1
Türkiye’de özgün ve protest müzikte akla gelen ilk isimlerinden olan Ahmet Kaya 21. yıl önce hayatını Fransa’da kaybetti. İşte Ahmet Kaya’nın hayatı…
AHMET KAYA HAYATI
Ahmet Kaya, 28 Ekim 1957’de Malatya’da, Adıyaman’dan Malatya’ya iş için göç etmiş Kürt kökenli bir baba ile Erzurumlu bir Türk annenin beşinci çocuğu olarak dünyaya geldi. Babası Sümerbank fabrikasında mensucat işçisidir. Altı yaşında iken babası ona bir bağlama getirir. İlkokulu Malatya’da okudu. Okuldan arta kalan zamanlarda ve yaz tatillerinde, ya plakçıda ya da tanıdıkların minibüsünde çalışırdı. Dokuz yaşına geldiğinde babasının çalıştığı fabrikanın işçilerinin düzenlediği işçi bayramı gecesinde kendini sahnede buldu. Mensucat fabrikasından emekli olan babası, daha iyi bir yaşam için İstanbul’a göç eder. 1972 yılında İstanbul’da Kocamustafapaşa’ya yerleşirler. Ahmet Kaya, ailesinin geçim sıkıntısı çekmesi nedeniyle okulu bıraktı ve işportacılık, çıraklık gibi çeşitli vasıfsız işlerde çalıştı. Liseyi dışarıdan bitirmeye karar verir ve bitirir sonra da Eğitim Enstitüsü’nün Keman bölümüne girer.
16 yaşında yasak afiş basmaktan hapse atıldı. Daha sonra birkaç arkadaşıyla birlikte Halk Birimleri Derneği’nin çalışmalarına katıldı. Bu çalışmaları sırasında çeşitli etkinliklerde bağlama çalmaya devam etti. Kendi başına öğrendiği için herhangi bir metoda ya da öğretiye uymamaktadır Ahmet’in çalış biçimi.
1978 yılında Gelibolu’da askerlik yaptı, bu arada orkestrada müzik çalışmalarına devam etti. Askerlik dönüşü Emine Kaya ile evlendi ve 1982 yılında kızları Çiğdem doğdu.
O dönem, hayranı olduğu Ruhi Su’nun Boğaziçi Üniversitesi’ndeki bir dinletisine gider ve dinletiden sonra bir yolunu bulup “Usta”nın yanına ulaşmayı başarır. “Ruhi Su besteleri”ni kendisinin nasıl yorumladığını göstermek istemektedir Ruhi Usta’ya. Ruhi Usta’nın en bilinen eserlerinden “Mahsus mahal” isimli şarkıyı çalar. Usta, şarkıyı yarıda kesip bağlamayı Ahmet’in elinden alır ve kızarak “Öyle at teper gibi bağlama çalınmaz, kavga edilmez bağlamayla, bağlama ile meşk edilir.” der. Ahmet, şaşkınlıkla oradan uzaklaşır; ama tabii ki bildiğini yapmaya devam edecektir.
Çok sonraları birkaç arkadaşının yardımıyla Hodri Meydan Kültür Merkezi ve Bilsak’ta dinleti düzenler ve afişlerinde de Ruhi Usta’nın kendine söylediği cümleye gönderme yapar: “Bağlama Böyle de Çalınır!”
28 yaşında 1985 yılına geldiğinde ‘Zamanıdır’ deyip şarkılarını alıp Unkapanı’nın yolunu tutar. Hiçbir kategoriye girmeyen bu müziğe kimse yüz vermez. Sonraki günlerde arkadaş yardımları ve kendi olanakları ile ilk albümünü yapar. Hatta yayımlandığı yıl albüm toplatılır, fakat daha sonra sansürü kaldırılır. İlk albümü “Ağlama bebeğim”dir. İkinci albümü “Acılara Tutunmak”tır. İkinci albümü yayınlandıktan sonra 1985 yılında Gülten Hayaloğlu ile evlenir. Gülten Hayaloğlu hapishanede idam cezasına mahkum olan Nevzat Çelik’in “Şafak Türküsü” şiirini Ahmet Kaya’ya iletir. Ahmet Kaya, 1986’da piyasaya çıkan “Şafak Türküsü” albümü ile geniş kitlelerce tanınmasını sağlayan atılımını yapar. 1986 yıl sonuna doğru da “An Gelir” albümünü yayımlar. Albümde hemen tüm besteler kendisine aittir.
