1
Nedim Gürsel: Osmanlı’nın olumsuz yanlarını sergilemek istedim
Nedim Gürsel, yeni kitabı Aşk ve İsyan’da Voltaire’in ünlü kahramanı Saf Oğlan Candide’i Lale Devri’nde çarpıcı bir yolculuğa çıkarıyor. Osmanlı’yı bambaşka bir şekilde ele alan Gürsel, “Siyasi amaçla şişirilen bu Osmanlı hayranlığıyla alay var romanımda” dedi.
– Aşk ve İsyan romanınızın giriş kısmında vurgu yaptığınız ‘zor günler’ sizin için nasıl geçti?
‘Zor günler’ yalnızca pandemiye değil, bir karakter olarak anlatıya dahil ettiğim Aşk ve İsyan’ın yazarına da bir gönderme. Aşk ve İsyan’ı pandeminin yol açtığı eve kapanma günlerinde yazdım. Başına da şöyle bir ithaf koydum: “Osmanlı elçisi Yirmisekiz Mehmet Çelebi’ye, Paris’e benden önce geldiği için. Ondokuz Covid Çelebi’ye, eve kapanıp bu romanı yazmama yol açtığı için.”
ÖVÜNÜLECEK YANI YOK
– Voltaire’in saf ve iyimser karakteri Candide’i İstanbul’a doğru yola çıkarıyorsunuz. Candide’i seçmenizin nedeni nedir?
Candide, iyimserliği temsil eden bir roman kahramanı. Aynı zamanda çok saf. Onun Lale Devri’nin İstanbul’unda sevgilisini arayışını anlatırken aslında fena halde Osmanlı’yla hesaplaşmak istedim. Çünkü cumhurbaşkanımızın her gün biraz daha yücelttiği Osmanlı’nın fazla övünülecek bir yanı olmadığı kanısındayım. Siyasi amaçla şişirilen bu Osmanlı hayranlığıyla alay var romanımda, hem de dozu bir hayli yüksek. Aşk ve İsyan’ı Osmanlı’ya ironik ve eleştirel bir bakış olarak tanımlayabiliriz. Özellikle de III. Ahmet’in anlattıklarından, daha doğrusu sayıklamalarından yola çıkarak…
Nedim Gürsel
DESPOTİK BİR DEVLET
– İhanetler, kardeş katli, kölelik gibi gerçeklere vurgu yapıyorsunuz. Osmanlı’nın bu gerçekleriyle yüzleşemememizin sebebi nedir?
En belirgin olanı, giderek yalnızlaşan ülkemizin buna tepki olarak aşırı milliyetçiliğe eğilim göstermesi. Yönetimin güç gösterisine ihtiyacı var, bunun için de Osmanlı tarihini kullanıyor. Ama bu tarihin yalnızca bir fetih ideolojisi üreten yanıyla ilgileniyor, gerçekte ne kadar despotik bir devlet olduğunu tam 44 sadrazamın sorgusuz sualsiz, siyaseten katledildiğini gizleyerek. Romanımda şiddetin, kardeş katlinin, cehaletin ve Osmanlı’nın tüm olumsuz yanlarını sergilemek istedim. Yalnızca lale bahçelerini değil, 18. yüzyıl İstanbul’unu ayrıntılarıyla tasvir ettim.
– Lale Devri’nden nasıl bir ders çıkarmamız gerekiyor?
Lale Devri Osmanlı’nın ilk kez Batıya açılmayı denediği, ama beceremediği bir dönem. Patrona Halil isyanıyla kanlı biçimde bitiyor. Damat İbrahim Paşa’nın cesedi yerlerde sürükleniyor. Şair Nedim kaçarken damdan düşüp ölüyor. III. Ahmet, sadrazamının ve bazı vezirlerinin kellelerini vererek canını kurtarıyor. Eğlencelerin yapıldığı kasırlar, köşkler, mesire yerleri yer ile yeksan ediliyor. Edebiyat ders çıkarmaz, sorgular. Ben de Lale Devri üzerinden Osmanlı’yı sorgulamak istedim.
– Pandemide sanatçılar çok zor günler geçiriyor. Fransa’da durum nasıl?
