1
Arkeoloji bilimine önemli katkılarda bulunan, Türkiye’nin ilk kadın arkeoloğu Prof. Dr Jale İnan, 20 yıl önce bugün, 27 Şubat 2001’de hayata veda etti. Alanının ilk kadın uzmanı olan İnan, yapmış olduğu programlı kazılarla Perge ve Side antik kentlerinin gün yüzüne çıkmasını sağladı ve çıkarılan eserlerin Antalya Side’de kurduğu müzelerde sergilenmesine öncülük etti.
Peki yaptığı çalışmalarla arkeoloji alanında ismini unutulmazlar arasına kazıyan Jale İnan kimdir?
Jale İnan 1914 yılında İstanbul’da doğdu. Babası, müzeci ve arkeolog Aziz Ogan, annesi Mesture Hanım’dı. Lise öğrenimini Erenköy Kız Lisesi’nde tamamladı. Babasının mesleki gezilerine katılarak arkeoloji ile genç yaşta tanıştı.
Aleksander von Humboldt Vakfı’nın bursu ile, arkeoloji okumak üzere 1934 yılında Almanya’ya gitti. Bir yıl sonra da Türk Cumhuriyeti devlet bursunu kazandı. 1935 – 1943 yılları arasında klasik arkeoloji bilim dalında lisans ve doktora eğitimini Berlin ve Münih üniversitelerinde tamamladı. 1943 yılında Prof. Dr. Rodenwalt’ın yanında “Kunstgeschichtliche Untersuchung der Opferhandlung auf römischen Münzen” adlı teziyle doktorasını tamamlayarak Türkiye’ye döndü. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Eski Çağ Kürsüsü’nde Prof. Dr. Clemens Emn Bosch’un asistanı olarak atanan Jale İnan, lise yıllarında tanıştığı Mustafa İnan’la 1944 yılında evlendi. Ertesi yıl tek çocukları Hüseyin dünyaya geldi.
1946 yılında İstanbul Üniversitesi Klasik Arkeoloji Kürsüsü’nün kurulması çalışmalarına katıldı ve bu kürsünün ilk asistanı olup Prof. Dr. Arif Müfid Mansel’in asistanlığını yapmaya başladı. Aynı yıl Arif Müfid Mansel’le birlikte Türk Tarih Kurumu adına Antalya’da Side antik kenti kazısına, ertesi yıl Perge antik kenti kazısına başladı. 1953 yılında doçent, 1963 yılında profesör oldu. Mansel’in ardından 1974-1980 yılları arasında Side, 1975-1987 yılları arasında Perge kazılarına başkanlık etti. Kazıları sırasında Side Roma Hamamı’nın Side Müzesi’ne dönüşmesi için emek verdi. 1975 yılında Klasik Arkeoloji Kürsüsü’nün Başkanı oldu ve bu görevini 1983 yılında emekli oluncaya kadar sürdürdü.
Jale İnan, Side ve Perge’deki kazıların dışında 1970 – 1972 yılları arasında Kremna (Bucak, Burdur) ve 1972 – 1979 yılları arasında Pampfilya Seleukeiası (Manavgat) antik kentlerinde kurtarma kazıları gerçekleştirdi. Antik dönem heykeltıraşlık sanatı üzerine çok önemli eserler verdi. Yayınladığı kitaplar Anadolu’nun Roma ve Erken Bizans dönemi portreciliği konusundaki çok önemli başvuru eserleri arasına girdi.
Jale İnan, 1980 yılında Perge’de ekibiyle birlikte belden yukarısı olmayan bir Herakles heykeli buldu. “Yorgun Herkül” olarak bilinen heykelin belden aşağısı Antalya Müzesi’nde sergilenirken üst bölümü yıllarca bulunamadı. 1990’da gazeteci Özgen Acar yayınladığı bir haberde kayıp parçanın ABD’de olduğunu duyurdu. Tarihi eser koleksiyoncusu Shelby White ve Leon Levy çifti ile Boston Güzel Sanatlar Müzesi tarafından 1981’de yarı yarıya satın alınan parçanın Antalya’da sergilenen heykelin üst kısmı olduğu, 1970’lerde Türkiye’den kaçırıldığı iddia ediliyordu. Jale İnan, Boston Güzel Sanatlar Müzesi’ndeki parça ile Antalya Müzesi’ndeki parçanın birbirine ait olduğunu 1990 yılında kanıtladı. M.S. 2. yüzyıla tarihlenen Yorgun Herkül heykelinin üst kısmı, 2011’de Türkiye’ye getirildi.
1991 yılında Side’deki Apollon Tapınağı kazısı ve onarımı için emek harcadı; 1992-1993’te Perge tiyatro kazılarını gerçekleştirdi. 1995 yılında Türkiye Bilimler Akademisi’nin şeref üyesi oldu. Son yıllarını Parkinson hastalığı ile mücadele ederek geçirdi. 2001 yılında hayatını kaybetti. Cenazesi Zincirlikuyu Mezarlığı’na defnedildi.
