1
Arkeoloji bilimine önemli katkılarda bulunan, Türkiye’nin ilk kadın arkeoloğu Prof. Dr Jale İnan, 20 yıl önce bugün, 27 Şubat 2001’de hayata veda etti. Alanının ilk kadın uzmanı olan İnan, yapmış olduğu programlı kazılarla Perge ve Side antik kentlerinin gün yüzüne çıkmasını sağladı ve çıkarılan eserlerin Antalya Side’de kurduğu müzelerde sergilenmesine öncülük etti.
Peki yaptığı çalışmalarla arkeoloji alanında ismini unutulmazlar arasına kazıyan Jale İnan kimdir?
Jale İnan 1914 yılında İstanbul’da doğdu. Babası, müzeci ve arkeolog Aziz Ogan, annesi Mesture Hanım’dı. Lise öğrenimini Erenköy Kız Lisesi’nde tamamladı. Babasının mesleki gezilerine katılarak arkeoloji ile genç yaşta tanıştı.
Aleksander von Humboldt Vakfı’nın bursu ile, arkeoloji okumak üzere 1934 yılında Almanya’ya gitti. Bir yıl sonra da Türk Cumhuriyeti devlet bursunu kazandı. 1935 – 1943 yılları arasında klasik arkeoloji bilim dalında lisans ve doktora eğitimini Berlin ve Münih üniversitelerinde tamamladı. 1943 yılında Prof. Dr. Rodenwalt’ın yanında “Kunstgeschichtliche Untersuchung der Opferhandlung auf römischen Münzen” adlı teziyle doktorasını tamamlayarak Türkiye’ye döndü. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Eski Çağ Kürsüsü’nde Prof. Dr. Clemens Emn Bosch’un asistanı olarak atanan Jale İnan, lise yıllarında tanıştığı Mustafa İnan’la 1944 yılında evlendi. Ertesi yıl tek çocukları Hüseyin dünyaya geldi.
1946 yılında İstanbul Üniversitesi Klasik Arkeoloji Kürsüsü’nün kurulması çalışmalarına katıldı ve bu kürsünün ilk asistanı olup Prof. Dr. Arif Müfid Mansel’in asistanlığını yapmaya başladı. Aynı yıl Arif Müfid Mansel’le birlikte Türk Tarih Kurumu adına Antalya’da Side antik kenti kazısına, ertesi yıl Perge antik kenti kazısına başladı. 1953 yılında doçent, 1963 yılında profesör oldu. Mansel’in ardından 1974-1980 yılları arasında Side, 1975-1987 yılları arasında Perge kazılarına başkanlık etti. Kazıları sırasında Side Roma Hamamı’nın Side Müzesi’ne dönüşmesi için emek verdi. 1975 yılında Klasik Arkeoloji Kürsüsü’nün Başkanı oldu ve bu görevini 1983 yılında emekli oluncaya kadar sürdürdü.
Jale İnan, Side ve Perge’deki kazıların dışında 1970 – 1972 yılları arasında Kremna (Bucak, Burdur) ve 1972 – 1979 yılları arasında Pampfilya Seleukeiası (Manavgat) antik kentlerinde kurtarma kazıları gerçekleştirdi. Antik dönem heykeltıraşlık sanatı üzerine çok önemli eserler verdi. Yayınladığı kitaplar Anadolu’nun Roma ve Erken Bizans dönemi portreciliği konusundaki çok önemli başvuru eserleri arasına girdi.
Jale İnan, 1980 yılında Perge’de ekibiyle birlikte belden yukarısı olmayan bir Herakles heykeli buldu. “Yorgun Herkül” olarak bilinen heykelin belden aşağısı Antalya Müzesi’nde sergilenirken üst bölümü yıllarca bulunamadı. 1990’da gazeteci Özgen Acar yayınladığı bir haberde kayıp parçanın ABD’de olduğunu duyurdu. Tarihi eser koleksiyoncusu Shelby White ve Leon Levy çifti ile Boston Güzel Sanatlar Müzesi tarafından 1981’de yarı yarıya satın alınan parçanın Antalya’da sergilenen heykelin üst kısmı olduğu, 1970’lerde Türkiye’den kaçırıldığı iddia ediliyordu. Jale İnan, Boston Güzel Sanatlar Müzesi’ndeki parça ile Antalya Müzesi’ndeki parçanın birbirine ait olduğunu 1990 yılında kanıtladı. M.S. 2. yüzyıla tarihlenen Yorgun Herkül heykelinin üst kısmı, 2011’de Türkiye’ye getirildi.
