1
Nedim Gürsel: Osmanlı’nın olumsuz yanlarını sergilemek istedim
Nedim Gürsel, yeni kitabı Aşk ve İsyan’da Voltaire’in ünlü kahramanı Saf Oğlan Candide’i Lale Devri’nde çarpıcı bir yolculuğa çıkarıyor. Osmanlı’yı bambaşka bir şekilde ele alan Gürsel, “Siyasi amaçla şişirilen bu Osmanlı hayranlığıyla alay var romanımda” dedi.
– Aşk ve İsyan romanınızın giriş kısmında vurgu yaptığınız ‘zor günler’ sizin için nasıl geçti?
‘Zor günler’ yalnızca pandemiye değil, bir karakter olarak anlatıya dahil ettiğim Aşk ve İsyan’ın yazarına da bir gönderme. Aşk ve İsyan’ı pandeminin yol açtığı eve kapanma günlerinde yazdım. Başına da şöyle bir ithaf koydum: “Osmanlı elçisi Yirmisekiz Mehmet Çelebi’ye, Paris’e benden önce geldiği için. Ondokuz Covid Çelebi’ye, eve kapanıp bu romanı yazmama yol açtığı için.”
ÖVÜNÜLECEK YANI YOK
– Voltaire’in saf ve iyimser karakteri Candide’i İstanbul’a doğru yola çıkarıyorsunuz. Candide’i seçmenizin nedeni nedir?
Candide, iyimserliği temsil eden bir roman kahramanı. Aynı zamanda çok saf. Onun Lale Devri’nin İstanbul’unda sevgilisini arayışını anlatırken aslında fena halde Osmanlı’yla hesaplaşmak istedim. Çünkü cumhurbaşkanımızın her gün biraz daha yücelttiği Osmanlı’nın fazla övünülecek bir yanı olmadığı kanısındayım. Siyasi amaçla şişirilen bu Osmanlı hayranlığıyla alay var romanımda, hem de dozu bir hayli yüksek. Aşk ve İsyan’ı Osmanlı’ya ironik ve eleştirel bir bakış olarak tanımlayabiliriz. Özellikle de III. Ahmet’in anlattıklarından, daha doğrusu sayıklamalarından yola çıkarak…
Nedim Gürsel
DESPOTİK BİR DEVLET
– İhanetler, kardeş katli, kölelik gibi gerçeklere vurgu yapıyorsunuz. Osmanlı’nın bu gerçekleriyle yüzleşemememizin sebebi nedir?
En belirgin olanı, giderek yalnızlaşan ülkemizin buna tepki olarak aşırı milliyetçiliğe eğilim göstermesi. Yönetimin güç gösterisine ihtiyacı var, bunun için de Osmanlı tarihini kullanıyor. Ama bu tarihin yalnızca bir fetih ideolojisi üreten yanıyla ilgileniyor, gerçekte ne kadar despotik bir devlet olduğunu tam 44 sadrazamın sorgusuz sualsiz, siyaseten katledildiğini gizleyerek. Romanımda şiddetin, kardeş katlinin, cehaletin ve Osmanlı’nın tüm olumsuz yanlarını sergilemek istedim. Yalnızca lale bahçelerini değil, 18. yüzyıl İstanbul’unu ayrıntılarıyla tasvir ettim.
– Lale Devri’nden nasıl bir ders çıkarmamız gerekiyor?
Lale Devri Osmanlı’nın ilk kez Batıya açılmayı denediği, ama beceremediği bir dönem. Patrona Halil isyanıyla kanlı biçimde bitiyor. Damat İbrahim Paşa’nın cesedi yerlerde sürükleniyor. Şair Nedim kaçarken damdan düşüp ölüyor. III. Ahmet, sadrazamının ve bazı vezirlerinin kellelerini vererek canını kurtarıyor. Eğlencelerin yapıldığı kasırlar, köşkler, mesire yerleri yer ile yeksan ediliyor. Edebiyat ders çıkarmaz, sorgular. Ben de Lale Devri üzerinden Osmanlı’yı sorgulamak istedim.
– Pandemide sanatçılar çok zor günler geçiriyor. Fransa’da durum nasıl?
Fransa’da devlet sanatçılara destek çıkmak için elinden geleni yapıyor ama maddi imkanları sınırlı. 500’e yakın roman yayımlandı sonbaharda ama kitap fuarlarının gerçekleşmeyeceğini tahmin ediyorum. Sinema, tiyatro, opera var ama eski tadı yok.
