1
Türkiye’de özgün ve protest müzikte akla gelen ilk isimlerinden olan Ahmet Kaya 21. yıl önce hayatını Fransa’da kaybetti. İşte Ahmet Kaya’nın hayatı…
AHMET KAYA HAYATI
Ahmet Kaya, 28 Ekim 1957’de Malatya’da, Adıyaman’dan Malatya’ya iş için göç etmiş Kürt kökenli bir baba ile Erzurumlu bir Türk annenin beşinci çocuğu olarak dünyaya geldi. Babası Sümerbank fabrikasında mensucat işçisidir. Altı yaşında iken babası ona bir bağlama getirir. İlkokulu Malatya’da okudu. Okuldan arta kalan zamanlarda ve yaz tatillerinde, ya plakçıda ya da tanıdıkların minibüsünde çalışırdı. Dokuz yaşına geldiğinde babasının çalıştığı fabrikanın işçilerinin düzenlediği işçi bayramı gecesinde kendini sahnede buldu. Mensucat fabrikasından emekli olan babası, daha iyi bir yaşam için İstanbul’a göç eder. 1972 yılında İstanbul’da Kocamustafapaşa’ya yerleşirler. Ahmet Kaya, ailesinin geçim sıkıntısı çekmesi nedeniyle okulu bıraktı ve işportacılık, çıraklık gibi çeşitli vasıfsız işlerde çalıştı. Liseyi dışarıdan bitirmeye karar verir ve bitirir sonra da Eğitim Enstitüsü’nün Keman bölümüne girer.
16 yaşında yasak afiş basmaktan hapse atıldı. Daha sonra birkaç arkadaşıyla birlikte Halk Birimleri Derneği’nin çalışmalarına katıldı. Bu çalışmaları sırasında çeşitli etkinliklerde bağlama çalmaya devam etti. Kendi başına öğrendiği için herhangi bir metoda ya da öğretiye uymamaktadır Ahmet’in çalış biçimi.
1978 yılında Gelibolu’da askerlik yaptı, bu arada orkestrada müzik çalışmalarına devam etti. Askerlik dönüşü Emine Kaya ile evlendi ve 1982 yılında kızları Çiğdem doğdu.
O dönem, hayranı olduğu Ruhi Su’nun Boğaziçi Üniversitesi’ndeki bir dinletisine gider ve dinletiden sonra bir yolunu bulup “Usta”nın yanına ulaşmayı başarır. “Ruhi Su besteleri”ni kendisinin nasıl yorumladığını göstermek istemektedir Ruhi Usta’ya. Ruhi Usta’nın en bilinen eserlerinden “Mahsus mahal” isimli şarkıyı çalar. Usta, şarkıyı yarıda kesip bağlamayı Ahmet’in elinden alır ve kızarak “Öyle at teper gibi bağlama çalınmaz, kavga edilmez bağlamayla, bağlama ile meşk edilir.” der. Ahmet, şaşkınlıkla oradan uzaklaşır; ama tabii ki bildiğini yapmaya devam edecektir.
Çok sonraları birkaç arkadaşının yardımıyla Hodri Meydan Kültür Merkezi ve Bilsak’ta dinleti düzenler ve afişlerinde de Ruhi Usta’nın kendine söylediği cümleye gönderme yapar: “Bağlama Böyle de Çalınır!”
28 yaşında 1985 yılına geldiğinde ‘Zamanıdır’ deyip şarkılarını alıp Unkapanı’nın yolunu tutar. Hiçbir kategoriye girmeyen bu müziğe kimse yüz vermez. Sonraki günlerde arkadaş yardımları ve kendi olanakları ile ilk albümünü yapar. Hatta yayımlandığı yıl albüm toplatılır, fakat daha sonra sansürü kaldırılır. İlk albümü “Ağlama bebeğim”dir. İkinci albümü “Acılara Tutunmak”tır. İkinci albümü yayınlandıktan sonra 1985 yılında Gülten Hayaloğlu ile evlenir. Gülten Hayaloğlu hapishanede idam cezasına mahkum olan Nevzat Çelik’in “Şafak Türküsü” şiirini Ahmet Kaya’ya iletir. Ahmet Kaya, 1986’da piyasaya çıkan “Şafak Türküsü” albümü ile geniş kitlelerce tanınmasını sağlayan atılımını yapar. 1986 yıl sonuna doğru da “An Gelir” albümünü yayımlar. Albümde hemen tüm besteler kendisine aittir.