1991 yılında Side’deki Apollon Tapınağı kazısı ve onarımı için emek harcadı; 1992-1993’te Perge tiyatro kazılarını gerçekleştirdi. 1995 yılında Türkiye Bilimler Akademisi’nin şeref üyesi oldu. Son yıllarını Parkinson hastalığı ile mücadele ederek geçirdi. 2001 yılında hayatını kaybetti. Cenazesi Zincirlikuyu Mezarlığı’na defnedildi.
Türkiye’nin ilk kadın arkeoloğu olan Jale İnan, uzun yıllar devam eden programlı kazılarla Perge ve Side antik kentlerinin gün ışığına çıkarılmasına emek vermiş; çıkarılan eserlerin sergilenmesi için Antalya ve Side müzelerinin kurulmasını sağlamıştır. Programlı kazıların dışında tarihi eser kaçakçılığına karşı çeşitli kurtarma kazıları gerçekleştirmiştir.
Bugün, kendini enerjik ve cesur hissedeceksin. Yeni başlangıçlar için mükemmel bir zaman dilimindesin; içindeki tutku ve motivasyon seni cesaretlendirecek. Sosyal çevrende liderlik özelliklerini ortaya koyma fırsatları karşına çıkabilir, bu durum ilişkilerini güçlendirebilir. Ancak, acele etme ve düşünmeden harekete geçme eğiliminde olabilirsin. Önceliklerini belirlemen ve adımlarını dikkatle atman, hedeflerine ulaşmanı kolaylaştıracaktır. Duygusal ilişkilerde samimi ve duyarlı olmalısın; duygularını ifade etmemek, bazı sorunların birikmesine yol açabilir. İş hayatında, yaratıcı fikirlerinle dikkat çekebilir ve projelerinle ilgili yeni fırsatlarla karşılaşabilirsin. Bugün, başkalarına ilham vermek için iyi bir zemin hazırlanmış durumda.
Güçlü bir kararlılıkla yeni hedeflere doğru ilerlemeye hazırsın. Maddi konulara olan ilgin artarken, finansal durumunu gözden geçirmek için harika bir zaman dilimindesin. Yatırım yapmayı düşünebilir ya da var olan birikimlerini daha verimli bir şekilde değerlendirme yolları arayabilirsin. İlişkilerinde ise romantik bir havanın hakim olması, partnerinle arandaki bağı kuvvetlendirecektir. Duygusal deneyimlerin derinleşirken, gerek dostluk gerekse aşk ilişkilerinde duygusal bağlarının önemini daha çok fark edeceksin. Uğraştığın projelerde sabrın sayesinde güzel ilerlemeler kaydedeceğin bir gün seni bekliyor. Girişimciliğini ve yaratıcılığını ortaya koymaktan çekinme; bu sayede ilgi çeken fırsatlar kapını çalabilir.
İletişim becerilerinin ön planda olacağı bir gündesin. Çevrendeki insanlarla olan ilişkilerin belirgin şekilde hareketlenebilir. Özellikle yeni insanlarla tanışmak, sosyal ortamlarda yer almak ve kendini ifade etmek için harika bir zaman. Zihninin açık olduğu bu süreçte, öğrenmeye ve yeni fikirler edinmeye yönelik fırsatlar seni bekliyor. Ancak, dikkatin dağılabilir ve çok fazla konuyla ilgilenmeye çalışabilirsin. Bu nedenle, önceliklerini belirlemek ve enerjini daha verimli kullanmak önemli olacak. Çevrendekilerin düşüncelerine saygı göstererek empati kurmak, farklı bakış açılarını anlamana yardımcı olacaktır. Kendine güvenerek ilerle ve cesur adımlar at; hayatında güzel gelişmelerin kapısını aralayabilirsin.
