1
Arkeoloji bilimine önemli katkılarda bulunan, Türkiye’nin ilk kadın arkeoloğu Prof. Dr Jale İnan, 20 yıl önce bugün, 27 Şubat 2001’de hayata veda etti. Alanının ilk kadın uzmanı olan İnan, yapmış olduğu programlı kazılarla Perge ve Side antik kentlerinin gün yüzüne çıkmasını sağladı ve çıkarılan eserlerin Antalya Side’de kurduğu müzelerde sergilenmesine öncülük etti.
Peki yaptığı çalışmalarla arkeoloji alanında ismini unutulmazlar arasına kazıyan Jale İnan kimdir?
Jale İnan 1914 yılında İstanbul’da doğdu. Babası, müzeci ve arkeolog Aziz Ogan, annesi Mesture Hanım’dı. Lise öğrenimini Erenköy Kız Lisesi’nde tamamladı. Babasının mesleki gezilerine katılarak arkeoloji ile genç yaşta tanıştı.
Aleksander von Humboldt Vakfı’nın bursu ile, arkeoloji okumak üzere 1934 yılında Almanya’ya gitti. Bir yıl sonra da Türk Cumhuriyeti devlet bursunu kazandı. 1935 – 1943 yılları arasında klasik arkeoloji bilim dalında lisans ve doktora eğitimini Berlin ve Münih üniversitelerinde tamamladı. 1943 yılında Prof. Dr. Rodenwalt’ın yanında “Kunstgeschichtliche Untersuchung der Opferhandlung auf römischen Münzen” adlı teziyle doktorasını tamamlayarak Türkiye’ye döndü. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Eski Çağ Kürsüsü’nde Prof. Dr. Clemens Emn Bosch’un asistanı olarak atanan Jale İnan, lise yıllarında tanıştığı Mustafa İnan’la 1944 yılında evlendi. Ertesi yıl tek çocukları Hüseyin dünyaya geldi.
1946 yılında İstanbul Üniversitesi Klasik Arkeoloji Kürsüsü’nün kurulması çalışmalarına katıldı ve bu kürsünün ilk asistanı olup Prof. Dr. Arif Müfid Mansel’in asistanlığını yapmaya başladı. Aynı yıl Arif Müfid Mansel’le birlikte Türk Tarih Kurumu adına Antalya’da Side antik kenti kazısına, ertesi yıl Perge antik kenti kazısına başladı. 1953 yılında doçent, 1963 yılında profesör oldu. Mansel’in ardından 1974-1980 yılları arasında Side, 1975-1987 yılları arasında Perge kazılarına başkanlık etti. Kazıları sırasında Side Roma Hamamı’nın Side Müzesi’ne dönüşmesi için emek verdi. 1975 yılında Klasik Arkeoloji Kürsüsü’nün Başkanı oldu ve bu görevini 1983 yılında emekli oluncaya kadar sürdürdü.
Jale İnan, Side ve Perge’deki kazıların dışında 1970 – 1972 yılları arasında Kremna (Bucak, Burdur) ve 1972 – 1979 yılları arasında Pampfilya Seleukeiası (Manavgat) antik kentlerinde kurtarma kazıları gerçekleştirdi. Antik dönem heykeltıraşlık sanatı üzerine çok önemli eserler verdi. Yayınladığı kitaplar Anadolu’nun Roma ve Erken Bizans dönemi portreciliği konusundaki çok önemli başvuru eserleri arasına girdi.
Jale İnan, 1980 yılında Perge’de ekibiyle birlikte belden yukarısı olmayan bir Herakles heykeli buldu. “Yorgun Herkül” olarak bilinen heykelin belden aşağısı Antalya Müzesi’nde sergilenirken üst bölümü yıllarca bulunamadı. 1990’da gazeteci Özgen Acar yayınladığı bir haberde kayıp parçanın ABD’de olduğunu duyurdu. Tarihi eser koleksiyoncusu Shelby White ve Leon Levy çifti ile Boston Güzel Sanatlar Müzesi tarafından 1981’de yarı yarıya satın alınan parçanın Antalya’da sergilenen heykelin üst kısmı olduğu, 1970’lerde Türkiye’den kaçırıldığı iddia ediliyordu. Jale İnan, Boston Güzel Sanatlar Müzesi’ndeki parça ile Antalya Müzesi’ndeki parçanın birbirine ait olduğunu 1990 yılında kanıtladı. M.S. 2. yüzyıla tarihlenen Yorgun Herkül heykelinin üst kısmı, 2011’de Türkiye’ye getirildi.