Türkiye’nin ilk kadın arkeoloğu olan Jale İnan, uzun yıllar devam eden programlı kazılarla Perge ve Side antik kentlerinin gün ışığına çıkarılmasına emek vermiş; çıkarılan eserlerin sergilenmesi için Antalya ve Side müzelerinin kurulmasını sağlamıştır. Programlı kazıların dışında tarihi eser kaçakçılığına karşı çeşitli kurtarma kazıları gerçekleştirmiştir.
Bugün taze bir enerjiyle dolup taşacaksın, bu senin özgüvenini artıracak. Kendini yeni projeler veya başlangıçlar için cesur bir şekilde ifade etmek isteyebilirsin. Duygusal ilişkilerde samimi ve dürüst bir iletişim kurman önemli; partnerinle arandaki bağı güçlendirecek anlar yaşayabilirsin. Sağlığına yönelik adımlar atmak ve aktif olmak, hem fiziksel hem de ruhsal olarak kendini daha iyi hissetmeni sağlayacak. İş ve kariyer alanında yaratıcı fikirlerinle dikkat çekebilir, liderlik vasıflarını ön plana çıkarabilirsin. Ancak aceleci davranmaktan kaçınmakta fayda var; sabır, uzun vadede daha iyi sonuçlar almana yardımcı olacak. Kendine olan inancın, zorlukların üstesinden gelmende en büyük yardıcın olacak. Bugün, içsel motivasyonunu keşfetmek için mükemmel bir zaman. Kendine güven ve ilerlemeye devam et!
Bugün içsel dinginliğe ulaşma arayışında olabilirsin. Sakin anlar yaratmak sağlığın ve ruhsal huzurun için faydalı olacak. Kendine zaman ayırarak doğanın tadını çıkarmak veya meditasyon yapmak zihinsel berraklık sağlayabilir. İkili ilişkilerde, sevgi ve güven temelinde yürüyen diyaloglar önplana çıkacak. Karşılıklı anlayışın zedelemesine neden olabilecek her türlü tartışmadan kaçınmalısın. İş veya maddi konulardaki kararların için net bir şekilde düşünmekte fayda var; aceleci davranmak seni zor durumda bırakabilir. Empati yeteneğini kullanarak çevrendekilere destek olmak, sana manevi bir tatmin sağlayacak. İçsel huzurunuzu korumak için sizi huzursuz eden durumlarla yüzleşmekte fayda var; bu sayede yeni başlangıçlara yelken açabilirsin. Unutma, sabırlı ve kararlı bir yaklaşım her şeyi yoluna koyabilir.
Sosyal etkileşimler ve iletişim bugün hayatının merkezinde olabilir. Arkadaşlarınla ve sevdiklerinle yapacağın konuşmalar, düşüncelerini netleştirmene ve yeni fikirler geliştirmene yardımcı olacak. Kendini ifade etme isteğin artacak, bu nedenle sanatsal yönlerini keşfetmek için harika bir zaman dilimi. Farklı bakış açıları edinebilir, ilham verici insanlarla tanışabilirsin. Ancak, dikkatini dağıtan unsurlar konusunda temkinli olmalısın. Aceleci davranmamak ve her durumun derinliğine inmek, bağlantıların kalitesini artıracak. Günün ilerleyen saatlerinde, potansiyel bir fırsat kapını çalabilir; buna hazırlıklı ol ve açık fikirliliğini koru. İş veya eğitim alanında yeni projeler gündeme gelebilir, yenilikçi düşüncelerinle dikkat çekebilirsin. Kendi içsel huzurunu sağlamak adına kısa bir meditasyon veya doğada vakit geçirmek, zihnini açacaktır. Unutma, bugünkü duygu ve düşüncelerini açıkça ifade etmek, ilişkilerini güçlendirmenin anahtarıdır.
Duygusal derinliklerin ve içsel hislerin güçlü bir şekilde ön plana çıkacak. Aşk ve aile ilişkilerinde duygusal bir yoğunluk hissedebilirsin. Sevdiklerinle olan bağlarını güçlendirmek için özel anlar yaratma isteği içinde olacaksın. İçsel dünyanda bir sarkaç gibi hareket edeceksin; mutluluk ve melankoli arasında gidip gelebilirsin. Önüne çıkan zorluklar karşısında sabırlı olmalı ve duygularını dengelemeye özen göstermelisin. Kendini ifade ederken açık ve net olmayı tercih etmelisin, anlık tepkilerden kaçınarak düşüncelerine zaman tanımak sana fayda sağlayacak. İş yerinde veya sosyal çevrende sürpriz gelişmelere açık ol. Güçlü sezgilerin sana doğru yolu gösterecek; iç sesine kulak vermekten çekinme.Finansal konularda harcama yapmadan önce düşünmek, gereksiz kaygılardan uzaklaşmanı sağlayacak. Geleceğe dair planlarını şekillendirmek için uygun bir zaman. Bu süreçte kendine sınırlar koymayı ve hayallerin doğrultusunda sağlam adımlar atmayı ihmal etme.
