1
Arkeoloji bilimine önemli katkılarda bulunan, Türkiye’nin ilk kadın arkeoloğu Prof. Dr Jale İnan, 20 yıl önce bugün, 27 Şubat 2001’de hayata veda etti. Alanının ilk kadın uzmanı olan İnan, yapmış olduğu programlı kazılarla Perge ve Side antik kentlerinin gün yüzüne çıkmasını sağladı ve çıkarılan eserlerin Antalya Side’de kurduğu müzelerde sergilenmesine öncülük etti.
Peki yaptığı çalışmalarla arkeoloji alanında ismini unutulmazlar arasına kazıyan Jale İnan kimdir?
Jale İnan 1914 yılında İstanbul’da doğdu. Babası, müzeci ve arkeolog Aziz Ogan, annesi Mesture Hanım’dı. Lise öğrenimini Erenköy Kız Lisesi’nde tamamladı. Babasının mesleki gezilerine katılarak arkeoloji ile genç yaşta tanıştı.
Aleksander von Humboldt Vakfı’nın bursu ile, arkeoloji okumak üzere 1934 yılında Almanya’ya gitti. Bir yıl sonra da Türk Cumhuriyeti devlet bursunu kazandı. 1935 – 1943 yılları arasında klasik arkeoloji bilim dalında lisans ve doktora eğitimini Berlin ve Münih üniversitelerinde tamamladı. 1943 yılında Prof. Dr. Rodenwalt’ın yanında “Kunstgeschichtliche Untersuchung der Opferhandlung auf römischen Münzen” adlı teziyle doktorasını tamamlayarak Türkiye’ye döndü. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Eski Çağ Kürsüsü’nde Prof. Dr. Clemens Emn Bosch’un asistanı olarak atanan Jale İnan, lise yıllarında tanıştığı Mustafa İnan’la 1944 yılında evlendi. Ertesi yıl tek çocukları Hüseyin dünyaya geldi.
1946 yılında İstanbul Üniversitesi Klasik Arkeoloji Kürsüsü’nün kurulması çalışmalarına katıldı ve bu kürsünün ilk asistanı olup Prof. Dr. Arif Müfid Mansel’in asistanlığını yapmaya başladı. Aynı yıl Arif Müfid Mansel’le birlikte Türk Tarih Kurumu adına Antalya’da Side antik kenti kazısına, ertesi yıl Perge antik kenti kazısına başladı. 1953 yılında doçent, 1963 yılında profesör oldu. Mansel’in ardından 1974-1980 yılları arasında Side, 1975-1987 yılları arasında Perge kazılarına başkanlık etti. Kazıları sırasında Side Roma Hamamı’nın Side Müzesi’ne dönüşmesi için emek verdi. 1975 yılında Klasik Arkeoloji Kürsüsü’nün Başkanı oldu ve bu görevini 1983 yılında emekli oluncaya kadar sürdürdü.
Jale İnan, Side ve Perge’deki kazıların dışında 1970 – 1972 yılları arasında Kremna (Bucak, Burdur) ve 1972 – 1979 yılları arasında Pampfilya Seleukeiası (Manavgat) antik kentlerinde kurtarma kazıları gerçekleştirdi. Antik dönem heykeltıraşlık sanatı üzerine çok önemli eserler verdi. Yayınladığı kitaplar Anadolu’nun Roma ve Erken Bizans dönemi portreciliği konusundaki çok önemli başvuru eserleri arasına girdi.
Jale İnan, 1980 yılında Perge’de ekibiyle birlikte belden yukarısı olmayan bir Herakles heykeli buldu. “Yorgun Herkül” olarak bilinen heykelin belden aşağısı Antalya Müzesi’nde sergilenirken üst bölümü yıllarca bulunamadı. 1990’da gazeteci Özgen Acar yayınladığı bir haberde kayıp parçanın ABD’de olduğunu duyurdu. Tarihi eser koleksiyoncusu Shelby White ve Leon Levy çifti ile Boston Güzel Sanatlar Müzesi tarafından 1981’de yarı yarıya satın alınan parçanın Antalya’da sergilenen heykelin üst kısmı olduğu, 1970’lerde Türkiye’den kaçırıldığı iddia ediliyordu. Jale İnan, Boston Güzel Sanatlar Müzesi’ndeki parça ile Antalya Müzesi’ndeki parçanın birbirine ait olduğunu 1990 yılında kanıtladı. M.S. 2. yüzyıla tarihlenen Yorgun Herkül heykelinin üst kısmı, 2011’de Türkiye’ye getirildi.
