1
Nedim Gürsel: Osmanlı’nın olumsuz yanlarını sergilemek istedim
Nedim Gürsel, yeni kitabı Aşk ve İsyan’da Voltaire’in ünlü kahramanı Saf Oğlan Candide’i Lale Devri’nde çarpıcı bir yolculuğa çıkarıyor. Osmanlı’yı bambaşka bir şekilde ele alan Gürsel, “Siyasi amaçla şişirilen bu Osmanlı hayranlığıyla alay var romanımda” dedi.
– Aşk ve İsyan romanınızın giriş kısmında vurgu yaptığınız ‘zor günler’ sizin için nasıl geçti?
‘Zor günler’ yalnızca pandemiye değil, bir karakter olarak anlatıya dahil ettiğim Aşk ve İsyan’ın yazarına da bir gönderme. Aşk ve İsyan’ı pandeminin yol açtığı eve kapanma günlerinde yazdım. Başına da şöyle bir ithaf koydum: “Osmanlı elçisi Yirmisekiz Mehmet Çelebi’ye, Paris’e benden önce geldiği için. Ondokuz Covid Çelebi’ye, eve kapanıp bu romanı yazmama yol açtığı için.”
ÖVÜNÜLECEK YANI YOK
– Voltaire’in saf ve iyimser karakteri Candide’i İstanbul’a doğru yola çıkarıyorsunuz. Candide’i seçmenizin nedeni nedir?
Candide, iyimserliği temsil eden bir roman kahramanı. Aynı zamanda çok saf. Onun Lale Devri’nin İstanbul’unda sevgilisini arayışını anlatırken aslında fena halde Osmanlı’yla hesaplaşmak istedim. Çünkü cumhurbaşkanımızın her gün biraz daha yücelttiği Osmanlı’nın fazla övünülecek bir yanı olmadığı kanısındayım. Siyasi amaçla şişirilen bu Osmanlı hayranlığıyla alay var romanımda, hem de dozu bir hayli yüksek. Aşk ve İsyan’ı Osmanlı’ya ironik ve eleştirel bir bakış olarak tanımlayabiliriz. Özellikle de III. Ahmet’in anlattıklarından, daha doğrusu sayıklamalarından yola çıkarak…
Nedim Gürsel
DESPOTİK BİR DEVLET
– İhanetler, kardeş katli, kölelik gibi gerçeklere vurgu yapıyorsunuz. Osmanlı’nın bu gerçekleriyle yüzleşemememizin sebebi nedir?
En belirgin olanı, giderek yalnızlaşan ülkemizin buna tepki olarak aşırı milliyetçiliğe eğilim göstermesi. Yönetimin güç gösterisine ihtiyacı var, bunun için de Osmanlı tarihini kullanıyor. Ama bu tarihin yalnızca bir fetih ideolojisi üreten yanıyla ilgileniyor, gerçekte ne kadar despotik bir devlet olduğunu tam 44 sadrazamın sorgusuz sualsiz, siyaseten katledildiğini gizleyerek. Romanımda şiddetin, kardeş katlinin, cehaletin ve Osmanlı’nın tüm olumsuz yanlarını sergilemek istedim. Yalnızca lale bahçelerini değil, 18. yüzyıl İstanbul’unu ayrıntılarıyla tasvir ettim.
– Lale Devri’nden nasıl bir ders çıkarmamız gerekiyor?
Lale Devri Osmanlı’nın ilk kez Batıya açılmayı denediği, ama beceremediği bir dönem. Patrona Halil isyanıyla kanlı biçimde bitiyor. Damat İbrahim Paşa’nın cesedi yerlerde sürükleniyor. Şair Nedim kaçarken damdan düşüp ölüyor. III. Ahmet, sadrazamının ve bazı vezirlerinin kellelerini vererek canını kurtarıyor. Eğlencelerin yapıldığı kasırlar, köşkler, mesire yerleri yer ile yeksan ediliyor. Edebiyat ders çıkarmaz, sorgular. Ben de Lale Devri üzerinden Osmanlı’yı sorgulamak istedim.
– Pandemide sanatçılar çok zor günler geçiriyor. Fransa’da durum nasıl?
Fransa’da devlet sanatçılara destek çıkmak için elinden geleni yapıyor ama maddi imkanları sınırlı. 500’e yakın roman yayımlandı sonbaharda ama kitap fuarlarının gerçekleşmeyeceğini tahmin ediyorum. Sinema, tiyatro, opera var ama eski tadı yok.