Bugün, içindeki yaratıcı enerjiyi serbest bırakmanın tam zamanı. Kendini ifade etme konusunda daha cesur davranabilirsin. Sosyal çevrendeki etkileşimler, sürpriz bağlantılar ve ilginç tanışmalar getiriyor. Farklı bakış açılarına açık olmalısın; bu, kendi projelerine de yeni bir soluk katacaktır. Kendine olan güvenin artarken, başkalarına ilham verme yeteneğin de göz dolduracak. Ancak dikkatli ol, egonun senin yerine kararlar almaya çalışmasına izin verme. İçsel dengeyi korumak, seni daha güçlü ve kararlı kılacak. Aşk hayatında, sevgi dolu bir atmosfer yaratma ihtimalin yüksek; tutkulu bir sohbet günün renklerini artırabilir. Kendi ihtiyacın olan dikkati ve takdiri bulduğunda, karşındakilere de aynı sıcaklığı sunmayı unutma. Bugün, liderlik niteliklerini öne çıkarabilirsin; yeni projeler ve hedeflerle ilgili cesur adımlar atmak için mükemmel bir zaman.
Detaylara olan düşkünlüğün ön planda. Gün boyunca bilgelik arayışın seni derin düşüncelere yönlendirebilir. İletişim becerilerin güçleniyor, çevrendekilerle fikirlerini daha açık bir şekilde paylaşabilme fırsatın var. Sağlık ve bakım temaları önem kazanabilir; kendine yönelik küçük ama etkili değişiklikler yapabilirsin. Özellikle düzenli bir yaşam tarzı seni destekleyecek. Ancak, ele aldığı konularda mükemmeliyetçilik tuzağına düşmemeye dikkat et. Bazen akışa bırakmak ve anı yaşamak, senin için de faydalı olabilir. Etrafındakilerin ihtiyaçlarına duyarlı olman, ilişkilerinde yeni kapılar açabilir. Duygusal derinliğin, içsel huzurunla birleştiğinde, seni güçlü kılacak.
Harmanlanan düşünceler, uyum arayışında yaratıcılığını artırıyor. Sosyal ilişkilerde derin anlamlar ortaya çıkabilir, başkalarıyla kurduğun bağlar güçleniyor. Bugün empati yeteneğin zirveye çıkmışken, başkalarının hislerine duyarlı yaklaşmak, sorunların kolayca çözülmesine yardımcı olacak. İçsel dengeyi koruyarak, kararlı adımlar attığın takdirde, karmaşık durumları kolayca yönetebilirsin.İletişim konusundaki yeteneklerin öne çıkıyor, bu nedenle fikirlerini paylaşmak veya tartışmalara katılmak için mükemmel bir zaman. Yeteneklerini sergilemekten çekinme, başkalarının takdirini kazanman an meselesi. Özgüvenin yüksek, bu da karşına çıkarılan fırsatları değerlendirme konusunda cesaretlendiriyor.Maddi konularda ise dikkatli olman gerektiğini hatırla. Ani harcamalar, bütçeni sarsabilir. Disiplinli bir yaklaşımla ilerlemek, finansal güvenliğini sağlamak için önemli. Kendine zaman tanı, düşüncelerin yoğunlaşırken, sezgilerin sana doğru yolu gösterecektir.Kendini ifade etme konusunda daha özgür hissettiğin bir gün. Sanatsal aktiviteler veya hobi edinme konusunda cesur olabilirsin. İçsel dünyanı zenginleştiren deneyimlere kapı aralamak, ruhsal tatmin sağlayacak. Unutma, hayatın dengesi seni çağırıyor; yapman gerekenler arasında içsel huzurunu bulmak da var.
Derin hislerin ve sezgilerin seni sarıp sarmalayacak. İçsel dünyanınla yüzleşmek için harika bir zaman. Gizli kalmış hislerin, bu dönemde yüzeye çıkabilir. Bu durum, ilişkilerinde daha açık ve samimi olmanı gerektirebilir. Yakınlarınla olan bağlarını güçlendirmek için iyi bir fırsat var. Aynı zamanda, biraz yalnız kalıp düşünmek, içsel huzurunu bulmana yardımcı olabilir. Kariyerinde ise, odaklanman gereken projeler var. Başarıya giden yol, dikkat ve sabır gerektiriyor. Destek ihtiyacın olursa, sevdiklerine güvenebilirsin. Olumsuz düşüncelerin üstesinden gelmek, başarının anahtarı olacak. Kazanma arzusunun yüksek olduğu bir dönemdesin, fakat bu süreçte kendini ve diğerlerini unutmamalısın. Duygusal derinliklerini keşfetmek, kişisel gelişimine katkı sağlayacak. Sezgilerini dinlemeyi ihmal etme; onlar seni doğru yöne yönlendirebilir. Ancak, başkalarını aşırı sorgulama eğiliminde olabilirsin; bu, ilişkilerine zarar verebilir. Dengeli olmak, seni daha güçlü kılacak. Samimiyet ve içtenlik, bugün için anahtar kelimeler. Kendine zaman ayırmayı da ihmal etme!