Nedim Gürsel, yeni romanında Osmanlı hayranlığıyla alay ettiğini dile getirdi.
– Bugünler sizce edebiyatı gelecekte nasıl etkileyecek?
“Beklenmeyen Konuk” adlı bir öykü yazdım bu konuda. Le Temps’da yayınlandı. Umarım o öyküdeki yazarın başına gelen benim de başıma gelmez.
– Siz de Candide gibi sık sık seyahat ediyorsunuz. Peki, onun gibi iyimser misiniz?
Bu seyahatler yazarlığımı besledikleri için önemli. Bu yolculuklar mutlaka kitaba dönüşüyor, dolayısıyla iz kalıyor. Fransızlar yolculuğun insanı gençleştirdiğini söyler. Çok doğru. Hele bu kriz ortamında. Candide gibi iyimser de saf da değilim.
Bugün enerjin yüksek, çevrendeki insanlara ilham kaynağı olabilirsin. Sosyal ilişkilerinde kendini özgürce ifade etme arzusuyla dolup taşabilirsin. İş yerinde veya kişisel projelerinde yaratıcı çözümler bulmak için cesur adımlar atmak isteyeceksin. Ancak, dikkatin dağılabilir ve sabırsızlık gösterebilirsin; bu nedenle, önemli kararlar almadan önce birkaç derin nefes almayı unutma. Anlayış ve sabır, ilişkilerinde sana büyük fayda sağlayacak. Fark ettiğin küçük detaylar, gününü aydınlatacak ve enerjini artıracak. Yeni maceralara açık ol, belki sürpriz bir fırsat seni bekliyor.
Güçlü bir güven duygusu içinde olabilirsin; bu, kararlılığını ve istikrarını artıracak. Bugün, kişisel ve finansal konularda daha dikkatli kararlar almak için harika bir zaman. Yeni projeler veya yatırımlar için uygun bir zemin var, ancak her şeyi dikkatlice düşünmekte fayda var. İlişkilerde de samimi bir diyalog, bağları güçlendirebilir. Sevdiklerinle geçireceğin zaman, duygusal derinlik katabilir. Kendine olan güvenin, çevrendekilerle olan etkileşimlerini olumlu yönde etkileyecek. Kendini ifade etmekten çekinme; hislerini paylaşmak, ilişkilerini zenginleştirecek. Gündelik rutinin içine biraz yaratıcılık katabilirsin. Doğanın tadını çıkarmak, ruhsal olarak yenilenmene yardımcı olacaktır. Bedenine özen göstermek, bu süreçte enerji seviyeni artıracak.
Sosyal etkileşimlerin ve iletişimin ön planda olduğu bir gün. Arkadaşlık ilişkilerinde yeni bağlar kurma fırsatı yakalayabilirsin. Zihin açıcı konuşmalarla kendini daha dinamik hissedeceksin. Fikirlerini paylaşmak ve etrafındaki insanları etkilemek için harika bir zaman. Duygularınla açık bir şekilde yüzleşmen gerekebilir, bu senin zihninde bazı sorular yaratabilir ancak netlik kazanmaya yaklaşacaksın. Kısa seyahatler ve yeni deneyimler seni bekliyor. Gün içinde hızlı kararlar almak zorunda kalabilirsin, bu yüzden esnek olmaya çalış. Kendini ifade etme becerinle dikkat çekebilirsin, bu fırsatları değerlendirmek yararına olacak. Unutma, zihnindeki dönüşüm, dış dünyaya yansıyan bir ayna gibidir; kendine güven ve hareket et!
Duyguların derinliklerine inmek için harika bir gün. Ailevi ilişkilerin daha da ön plana çıkacağı, sevdiklerinle bir araya gelip paylaşımlar yapabileceğin anlar söz konusu. İçsel huzurunu bozacak durumlardan uzak durmaya dikkat et. Fazla düşünmektense iç sesine kulak ver. Maddi konularda da bazı yaratıcı çözümler ortaya çıkabilir. Etrafındaki kişilerin hislerine duyarlı olman, ilişkilerini kuvvetlendirecek. Kendini ifade etme şekline özen göster; alınganlıklar artabilir. Hayata dair umutların yeniden yeşerebilir. Kendine dönmek için sakin bir zaman ayırmayı unutma. Yeni hobiler ya da ilgi alanlarıyla kendini geliştirmek isteyebilirsin; bu, rutinin dışına çıkmanı sağlayacak.