1991 yılında Side’deki Apollon Tapınağı kazısı ve onarımı için emek harcadı; 1992-1993’te Perge tiyatro kazılarını gerçekleştirdi. 1995 yılında Türkiye Bilimler Akademisi’nin şeref üyesi oldu. Son yıllarını Parkinson hastalığı ile mücadele ederek geçirdi. 2001 yılında hayatını kaybetti. Cenazesi Zincirlikuyu Mezarlığı’na defnedildi.
Türkiye’nin ilk kadın arkeoloğu olan Jale İnan, uzun yıllar devam eden programlı kazılarla Perge ve Side antik kentlerinin gün ışığına çıkarılmasına emek vermiş; çıkarılan eserlerin sergilenmesi için Antalya ve Side müzelerinin kurulmasını sağlamıştır. Programlı kazıların dışında tarihi eser kaçakçılığına karşı çeşitli kurtarma kazıları gerçekleştirmiştir.
Enerjin yüksek, yeni başlangıçlar için uygun bir gün. Cesaretin, hedeflerine ulaşmanda seni destekleyecek. Karşılaşabileceğin engellere karşı hemen pes etme; inatçılığın ve azmin, seni başarıya götürecek. Sosyal hayatta kendini daha fazla ifade etme isteği içindesin; insanlarla olan etkileşimlerin, kendini bulmanda yardımcı olabilir. Romantik ilişkilerde duygusal derinlikler ön plana çıkacak. Hislerini açmaktan çekinme, bu, aranızdaki bağı güçlendirebilir. Sağlık konusunda ise, aktivite seviyeni artırmak ve stresle başa çıkmak için doğada vakit geçirmek iyi bir fikir olabilir. Unutma ki, dinlenmek de en az çalışma kadar önemlidir; kendine de zaman ayırmayı unutma!
Bugün maddi konular ve güvenlik arayışın ön planda. İş hayatında veya kişisel finansında yapıcı adımlar atabilirsin. Karşılaşabileceğin fırsatlar dikkatini çekmeli; fırsatları değerlendirmek için cesur olman önemli. Sosyal ilişkilerde duygusal derinlik arayışındasın, sevdiğin kişilerle daha samimi ve içten bir iletişim kurabilirsin. Kendi isteklerine daha çok odaklanman, içsel huzurunu artıracak. Kendine zaman ayırmayı ihmal etme, doğayla iç içe olmak ruhuna iyi gelecek. Kendi değerlerinle uyum içinde olmayı hatırla; bu gün kendini daha güvende hissetmen için gereken her şeye sahip olduğunu fark edeceksin.
Etkileşimle dolu bir gün seni bekliyor. İletişim becerilerin ön planda olacak, çevrendeki insanlarla derin bağlantılar kurabilirsin. Fikirlerinle ilham verici bir rol üstlenebilirsin. Duygusal derinlik, yüzeysel sohbetlerin ötesine geçmeni sağlıyor, ortak ilgi alanlarını keşfederek yeni dostluklar edinebilirsin. Daha önce düşündüğün projelere yatırım yapma fırsatları kapını çalabilir; bu fırsatları iyi değerlendirmelisin. Dikkatini dağıtan unsurlara karşı dikkatli ol, zira kararsızlık ve dağınıklık hissi zihnini etkileyebilir. Kutlama gerektiren bir durum söz konusu; geçmiş başarılarını anmak, motivasyonunu artırabilir. Kendine güvenerek ilerle, bu günlerde hazırladığın planlar gelecekte büyük yankı uyandırabilir. Enerjini koru ve yaratıcı projelerde kalbini dinlemeye özen göster; içsel sesin seni doğru yönlendirecektir. Unutma, her şey senin elinde!
Duygusal derinliklerin içinde kaybolma riski var; bu nedenle hislerinizi ifade etmekte zorlanabilirsiniz. İçsel huzuru sağlamak için kendinize zaman ayırmanız önemli. Ailevi ilişkilerde sıcaklık ve anlayış bekleniyor. Bugün, sevdiklerinizle olan bağları güçlendirme fırsatları karşınıza çıkabilir. Özellikle duygusal destek arayışında olanların yanlarında olmanız, hem sizin hem de onların ruh haline iyi gelecek. Duygusal derinliklere inmekten çekinmeyin; içgüdülerinizi takip etmek ve duygusal bağlantılar kurmak sizi olumlu yönde etkileyecek. Ancak küskünlüklerin gündem olmasına izin vermemek için iletişimi açık tutmakta fayda var. Kendinize karşı nazik olun ve ihtiyaç duyduğunuz anlarda dinlenmeye özen gösterin. Yaratıcılığınızı besleme şansı bulabilirsiniz; bu da ruh halinize iyi gelecek. Unutmayın, içsel dengeyi korumak için kendinize de alan tanımalısınız.
