1
Türkiye’de özgün ve protest müzikte akla gelen ilk isimlerinden olan Ahmet Kaya 21. yıl önce hayatını Fransa’da kaybetti. İşte Ahmet Kaya’nın hayatı…
AHMET KAYA HAYATI
Ahmet Kaya, 28 Ekim 1957’de Malatya’da, Adıyaman’dan Malatya’ya iş için göç etmiş Kürt kökenli bir baba ile Erzurumlu bir Türk annenin beşinci çocuğu olarak dünyaya geldi. Babası Sümerbank fabrikasında mensucat işçisidir. Altı yaşında iken babası ona bir bağlama getirir. İlkokulu Malatya’da okudu. Okuldan arta kalan zamanlarda ve yaz tatillerinde, ya plakçıda ya da tanıdıkların minibüsünde çalışırdı. Dokuz yaşına geldiğinde babasının çalıştığı fabrikanın işçilerinin düzenlediği işçi bayramı gecesinde kendini sahnede buldu. Mensucat fabrikasından emekli olan babası, daha iyi bir yaşam için İstanbul’a göç eder. 1972 yılında İstanbul’da Kocamustafapaşa’ya yerleşirler. Ahmet Kaya, ailesinin geçim sıkıntısı çekmesi nedeniyle okulu bıraktı ve işportacılık, çıraklık gibi çeşitli vasıfsız işlerde çalıştı. Liseyi dışarıdan bitirmeye karar verir ve bitirir sonra da Eğitim Enstitüsü’nün Keman bölümüne girer.
16 yaşında yasak afiş basmaktan hapse atıldı. Daha sonra birkaç arkadaşıyla birlikte Halk Birimleri Derneği’nin çalışmalarına katıldı. Bu çalışmaları sırasında çeşitli etkinliklerde bağlama çalmaya devam etti. Kendi başına öğrendiği için herhangi bir metoda ya da öğretiye uymamaktadır Ahmet’in çalış biçimi.
1978 yılında Gelibolu’da askerlik yaptı, bu arada orkestrada müzik çalışmalarına devam etti. Askerlik dönüşü Emine Kaya ile evlendi ve 1982 yılında kızları Çiğdem doğdu.
O dönem, hayranı olduğu Ruhi Su’nun Boğaziçi Üniversitesi’ndeki bir dinletisine gider ve dinletiden sonra bir yolunu bulup “Usta”nın yanına ulaşmayı başarır. “Ruhi Su besteleri”ni kendisinin nasıl yorumladığını göstermek istemektedir Ruhi Usta’ya. Ruhi Usta’nın en bilinen eserlerinden “Mahsus mahal” isimli şarkıyı çalar. Usta, şarkıyı yarıda kesip bağlamayı Ahmet’in elinden alır ve kızarak “Öyle at teper gibi bağlama çalınmaz, kavga edilmez bağlamayla, bağlama ile meşk edilir.” der. Ahmet, şaşkınlıkla oradan uzaklaşır; ama tabii ki bildiğini yapmaya devam edecektir.
Çok sonraları birkaç arkadaşının yardımıyla Hodri Meydan Kültür Merkezi ve Bilsak’ta dinleti düzenler ve afişlerinde de Ruhi Usta’nın kendine söylediği cümleye gönderme yapar: “Bağlama Böyle de Çalınır!”
28 yaşında 1985 yılına geldiğinde ‘Zamanıdır’ deyip şarkılarını alıp Unkapanı’nın yolunu tutar. Hiçbir kategoriye girmeyen bu müziğe kimse yüz vermez. Sonraki günlerde arkadaş yardımları ve kendi olanakları ile ilk albümünü yapar. Hatta yayımlandığı yıl albüm toplatılır, fakat daha sonra sansürü kaldırılır. İlk albümü “Ağlama bebeğim”dir. İkinci albümü “Acılara Tutunmak”tır. İkinci albümü yayınlandıktan sonra 1985 yılında Gülten Hayaloğlu ile evlenir. Gülten Hayaloğlu hapishanede idam cezasına mahkum olan Nevzat Çelik’in “Şafak Türküsü” şiirini Ahmet Kaya’ya iletir. Ahmet Kaya, 1986’da piyasaya çıkan “Şafak Türküsü” albümü ile geniş kitlelerce tanınmasını sağlayan atılımını yapar. 1986 yıl sonuna doğru da “An Gelir” albümünü yayımlar. Albümde hemen tüm besteler kendisine aittir.