Gülten Hayaloğlu ile evlendikten sonra kardeşi Yusuf Hayaloğlu ve şiirleriyle tanışır. Sözlerinin çoğunluğunun Yusuf Hayaloğlu’na ait olduğu “Yorgun Demokrat” isimli albümü 1987 yılında yayımlanır. 1988 yılında sadece iki şarkının söz yazarlığını Hayaloğlu’nun yaptığı ve diğer sözlerin tanınmış şairlerin şiirlerinden oluşan “Başkaldırıyorum” albümü yapılır. 1989 yılında “İyimser Bir Gül” albümünü yapar. 1990 Ekim ayında çeşitli şairlerin şiirlerinden oluşan “Sevgi Duvarı” isimli albümünü çıkartır.
Gülten ve Ahmet çifti, stüdyo ve bir yapım firması açmaya karar verirler. GAK (Gülten Ahmet Kaya) ismini verdikleri bir müzik yapım firması ve aynı isimle bir de stüdyo kurarlar.
1990 yılında Tatar Ramazan ve 1992 yılında Tatar Ramazan Sürgünde filmlerinin müziğini yaptı. 1994 yılında prodüksiyonu’nu Gülten Kaya ve Yusuf Hayaloğlu’nun yaptığı, Kanal D’de yayımlanan ve 13 hafta süren “Ahmet Abi’nin Vapuru” programını yapar.
1994 yılında Raks Müzik tarafından “Şarkılarım Dağlara” albümü basılan 2.800.000 bandrolle rekor kırmıştır. 14. müzik albümü olan bu albümde yer alan “Özgür Çağrı” isimli şarkıda geçen “Abin bir gün dağdan döner, sarılırsın yavrucağım” gibi sözler nedeniyle albümü toplatılır, konser vermesi yasaklanır.
İlk dönem albümlerinde genel olarak bağlamaya ağrılık verdi. Pop, Türk Halk Müziği ve Arabesk kategorisine dahil edilemediği için müzikal türüne Devrimci Arabesk de denilmektedir. Fakat kendisi müzik tarzının Devrimci Arabesk veya protest olarak tanımlanmasına karşı çıkar. Sözlerini kendisinin yazdığı bestelerle beraber, Attila İlhan, Can Yücel, Nevzat Çelik, Hasan Hüseyin Korkmazgil, Enver Gökçe, Ahmed Arif gibi tanınmış şairlerin şiirlerini de bestelemiştir. Genellikle şarkılarında toplumsal meseleler işlenir. Yirmi iki albümünden sadece Kervan diye bir kürtçe şarkısı vardır ve bir tane de kürtçe açılış vardır.
Birçok albümünün toplatılmasının ve konserlerinin iptal edilmesinin yanı sıra, 10 Şubat 1999’da Magazin Gazetecileri Derneği’nin Princess Otel kongre salonunda düzenlenen ödül töreninde yılın en iyi sanatçısı ödülünü aldı ve ödül konuşmasında: Ben bu ödül için İnsan Hakları Derneği’ne, Cumartesi Anneleri’ne, tüm basın emekçileri ve tüm Türkiye halkına teşekkür ediyorum. Bir de bir açıklamam var: Şu anda hazırladığım ve önümüzdeki günlerde yayımlayacağım albümde bir Kürtçe şarkı söyleyeceğim ve bu şarkıya bir klip çekeceğim. Aramızda bu klibi yayımlayacak yürekli televizyoncular olduğunu biliyorum, yayımlamazlarsa Türkiye halkıyla nasıl hesaplaşacaklarını bilmiyorum. dedi. Bunun sözleri üzerine davetliler tepki gösterip, küfür etmeye, çeşitli eşyalar fırlatmaya başladı. MGD görevlileri tarafından kongre salonundan, olağan üstü koşullarda dışarıya çıkartıldı.
