1
Arkeoloji bilimine önemli katkılarda bulunan, Türkiye’nin ilk kadın arkeoloğu Prof. Dr Jale İnan, 20 yıl önce bugün, 27 Şubat 2001’de hayata veda etti. Alanının ilk kadın uzmanı olan İnan, yapmış olduğu programlı kazılarla Perge ve Side antik kentlerinin gün yüzüne çıkmasını sağladı ve çıkarılan eserlerin Antalya Side’de kurduğu müzelerde sergilenmesine öncülük etti.
Peki yaptığı çalışmalarla arkeoloji alanında ismini unutulmazlar arasına kazıyan Jale İnan kimdir?
Jale İnan 1914 yılında İstanbul’da doğdu. Babası, müzeci ve arkeolog Aziz Ogan, annesi Mesture Hanım’dı. Lise öğrenimini Erenköy Kız Lisesi’nde tamamladı. Babasının mesleki gezilerine katılarak arkeoloji ile genç yaşta tanıştı.
Aleksander von Humboldt Vakfı’nın bursu ile, arkeoloji okumak üzere 1934 yılında Almanya’ya gitti. Bir yıl sonra da Türk Cumhuriyeti devlet bursunu kazandı. 1935 – 1943 yılları arasında klasik arkeoloji bilim dalında lisans ve doktora eğitimini Berlin ve Münih üniversitelerinde tamamladı. 1943 yılında Prof. Dr. Rodenwalt’ın yanında “Kunstgeschichtliche Untersuchung der Opferhandlung auf römischen Münzen” adlı teziyle doktorasını tamamlayarak Türkiye’ye döndü. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Eski Çağ Kürsüsü’nde Prof. Dr. Clemens Emn Bosch’un asistanı olarak atanan Jale İnan, lise yıllarında tanıştığı Mustafa İnan’la 1944 yılında evlendi. Ertesi yıl tek çocukları Hüseyin dünyaya geldi.
1946 yılında İstanbul Üniversitesi Klasik Arkeoloji Kürsüsü’nün kurulması çalışmalarına katıldı ve bu kürsünün ilk asistanı olup Prof. Dr. Arif Müfid Mansel’in asistanlığını yapmaya başladı. Aynı yıl Arif Müfid Mansel’le birlikte Türk Tarih Kurumu adına Antalya’da Side antik kenti kazısına, ertesi yıl Perge antik kenti kazısına başladı. 1953 yılında doçent, 1963 yılında profesör oldu. Mansel’in ardından 1974-1980 yılları arasında Side, 1975-1987 yılları arasında Perge kazılarına başkanlık etti. Kazıları sırasında Side Roma Hamamı’nın Side Müzesi’ne dönüşmesi için emek verdi. 1975 yılında Klasik Arkeoloji Kürsüsü’nün Başkanı oldu ve bu görevini 1983 yılında emekli oluncaya kadar sürdürdü.
Jale İnan, Side ve Perge’deki kazıların dışında 1970 – 1972 yılları arasında Kremna (Bucak, Burdur) ve 1972 – 1979 yılları arasında Pampfilya Seleukeiası (Manavgat) antik kentlerinde kurtarma kazıları gerçekleştirdi. Antik dönem heykeltıraşlık sanatı üzerine çok önemli eserler verdi. Yayınladığı kitaplar Anadolu’nun Roma ve Erken Bizans dönemi portreciliği konusundaki çok önemli başvuru eserleri arasına girdi.
Jale İnan, 1980 yılında Perge’de ekibiyle birlikte belden yukarısı olmayan bir Herakles heykeli buldu. “Yorgun Herkül” olarak bilinen heykelin belden aşağısı Antalya Müzesi’nde sergilenirken üst bölümü yıllarca bulunamadı. 1990’da gazeteci Özgen Acar yayınladığı bir haberde kayıp parçanın ABD’de olduğunu duyurdu. Tarihi eser koleksiyoncusu Shelby White ve Leon Levy çifti ile Boston Güzel Sanatlar Müzesi tarafından 1981’de yarı yarıya satın alınan parçanın Antalya’da sergilenen heykelin üst kısmı olduğu, 1970’lerde Türkiye’den kaçırıldığı iddia ediliyordu. Jale İnan, Boston Güzel Sanatlar Müzesi’ndeki parça ile Antalya Müzesi’ndeki parçanın birbirine ait olduğunu 1990 yılında kanıtladı. M.S. 2. yüzyıla tarihlenen Yorgun Herkül heykelinin üst kısmı, 2011’de Türkiye’ye getirildi.