Bugün sahne ışıkları üzerinde parlamak için harika bir fırsat yakalayabilirsin. İçsel enerjin yüksek ve kendine olan güvenin etrafındakilere de yansıyacak. Yaratıcılığını ortaya koymak için özel bir alan bulmalısın; bu, bir proje üzerinde çalışmak ya da sosyal etkinliklere katılmak olabilir. Duygusal anlamda ise, sevdiklerinle olan ilişkilerde sıcak ve samimi anlar yaşanabilir. Geçmişte yaşanan sorunları konuşmak, aradaki bağı güçlendirebilir. Kendine bir ödül vermek isteyebilirsin. Bu, belki de uzun zamandır düşündüğün bir şey. İleriye dönük planlarını yaparken, kalabalıklardan çekinmemelisin; liderlik vasıflarını sergileyebileceğin fırsatlar kapını çalacak. Unutma, tutkuların ve arzuların, bugün seni yönlendirebilir. Duygusal birikintilerini paylaşmakta, seni anlayan kişilerle bir araya gelmekte fayda var. Gözler üzerindeki ışığı hissetmek, kendini özel hissettirirken seni daha da motive edecek.
Detaylara dikkat etme yeteneğin, çevrendeki olayları daha iyi anlamanı sağlıyor. İş yerinde karşılaştığın zorluklara karşı pratik ve analitik bir yaklaşım sergilemen, gününü daha verimli geçirmeni sağlayacak. Belirsizlikler seni düşündürebilir, ama içsel sezgilerini dinleyerek doğru kararları alabilirsin. Sosyal ilişkilerin yavaş bir tempoda ilerleyebilir; bu tam da ruh halinle örtüşüyor. Kendine zaman ayırmak ve içsel huzuru bulmak için küçük kaçamaklar yapabilirsin. Sağlık konularında dikkatli olmalısın; doğal beslenmeye yönelmek, vücuduna iyi gelecektir. Yaratıcılığını ortaya koymak için bir fırsat yakalayabilir, bu sayede hem kendini ifade edebilir hem de ilham alabilirsin. Sabırlı ol ve her şeyin zamanla güzelleşeceğini unutma.
Dengeleri sağlama ve uyumu yakalama arayışındasın. İlişkilerde empati ve anlayış ön planda. Başkalarının düşüncelerini dinlemek, işbirliği yapmak ve uzlaşmacı bir tutum sergilemek için uygun bir zaman. Yüzleşmelerden kaçınmamalı, açık iletişim kurmalısın. Sosyal çevrenle olan bağların güçleniyor, yeni bağlantılar kurabilir, eski dostlarla bir araya gelebilirsin. Estetik ve sanatsal alanlarda da yeni keşifler ve fırsatlar seni bekliyor. İçsel dengeyi bulmak adına meditasyon veya doğa yürüyüşleri faydalı olabilir. Unutma, dış dünyayla kurduğun ilişki, iç dünyandaki sükunetin bir yansıması olacak.
Derin duygular içindeki tutku, bugün hayatının her alanında etkili olmaya başlayacak. İçindeki gizemli enerjiyi çevrene yayarak, insanlarla arandaki bağlantıları güçlendireceksin. Özellikle sevdiklerinle geçireceğin zamanlar hayatına anlam katacak. İletişimde açık olmalısın; hislerini ve düşüncelerini ifade etmek için cesur adımlar atabilirsin. iş yerinde yaratıcılığın ön plana çıkacak. Yeni projelerle ilgili ilham alabilir, sıradışı fikirler geliştirerek takımına katkı sağlayabilirsin. Duygusal derinliği olan işler seni daha iyi tatmin edecek. Özel hayatında ise, yakın ilişkilerde daha samimi ve duyarlı olman gerekebilir. Partnerinle geçmişte yaşanan sorunları çözmek için doğru zaman. Bu süreçte kendini açman, ilişkinizi güçlendirebilir. Duygusal yoğunluk, güven ve bağlılık hissini artıracak. Kendi sınırlarını korurken, başkalarının ihtiyaçlarını da göz önünde bulundurmak gereken bir dönemdesin. Bugün içsel dönüşüm ve yenilenme isteği hissedebilirsin. Kendinle ilgili bazı derin gözlemler yapma fırsatın olacak. Kendini keşfetme yolculuğunda adım atmak için ideal bir zaman. Geçmişten gelen yükleri bırak ve geleceğe daha hafif bir kalp ile ilerle. Unutma, kendi içsel gücüne güvenmelisin!