Bu olayın hemen sonrasında Ahmet Kaya’nın 1993 yılında Berlin’de Kürt İşadamları Derneği’nin düzenlediği bir gecede verdiği konsere ilişkin fotoğrafların Hürriyet gazetesinde yayınlanması üzerine “bölücü örgütüne yardım ve yataklık yaptığı ve halkı ırk farklılığı gözeterek kin ve düşmanlığa tahrik ettiği” iddiasıyla hakkında İstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi’nde toplam 10.5 yıl ağır hapis istemiyle iki ayrı dava açıldı. Haziran 1999’da Türkiye’den ayrıldı. Yargılamaların sonucunda toplam 3 yıl 9 ay ağır hapis cezasına çarptırıldı. ancak yurt dışında olduğu için hapse girmedi. Daha sonra bu görüntülerin düzmece olduğu belirlendi.
Bu arada Ordu Valiliği Kaya’nın kasetlerinin kentte satılmasını ve bulundurulmasını yasakladı. 1999 yılında Münih’de PKK yanlıları tarafından düzenlendiği konserde ”Arabamı o şerefsizlerin memleketinde bıraktım” dediğini iddia eden Hürriyet gazetesi haberi için hakkında DGM tarafından bir kez daha soruşturma başlatıldı. 9 Şubat 2000 yılında Zaman gazetesine yaptığı röportajda Ben “3 tane şerefsizin yüzünden ülkemde arabama bile binemedim.” dedim diyerek yalanladı. Ahmet Kaya, 2000 yılında Hoşçakalın Gözüm isimli albümünün kayıtlarını yaparken, Paris’in Porte de Versailles semtindeki evinde bir gece kalp krizi sonucu hayatını kaybetti. Bu albümde Karwan isimli şarkıyı seslendirdi.
Paris’de kaldığı evde, 16 Kasım 2000 de sabah saat altıda ilaçlarını alırken kalp krizi geçirerek ölmüştür.43 yaşında gurbette hayatını kaybetmişti. Ahmet Kaya’nın kabri halen Paris’in Père Lachaise Mezarlığı’nda yer almaktadır.
Ölümünden sonra, 2002 yılında Ahmet Kaya’nın şarkılarını 20 ünlü sanatçının söylediği “Dinle Sevgili Ülkem” isimli bir albümü yayımlandı.
Albümleri :
1984: Ya Rıza Şimdi
1985: Ağlama Bebeğim
1985: Acılara Tutunmak
1986: An Gelir
1986: Şafak Türküsü
1987: Yorgun Demokrat
1988: Başkaldırıyorum
1989: Resitaller-1
1989: İyimser Bir Gül
1990: Resitaller-2
1990: Sevgi Duvarı
1991: Başım Belada
1992: Dokunma Yanarsın
1993: Tedirgin
1994: Koçero (Selda Bağcan ile)
1994: Şarkılarım Dağlara
1995: Beni Bul
1996: Yıldızlar ve Yakamoz
1998: Dosta Düşmana Karşı
2001: Hoşçakalın Gözüm
Enerjinin yüksek olduğu bir gün. İçindeki cesareti ve özgüveni duyacaksın. Yeni başlangıçlar için mükemmel bir zaman dilimi, fırsatlardan vazgeçme. İlişkilerde samimi ve açık ol, iletişim kurmaktan çekinme; diğerleri senin tutkulu ve hareketli ruhunu takdir edecek. Duygusal yoğunluk artıyor, kalbini dinle. Sağlık konularına daha fazla özen göstermen gerekebilir, kendin için bir şeyler yapmayı unutma. Hedeflerine yönelik planlar yaparken daha yaratıcı ve cesur olabileceğini keşfedeceksin. Bugün şans seninle!