Duygusal derinlikler içinde yüzme arzusu gündemde. İçsel huzur arayışındaki kararsızlıklar, sevdiklerinle olan iletişimini etkileyebilir. Ev ve aile ortamında huzur bulma isteği, belirsizlikleri aşmanın anahtarı olabilir. Finansal konularda dikkatli olman gerek, harcamalarınla ilgili sürpriz gelişmeler yaşayabilirsin. Bugün, kendini ifade etme biçimin, çevrendekilerle olan ilişkilerine yeni bir boyut katabilir. Sanatsal yönlerini keşfetmek, iç dünyanı daha iyi anlamak için harika bir fırsat. Unutma, sevgi ve şefkat en güçlü desteklerin. Duyguların üzerinde düşünmek, önemli içgörüler sağlar. Yalnız kalma isteği, kendini bulma yolculuğunda sana rehberlik edecek.
Bugün içindeki enerjiyi dışa vurma isteği ön planda. Kendini sahnede hissetmek, yaratıcı projelere yönelmek ve çevrendekilere ilham vermek için harika bir dönemdesin. Sosyal çevrenle olan etkileşimlerin daha da güçleniyor; sevdiğin insanlarla derin sohbetler yapabilir, birlikte keyifli anlar geçirebilirsin. Duygularını ifade etmekten kaçınma, içindeki tutkuyu keşfetmek için fırsatlar karşına çıkacak. Maddi konularda dikkatli olmalı, gereksiz harcamalardan kaçınmalısın; bu, gelecekte daha sağlam bir güvence oluşturmanı sağlayacak. Romantik ilişkilerde ise samimiyetin ve cesaretin ilişkilerini pozitif bir yönde dönüştürebilir. Unutma ki, çekiciliğinle etrafındakileri etkilemek için doğal bir yeteneğin var!
Bugün detaylara odaklanma ve düzen sağlama isteği ön planda. Kendi standartlarınıza olan bağlılığınız, iş yerinde veya günlük yaşantınızda sizi daha verimli hale getirebilir. Ancak, mükemmeliyetçilik duygusunun aşırıya kaçmasını engellemek önemli. İlişkilerde samimi konuşmalar, aradaki anlaşmazlıkları çözmenize yardımcı olabilir. Kendinize ve sevdiklerinize zaman ayırmayı unutmayın; başkalarına yardım etmekten keyif alsanız da, kendi ihtiyaçlarınızı göz ardı etmemeniz gerekiyor. Sağlıklı yaşam konusundaki çabalarınız meyve vermeye başlayabilir, bu fırsatları değerlendirin. Bugün içsel huzur bulmak ve hayatınızı dengelemek için biraz kişisel alan yaratmayı düşünebilirsiniz.
Harmoni ve denge arayışında olduğun bir gün. İlişkilerinde önem taşıyan samimiyet duygusu, karşındaki kişilerle olan bağını güçlendiriyor. Sosyal ortamlarda bulunmak, yeni insanlarla tanışmak için fırsatlar çıkabilir. Duygusal zekân, başkalarıyla empati kurmanı kolaylaştırırken, bu sayede dostlukların derinleşiyor. Ancak içsel huzurun için bazı kararlar alman gerekebilir. Kendi isteklerini de göz önünde bulundurmak, seni daha mutlu kılabilir. Küçük anlaşmazlıkların üstesinden gelmek için ortak bir zemin bulmak, ilişkilerine katkı sağlayabilir. Kendine dön ve içsel dengeyi bulmaya çalış, çünkü bugün ruh halin başkalarına yansıyacak.
Duygusal derinlikte bir yolculuğa çıkmak üzeresin. İçsel sezgilerin seni yönlendirecek ve bilinçaltında yatan bazı kalıpları fark etmeni sağlayacak. Bugün, daha önce göz ardı ettiğin duygusal meselelerle yüzleşme fırsatı bulabilirsin. İlişkilerdeki dürüstlük, tüm bu süreçte anahtar rol oynayacak. İnsanlarla olan bağlantılarını güçlendirmek isteyebilirsin, ancak bunu yaparken kendini korumayı da unutmamalısın.Kendine karşı dürüst olmak, güvenli alanını sağlamlaştırmana yardımcı olacak. Sezgilerini dinle, içindeki sesi duymaya çalış. Olgunlaşma ve dönüşüm döneminde, karanlık düşünceleri aydınlığa kavuşturabilirsin. Haritanın derinliklerinde gizli kalmış bir güç keşfedecek ve bu güç, yaşamının her alanında sana rehberlik edecek. Gün boyunca, mevcut durumunu gözden geçirip gerektiğinde radikal değişiklikler yapmaya hazır ol. Unutma, değişim seni her zaman daha güçlü kılacaktır.