Gülten Hayaloğlu ile evlendikten sonra kardeşi Yusuf Hayaloğlu ve şiirleriyle tanışır. Sözlerinin çoğunluğunun Yusuf Hayaloğlu’na ait olduğu “Yorgun Demokrat” isimli albümü 1987 yılında yayımlanır. 1988 yılında sadece iki şarkının söz yazarlığını Hayaloğlu’nun yaptığı ve diğer sözlerin tanınmış şairlerin şiirlerinden oluşan “Başkaldırıyorum” albümü yapılır. 1989 yılında “İyimser Bir Gül” albümünü yapar. 1990 Ekim ayında çeşitli şairlerin şiirlerinden oluşan “Sevgi Duvarı” isimli albümünü çıkartır.
Gülten ve Ahmet çifti, stüdyo ve bir yapım firması açmaya karar verirler. GAK (Gülten Ahmet Kaya) ismini verdikleri bir müzik yapım firması ve aynı isimle bir de stüdyo kurarlar.
1990 yılında Tatar Ramazan ve 1992 yılında Tatar Ramazan Sürgünde filmlerinin müziğini yaptı. 1994 yılında prodüksiyonu’nu Gülten Kaya ve Yusuf Hayaloğlu’nun yaptığı, Kanal D’de yayımlanan ve 13 hafta süren “Ahmet Abi’nin Vapuru” programını yapar.
1994 yılında Raks Müzik tarafından “Şarkılarım Dağlara” albümü basılan 2.800.000 bandrolle rekor kırmıştır. 14. müzik albümü olan bu albümde yer alan “Özgür Çağrı” isimli şarkıda geçen “Abin bir gün dağdan döner, sarılırsın yavrucağım” gibi sözler nedeniyle albümü toplatılır, konser vermesi yasaklanır.
İlk dönem albümlerinde genel olarak bağlamaya ağrılık verdi. Pop, Türk Halk Müziği ve Arabesk kategorisine dahil edilemediği için müzikal türüne Devrimci Arabesk de denilmektedir. Fakat kendisi müzik tarzının Devrimci Arabesk veya protest olarak tanımlanmasına karşı çıkar. Sözlerini kendisinin yazdığı bestelerle beraber, Attila İlhan, Can Yücel, Nevzat Çelik, Hasan Hüseyin Korkmazgil, Enver Gökçe, Ahmed Arif gibi tanınmış şairlerin şiirlerini de bestelemiştir. Genellikle şarkılarında toplumsal meseleler işlenir. Yirmi iki albümünden sadece Kervan diye bir kürtçe şarkısı vardır ve bir tane de kürtçe açılış vardır.
Birçok albümünün toplatılmasının ve konserlerinin iptal edilmesinin yanı sıra, 10 Şubat 1999’da Magazin Gazetecileri Derneği’nin Princess Otel kongre salonunda düzenlenen ödül töreninde yılın en iyi sanatçısı ödülünü aldı ve ödül konuşmasında: Ben bu ödül için İnsan Hakları Derneği’ne, Cumartesi Anneleri’ne, tüm basın emekçileri ve tüm Türkiye halkına teşekkür ediyorum. Bir de bir açıklamam var: Şu anda hazırladığım ve önümüzdeki günlerde yayımlayacağım albümde bir Kürtçe şarkı söyleyeceğim ve bu şarkıya bir klip çekeceğim. Aramızda bu klibi yayımlayacak yürekli televizyoncular olduğunu biliyorum, yayımlamazlarsa Türkiye halkıyla nasıl hesaplaşacaklarını bilmiyorum. dedi. Bunun sözleri üzerine davetliler tepki gösterip, küfür etmeye, çeşitli eşyalar fırlatmaya başladı. MGD görevlileri tarafından kongre salonundan, olağan üstü koşullarda dışarıya çıkartıldı.