Nedim Gürsel, yeni romanında Osmanlı hayranlığıyla alay ettiğini dile getirdi.
– Bugünler sizce edebiyatı gelecekte nasıl etkileyecek?
“Beklenmeyen Konuk” adlı bir öykü yazdım bu konuda. Le Temps’da yayınlandı. Umarım o öyküdeki yazarın başına gelen benim de başıma gelmez.
– Siz de Candide gibi sık sık seyahat ediyorsunuz. Peki, onun gibi iyimser misiniz?
Bu seyahatler yazarlığımı besledikleri için önemli. Bu yolculuklar mutlaka kitaba dönüşüyor, dolayısıyla iz kalıyor. Fransızlar yolculuğun insanı gençleştirdiğini söyler. Çok doğru. Hele bu kriz ortamında. Candide gibi iyimser de saf da değilim.
Enerjinin yüksek olduğu bir gün. İçindeki cesareti ve özgüveni duyacaksın. Yeni başlangıçlar için mükemmel bir zaman dilimi, fırsatlardan vazgeçme. İlişkilerde samimi ve açık ol, iletişim kurmaktan çekinme; diğerleri senin tutkulu ve hareketli ruhunu takdir edecek. Duygusal yoğunluk artıyor, kalbini dinle. Sağlık konularına daha fazla özen göstermen gerekebilir, kendin için bir şeyler yapmayı unutma. Hedeflerine yönelik planlar yaparken daha yaratıcı ve cesur olabileceğini keşfedeceksin. Bugün şans seninle!
Bugün, sabırlı ve kararlı yapınla, önünüze çıkan zorlukları aşma konusunda güçlü bir motivasyon hissedeceksin. Maddi konularda dikkatli olmalı, harcamalarına özen göstermelisin. Yakın ilişkilerde daha fazla anlayış ve empati sergilemek, sevgi bağlarını güçlendirecek. Kendi konfor alanında kalmak isteyebilirsin, ancak yeni deneyimler seni bekliyor. Sanat ve estetikle ilgili bir şeylere yönelmek, ruh halini iyileştirebilir. Doğada zaman geçirmek, zihnini tazelemen için harika bir seçenek olacak. Aşk hayatında ise bir şans görebilirsin, duygusal ifadelerini artırmak için cesur ol. Bu dönem, içsel dengeyi sağlama ve kendine güven artırma zamanı.
Bugün zihninizin dinç olduğu bir dönemdesiniz. Kapsamlı düşünme yeteneğiniz sayesinde karmaşık durumlara pratik çözümler üretebileceksiniz. Sosyal etkileşimlerdeki canlılık, iletişiminizi güçlendiriyor; yeni bağlantılar kurmak için harika fırsatlar var. Ancak, dikkat dağınıklığını önlemek için zaman yönetimine özen göstermeniz gerekebilir. İçsel bir merak duygusu sizi yeni şeyler öğrenmeye yönlendirecek. Bu keşif ruhu, kişisel gelişiminiz için faydalı olacak. Yaratıcılığınızı kullanarak iş veya hobilerde yenilikçi yaklaşımlar benimseyebilirsiniz. Aşk hayatında ise heyecan verici bir sohbet veya sürpriz bir buluşma gündeme gelebilir. Kendinizi açık ifade edin, içtenliğiniz karşı tarafı etkileyecektir. Unutmayın, dinlemek de en az konuşmak kadar önemlidir; karşınızdakilere değer verdiğinizi göstermek, ilişkilerinizi derinleştirebilir.
Duygusal derinliğin ve sezgisel gücün ön planda. Ailevi ilişkilerde sıcak ve destekleyici bir yaklaşım sergilemek isteyeceksin. İçsel dünyanda hissettiğin huzursuzluk, geçmişle yüzleşme fırsatı sunabilir. Yakın çevrendeki insanlardan alacağın destekle, bu süreçleri daha kolay aşabilirsin. Kendini ifade etme biçimin değişkenlik gösterebilir; bu nedenle iletişimde açıklık ve samimiyet önemli olacak. Kendine ait alanında zihinsel olarak yenilenme ihtiyacı hissedebilirsin. Yaratıcılığın, sanatsal veya estetik çalışmalarda kendini gösterebilir. Fakat derinlerde bir yerde, güven arayışın belirebilir. Kendini yenilemek ve yeniden değerlendirmek için harika bir zaman; duygularını dışa vurmak, onları kabullenmek sana büyük fayda sağlayacak. Etrafındakilere olan duyarlılığın, empatik bir tavır sergilemeni sağlayacak. Kızgınlık veya kıskançlık gibi olumsuz duygulara kapılmaktan kaçınmak, huzurunu korumana yardımcı olacaktır. Kendine zaman ayırmayı unutma; içsel huzurun için bunun ne kadar değerli olduğunu fark edeceksin.