1991 yılında Side’deki Apollon Tapınağı kazısı ve onarımı için emek harcadı; 1992-1993’te Perge tiyatro kazılarını gerçekleştirdi. 1995 yılında Türkiye Bilimler Akademisi’nin şeref üyesi oldu. Son yıllarını Parkinson hastalığı ile mücadele ederek geçirdi. 2001 yılında hayatını kaybetti. Cenazesi Zincirlikuyu Mezarlığı’na defnedildi.
Türkiye’nin ilk kadın arkeoloğu olan Jale İnan, uzun yıllar devam eden programlı kazılarla Perge ve Side antik kentlerinin gün ışığına çıkarılmasına emek vermiş; çıkarılan eserlerin sergilenmesi için Antalya ve Side müzelerinin kurulmasını sağlamıştır. Programlı kazıların dışında tarihi eser kaçakçılığına karşı çeşitli kurtarma kazıları gerçekleştirmiştir.
Bugün enerji dolu ve cesur bir ruh hali içinde olacaksın. Hayallerini gerçekleştirmek için adımlar atma isteği artacak. Kararlılıkla hareket ettiğinde, karşına çıkan engelleri aşmakta zorlanmayacaksın. Cesaretin, yeni ve heyecan verici fırsatlarla dolu bir gün geçirmeni sağlayacak. Sosyal ilişkilerinde samimiyet ve içtenlikle yaklaşmak, bağlantılarını güçlendirecek. Kendini ifade etme yeteneğin sayesinde, başkalarını ikna etmekte kolaylık yaşayabilir, fikirlerini savunabilirsin. Duygusal olarak da kendini daha güçlü hissedeceksin, bu da ilişkilerine olumlu bir şekilde yansıyacak. Ancak dikkat etmen gereken bir nokta var; aşırı heyecanla hareket etmekten kaçınmalısın. Aceleci kararlar, sonrasında pişmanlık yaratabilir. İçsel dengeyi bulmak, seni daha sağlam hedeflere yönlendirecek. Günün sonunda, başarı ve tatmin duygusu seni saracak, bu da motivasyonunu artıracak. Kendine güven, seni yeni hüzünlerden uzaklaştıracak ve galibiyeti kucaklamana yardımcı olacak.
Sabah saatlerinde, içsel huzurunuzu bulmak için kendinize zaman ayırmanız gerektiğini hissedebilirsiniz. Gün ortasında, maddi konular ve gelirlerin artışıyla ilgili fırsatlar karşınıza çıkabilir. Dikkatinizi işlerinize yoğunlaştırmak, size hem mental hem de finansal açıdan fayda sağlayacaktır. Akşam saatlerinde, sevdiklerinizle geçireceğiniz vakitler, ruhsal olarak yeniden canlanmanızı sağlayacak. Bu süre zarfında, duygu ve düşüncelerinizi paylaşmak, bağlarınızı güçlendirebilir. Anlık heveslerle hareket etmemekte fayda var; sabırlı ve temkinli olmak, uzun vadeli kazanımlar getirecektir. Kendinizi ifade ederken, samimi ve açık olun; bu, ilişkilerinizi daha da derinleştirebilir.
Bugün, iletişim becerilerinizi ön plana çıkaracak fırsatlarla dolu bir gün sizi bekliyor. Sosyal ilişkilerdeki canlılık ve enerji, çevrenizdeki insanlarla daha derin bağlar kurmanıza yardımcı olabilir. Fikir alışverişleri, yaratıcı projeler veya grup çalışmalarında kendinizi göstermek için harika bir zaman dilimindesiniz. Ancak, acele kararlar almaktan kaçının ve düşüncelerinizi net ifade etmeye özen gösterin. İlişkilerde samimiyet ve açıklık önem kazanacak; bu nedenle, içten bir yaklaşım benimsemek sizi beklenmedik kazançlarla buluşturabilir. Kendinizi ifade ederken esnek olmaya çalışın; başkalarının fikirlerine açık olmak, yeni bakış açıları kazanmanızı sağlayacak. Günün ilerleyen saatlerinde, içsel huzurunuzu bulmak için doğayla bağlantı kurmak veya yalnız kalmak isteyebilirsiniz. Yaratıcılığınızı beslemek için kendinize zaman ayırmayı unutmayın.