Bu olayın hemen sonrasında Ahmet Kaya’nın 1993 yılında Berlin’de Kürt İşadamları Derneği’nin düzenlediği bir gecede verdiği konsere ilişkin fotoğrafların Hürriyet gazetesinde yayınlanması üzerine “bölücü örgütüne yardım ve yataklık yaptığı ve halkı ırk farklılığı gözeterek kin ve düşmanlığa tahrik ettiği” iddiasıyla hakkında İstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi’nde toplam 10.5 yıl ağır hapis istemiyle iki ayrı dava açıldı. Haziran 1999’da Türkiye’den ayrıldı. Yargılamaların sonucunda toplam 3 yıl 9 ay ağır hapis cezasına çarptırıldı. ancak yurt dışında olduğu için hapse girmedi. Daha sonra bu görüntülerin düzmece olduğu belirlendi.
Bu arada Ordu Valiliği Kaya’nın kasetlerinin kentte satılmasını ve bulundurulmasını yasakladı. 1999 yılında Münih’de PKK yanlıları tarafından düzenlendiği konserde ”Arabamı o şerefsizlerin memleketinde bıraktım” dediğini iddia eden Hürriyet gazetesi haberi için hakkında DGM tarafından bir kez daha soruşturma başlatıldı. 9 Şubat 2000 yılında Zaman gazetesine yaptığı röportajda Ben “3 tane şerefsizin yüzünden ülkemde arabama bile binemedim.” dedim diyerek yalanladı. Ahmet Kaya, 2000 yılında Hoşçakalın Gözüm isimli albümünün kayıtlarını yaparken, Paris’in Porte de Versailles semtindeki evinde bir gece kalp krizi sonucu hayatını kaybetti. Bu albümde Karwan isimli şarkıyı seslendirdi.
Paris’de kaldığı evde, 16 Kasım 2000 de sabah saat altıda ilaçlarını alırken kalp krizi geçirerek ölmüştür.43 yaşında gurbette hayatını kaybetmişti. Ahmet Kaya’nın kabri halen Paris’in Père Lachaise Mezarlığı’nda yer almaktadır.
Ölümünden sonra, 2002 yılında Ahmet Kaya’nın şarkılarını 20 ünlü sanatçının söylediği “Dinle Sevgili Ülkem” isimli bir albümü yayımlandı.
Albümleri :
1984: Ya Rıza Şimdi
1985: Ağlama Bebeğim
1985: Acılara Tutunmak
1986: An Gelir
1986: Şafak Türküsü
1987: Yorgun Demokrat
1988: Başkaldırıyorum
1989: Resitaller-1
1989: İyimser Bir Gül
1990: Resitaller-2
1990: Sevgi Duvarı
1991: Başım Belada
1992: Dokunma Yanarsın
1993: Tedirgin
1994: Koçero (Selda Bağcan ile)
1994: Şarkılarım Dağlara
1995: Beni Bul
1996: Yıldızlar ve Yakamoz
1998: Dosta Düşmana Karşı
2001: Hoşçakalın Gözüm
Bugün enerjin yüksek, içindeki ateşin alevlendiği bir gün. Yeni başlangıçlar için harika bir zaman dilimindesin. Bir şeyleri geride bırakmak ve cesur adımlar atmak isteyeceksin. Sosyal çevrenle olan etkileşimlerin, güçlü bağlantılar kurmanı sağlayacak. Arkadaşlarınla plan yapmayı düşünebilirsin; onlarla birlikte olmak ruhuna iyi gelecek. Ancak dikkat et, aşırı heves ve aceleci davranışlar ilişkilerde beklenmedik gerginlikler yaratabilir. İş hayatında da inatçı bir tutum sergileyebilirsin; bu durum, senin için istemediğin sonuçlara yol açabilir. Zihnini dinlendirmeyi unutma, biraz nefes almak fikirlerine açıklık katacak. İkna kabiliyetin ve kararlılığın bugün seni zor hedeflere ulaştıracak. Yaratıcılığın yüksek; projelerin için ilham bulabilir, sanatsal bir hobi edinmek isteyebilirsin. Sağlığına da özen göstermeyi ihmal etme; fiziksel aktiviteler, enerjini dengeler. Bugünün potansiyelini iyi değerlendirdiğinde, kazançların seni mutlu edecek.