Enerjinin yüksek olduğu bir gün. İçindeki yaratıcılık ateşi, çevrendeki insanlara ilham verebilir. Kendine güvenin tavan yapmışken, bu gücü başkalarıyla paylaşmak için harika bir zaman. Sosyal ortamlarda kendini parlayarak gösterebilir, dikkatleri üzerine çekebilirsin. İletişimde cesur olman, düşündüğünden daha olumlu sonuçlar doğurabilir. Aşk hayatında romantizmin dozunu artırmak isteyebilirsin. Partnerinle birlikte keyifli anlar yaratmak, ilişkinin daha da derinleşmesine katkı sağlayabilir. Eğer henüz birini arıyorsan, sosyal etkinliklerde karşına çıkabilecek biriyle tanışma olasılığın yüksek. Finansal konularda dikkatli olman gerektiğini unutmamalısın. İhtiyaç olmayan harcamalardan kaçınman, ileriki günler için sana kolaylık sağlayacaktır. İçsel huzurunu arttırmak adına, kendine zaman ayırmayı ihmal etme. Bu, hem zihnen hem de ruhen yenilenmeni sağlayacak. Genel olarak, kararlı adımlar atmak için uygun bir dönemdesin. Rüzgarı arkanı alarak hayallerini gerçekleştirmek için cesurca harekete geçebilirsin.
Bugün detaylara olan düşkünlüğün sayesinde çevrendeki belirsizlikleri netleştirebilirsin. İş veya günlük rutin konularında daha analitik düşünmeye yönlendiren bir enerji içinde olacaksın. Planlarını uygulamak için uygun fırsatları değerlendirebilir, organizasyon ve düzenleme konusunda üst düzey başarılar elde edebilirsin. Ayrıca, başkalarının ihtiyaçlarına duyarlılığın, sosyal ilişkilerinde anlamlı ve samimi bağlar kurmana yardım edecek. Kendine olan güvenin, karşına çıkan zorlukların üstesinden gelmende önemli bir rol oynayacak. Gün içinde birikmiş streslerden kurtulmak için ruhunu besleyecek küçük eylemlere yönelmek, zihnindeki ağır yükleri hafifletmene yardımcı olacaktır.
Bugün, ilişkilerde denge ve uyum arayışın öne çıkıyor. Sosyal hayatın hareketlenebilir, yeni insanlarla tanışmak veya mevcut ilişkilerini derinleştirmek için harika bir zaman. İletişimde zarafet ve diplomasi kullanarak olası anlaşmazlıkları kolayca çözebilirsin. Ancak, kendine dönük bir içsel sorgulama yapmayı da unutma. Duygusal ihtiyaçlarını anlamak ve başkalarıyla paylaşımlarda bulunmak, sana ruhsal bir tatmin sağlayabilir. Estetik anlayışınla sanatsal bir projeye başlaman ya da mevcut bir projeye yeni bir enerji katman mümkün. Bugün, karşına çıkan fırsatları değerlendirmek için açık ol, zira bu süreçte beklemediğin sürprizlerle karşılaşabilirsin. Her şeyin uyum içinde ilerlemesi için, içsel dengenin sağlanmasına odaklan. Kendine ve başkalarına karşı nazik ol, zira bu tutum ilişkilerini güçlendirecek.
Duyguların derinliklerinde bir keşif yapmanın eşiğindesin. İçsel dönüşüm isteği, seni yeni deneyimlere ve ilişkilere yönlendirebilir. Bugün sezgilerin güçleniyor; insanları ve durumları daha iyi anlama fırsatı bulabilirsin. İlişkilerde samimiyet arayışın ön planda olacak, bu nedenle içten sohbetlere kendini açabilirsin. Ancak, sahiplenici tavırların dikkat çekebilir; bu tavrın ilişkilerini zorlayabilir, bu yüzden sınırları iyi belirle. Kendine olan güvenin artıyor; ancak bu durumu kibirle karıştırmamaya dikkat etmelisin. Hayatındaki insanlara daha fazla değer vermek, onların senin için ne kadar önemli olduğunu anlamana yardımcı olacak. Bugün, kendinle barışık olmanın yanı sıra başkalarına karşı daha anlayışlı olmalısın.