Bugün, maceraperest ruhun öne çıkabilir. Yeni deneyimlere açık olman, heyecan dolu bir günde seni bekliyor. İletişim becerilerin sayesinde çevrendeki insanlarla etkileyici bağlantılar kurabilirsin. Seyahat veya eğitimle ilgili fırsatlar karşına çıkabilir. Sosyal çevrende bir lider gibi öne çıkacak ve fikirlerini kararlılıkla savunacaksın. İçsel huzurunu bulmak ve düşüncelerini düzene koymak için biraz zaman ayırmak önemli. Unutma, hedeflerine ulaşmak için attığın her adım, sana yeni kapılar açacak. Pozitif enerji ve iyimserlik, tüm zorlukların üstesinden gelmene yardımcı olacak. Hayal gücünü serbest bırak ve yaratıcı fikirler geliştirmekten çekinme. Bambaşka bir pencereden bakmak, sana yeni olanaklar sunabilir.
Sabah saatlerinde içsel bir dinginlik bulabilir ve hedeflerinizi gözden geçirebilirsiniz. Planlı ve disiplinli yaklaşımınız sayesinde karmaşık durumları kolaylıkla çözebilirsiniz. İş yaşamında karşınıza çıkan fırsatları değerlendirmek için hazır olun; önemli bir teklif alabilirsiniz. Aile ilişkilerinize de zaman ayırarak sevgi dolu anlar yaşayabilirsiniz. Akşam saatlerinde ise duygusal derinliklerinizle yüzleşmek size yeni bir perspektif kazandırabilir. Sosyal ilişkilerde dikkatli ve temkinli olmak, olası yanlış anlamaların önüne geçmenize yardımcı olacaktır. Unutmayın, azminiz ve kararlılığınız her zorluğu aşmanızı sağlayacak.
Bugün, yenilik ve özgürlük arayışında olduğun bir zaman dilimindesin. Aklında çeşitli projeler ve fikirler var, bu sıradışı düşüncelerin seni bir adım öne taşıyacak. Sosyal çevrenle olan bağlantıların güçleniyor, ilginç insanlarla yolların kesişebilir. Belki de beklenmedik bir arkadaşlık ya da işbirliği fırsatı karşına çıkacak.Duygusal ilişkilerinde samimiyet ve güven arayışı ön planda. Sevdiklerinle olan konuşmalarında açık olmak, duygularını ifade etmek önem kazanıyor. İçsel huzurunu sağlamak adına kendi ihtiyaçlarına ve isteklerine odaklanmalısın. Şu an için esnek olmak ve değişime açık kalmak senin faydana. Hayal gücünü serbest bırak; ilham verici deneyimlerin kapını çalabilir.
Bugün, derin hislerin ve sezgilerin ön planda. İçsel dünyana dalmak ve ruhsal derinliklerde kaybolmak isteyebilirsin. Yaratıcılığın zirve yapacak; sanatsal projelere yönelmek, sevdiğin bir aktiviteye ara vermek için harika bir zaman. Bu dönemde hayal gücünün sınırlarını aşarak yeni fikirlere açık olabilirsin. İletişimde hassasiyet ve empati ön planda, başkalarının duygularına duyarlılığın artabilir. Bu durum, ilişkilerini güçlendirmek adına mükemmel bir fırsat sunuyor. Ancak, yakın çevrendeki sorunları göz ardı etmemeye çalışmalısın; karşındaki kişinin ihtiyaçlarını dinlemek, sağlıklı bir bağ kurmana yardımcı olacak.Kendine dönmek ve meditasyon, ruhunu dinlendirip, zihnini berraklaştırabilir. Ayrıca, doğadan ilham alabileceğin bir yürüyüş veya doğada zaman geçirmek, zihnini canlandırarak ruhsal dengeyi sağlamana yardımcı olacaktır. Şu anda hislerin yoğun, iç dünyanla yüzleşmek, geleceğe dair yönünü tayin etmeni kolaylaştırabilir. Unutma ki, sezgilerine güvenmek, seni doğru yola yönlendirebilir.