Bugün, çevrendeki insanlarla kurduğun iletişimde samimiyet ön planda olacak. Duygusal derinliklerin, ilişkilerini güçlendirebilir. Maddi konulara ilişkin düşüncelerin daha keskin hale geliyor; harcama yapmadan önce iki kez düşünmekte fayda var. İçsel huzurunu korumak için doğayla daha fazla vakit geçirebilirsin, bu sana enerji verecek. Güneş ışığına maruz kalmak ruh halini iyileştirebilir. Kendinle ilgili önceki hedeflerine odaklanmak, sana yeni bir bakış açısı kazandıracak. Sevdiğin birinin yanında olmak, seni daha da mutlu edecektir. İcraat yapma isteğin artıyor, projelerine daha kararlı bir şekilde yönelmek için uygun bir dönemdesin. Çevrendeki insanların ihtiyaçlarını göz ardı etmemek, sosyal ilişkilerini destekleyecek. Bugün, kararlılığın ve iradenle güzel işler başarma yolunda adımlar atabilirsin.
Bugün zihniniz oldukça aktif olacak. Farklı düşünceler ve yeni fikirlere açık olacaksınız. Sosyal etkileşimler bu dönemde sizi besleyecek; arkadaşlarınızla yapacağınız sohbetler, ilham verici anlar ortaya çıkarabilir. Kariyer ya da eğitimle ilgili değişiklikler düşünüyorsanız, cesur adımlar atmanın tam zamanı. Ancak, kararlarınızı acele etmeyin; içsel sesinizi dinlemek önem kazanıyor. Duygusal ilişkilerde ise daha fazla iletişim kurmaya özen göstermelisiniz. İçten paylaşımlar, ilişkinizi derinleştirebilir. Öğrenme hevesiniz artıyor; yeni hobiler edinmek ya da farklı konularda bilgi edinmek için mükemmel bir gün. Kendinizi ifade etmekten çekinmeyin, sesinizi duyurun!
Duygusal olarak yoğun bir gün geçireceksin. İçsel derinliklerine yönelmeye ve geçmişle yüzleşmeye cesaret edebilirsin. Ailevi bağların ön plana çıkabilir; sevdiklerinle yakın temas, kalbine huzur getirecek. Ancak hassasiyetin, bazı durumlarda aşırı tepkilere neden olabilir, dikkatli ol. Karşılıklı anlayış arayışında olmalısın. Merkür iletişimi güçlendirirken, düşüncelerini açıkça ifade etme fırsatın olacak. İş yerinde yeni projelere adım atmak, sana hem keyif verecek hem de kariyerin için faydalı olabilir. Unutma, sabırlı olman ve insanlarla iyi ilişkiler kurmaya odaklanman günün en büyük kazancı olacak. Kendi sınırlarını çizmek, başkalarına karşı daha sağlam bir duruş sergilemeni sağlayacak. Hayal gücünü serbest bırak!
Samimi ve karizmatik enerjilerin yüksek olduğu bir gün. Dikkat çekici bir parlaklıkla etrafındaki insanları etkileyebilirsin. Kendi hedeflerinle ilgili daha cesur adımlar atma isteği ön plana çıkıyor, bu da seni yeni fırsatlarla buluşturabilir. İlişkilerinde samimi ve açık iletişim kurman, bağlarını güçlendirecek. Sosyal çevrende artan aktivite, içerdiği sürprizlerle dolu olabilir, bu yüzden özgüveninle birlikte açık fikirli olman önem taşıyor. Aynı zamanda, başkalarına ilham verme potansiyelin gözle görülür bir şekilde artıyor. Yalnız kalmayı sevmiyorsun, bu yüzden dostlarınla vakit geçirmek, ruh halini iyileştirebilir. Kendi yaratıcılığını cesurca ifade etmek, içerideki tutkunun dışarıya yansımasını sağlayacak. Kendine güvenerek atacağın her adım, seni hedeflerine bir adım daha yaklaştıracak.