Mali konularda dikkatli olman gereken bir gün. Harcamalarını kontrol etmek, tasarruf yapma isteğini artırabilir. Bu süreç, var olan ilişkilerini de sorgulamana sebep olabilir; duygusal bağlarını güçlendirmek adına samimi bir iletişim kurmak faydalı olacaktır. İçsel huzurunu bulmak için doğayla bağlantı kurmaya özen göster. Hayattaki küçük detayların keyfini çıkararak, stres seviyeni azaltabilirsin. Çok fazla düşünmeden hareket etmemeye dikkat et; iç sesine kulak vermek, doğru kararlar vermende yardımcı olacaktır. Geçmişle yüzleşmek, yeni başlangıçlar için bir fırsat yaratabilir. Özgüvenin pekişiyor, bu doğrultuda kendini ifade etmek için cesaret bulduğun anlarda, çevrendeki desteği hissedeceksin. Unutma, her şey senin elinde şekillenecek.
Bugün, sosyal çevrenizle olan etkileşimlerinizde önemli gelişmeler yaşanabilir. Zihinsel olarak yaratıcılığınızı ortaya koyma fırsatları bulabilir, fikirlerinizi paylaşmak için mükemmel bir zaman dilimi yakalayabilirsiniz. Meraklı doğanız sayesinde yeni insanlarla tanışabilir, ilginç sohbetler gerçekleştirebilirsiniz. Kendinizi enerjik ve dinamik hissedeceğiniz bir gün; yeni projelere adım atmak için uygun bir zemin. Ancak, aşırı atılganlık ve dikkat dağınıklığına karşı dikkatli olmalısınız. Düşüncelerinizi odaklayabilmek için biraz süre ayırmak, verimliliğinizi artıracak. Kalabalık bir ortamda iletişiminizi güçlendirin, bağlarınızı kuvvetlendirin. Unutmayın, lafınızı esirgemediğinizde çevrenizdekilerin dikkatini çekebilir, olumlu etkiler yaratabilirsiniz. İlişkiler konusunda ise anlayışlı ve iletişime açık olmanız, sürtüşmeleri önleyebilir. Duygusal ve mantıksal dengenizi korumak, daha sağlıklı bağlar kurmanıza yardımcı olacak. Kısacası, etrafınızdaki insanlarla olan etkileşimleriniz bugün oldukça önemli ve ilgi çekici.
Duygusal derinliğin ve sezgisel gücün ön planda. Ailevi ilişkilerde sıcak ve destekleyici bir yaklaşım sergilemek isteyeceksin. İçsel dünyanda hissettiğin huzursuzluk, geçmişle yüzleşme fırsatı sunabilir. Yakın çevrendeki insanlardan alacağın destekle, bu süreçleri daha kolay aşabilirsin. Kendini ifade etme biçimin değişkenlik gösterebilir; bu nedenle iletişimde açıklık ve samimiyet önemli olacak. Kendine ait alanında zihinsel olarak yenilenme ihtiyacı hissedebilirsin. Yaratıcılığın, sanatsal veya estetik çalışmalarda kendini gösterebilir. Fakat derinlerde bir yerde, güven arayışın belirebilir. Kendini yenilemek ve yeniden değerlendirmek için harika bir zaman; duygularını dışa vurmak, onları kabullenmek sana büyük fayda sağlayacak. Etrafındakilere olan duyarlılığın, empatik bir tavır sergilemeni sağlayacak. Kızgınlık veya kıskançlık gibi olumsuz duygulara kapılmaktan kaçınmak, huzurunu korumana yardımcı olacaktır. Kendine zaman ayırmayı unutma; içsel huzurun için bunun ne kadar değerli olduğunu fark edeceksin.