1991 yılında Side’deki Apollon Tapınağı kazısı ve onarımı için emek harcadı; 1992-1993’te Perge tiyatro kazılarını gerçekleştirdi. 1995 yılında Türkiye Bilimler Akademisi’nin şeref üyesi oldu. Son yıllarını Parkinson hastalığı ile mücadele ederek geçirdi. 2001 yılında hayatını kaybetti. Cenazesi Zincirlikuyu Mezarlığı’na defnedildi.
Türkiye’nin ilk kadın arkeoloğu olan Jale İnan, uzun yıllar devam eden programlı kazılarla Perge ve Side antik kentlerinin gün ışığına çıkarılmasına emek vermiş; çıkarılan eserlerin sergilenmesi için Antalya ve Side müzelerinin kurulmasını sağlamıştır. Programlı kazıların dışında tarihi eser kaçakçılığına karşı çeşitli kurtarma kazıları gerçekleştirmiştir.
Yeni başlangıçlar için harika bir zaman dilimindesin. Enerjin yüksek, hedeflerin net. Kendi isteklerini önceliklendirmekten çekinme; bu dönemde cesaretinle etrafındakilere de ilham kaynağı olabilirsin. Sosyal çevrenle yapacağın etkileşimler, beklenmedik ve heyecan verici fırsatlar doğurabilir. Duygusal ilişkilerde ise açık ve net iletişim kurmak, sorunları hızla çözmene yardımcı olacak. Kendine karşı olan güvenin artarken, bu da başkalarıyla olan ilişkilerine olumlu yansıyacak. Spor veya fiziksel aktiviteler ruh halini daha da canlandıracaktır; içsel huzurun ve mutluluğun artacak. Fırsatları değerlendirmek için harekete geçmeye hazırsın; sezgilerine güvenmeyi unutma.
Gününüz, sabah erken saatlerden itibaren yeniliklerle dolu geçebilir. Duygularınızın yoğunlaşması ve içsel huzurunuzu bulmaya çalışmanız bu dönemde ön plana çıkacak. İş hayatında yapmanız gereken bazı düzenlemeler, başkalarıyla olan ilişkilerinizi de olumlu yönde etkileyecek. Finansal konularda dikkatli olmanız gereken bir gündesiniz. Gereksiz harcamalardan kaçınmak, bütçenizi daha sağlam temellere oturtmanıza yardım edebilir. Özellikle yeni bir yatırım yapmayı düşünüyorsanız, iyi bir analiz yapmalı ve sabırlı olmalısınız. Aşk alanında ise, partnerinize karşı duyduğunuz hisler derinleşebilir. Beraber güzel anılar biriktirme fırsatını değerlendirin. Eğer yalnızsanız, sosyal ortamlarda karşılaşacağınız insanlardan ilham alabilir, yeni duygusal bağlantılar kurabilirsiniz. Sağlığınıza özen göstermek, stresle başa çıkma yöntemlerinizi gözden geçirmenize yardımcı olabilir. Düşüncelerinizi dinginleştirmenin yollarını aramak, zihninizdeki karmaşayı yatıştıracaktır. Kendinize küçük molalar vermekten çekinmeyin. Bu, sizi yenileyecek ve enerjinizi tazeleyecektir.
Bugün iletişim becerilerinizi ön plana çıkaracak olaylar yaşayabilirsiniz. Fikirlerinizi paylaşmak ya da yeni insanlarla tanışmak için harika bir gün. Sosyal çevrenizle olan bağlantılar güçlenecek, bu da size yeni fırsatlar getirebilir. Duygusal zekanızla başkalarının hislerini anlama kapasiteniz artacak; bu, bazı sorunları kolaylıkla çözmenizi sağlayacak. Yaratıcılığınızın tavan yaptığı bu dönem, sanat ya da yazma gibi alanlarda kendinizi ifade etmenize olanak tanıyacak. İş veya eğitim hayatında ise, düşüncelerinizi net ve ikna edici bir şekilde aktarmakta zorlanmayacaksınız. Duygusal ilişkilerinizde ise, açık iletişim kurmak ilişkinize derinlik katabilir; özellikle uzun süredir çözüme ulaşmamış meseleleri ele almak için ideal bir zaman. Yanınızdaki insanlarla olan bağlarınızı tazelemek ve onlara olan anlaşmamızı gözden geçirmek için uygun bir zemin oluşuyor. Anlık ruh hallerine kapılmamak ve dengeyi sağlamak da önemli. Bugünü, keşfe açık bir zihinle geçirirseniz, yeni olanaklar ve tatmin edici bağlantılar sizi bekliyor.