Bugün, detaylara olan düşkünlüğünle çevrendekilerin dikkatini çekebilirsin. Ani bir ilhamla, bir projeye başlamak veya mevcut bir çalışmanı daha ileri bir aşamaya taşımak için uygun bir zaman. Duygusal olarak kendini fazlasıyla hassas hissedebilirsin; bu durum, sevdiklerinle olan iletişimini güçlendirebilir. İçsel bir denge bulma isteği barış ve uyum arayışını körükleyecek. İş hayatında yeni fırsatlar kapını çalabilir, bunları değerlendirirken akılcı ve mantıklı kararlar almaya özen göster. Gün sonunda, öğrendiğin ve deneyimlediğin her şeyin, kişisel gelişimin için ne kadar değerli olduğunu fark edeceksin. Kendi içsel sesini dinlemeyi unutma; yönlendirmelerin seni doğru yolda tutacak.
Sosyal ilişkilerin ve insanlarla olan bağlantıların ön planda olduğu bir dönemdesin. Duygusal dengeyi sağlamak için başkalarıyla açık iletişim kurmaya odaklanmalısın. Özellikle yakın çevrendeki kişilerle olan ilişkilerinde empati ve anlayış sergilemek, dünyevi sorunları çözmende yardımcı olacaktır. Bazen içsel huzurunu korumak için kendine alan tanıman gerekebilir; bu nedenle kişisel alanını unutmamalısın. Estetik ve sanatsal yönlerin bu dönemde parlayabilir; çeşitli yaratıcı projelere yönelmek sana ilham verecektir. Aynı zamanda, kalabalık ortamlarda kendini rahat hissedebilirsin; sosyal etkinliklere katılmak, yeni insanlarla tanışmak adına harika bir fırsat olacaktır. Unutma, dengeyi korumak her zaman en önemli kuralın olmalı.
Bugün, derin hislerin ve sezgilerin güçlendiği bir dönemdesin. İçsel dünyana güçlü bir yolculuk yapabilir, karanlıkta kalmış duyguları keşfedebilirsin. Bu süreçte, biraz yalnız kalmak ve kendi düşüncelerini dinlemek sana iyi gelecek. Duygusal ilişkilere dair atacağın adımlar, arzuladığın bağlılığı artırabilir ancak dikkatli olmalısın, zira geçmişin gölgeleri aniden ortaya çıkabilir. İş hayatında ise güçlü bir sezgi ile önemli kararlar alabilir, fırsatları değerlendirme konusunda cesur olabilirsin. Kişisel projelerine odaklanarak, derinlemesine incelemeler yapmak için doğru bir zaman. Kendine güven; kararlılığın, senin en büyük müttefikin. Arkadaşlarınla olan ilişkilerde ise daha samimi ve açık olmalısın; derin sohbetler, bağları güçlendirebilir. Kendi içsel gücünü keşfedebileceğin, dönüşüm yaşamaya açık bir gün.