İçsel keşifler ve macera arayışının derinleştiği bir dönemdesin. Hayal gücün, seni yeni ufuklara yönlendiriyor; ilham verici fikirlere kapı aralıyor. Sosyal yaşamında güçlü bağlantılar kuracak, yeni insanlarla tanışacak ve farklı bakış açıları ile zenginleşeceksin. Duygusal cesaretin, zorlukların üstesinden gelmende büyük bir rol oynayacak; kararlılığınla hayallerinin peşinden koşabilirsin. İş veya eğitimle ilgili konularda yenilikçi yaklaşımlar sergilemek, sana beklenmedik fırsatlar getirebilir. Etrafındakilerle olan diyalogların, bilgelik dolu fikir alışverişlerine dönüşebilir. Kendini ifade ederken, toplumsal normların dışına çıkma cesaretini bulmalısın; bu, seni daha özgür ve canlı hissettirecek. Geceyi, ruhsal ve fiziksel yenilenmen için değerlendirebilirsin. Unutma ki, içindeki yolculuk, dış dünyadaki maceranın kapılarını açar.
Bugün, hedeflerine odaklanmanın ve kararlılığının ön planda olacağı bir dönemdesin. İş yaşamında ciddi adımlar atabilir, yeni fırsatlar değerlendirme konusunda cesur davranabilirsin. Sorunları mantıklı bir şekilde ele alarak çevrendeki insanları etkileyebilirsin. İletişim becerilerin yüksek, bu sayede çevrendekilerle sağlam bağlar kurabilirsin. Kendi ihtiyaçlarına dikkat etmeyi unutma; biraz dinlenmek ve zihinsel olarak yenilenmek iyi gelebilir. Özel ilişkilerde ise, samimiyetin ve güven verirken bazı sürprizlerle karşılaşabilirsin. Sonuç alma isteğin yüksek; bu nedenle, sabır göstermeyi ihmal etme. Başarıya giden yolda attığın her adım, beklediğinden daha fazla sonuç doğurabilir.
Sosyal bağlantılar ve grup aktiviteleri ön planda. Arkadaşlarınla vakit geçirmek, ilham verici sohbetler ve yeni fikirlerin paylaşıldığı ortamlar seni çağırıyor. Bireyselliğinle birlikte toplumsal konulara duyarlı olacağın bir süreçtesin. Yenilikçi düşünme yeteneğin, bazen çevrendekilerle daha geniş bir perspektif paylaşmanı sağlayacak.Duygusal anlamda ise bağımsızlık ihtiyacını hissedebilir, bu durum bazı iletişim sorunlarına yol açabilir. Duygularını net bir şekilde ifade etmeye çalış, ama başkalarının hislerini de göz ardı etme. Girişimcilik ruhunla yeni projeler ya da fikirler geliştirmek için doğru bir zaman dilindesin. Risk almaktan çekinme, sezgilerin sana yol gösterecektir. Bugün, içsel dünyana odaklanmak isteyebilirsin. Meditasyon ya da yalnız kalmayı gerektiren aktiviteler içerisinde olmak, ruhsal dengenin yeniden kurulmasına yardımcı olacaktır. Sağlık konularında da dikkatlisen, bedenini dinle ve ona iyi bak. Özellikle beslenme alışkanlıklarında küçük değişiklikler yapmak tam yerindedir. Kendini iyi hissetmek için biraz daha zaman ayırmayı unutma.
Duygularının derinliklerinde bir gün geçireceksin. Empati yeteneğin, çevrendekilerle olan ilişkilerini güçlendirecek. İçsel huzurunu sağlamak için meditasyon veya doğayla vakit geçirme fırsatını değerlendirmeli, kendine zaman ayırmalısın. Haritalarındaki gezegen hareketleri, yaratıcılığını artıracak, sanatsal projelere yönelmek için harika bir dönemdesin. Sezgilerin güçlü olacak, içsel hislerine güvenebilirsin. Gözlemci ol, çevrende olup bitenlere dikkat et; bu, kişisel gelişimine büyük katkı sağlayacak. Aşk hayatında, samimiyet ve anlayış ön plana çıkıyor, partnerinle arandaki bağı güçlendirecek anlar yaşayabilirsin. Yogun hissedip kaçış aramaman önemli, bu dönemi pozitif bir dönüşüm için değerlendir. Kendi içsel yolculuğuna yönel, farkındalığın artacak.