Bugün, macera arayışın ve yeni deneyimlere olan iştahın yüksek. Yüksek enerji seviyenle, iletişimde daha açık ve samimi olabilirsin. Sosyal ilişkilerde olumlu etkileşimler seni memnun edecek, yeni insanlarla tanışma fırsatları doğabilir. Seyahat planları yapma isteği içindesin; küçük bir kaçamak ya da uzun bir yolculuk için adım atmaya hazır hissediyorsun. Aynı zamanda, kişisel gelişime yönelik fikirler gün yüzüne çıkabilir. Bilgiye açlığın seni yeni kaynaklar keşfetmeye yönlendirebilir. Ancak, zaman zaman dikkatin dağılabilir; bu nedenle önemli detaylara odaklanmakta zorlanabilirsin. İçsel huzurunu korumak için, doğal alanlarda zaman geçirmeye çalışmak faydalı olabilir. Uzun vadeli hedeflerine yönelik tutkulu bir yaklaşım içinde olman, önemli faydalar sağlayacak. Bugün, kararlılıkla hareket ettiğinde, istediğin değişimleri gerçekleştirmek elinde.
Bugün kariyer odaklı düşüncelerin ön planda olduğu bir dönemdesin. Çalışkan ve disiplinli yapın, uzun vadeli hedeflerine ulaşma konusunda sana büyük avantaj sağlayacak. İlişkilerde ise, otoriteni koruma arzun, bazen iletişim sorunlarına neden olabilir. Duygusal olarak daha açık olman, başkalarıyla olan bağlarını güçlendirebilir. Bir yenilik veya değişim arayışında isen, cesur adımlar atman gereken bir zaman dilimindesin. Geçmişte yaşanan tecrübeler, yeni fırsatları değerlendirmende sana ışık tutabilir. Şu anki belirsizliklerin geçici olduğunu unutma, sabırlı kalmalısın. Akşam saatlerinde sevdiklerinle geçireceğin zaman, ruhunu dinlendirmeni ve stresi azaltmanı sağlayacak.
Sürükleyici fikirlerinle çevrendekileri etkilemeye hazırlıklı ol. Yenilikçi bakış açılarının, alışılmadık çözümler bulmana yardımcı olacak. Bugün sosyal bağlantıların güçlenecek; ilginç insanlarla karşılaşabilir ve sıra dışı diyaloglar kurabilirsin. Duygusal ilişkilerde açıklık ve dürüstlük ön planda olacak; hislerini paylaşmaktan kaçınmaman önemli. Kendini toplumsal meselelere daha fazla duyarlı hissedebilir, topluluk projelerine katılmak isteyebilirsin. Düşüncelerini ifade ederken cesur ol, özgürlüğünü savunmaktan çekinme. Kendi içsel değerlerine sadık kalman, bu dönemde seni güçlendirecek. Kafandaki soruları cesur bir şekilde sorma ve açık bir iletişim kurma fırsatını iyi değerlendir. Yıldızlar, senin yaratıcılığını ve özgünlüğünü destekliyor; bu fırsatları kaçırmamalısın. Bugün kendini biraz farklı hissetsen de, bu, potansiyelinin açığa çıkması için bir çağrı olabilir.
Duyguların dalgalandığı bir gündesin ve içsel dünyana daha fazla odaklanmak isteyebilirsin. Senin için önemli olan bağları güçlendirme çabası, sevdiklerinle olan ilişkilerini derinleştirebilir. Hayal gücün ve sezgilerin bu dönemde güçlü olacak, yaratıcılığını ifade etme konusunda kendini rahat hissedeceksin. Yalnız kalma hissi, ruhsal dengenin sarsılmasına neden olabilir. Kendine zaman ayırmak ve içsel huzuru bulmak için doğa yürüyüşleri veya meditatif aktiviteler faydalı olabilir. Şimdi, hislerine güvenmek ve içsel sesini dinlemek, kaybolmuş olan yerde bulmanı sağlayabilir. Ayrıca, birkaç sürpriz de kapını çalabilir; beklenmedik bir destek, projelerine ivme katabilir. Rahat ol ve akışa güven, evren senin yanındadır.