Duygusal derinliklerin ve sezgilerin artışı, bugün içsel bir yolculuğa çıkmana olanak tanıyor. Ailevi bağlar ön plana çıkabilir; sevdiklerinle zaman geçirmek, anılar biriktirmek ihtiyacı hissedebilirsin. İletişim kurarken duygusal ifaden önemli olacak, hislerini açıkça dile getirmekten çekinme. İçsel huzurunu sağlamaya yönelik arayış içinde olabilirsin. Karşılaşabileceğin zorluklar seni daha güçlü kılacak. Kendine güven, içsel sezgilerine kulak ver ve başkalarının ihtiyaçlarına duyarlılığını artırarak harika bir denge bulabilirsin. Ayrıca, yaratıcılığını kullanma fırsatları da kapını çalabilir; sanatsal çalışmalara yönelmek ruhuna iyi gelecektir.
Ego çatışmaları. Başkalarının fikirlerine açık olmak, ilişkilerini daha da güçlendirebilir. Bugün, kalabalık ortamlarda enerjini yüksek tutarak, sosyal çevrende parlayabilirsin. Unutma, senin lider ruhun ve karizma, insanları kendine çekiyor.
Analitik düşüncelerin ve detaylara olan dikkatini ön plana çıkaracak bir gün. Çevrende gelişen olaylar, her zamankinden daha fazla dikkatini çekecek. İçsel huzurunu sağlamak için biraz geri çekilmeyi tercih edebilirsin. Gün içerisinde karşına çıkan durumlar, mantıklı çözümler bulma yeteneğini zorlayacak. Özellikle iş hayatında pratik ve sistematik yaklaşımın, sana avantaj sağlayacak. Sociyeteni kurmaya çalışırken eleştirilerden etkilenmemeye dikkat et, çünkü dikkatli gözlemler ve sağduyulu analizlerin doğru sonuçlar elde etmene yardımcı olacak.Kendine zaman ayırmak ve zihinsel olarak tazelenmek, kreatif yaratıcılığını artırmanı sağlayabilir. İlişkilerde daha fazla empati göstermek, karşındaki insanların olumlu tepkilerini almanı sağlar. İş ve kişisel hayatında, dengeyi sağlamak için zamanlama konusunda dikkatli olmalısın. Sakin bir akışta ilerlemek, günün sonunda tatmin edici bir deneyim yaşamana yardımcı olacaktır. Sağlıklı bir iletişim kurmayı ihmal etme; net ve samimi ifadeler, belirsizlikleri ortadan kaldırır ve güven inşa eder.
Bugün, sosyal bağlantıların ve ilişkilerin ön planda olduğu bir gün. Kendi iç dengeni bulmak ve başkalarıyla uyumlu bir şekilde etkileşimde bulunmak için ideal bir zaman. Başkalarının fikirlerine açık olmalısın; bu, yeni fırsatlar ve ilham kaynakları oluşturabilir. Sanatsal veya estetik bir projeye başlamak için harika bir enerji var. İlişkilerde daha yapıcı ve anlayışlı bir yaklaşım sergilemek, aranızdaki bağı güçlendirebilir. Kendini güvende Hissetmek, içsel huzurunu artıracak. Bugün güzellik ve denge arayışına odaklanarak, hayata farklı bir bakış açısıyla yaklaşabilirsin.
Derin duyguların gün yüzüne çıkması ihtimali var. Geçmişte yaşadığın bazı olaylarla yüzleşme isteği, içsel bir mücadeleye dönüşebilir. Özellikle ilişkilerinde daha açık ve dürüst olman gereken durumlarla karşılaşabilirsin. Bu süreçte başkalarının duygularını anlamaya çalışmak, bazen kendi hislerini geri plana atmana neden olabilir, dikkat et. Kendine güvenmelisin; sezgilerin oldukça güçlü. İş hayatında yeni fırsatlar karşına çıkabilir ama risk almak konusunda dikkatli olman gerek. Finansal konularda aceleci kararlar almak seni zorlayabilir. Bugün, içsel huzuru sağlamak için derin nefesler almalı ve meditasyon gibi aktivitelerle zihnini dinginleştirmelisin. Arkadaş çevrenle olan bağlantıların güçleniyor. Özellikle samimi sohbetler, seni daha yakından tanıma fırsatı verebilir. Unutma ki, geçmişte yaşadığın hayal kırıklıkları sana ders verdi; şimdi bunları kullanma zamanı. Kendini ifade et, hislerini paylaş. Bu, hem sana hem de çevrendekilere ışık tutacak.