Duygusal derinliklerde yüzmek, sezgilerini dinlemek ve içsel huzura ulaşmak için harika bir gün. Ailevi ilişkilerde sıcaklık ve anlayış ön planda; sevdiklerinle vakit geçirmek kalbine iyi gelecek. Duygusal bağların güçleneceği bu süreçte, geçmişteki anılar seni sarıp sarmalayabilir, nostaljik düşünceler besleyebilirsin. İş hayatında kendini ifade etmekte zorlanabilirsin; içsel hislerine güvenerek, duygularını açıkça dile getirmekten çekinmemelisin. Sağlığın için biraz daha dikkat etmen gereken bir dönemdesin; ruhsal dengeyi sağlamak adına meditasyon ya da doğayla iç içe vakit geçirmek faydalı olabilir. Kalbini dinle ve kararsızlıklarını geride bırakacak cesareti bul.
Bugün, yaşamında parlayan bir enerji ile etrafındakilere ilham verme potansiyelin yüksek. Kendi yeteneklerine olan güvenin artarken, sosyal ilişkilerde kendini ifade etmekte daha cesur olmalısın. İçsel gücün, karizmanla birleşerek insanları kendine çekiyor. Yaratıcı projeler ve sanat aktiviteleri için mükemmel bir zaman. Başkalarının görüşlerine duyarlı ol, ama kendi görünürlüğünden de ödün verme.Finansal konularla ilgili dikkatli olman gereken bir dönemdesin. Harcamalarını kontrol altında tutarak, ani çıkışlardan kaçınmalısın. Sağlık alanında, stresle başa çıkmanın yollarını keşfetmek ve zihinsel sağlığına özen göstermek, günün olumlu geçmesi için önemli. Kendini iyi hissetmek için doğayla vakit geçirmeyi ve sevdiğin hobilerle ilgilenmeyi unutma. Öne çıkma arzun, dost çevren içinde bir liderlik pozisyonuna seni taşıyabilir. Herkesin seni dinlemesi ve düşüncelerine değer vermesi, toplumsal etkileşimler açısından oldukça olumlu. Bugün, kararlı adımlar atmak isteyeceksin. İçsel sezgilerine güvenerek ilerle, şans seninle!
Bugün, detaylara olan dikkatin ve analitik düşünme yeteneğin sayesinde çevrendeki karmaşayı organize edebilirsin. Kendi içsel huzurunu sağlamak için küçük ama etkili değişiklikler yapma fırsatını yakalayabilirsin. Sağlık konularına odaklanmak, yaşam kaliteni artıracak. Parasal konularda temkinli olmalı, gereksiz harcamalardan kaçınmalısın. İlişkilerde iletişim önem kazanacak; sevdiklerinle açıkça konuşarak anlayış ortamı oluşturabilirsin. İş hayatında iş birliği yapma arzusu, ekip ruhunu güçlendirecek. Ancak, başkalarının fikirlerine saygı göstermeyi unutma; bu dinamik seni daha da ileriye taşıyabilir. Yoldaşların yanında kendini daha güçlü hissedeceksin.
Duygusal denge arayışın bu dönemde ön planda. İlişkilerdeki uyum ve estetik estetik hissetme ihtiyacın artış gösteriyor. Sosyal çevrende ve başkalarıyla kurduğun bağlantılarda, empati ve anlayışla yaklaşmak önemli olacak. Olaylara mantıklı bir bakış açısıyla yaklaşmaya çalış, zira kararsızlık, aceleci kararlar almanı engelleyebilir. Kendini ifade etme šeansını iyi değerlendir. Sanatsal yönlerin ortaya çıkıyor, yaratıcı projelere yönelmek bu süreçte ruhunu besleyebilir. Esnek düşünmek, karşına çıkacak fırsatları daha kolay değerlendirmene yardımcı olacak. Unutma, zorluklar geçici, ilişkilerdeki zenginlik ise kalıcı olacaktır.
Bugün duygusal derinliklerinde kaybolabilirsin. İçsel çatışmaların yüzeye çıkabilir ve bu durum, ilişkilerinde gerginliğe yol açabilir. Duygularının yoğunluğunu kontrol altında tutmayı denemelisin; bu, sevdiklerinle olan etkileşimini rahatlatabilir. Sosyal ortamlarda bulunmak, beklenmedik destekler almanı sağlayabilir. Bu akşam, yalnızlığını avantaja çevirerek kendine zaman ayırmalısın; ruhsal yenilenme, içsel dengeyi bulmanda önemli bir adım olabilir. İş ortamında bazı gizli meselelerle yüzleşmek zorunda kalabilirsin. Sakin ve kararlı bir yaklaşım benimsemen, sorunları çözmende yardımcı olacaktır. Özellikle finansal konularda dikkatli olmalısın; harcama alışkanlıklarını gözden geçirmen faydalı olabilir. Kendi içsel melodini bulmak, seni daha güçlü kılacak.