Gülten Hayaloğlu ile evlendikten sonra kardeşi Yusuf Hayaloğlu ve şiirleriyle tanışır. Sözlerinin çoğunluğunun Yusuf Hayaloğlu’na ait olduğu “Yorgun Demokrat” isimli albümü 1987 yılında yayımlanır. 1988 yılında sadece iki şarkının söz yazarlığını Hayaloğlu’nun yaptığı ve diğer sözlerin tanınmış şairlerin şiirlerinden oluşan “Başkaldırıyorum” albümü yapılır. 1989 yılında “İyimser Bir Gül” albümünü yapar. 1990 Ekim ayında çeşitli şairlerin şiirlerinden oluşan “Sevgi Duvarı” isimli albümünü çıkartır.
Gülten ve Ahmet çifti, stüdyo ve bir yapım firması açmaya karar verirler. GAK (Gülten Ahmet Kaya) ismini verdikleri bir müzik yapım firması ve aynı isimle bir de stüdyo kurarlar.
1990 yılında Tatar Ramazan ve 1992 yılında Tatar Ramazan Sürgünde filmlerinin müziğini yaptı. 1994 yılında prodüksiyonu’nu Gülten Kaya ve Yusuf Hayaloğlu’nun yaptığı, Kanal D’de yayımlanan ve 13 hafta süren “Ahmet Abi’nin Vapuru” programını yapar.
1994 yılında Raks Müzik tarafından “Şarkılarım Dağlara” albümü basılan 2.800.000 bandrolle rekor kırmıştır. 14. müzik albümü olan bu albümde yer alan “Özgür Çağrı” isimli şarkıda geçen “Abin bir gün dağdan döner, sarılırsın yavrucağım” gibi sözler nedeniyle albümü toplatılır, konser vermesi yasaklanır.
İlk dönem albümlerinde genel olarak bağlamaya ağrılık verdi. Pop, Türk Halk Müziği ve Arabesk kategorisine dahil edilemediği için müzikal türüne Devrimci Arabesk de denilmektedir. Fakat kendisi müzik tarzının Devrimci Arabesk veya protest olarak tanımlanmasına karşı çıkar. Sözlerini kendisinin yazdığı bestelerle beraber, Attila İlhan, Can Yücel, Nevzat Çelik, Hasan Hüseyin Korkmazgil, Enver Gökçe, Ahmed Arif gibi tanınmış şairlerin şiirlerini de bestelemiştir. Genellikle şarkılarında toplumsal meseleler işlenir. Yirmi iki albümünden sadece Kervan diye bir kürtçe şarkısı vardır ve bir tane de kürtçe açılış vardır.
Birçok albümünün toplatılmasının ve konserlerinin iptal edilmesinin yanı sıra, 10 Şubat 1999’da Magazin Gazetecileri Derneği’nin Princess Otel kongre salonunda düzenlenen ödül töreninde yılın en iyi sanatçısı ödülünü aldı ve ödül konuşmasında: Ben bu ödül için İnsan Hakları Derneği’ne, Cumartesi Anneleri’ne, tüm basın emekçileri ve tüm Türkiye halkına teşekkür ediyorum. Bir de bir açıklamam var: Şu anda hazırladığım ve önümüzdeki günlerde yayımlayacağım albümde bir Kürtçe şarkı söyleyeceğim ve bu şarkıya bir klip çekeceğim. Aramızda bu klibi yayımlayacak yürekli televizyoncular olduğunu biliyorum, yayımlamazlarsa Türkiye halkıyla nasıl hesaplaşacaklarını bilmiyorum. dedi. Bunun sözleri üzerine davetliler tepki gösterip, küfür etmeye, çeşitli eşyalar fırlatmaya başladı. MGD görevlileri tarafından kongre salonundan, olağan üstü koşullarda dışarıya çıkartıldı.
Bu olayın hemen sonrasında Ahmet Kaya’nın 1993 yılında Berlin’de Kürt İşadamları Derneği’nin düzenlediği bir gecede verdiği konsere ilişkin fotoğrafların Hürriyet gazetesinde yayınlanması üzerine “bölücü örgütüne yardım ve yataklık yaptığı ve halkı ırk farklılığı gözeterek kin ve düşmanlığa tahrik ettiği” iddiasıyla hakkında İstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi’nde toplam 10.5 yıl ağır hapis istemiyle iki ayrı dava açıldı. Haziran 1999’da Türkiye’den ayrıldı. Yargılamaların sonucunda toplam 3 yıl 9 ay ağır hapis cezasına çarptırıldı. ancak yurt dışında olduğu için hapse girmedi. Daha sonra bu görüntülerin düzmece olduğu belirlendi.