Bugün içsel özgürlüğüne olan tutkun, yeni ufuklar keşfetmek için seni harekete geçirecek. Seyahat etme arzusunun yanı sıra, zihinsel olarak da genişleme isteği içinde olabilirsin. Kısa mesafeli yolculuklara veya yeni bir kültürle tanışmaya dair fırsatlar karşına çıkabilir; bunlardan faydalanmayı ihmal etme. Sosyal ilişkilerde enerjinin yüksek olduğu bir dönemdesin. Arkadaşlarınla yapacağın sohbetler, hayata dair bakış açını tazeleyebilir. Sevgi alanında, cesur ve açık sözlü olman, duygularını daha net ifade etmene olanak sağlar. Ancak bu cesareti dengelemek önemlidir; karşındakilerin hislerine de saygı duymayı unutma. Kendini öz ifade etme konusunda yaratıcı projelere yönelme arzusu içerisinde olabilirsin. Sanatsal yeteneklerini ortaya koymak için harika bir fırsat doğabilir, bu nedenle ilhamı iyi değerlendirmelisin. Kendini keşfetme yolculuğunun bir parçası olarak, yeni deneyimlere açık olmalı, korkularını aşarak hayatını renklendirecek atılımlar gerçekleştirmelisin. Hayatın sunduğu fırsatları değerlendirmek, senin için çok özel bir tat katacaktır.
Son zamanlarda üzerindeki ağır sorumluluklar daha da artmış olabilir. Kendi isteklerinle başkalarının beklentileri arasında bir denge kurmakta zorlanıyorsun. Bugün, içsel bir motivasyona ihtiyaç duyacaksın. Kendine biraz zaman ayırmayı dene; bu, zihnini rahatlatmana yardımcı olabilir. İş veya finansal konularda ortaya çıkan bazı yeni fırsatlar seni düşündürtebilir. Tercih yapmadan önce, her seçeneğin avantajlarını ve dezavantajlarını dikkatlice tartmalısın. Sosyal çevrendeki bazı kişilerle samimi ve dürüst bir diyalog, ilişkileri güçlendirebilir. Sevdiklerinle olan bağların kuvvetlenirken, içsel huzurunu da sağlamalısın. Unutma, bazen en iyi sonuçlar, cesur riskler almaktan geçiyor.
Bugün özgünlüğün ön plana çıkacak ve başkalarının beklentilerinin dışında bir yol çizebilirsin. Sosyal bağlantıların güçleniyor; arkadaşlarınla yapılan sohbetler, ilham verici fikirlerin doğmasına yardımcı olabilir. Yenilik arayışın, seni alışılmadık kişilerle bir araya getirebilir. İletişim becerilerin sayesinde kendini ifade etmekte zorlanmayacaksın. Sanatsal yönlerin de açığa çıkabilir, yaratıcılıkla dolu bir gün seni bekliyor. Ancak dikkat etmen gereken en önemli nokta, başkalarının görüşlerine kapılmadan kendi isteklerini önceliklendirmek. Zaman zaman içsel bir huzursuzluk hissedebilir, bu duyguyu göz ardı etmemelisin. İçsel dünyana dönmek, seni güçlendirecek. Sosyal çevrende liderlik vasfını sergileme fırsatını yakalayabilirsin. Ancak dikkatli ol, tartışmalara neden olabilecek bazı konulara girmemek, sürtüşmelerden kaçınmana yardım edecek. Hayatındaki değişim rüzgarlarına açık ol, yeni başlangıçların eşiğindesin. Günü, yenilikçi fikirlerle ve esnek bir zihinle geçirerek, kendini daha mutlu ve tatmin olmuş hissedebilirsin.
Duygusal derinlik içinde kaybolabilir, içsel dünyanın derinliklerine dalmak isteyebilirsin. Hayal gücün ve sezgin bugün güçlü bir şekilde devrede. Sanatla veya yaratıcılıkla ilgilenmek, ruhunu besleyecek bir yol bulmana yardımcı olabilir. Başkalarıyla empati kurarken, duygusal destek sağlamak seni tatmin edebilir. Ancak, başkalarının sorunları seni yorsa da sınırlarını belirlemeyi unutmamalısın. İlişkilerde daha fazla anlayış ve şefkat göstermenin yanı sıra, kendi ihtiyaçlarına da saygı duymalı, kendine zaman ayırmayı ihmal etmemelisin. Anlık kararlara kapılmadan önce düşünmek, gelecekteki adımlarında seni güçlendirecek. İçsel barışını koruyarak, bu süreci daha sağlıklı bir şekilde yönlendirebilirsin.