Serbest ruhun, keşfetme arzun ve macera tutkun bugün ön plana çıkıyor. İçindeki merak duygusu, yeni ufuklara açılma isteğiyle birleşiyor. İletişim açısından oldukça şanslı bir dönemdesin; başkalarıyla olan etkileşimlerin, ilham verici fikirlerin açığa çıkmasına olanak tanıyacak. Sosyal hayatında beklenmedik karşılaşmalar söz konusu, bu anlar senin için yeni fırsatlar doğurabilir.Özellikle sanatsal veya yaratıcı projelerde kendini ifade etmek için harika bir zaman. Yeteneklerini sergilemekten çekinme; başarıya ulaşman için özgünlüğün ön planda olmalı. Seyahat etme isteğin artmış olabilir, bu nedenle çevreni değiştirmek ve yeni kültürlerle tanışmak sana iyi gelebilir. Fakat, düşüncelerini eyleme dökmek adınaAni kararlar vermemeye dikkat et. Geçmişteki deneyimlerinden ders almak, hangi yolda ilerlemen gerektiği konusunda sana yol gösterecek. Tutkulu duygular içinde boğulma hissi yaşayabilirsin; bu durumda içsel dengeyi korumak ve dış dünyayla sağlıklı bir ilişki sürdürmek önemli. Sevgi hayatında ise, derin sohbetler ve paylaşımlar seni birbirinle daha güçlü bir bağ kurmaya yönlendirebilir. Hedeflerine odaklanırken, özgürlüğünü de elden bırakmamaya çalış.
Bugün, kararlı adımlar atma arzusuyla dolup taşabilirsin. Hedeflerine ulaşmak için doğru zamanı kolluyorsun, bu yüzden sabrını korumalısın. Mali konular üzerinde düşünmek ve geleceğe yönelik planlar yapmak için elverişli bir zaman dilimi. Özgüvenin artıyor, bu da çevrendekilerle olan iletişimini güçlendiriyor. İş yerinde iş birliği ve takım çalışması, başarıyı getirecek. Duygusal açıdan kararlı duruşun, sevdiklerinle daha derin bağlantılar kurmanı sağlayabilir. Güneş gibi parlayan enerjin, sıkışmış hissettiğin anlarda bile seni yukarı kaldıracak. Şimdi yeniliklere açık ol, eski kalıpları yıkarak taze bir başlangıca adım atabilirsin. Her şeyin senin elinde olduğunu unutma, bu güç seninle.
İçsel özgürlük arayışın, sıra dışı düşüncelerin ve yaratıcılığın ön planda. Bugün, sıra dışı bir fikirle ortaya çıkabilirsin ve bu fikrin başkalarına ilham verme potansiyeli var. Sosyal çevrendeki yenilikçi çözümler, ilişkilerini derinleştirebilir. Ayrıca, toplumsal meseleler ve geleceğe dair vizyonların üzerine düşünmek için harika bir zaman. Bağlantı kuracağın insanlarla fikir alışverişinde bulunmak, kendini daha fazla ifade etmeni sağlarken, ilham veren projelerde yer alma isteğini artırabilir. Duygusal derinlikler yerine mantığa yönelirsen, kararsızlık ve belirsizlik hissini yenebilirsin. Hayalini kurduğun şeylerin peşinden koşma cesaretini bulacak, içindeki lideri ortaya çıkaracaksın. Unutma, bazen en büyük değişim, küçük cesaretle başlar. Kendine inan ve yeniliklere açık ol.
Sezgilerinin güçlenmesi, çevrendeki olaylara daha derinlemesine bakmanı sağlayacak. İçsel huzur arayışın yoğunlaşırken, duygu dünyanda dalgalanmalar yaşanabilir. Geçmişteki hatıralar yeniden gündeme gelebilir; bu durum, seni duygusal bir yoğunluğa sürükleyebilir. Sanatsal ve yaratıcılığa yönelik projelere ilgi duyabilirsin. Kendini ifade etmenin yollarını aramak, ruhsal bir ferahlama sağlayacak. Sosyal ilişkilerde, empati kabiliyetin ön planda olacak; başkalarının hislerini anlama konusundaki yeteneğin, insanlarla koyu muhabbete girmeni sağlayacak. Ancak dikkat etmen gereken, bazen gerçekleri görmezden gelme eğiliminde olabilmen. Duygusal derinliklerin çoğalırken, karşındaki kişilere karşı daha hassas ve anlayışlı olmalısın. Bugün, kalp sesini dinle ve içsel rehberliğine güven. Kendine zaman ayırmayı unutma.