Kendine güvenin arttığı bir dönemdesin, bu da çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerine yansıyor. Sahip olduğun karizma ve çekicilik, sosyal ortamlarda arzu edilen bir figür olmanı sağlıyor. Yaratıcılığın ön planda; sanat veya hobilerle ilgilenmek için harika bir zaman. Ancak, bu dönemde liderlik vasıflarını göstermek niyetindeysen, egonu biraz dizginlemelisin. Başkalarını da dinlemek, ekip içinde daha uyumlu olmanı sağlayacak. Sevdiklerinle olan ilişkilerinde samimiyet ön planda; duygularını ifade etmekten çekinme. Anlayışlı ve destekleyici bir tavır sergilediğinde, etrafındakilerin sana olan saygısı artacaktır. Kendine yatırım yapmak için uygun bir zaman, sağlığına ve dış görünüşüne özen göstermelisin; bu süreçte kişisel bakımını ihmal etme. Bugün, kendini ifade etme fırsatlarını iyi değerlendirebilirsen, yeni kapılar açılabilir. Net düşünme yeteneğin, karşılaşabileceğin zorlukları aşmanda sana yardımcı olacak. Kısacası, içindeki ateşi dışarıya yansıtmak için mükemmel bir gün.
Detaylara olan düşkünlüğün bu dönemde sana güç katacak. İlişkilerinde açık iletişim sağlamak, huzurlu bir atmosfer yaratmana yardımcı olurken, ayrıca insanlarla olan bağlarını kuvvetlendirecek. Kariyer alanında ise, yeteneklerini sergileyebileceğin fırsatlarla karşılaşabilirsin. Hedeflerine ulaşmak için disiplinle ilerlemen, karşılaştığın zorlukları aşmanda etkili olacaktır.Gün boyunca sağlığına dikkat etmekte fayda var; zihin ve beden dengeni sağlamak, verimliliğini artıracaktır. Küçük ama anlamlı değişikliklerle yanındaki insanlara ilham verebilirsin. Bu, sosyal çevrende sana yeni kapılar açmanı sağlayabilir. Gözlemlerinle çevreni daha iyi anlayacak ve kendini ifade ederken daha fazla özgüven hissedeceksin. Unutma, mükemmeliyetçilik duygusunu hafifletmek, içsel huzurunu artıracak.
Sosyal etkiler ve ilişkiler ön planda. Aşk hayatında beklenmedik sürprizler kapıda. Sevdiklerinizle olan iletişim, kalbinizdeki sıcaklığı artıracak. Ortak projeler veya işbirlikleri konusunda yeni fırsatlar doğabilir; ekip ruhu yüksek. Duygusal dengeyi sağlamak, çevrenizdeki insanlarla uyum yakalamak önemli. Bazı durumlar üzerinde düşünmeden hareket etmemek, olumlu sonuçlar elde etmenizi sağlayabilir. Kendinize zaman ayırmayı unutmayın; içsel huzur, dışarıdaki karmaşayı aşmanıza yardımcı olacak. Estetik ve sanatsal çalışmalara yönelmek sizi keyiflendirip, yaratıcılığınızı tetikleyebilir. Güneşin ışıklarını üzerinizde hissetmeniz için, içsel özgürlüğünüzü keşfetme zamanı. Göz alıcı bir denge kurarak, hayallerinizi gerçekleştirme yolunda önemli adımlar atabilirsiniz.
Bugün duygusal derinliklerin ve gizli motivasyonların ön plana çıkabilir. İçsel sorgulamalar ve sezgisel hisler, seni düşündürmeye ve belki de geçmişle yüzleşmeye yönlendirebilir. Karşılaştığın olaylar, sana özünü daha iyi tanıma fırsatı sunacak. İlişkilerde samimiyetin önemi artarken, bağların güçlenecek. Anlayış arayışında olduğun bir gün, başkalarının hissettiklerini derinlemesine kavrayarak empati duygunu artırabilirsin. Ayrıca, yaratıcı projelerin için ilham arayışında bulunmak, sürükleyici sonuçlar ortaya çıkarabilir. Cesur ve kararlı duruşun, zorlukların üstesinden gelmene yardımcı olacak. Unutma ki, içindeki tutkuyu ve kararlılığı dışa vurmanın tam zamanı.