Kendine güvenin yüksek, yeni fırsatlara açık bir ruh halindesin. Hayatında yenilik arayışında olabilirsin. Seyahat planları zihnini canlandırabilir ve ilham kaynakları bulmana yardımcı olabilir. Sosyal ilişkilerde samimiyet ve cesaret ön planda; yeni arkadaşlıklar kurmak için harika bir zaman. Duygusal olarak daha özgür hissediyorsun; bu, seni daha yaratıcı kılabilir ve içsel huzurunu artırabilir. Ancak, özellikle ani kararlar alma konusunda biraz daha temkinli olman faydalı olabilir. Varlıklarını yönetirken dikkatli ol, bütçeni aşmaman önemli. Gelecek için büyük hedefler belirlemek, sana heyecan verecek; hayallerini gerçeğe dönüştürmek için ilk adımları atmaya hazır ol!
Bugün, sıkı çalışmanın ve azminle kendini belli edeceğin bir gün. İş ve kariyer konularında üstlendiğin sorumluluklar seni biraz yorsa da, bu çabaların uzun vadede büyük kazançlara dönüşecek. İlerici düşünmek, mevcut durumunu sorgulamak ve gelişim alanlarını tespit etmek için harika bir zaman. Duygusal olarak daha soğukkanlı olmanın sana yardımcı olabileceği bir dönemdesin; içsel huzurunu korumak, karar alma süreçlerinde net olmanı sağlayacak.Sosyal ilişkilerinde ise, duygusal bağlarını güçlendirmek için önemli adımlar atman gerekebilir. Geçmişteki yanlış anlamaları yüzleşmek, ilişkilerinin sağlam temellere oturmasına katkıda bulunacak. Bu süreçte, karşındaki kişinin hislerine saygı göstermek ve empati kurmak son derece önemli. Değer verdiğin insanlarla bir araya gelmek, ruhsal olarak seni besleyecek ve yeni fikirlerin tohumlarını atmana olanak tanıyacak.Maddiyatla ilgili konularda ise dikkatli olmalısın. Aceleye getirmekten kaçınmak faydalı olacaktır. Harcamalarını gözden geçirip, tasarruf yapmayı düşünmek öngörülü bir adım. Günün sonunda, başarılarının ve ilişkilerinin seni nasıl beslediğini görebilmek için biraz kendine zaman ayırmayı unutma.
Bugün özgürlüğüne olan tutkun daha da ön plana çıkıyor. Sosyal çevrendeki dinamiklerin değişimi, yeniliklere açık olmanı gerektiriyor. Arkadaşlarınla iletişimini güçlendirmek, beklenmedik fırsatlarla karşılaşmanı sağlayabilir. İş veya projelerde alışılmışın dışına çıkma arzusu, yaratıcılığını ortaya çıkaracak. Belki de, daima düşündüğün fikirleri hayata geçirmek için ilham alırsın. Duygusal ilişkilerde ise sabırsızlık hissetmek yerine, empati yapmak ve anlayış göstermenin faydalı olduğunu göreceksin. İçsel huzurunu sağlamak için kişisel alanına da zaman ayırmayı unutmamalısın. Sonuç alabilmek için sabır ve kararlılığı elden bırakma; bu süreçte kendini yeniden keşfedeceksin.
Duygular derinleşiyor, içsel dünyanda bir keşfe çıkmak isteyebilirsin. Yaratıcılığın tavan yapacak, sanatsal projelerin ve hayallerin ön plana çıkacak. Bugün sezgilerin güçlü çalışacak, bu sayede insanlar arasında duygusal bağlar kurmak için doğru fırsatları yakalayabilirsin. Karşılaştığın durumlarda empatin ön planda olacak, çevrendeki insanların hislerini anlama konusunda yeteneğin artacak. Kendini ifade etmek için yeni yollar arayabilirsin; belki bir yazı, belki bir resim, belki de müzik ile ruhunu ifade etme fırsatları çıkacak karşına. Geçmişle barış yapma isteği de sana eşlik edebilir; eski anıları değerlendirmek gözlerini yeni bir bakış açısına açabilir. Ancak, aşırı duygusallıktan kaçınmaya çalışmalısın, kendine sınırlar koymanın zamanı geldi. Yıldızlar, ruhsal gelişim ve sezgiselliğin bir araya gelmesiyle sana içsel huzur sağlayacak. Unutma, hayallerinin peşinden gitmek için gereken ilham bugün çok yakın.
