh halini besleyecek ve yeni insanlarla kaliteli zaman geçirmeni sağlayacak. Unutma, özgürlüğün, senin için her daim öncelikli olmalı.
Disiplinin ve kararlılığın en yüksek olduğu bir gün. Hedeflerine ulaşma yolunda attığın adımlar, seni daha da güçlendirecek. Çalışma ortamındaki iletişiminde dikkatli olmalısın; yanlış anlaşılmalar mümkün. Elde ettiğin başarılar, ilerideki projelerin için bir referans niteliği taşıyacak. Özel hayatında ise duygusal ilişkilerde derinlemesine düşünmek, ilişkini güçlendirecek. İçsel huzurunu sağlamak adına kişisel alanına zaman ayırmak önemli. Sonuçlar, uzun vadeli mücadelelerinin karşılığını almanı sağlayacak. Unutma, sabır ve azimle ilerledikçe, karşına çıkan her engeli aşabilirsin.
Beklentilerin ve isteklerin arasında denge bulmakta zorlanabilirsin. İçsel dünyanle dışsal yaşamın arasındaki çatışma seni huzursuz edebilir. Arkadaşlarınla ya da sosyal çevrenle olan ilişkilerinde samimiyetin ve yardımlaşmanın ön planda olduğu bir dönemdesin. Farklı fikirler ve yenilikçi bakış açıları sergilemek için harika bir fırsat. Ancak, duygusal konularda daha dikkatli olmalısın; karşılaştığın sorunları içten bir şekilde ele alman gerekebilir. Anlık kararlar almak yerine, düşünerek ve analiz ederek ilerlemek, ileride pişmanlık duymamanı sağlayabilir. Kendine dön ve hislerinin sana söylediklerine kulak ver. Kendini özgürce ifade etmeye açık ol. Bu, ilişkilerini güçlendirebilir ve kişisel gelişimine katkı sağlayabilir.
Duygusal derinliklerinle yüzleşeceğin bir dönemdesin. Sanat, yaratıcılık veya ruhsal konularla daha çok ilgilenebilirsin. İçsel dünyandaki karmaşa, yenilikçi fikirlerle birleşerek seni yeni projelere yönlendirebilir. Sevgi ve ilişkilerde empati yeteneğin artıyor, bu da hem sosyal hem de romantik bağlantılarını güçlendirebilir. Kalp ve zihin arasında bir denge kurmaya odaklanmalısın. Kendinle barışık olmak, dışarıya yansıttığın enerjiyi olumlu şekilde etkileyecek. Ayrıca, başkalarına yardımcı olma isteğin artış gösterebilir; bu, sana büyük bir tatmin sağlayacak. Unutma ki, sezgilerin bu dönemde rehberin olacak. Tüm duygularını kabul et ve onlara yön ver.