Bugün keşif ve macera arzusunun yüksek olduğu bir gün. Yeni fikirler ve projeler, ilginizi çekebilir. Sosyal bağlantılarınızda canlılık söz konusu; arkadaşlarınızla yapacağınız konuşmalar, yeni perspektifler kazanmanıza yardımcı olabilir. İçsel düşüncelerinizi eyleme dökme isteği ön planda. Kendi inançlarınızı sorgulamak ve belki de bazı tozlu kitapları açmak isteyebilirsiniz. Hayatınıza daha fazla anlam katacak yeni deneyimler ararken, içgüdülerinizi dinlemeyi unutmayın. Farklı kültürlere olan ilginiz artabilir; belki de bir yolculuk kararı almak üzeresiniz. Özgürlük hissi, günlük rutininizden çıkma isteğiyle dolup taşarken, samimi ilişkilerinize de dair önemli kararlar alma zamanıdır. Olumlu düşüncelerle çevrenizi etkilemek için yaratıcı projelere yönelmek isteyebilirsiniz. Cesaret ve kararlılıkla ilerlediğinizde, karşınıza çıkan fırsatlar sizi bekliyor.
Disiplinin ve kararlılığın en yüksek olduğu bir gün. Hedeflerine ulaşma yolunda attığın adımlar, seni daha da güçlendirecek. Çalışma ortamındaki iletişiminde dikkatli olmalısın; yanlış anlaşılmalar mümkün. Elde ettiğin başarılar, ilerideki projelerin için bir referans niteliği taşıyacak. Özel hayatında ise duygusal ilişkilerde derinlemesine düşünmek, ilişkini güçlendirecek. İçsel huzurunu sağlamak adına kişisel alanına zaman ayırmak önemli. Sonuçlar, uzun vadeli mücadelelerinin karşılığını almanı sağlayacak. Unutma, sabır ve azimle ilerledikçe, karşına çıkan her engeli aşabilirsin.
Bugün, olayların akışına uyum sağlamakta zorlanabilirsin. İçindeki yaratıcılığı ortaya çıkarmak için kendine bir alan yaratmalısın. İlişkilerdeki iletişim sorunları seni biraz zorlayabilir; açık ve net bir dil kullanmak, karışıklıkları önleyecektir.Sosyal çevrende olumlu etkileşimler ön planda. Beklenmedik buluşmalar yeni dostluklar getirebilir. Kendini açıkça ifade etmekten çekinme; fikirlerin başkalarına ilham verebilir.Maddi konularda dikkatli olman gereken bir dönemdesin. Harcamalarına daha fazla özen göstermelisin; ihtiyaç ve isteklerini iyi ayırt etmelisin. Beklenmedik masraflar çıkabilir, bu yüzden bütçeni planlamalı ve gereksiz harcamalardan kaçınmalısın.Bağışlayıcılık ve anlayış, bugün ruh halini dengelemek için önemli. Kendine birkaç dakikalık molalar vermek, zihnini temizlemek adına faydalı olabilir. Günün sonunda, içsel huzurunu yeniden bulabilmek için yalnız kalmayı tercih edebilirsin. Bu süreç, seni yeniden yenileyecek ve tazeleyecektir.
Hayallerin gerçeğe dönüşmesi için harika bir gün. İçsel sezgilerin sana yol gösterecek. Kendi duygu ve düşüncelerini sorgulamak için içsel bir yolculuğa çıkabilirsin. Sanatsal yönünü keşfetmek, yaratıcı projelere yönelmek veya sadece bir kitap okumak zihnini besleyecek. İnsanlarla kuracağın bağlantılar derin ve anlamlı olacak. Ancak, başkalarının hislerine karşı duyarlı olman önemli. Büyük empati gücünle, başkalarına destek olma fırsatını yakalayabilirsin. İçsel huzur arayışında kalabalıklardan uzaklaşmak, doğayla baş başa kalmak seni yenileyecek. Ela gözlerin ve hayal gücünle, etrafındaki güzellikleri daha iyi göreceksin. Unutma, duygularını ifade etmek için uygun bir zaman ve mekan yaratmak, ruhunu besleyecek. Duygusal meselelerde dürüst olmak, ilişkilerini derinleştirecek.