Kendine güvenin bugün zirve yapacak. Sosyal ortamlarda parlayacak, başkalarının dikkatini üzerinde toplayacaksın. Yaratıcılık ve cesaretle yeni projelere adım atmak için harika bir zaman. İhtiyaç duyduğun destek aile veya arkadaşlardan gelecek, yalnız kaldığın anlarda bile yanlarında hissetmek sana güç verecek. Sevgi hayatında da tutkulu anlar seni bekliyor. Ancak, hislerin konusunda açık olman önemli. Eleştiriler gelebilir, öğrenmeye açık olmalısın. Önceki deneyimlerinden ders çıkararak ilerleyeceğin bir gündesin; böylece yolunu aydınlatan ışık sen olacaksın. Kendini ifade etme becerinle insanları etkileyebilirsin, bu yüzden fikirlerini paylaşmaktan çekinme. Göz alıcı bir strateji ile karşına çıkan zorlukların üstesinden gelebilirsin.
Detaylı düşünceler içinde kaybolma ihtimalin yüksek, bu nedenle zihnin bir nebze boşalmaya ihtiyaç duyuyor. Kendine kısa molalar vererek zihinsel tazelenme sağlayabilirsin. Bugün, başkalarına yardım etme isteği içindesin; fakat kendi ihtiyaçlarını da göz ardı etmemeye özen göster. Yönetici gezegenin altında, pratik düşüncelerle ilerlemek ve sorunları çözmek için harika bir fırsat var. Küçük ayrıntılara dikkat etme yeteneğin, sana beklenmedik çözümler sunabilir. İletişimde daha açık ve anlaşılır olmaya dikkat et, bu sayede ilişkilerini güçlendirebilirsin. Ayrıca sağlığına yönelik alacağın küçük önlemler, uzun vadede büyük farklılıklar yaratacaktır. Kendini güvende hissetmek için, belirsizliklerden uzak durarak bazı kararlar alabilirsin. İlerlemeyi hedefleyen adımlar için kolları sıvamakta tereddüt etme.
Dengelerin ön planda olduğu bir gün. İlişkilerdeki uyum ve denge arayışın, çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerinde belirleyici olacak. Sosyal ortamlarda kendini rahatlıkla ifade edebileceğin fırsatlar doğacak. Bugün, gözlem gücün oldukça keskin; insanları ve durumları temaşa etmekten keyif alacaksın. Estetik duygun ön planda, bu yüzden sanatsal faaliyetlere yönelmek için harika bir zaman. Küçük detaylarla mutluluğu yakalayabilir, sevdiğin insanlarla keyifli anlar paylaşabilirsin. Karar verme aşamasında dikkatli ol, sezgilerine güvenmeyi ihmal etme. Geleceğe yönelik planlar yaparken adım adım ilerlemek, daha sağlam sonuçlar almanı sağlayacak.
Duyguların derinliklerinde bir keşif yapmanın eşiğindesin. İçsel dönüşüm isteği, seni yeni deneyimlere ve ilişkilere yönlendirebilir. Bugün sezgilerin güçleniyor; insanları ve durumları daha iyi anlama fırsatı bulabilirsin. İlişkilerde samimiyet arayışın ön planda olacak, bu nedenle içten sohbetlere kendini açabilirsin. Ancak, sahiplenici tavırların dikkat çekebilir; bu tavrın ilişkilerini zorlayabilir, bu yüzden sınırları iyi belirle. Kendine olan güvenin artıyor; ancak bu durumu kibirle karıştırmamaya dikkat etmelisin. Hayatındaki insanlara daha fazla değer vermek, onların senin için ne kadar önemli olduğunu anlamana yardımcı olacak. Bugün, kendinle barışık olmanın yanı sıra başkalarına karşı daha anlayışlı olmalısın.