Bu arada Ordu Valiliği Kaya’nın kasetlerinin kentte satılmasını ve bulundurulmasını yasakladı. 1999 yılında Münih’de PKK yanlıları tarafından düzenlendiği konserde ”Arabamı o şerefsizlerin memleketinde bıraktım” dediğini iddia eden Hürriyet gazetesi haberi için hakkında DGM tarafından bir kez daha soruşturma başlatıldı. 9 Şubat 2000 yılında Zaman gazetesine yaptığı röportajda Ben “3 tane şerefsizin yüzünden ülkemde arabama bile binemedim.” dedim diyerek yalanladı. Ahmet Kaya, 2000 yılında Hoşçakalın Gözüm isimli albümünün kayıtlarını yaparken, Paris’in Porte de Versailles semtindeki evinde bir gece kalp krizi sonucu hayatını kaybetti. Bu albümde Karwan isimli şarkıyı seslendirdi.
Paris’de kaldığı evde, 16 Kasım 2000 de sabah saat altıda ilaçlarını alırken kalp krizi geçirerek ölmüştür.43 yaşında gurbette hayatını kaybetmişti. Ahmet Kaya’nın kabri halen Paris’in Père Lachaise Mezarlığı’nda yer almaktadır.
Ölümünden sonra, 2002 yılında Ahmet Kaya’nın şarkılarını 20 ünlü sanatçının söylediği “Dinle Sevgili Ülkem” isimli bir albümü yayımlandı.
Albümleri :
1984: Ya Rıza Şimdi
1985: Ağlama Bebeğim
1985: Acılara Tutunmak
1986: An Gelir
1986: Şafak Türküsü
1987: Yorgun Demokrat
1988: Başkaldırıyorum
1989: Resitaller-1
1989: İyimser Bir Gül
1990: Resitaller-2
1990: Sevgi Duvarı
1991: Başım Belada
1992: Dokunma Yanarsın
1993: Tedirgin
1994: Koçero (Selda Bağcan ile)
1994: Şarkılarım Dağlara
1995: Beni Bul
1996: Yıldızlar ve Yakamoz
1998: Dosta Düşmana Karşı
2001: Hoşçakalın Gözüm
Bugün kendinizi son derece enerjik ve kararlı hissedeceksiniz. Hedeflerinizi belirlemek ve bunlara ulaşmak için ilham alabiliyorsunuz. Çevrenizdekilerden destek bulmak, sizi daha da motive edecek. İletişim tanışmalarında cesur olmak, yeni bağlantılar kurmanıza yardımcı olabilir. Ancak, düşüncelerinizi ifade ederken dikkatli olmalısınız; ani çıkışlar yanlış anlaşılmalara yol açabilir. Biraz sabırlı olmanız, ruh halinizi dengelemenize yardım edecek. Kendinize zaman tanıyın ve neyin gerçekten önemli olduğuna odaklanın. Özellikle kişisel projelere yönelmek için uygun bir gün; yeteneklerinizi sergilemekten çekinmeyin. Sevgi açısından, samimiyet önemli; duygusal derinlikte, ortak paydalar bulabileceğiniz biriyle aranızda güçlü bağlar kurabilirsiniz.
Bugün kararlılığını ve sabrını en iyi şekilde test edebilirsin. Günün ilk saatlerinde bazı belirsizlikler seni rahatsız edebilir, ancak içsel huzurunu yeniden bulmak için gerekli adımları atman önemli. Maddi konularda dikkatli olmalı, harcamalarını gözden geçirmelisin. İkili ilişkilerde ise uyum arayışın bir adım daha ileriye gidebilir; bu, duygusal bağlarını güçlendirmek için harika bir fırsat. Taze başlangıçlar için açık kapılar gözetmelisin. Aşk hayatında, partnerinle birlikte geçireceğin zamanlarda daha derin bir anlayış ve kabul etme duygusu ortaya çıkabilir. Kendini ifade ederken hassas olmalısın, zira doğru kelimeleri bulmak her zamankinden daha önemli. Bugün, kendine yapacağın küçük yatırımlar, gelecekte beklenmedik kazançlar getirip seni mutlu edebilir. Enerjini pozitif düşünce ve sağlam adımlara yönlendir; kararlılığın, seni başarıya ulaştıracak olan en büyük güç.