Macera ve keşif arzusu bugün içinde canlanıyor. Yeni deneyimlere açık olman, ufkunu genişletmene olanak tanıyacak. Farklı bakış açıları geliştirerek kendini zenginleştireceğin etkileşimler içerisinde yer alabilirsin. Özellikle sosyal çevrenle kurduğun diyaloglarda, içten bir yaklaşım sergilemek, ilişkilerini güçlendirebilir. Hayalini kurduğun projeleri hayata geçirmek için mükemmel bir enerji içinde olacaksın. Risk almaktan çekinmemeli ve kalbinin sesini dinleyerek kararlar vermelisin. İçsel motivasyonun yüksek; bu da hedeflerine ulaşman için seni cesaretlendirecek. Ancak karşılaşabileceğin bazı engellere karşı sabırlı olmayı unutmamalısın. Kısacası, kendine ve yeteneklerine duyduğun güven, seni bekleyen fırsatları yakalamanda önemli bir rol oynayacak.
Disiplin ve azmin ön planda olduğu bir gün seni bekliyor. Hedeflerine ulaşma konusunda kararlı adımlar atabileceğin bir dönemdesin. İş hayatında dikkatli ve çözüm odaklı yaklaşımın sayesinde önemli ilerlemeler kaydedebilirsin. Sosyal ilişkilerde ise, mevcut bağlantılarını güçlendirme, yeni insanlarla tanışma fırsatlarını değerlendirme zamanı. Aşk hayatında, duygularını net bir şekilde ifade etmek, karşılıklı anlayışı derinleştirebilir. Kendine ayırdığın zaman, içsel huzurunu sağlamana yardımcı olacak. Unutma, sabrın ve kararlılığın, seni hayal ettiğin yerlere götürecek.
Bugün, yenilikçi düşüncelerin ve özgür ruhunun parlayacağı bir gün. Farklılıklara açık olman, hem sosyal çevrende hem de iş hayatında dikkat çekmeni sağlıyor. Bağlantılarını güçlendirmek için çevrendeki insanlarla empati kurma yeteneğini kullanmalısın. İletişim becerilerin öne çıkacak ve yeni fikirlerle takım çalışmasına katkın önemli bir rol oynayacak. Kendini ifade etme şeklin, başkaları üzerinde ilham verici bir etki bırakabilir. Ancak ani kararlar almaktan kaçınmalısın; düşüncelerini netleştirmek için kendine zaman tanı. İçsel huzurunu bulmak için sevdiğin aktivitelere yönelmek, zihnini açacak. İleri görüşlülüğünü kullanarak, uzun vadeli planlarını gözden geçir. Farkındalık ve intihar anlayışıyla ilerlersen, birçok fırsat senin kapını çalacak.
Hayal gücünüz bugün zirve yapabilir, yaratıcı projelere yönelmek için mükemmel bir zaman. Duygusal derinlikleriniz, insanlarla bağ kurmanıza yardımcı olacak. Özellikle sanatsal bir ifade arayışındaysanız, içsel sesinizi dinleyin; ilham anları kapınızı çalabilir. Duygusal durumlar, başkalarını daha iyi anlamanızı sağlayacak ve empatinizle çevrenizdeki insanlara ışık tutabilirsiniz.İlişkilerde hassas ve alıngan bir ruh hali içinde olabilirsiniz. Sevdiklerinizle aranızda yüksek bir anlayış seviyesi yakalamanız olası; bu da sizi daha da yakınlaştıracak. Ancak, sınırlarınızı korumayı unutmayın. Kendinize zaman ayırmak, zihin ve ruh sağlığınız için faydalı olacaktır. İçsel huzur bulmak için doğada vakit geçirmeyi düşünebilirsiniz.Finansal konularda dikkatli olmakta fayda var. Gereksiz harcamalardan kaçınmak, ileride daha sağlıklı bir bütçe oluşturmanıza yardımcı olabilir. İçgüdülerinize güvenin; bazı fırsatlar sizden geçebilir. Duygu ve sezgileriniz, hayatınızdaki fırsatları (ya da tehditleri) fark etmenizde önemli bir rol oynayabilir. Sabırlı olun ve aceleci davranmayın. Balık, bu günlerde hayallerinizi gerçekleştirmek için gereken adımları atarken ayaklarınızı yere sağlam basmanız gerektiğini gösteriyor.