Sakin bir iç huzur arayışında olabilirsin, bu dönemde ruhsal dengeyi sağlamak için doğal alanlara yönelmek faydalı olabilir. Uzun zamandır düşündüğün projeler için harekete geçme zamanı, cesur adımlar atmak, korkularının üstesinden gelmek için güzel fırsatlar yaratabilir. Sosyal ilişkilerde beklenmedik sürprizler mevcut, yeni dostluklar veya eski arkadaşlarla güzel anılar biriktirebilirsin. Eğitim ve öğrenme konularına eğilim göstereceğin bir süreçtesin; yeni bir hobi edinmek ya da bilgi edinmek için mükemmel bir zaman. Fırsatları değerlendirmek ve tutkularının peşinden koşmak, motivasyonunu artıracak ve yaşamına yeni bir enerji katacaktır. Oldukça yaratıcı ve ilham dolu bir dönemde olduğunu unutma, içsel sesine kulak vermek her zamankinden daha önemli olabilir.
Kariyer odaklı düşüncelerinin öne çıkacağı bir gün. İş hayatında sorumluluklarını daha da arttırma ihtiyacı hissedebilirsin. Hedeflerine ulaşmak için adım atmaktan çekinme; disiplinin ve kararlılığın sana büyük avantaj sağlayacak. Arkadaşların veya iş arkadaşlarınla yapacağın stratejik planlamalar, ileride faydasını göreceğin projelere dönüşebilir. Duygusal açıdan, aniden meydana gelen gelişmelere karşı hazırlıklı olmalısın. Kalbinin sesini dinlemek, kendine daha iyi bir yön belirlemeni sağlayabilir. Günün sonunda kendine biraz zaman ayırmayı unutma; zihin ve beden dengeni sağlamak, dinç kalmana yardımcı olacak.
Gün, yenilikçi fikirlerin ve yaratıcı projelerin peşinden koşman için mükemmel bir zaman dilimi sunuyor. Sosyal çevrende daha fazla etkileşimde bulunman, ilham alman ve ilham vermen konusunda kapılar açabilir. Özellikle teknolojik meselelerle ilgilenen kişilerle yapacağın bağlantılar, iş hayatında farklı perspektifler kazanmanı sağlayacak. İçsel dünyanda bazı sorgulamalarla karşılaşabilirsin; bu, kendini daha iyi tanıma fırsatı sunar. Farklı düşünceler ve yaklaşımlarla açık olmaya özen göster. Sürprizlere ve beklenmedik gelişmelere hazırlıklı ol, çünkü bu süreç içinde her şey aniden değişebilir ve yeni fırsatlar kapını çalabilir. Duygusal ilişkilerinde ise, arkadaşlıkların derinleşebilir ve yaratıcılığın, kalpten gelen samimi duygularla buluşabilir. Bugün, cesur adımlar atmak için harika bir gün.
Duyguların derin sularında yüzdüğün bir gün. İçsel sezgilerin güçlü bir şekilde açığa çıkıyor ve çevrendeki enerjilerin farkındalığın artıyor. İlişkilerde empati kurma yeteneğin ön plana çıkacak; bu, başkalarıyla olan bağlarını güçlendirebilir. Madame de Staël'in dediği gibi "Hissiyat, hayatın en güzel müzikal notasını oluşturur." Yani duygularını ifade etme cesaretin, ruhsal bir özgürlük getirecek.Sanat, yaratıcılık ve hayal gücün, seni yeni ufuklara taşımakta. Belki bir günlüğe yazmak ya da yeni bir hobi edinmek isteyebilirsin. Zihinsel olarak rahatlamak için yalnız kalmak, meditasyon yapmak ya da doğada zaman geçirmek iyi gelebilir. Bu süreçte içsel huzurunu bulabilir ve kendini yenileyebilirsin.Öte yandan, bazı hayal kırıklıkları ve belirsizlikler canını sıkabilir; ancak bu durum geçici. Zamanla bu karamsar düşüncelerin yerini umut ve yeni fırsatlar alacak. Kendine karşı nazik olmalı, duygularını kabullenmelisin. Sadece akışa bırak; hayatın akışındaki düşler, gerçekliğin kapılarını açacak.