Bugün, zihinsel enerjinin yüksek olduğu bir dönemdesin. Farklı fikirlerle dolup taşacak, yeni bağlantılar kurma konusunda hevesli olacaksın. Sosyal ortamlar seni çekiyor; güçlü iletişim becerilerinle etrafındakilere ilham verebilirsin. Ancak, dikkatini dağıtacak pek çok uyaran var. Hızlı düşünceler arasında kaybolmaktan kaçınmalısın. Esnek ol, çünkü sürprizlerle dolu bir gün seni bekliyor. Yaratıcılığını konuşturabileceğin projeler ortaya koyabileceksin; ilham kaynaklarını gözlemle. Anlık duygu değişimlerine dikkat et, başkalarının fikirlerine karşı açık olmak sana fayda sağlayacak. Kısa seyahatler veya iletişimsel aktiviteler keyifli bir nefes almanı sağlayabilir. Unutma, merak duygusunu beslemen, ruhunu canlandıracaktır.
Duygusal derinliklerin ön planda olduğu bir gün. İçsel hislerin seni yönlendirecek ve bazı duygusal bağlantılar yeniden gözden geçirilebilir. Ebeveynlerle olan ilişkilerine özen göster, empati kurarak karşı tarafın duygu dünyasına adım atmak önemli olacak. Evde kalmak ve sevdiklerinle vakit geçirmek sana huzur verebilir. İş yerinde ise, iş arkadaşlarınla iletişiminde dikkatli olmalısın; yanlış anlaşılmalar gündeme gelebilir. Finansal konularda temkinli olman gereken bir dönemdesin; harcamalarını kısıtlama zamanı. Sağlığına da özen göstermeyi unutma, kendine zaman ayırmalısın. Kreatif projelere yönelmek, düşüncelerini somutlaştırmak için harika bir dönemdesin. Kendini dışa vurmanın yeni yollarını keşfetmek, içsel huzurunu artıracak.
Kendine olan güvenin bugün zirveye çıkıyor. Çevrendeki insanlar senin enerji ve kararlılığından etkilenecek. Yeni girişimler veya projeler için harika bir zaman, cesaretle adım atabilirsin. Sosyal hayatında canlılık ve hareketlilik var; dostlarınla keyifli zamanlar geçirebilir, yeni bağlantılar kurabilirsin. Kendini ifade etme ve yaratıcılığını sergileme fırsatları karşına çıkacak. Duygusal açıdan ise içsel huzurun ön planda. Kendi ihtiyaçlarına odaklanmak ve içsel dengeyi sağlamak, sıkı bir çalışma ve sosyal yaşam arasında dengeyi bulmana yardımcı olacaktır. Kendin için biraz zaman ayırmayı unutma; bu, daha sonraki mücadelelerin için güç toplayacak.
Analitik düşüncelerinin ve detaylara olan dikkatin, bugün işlerindeki verimliliği artıracak. Küçük detayları gözden kaçırmamaya özen göster, zira bu, beklenmedik fırsatlar yaratabilir. İletişim becerilerin, çevrendeki insanlarla olan ilişkilerini güçlendirecek. Özellikle iş ortamında, takım çalışmalarında ortaya koyduğun katkılar, takdirle karşılanabilir. Hayatındaki bazı rutinlere yenilik katma arzusunda olabilirsin; bu, sana taze bir enerji verecek. Duygusal ilişkilerde, karşındaki insanların hislerine duyarlılığın, bağları daha sağlam hale getirecek. Sağlığın konusunda yapılan ince ayarlar, long-term faydalar sağlayabilir. Kendine zaman ayırmayı ihmal etme; zihnini dinginleştirmen, yaratıcılığını artıracak. Kısacası, bugünü fırsatlarla dolu bir gün olarak gör, her anını değerlendir.
Bugün, ilişkilerde denge arayışında olacaksın. Aşk hayatındaki iletişimi güçlendirmek için açık ve net olmanın ne kadar önemli olduğunu anlayacaksın. Sevdiğinle yapacağın konuşmalar, eski meselelerin üstesinden gelmene yardımcı olabilir. Arkadaşlarınla vakit geçirerek keyifli anlar biriktirebilirsin; bu sosyal bağlantılar, ruh halini yükseltecek. İş hayatında ise yaratıcı bir projeye yönelmek, sana gereken motivasyonu sağlayabilir. Özellikle sanatsal yönlerini keşfetmek, verimli bir gün geçirmene yardımcı olacak. Duygusal karmaşalarla baş ederken, içsel huzuru sağlamak için biraz zamana ihtiyacın olabilir. Unutma, dengeye ulaşmanın yolu bazen kendine dönmekten geçer.
Gizli güçlerin ve içsel sezgilerin devrede olduğu bir dönemdesin. Sonsuz bir derinlik ve tutku hissi, ilişkilerinde belirgin bir şekilde ortaya çıkabilir. Kalbinin sesine kulak ver, duygularının akışına kapılmaktan korkma. Eski bağların revisited edilmesi, geçmişle yüzleşmen ve içsel dönüşüm yaşaman adına önemli bir fırsat sunuyor. Ayrıca iş hayatında, derin düşüncelerin ve stratejik planların meyvesini almaya başlayabilirsin. Maddi konularda daha cesur adımlar atmak için uygun bir zaman dilimi. Kendine olan inancının yükselmesi, başkaları üzerinde de olumlu bir etki yaratacak. Unutma, karanlığın içindeki ışığa odaklanmak, seni hedeflerine daha da yakınlaştıracak.
Macera arayışında olduğun bir gün. Hayatına farklı deneyimler katmak için içsel bir istek duyuyor olabilirsin. Yeni bir yere gitme, yeni insanlarla tanışma arzusu ruhunu canlandırıyor. Düşüncelerinin özgürlüğü seni özgüven dolu bir hale getiriyor. Öğrenme isteğin artmış ve bu, keyifli sohbetler ya da ilham verici kitaplarla pekişecek. Ancak dikkat, aşırı iyimserlik bazen yanlış anlaşılmalara yol açabilir. İletişimlerinde açık ve net olmalısın. Kararlarında dikkatli ol. İçinde bulunduğun durumları ve insanları iyi incelemen önemli. Macera arayışın yanı sıra, denge ve sorumluluk da önem kazanıyor. Maddi konularda da adım atmak istiyorsan, gerektiğinde mantıklı düşünmeye özen göstermelisin. Aşk hayatında da heyecan verici gelişmeler söz konusu. Kendini ifade etme konusunda cesur ol, duygularını dile getirmenin tam zamanıdır. Keşfetme arzusunu, içsel huzur arayışınla dengelemeyi unutma.
Hedeflerine ulaşma konusunda kararlı bir tutum sergileyeceğin bir gün. İş hayatındaki çabaların, başkaları tarafından takdir edilecek. Teyit edilmesi gereken bazı bilgiler, dikkatini gerçekten vermeni gerektiriyor. İletişim kurma yeteneğin sayesinde etrafındaki insanlarla daha derin bağlantılar kurabilirsin. Bu, gelecekteki birlikte çalışmalara kapı açabilir.Kendine bir mola vermek isteyebilirsin, ama zihin hep işte olacak. Ayrıca ilişkilere dair derin bir içgörü kazanabilirsin, bu sayede hem romantik hayatında hem de arkadaşlık ilişkilerinde denge sağlama fırsatın var. Kendini güvende hissetmek önemli, ama değişime açık olmak da seni daha da güçlendirecek. Duygusal olarak sağlam kalmak ve içsel sorunlarla yüzleşmek, hem kişisel hem de profesyonel olarak büyümeni hızlandıracak. İçsel sesini dinlemeyi unutma.
Gelecekle ilgili hayallere dalabileceğin, yaratıcı projelere yönelmenin peşinde koşabileceğin bir gün. Arkadaşlarınla yapacağın sohbetler, taze fikirler ve ilham kaynakları sunabilir. Bağımsızlığın önem kazandığı bu dönemde, sınırlarını zorlamaktan korkma. Sıradanlıktan uzaklaşmak, sana yeni kapılar açacak. Duygusal derinlikten ziyade mantığını kullanman gereken bir zaman. Sosyal çevrenle olan iletişiminde daha önceki sorunları geride bırakmanın yollarını aramalısın. Yenilikçi ve sıradışı düşüncelerinle çevrendekilere ilham verebilirsin. Herhangi bir topluluk veya grup çalışmasında ön planda olabilirsin, bu da sana özgüven katacak. Kendine güven, ilerlemene yardımcı olacak. Unutma ki, değişim her zaman yenilik getirir.
Duyguların derinliklerinde dolaşırken, içsel sezgilerin daha da güçleniyor. Manevi bir yolculuğa çıkma arzusu sarabilir seni. Hayal gücün, sanatsal yaratıcılığını beslerken, hayallerini gerçekleştirmek için ilham alabileceğin fırsatlarla dolu bir gün. İnsanlarla kurduğun bağlantılar, empati yeteneğin sayesinde derinleşiyor. İçgörülerine güven; sorunların üstesinden gelmek için gereken içsel gücü bulabilirsin. Kendini ifade etme yolu olarak sanata veya yazıya yönelmek sana iyi gelebilir. Ayrıca, sevdiklerinle geçireceğin zaman, duygusal bağlarını güçlendirmen için bir fırsat sunuyor. İleriye dönük adımlar atmak için cesaret toplayabilirsin. Kendi iç dünyana dönmek, huzuru bulmanın anahtarı olabilir. Unutma, dengeyi kurmak ve kendine özen göstermek bugün önceliğin olmalı.