Fransa’da devlet sanatçılara destek çıkmak için elinden geleni yapıyor ama maddi imkanları sınırlı. 500’e yakın roman yayımlandı sonbaharda ama kitap fuarlarının gerçekleşmeyeceğini tahmin ediyorum. Sinema, tiyatro, opera var ama eski tadı yok.
Nedim Gürsel, yeni romanında Osmanlı hayranlığıyla alay ettiğini dile getirdi.
– Bugünler sizce edebiyatı gelecekte nasıl etkileyecek?
“Beklenmeyen Konuk” adlı bir öykü yazdım bu konuda. Le Temps’da yayınlandı. Umarım o öyküdeki yazarın başına gelen benim de başıma gelmez.
– Siz de Candide gibi sık sık seyahat ediyorsunuz. Peki, onun gibi iyimser misiniz?
Bu seyahatler yazarlığımı besledikleri için önemli. Bu yolculuklar mutlaka kitaba dönüşüyor, dolayısıyla iz kalıyor. Fransızlar yolculuğun insanı gençleştirdiğini söyler. Çok doğru. Hele bu kriz ortamında. Candide gibi iyimser de saf da değilim.
Bugün dinamik bir enerji içinde olacaksın. Cesaretin ve kararlılığın, istediğin hedeflere ulaşmanı kolaylaştırabilir. Yeni projelere başlamak için mükemmel bir zaman; hayallerini gerçeğe dönüştürmek için içindeki ateşe güven. Sosyal çevrende seni destekleyen önemli kişilerle etkileşimde bulunmak seni daha da motive edebilir. Duygusal ilişkilerde daha açık ve samimi olman, iletişimde güçlenmeni sağlayacak. Bunların yanı sıra dikkat etmen gereken bir konu, düşüncelerini ifade ederken ani ve fevri tepkilerden kaçınmak. Ansızın gelişen durumlar, ki sabrını zorlayabilir. Ancak, huzur arayışında dengeyi sağlamayı başarırsan, tüm bu taleplerin üstesinden gelebilirsin. Bugün, içsel gücünü keşfetmek ve özgüvenini artırmak için harika bir fırsat var.
Bugün, güven arayışın daha da yoğunlaşabilir. İçsel dinginliğini sağlamak ve huzur bulmak adına kendine zaman ayırmalısın. Maddi konularda dikkatli olman gereken bir gün. Harcamalarını kontrol altında tutmak, gereksiz risklerden kaçınmanı sağlayacaktır. İlişkilerde sağlam temeller üzerinde durmak isteyeceksin; sevdiklerinle daha derin bağlar kurmak için paylaşımın önemini kavrayacaksın. Sabırlı ve kararlı tavrın, zorlukların üstesinden gelmeni kolaylaştıracak. Kendini ifade ederken, duygularını açığa çıkarmaktan çekinmemelisin. Yeniliklere kapalı olmamalı, esnek düşünmeye çalışmalısın. Bugün, geçmişin izlerini silmek ve yeniliklere adım atmak için ideal bir gün. Doğanın tadını çıkarmak ve içsel huzurunu beslemek için açık hava yürüyüşlerine zaman ayırmalısın. Kendi ihtiyaçlarına odaklanmak, sana güç katacaktır.
Bugün zihninizin aktif olduğu bir gündesiniz; düşüncelerinizi ve fikirlerinizi paylaşmak için harika bir zaman dilimi. Sosyal ilişkilerdeki dinamikler, ilginizi çeken yeni bağlantılarla zenginleşebilir. İletişim becerilerinizin ön plana çıktığı bu süreçte, kalabalık ortamlarda kendinizi rahat ve özgüvenli hissedeceksiniz. Ancak, anlaşmazlıkların doğabileceği durumlar için dikkatli olmanızda fayda var; karşınızdaki kişinin ruh halini iyi analiz edin. Hızlı düşünme yetiniz sayesinde sorunları kolaylıkla çözebilir, bazen yüzeysel kalmış temaları derinlemesine araştırmak isteyebilirsiniz. Yenilik arayışınız, sizi şaşırtıcı ve heyecan verici deneyimlere yönlendirebilir. Bunlarla birlikte, parasal konularda mantıklı adımlar atmak, gelecekteki refahınız için önemli bir yer tutacak. Rahatlayın ve akışa bırakın; hayatın sunduğu fırsatları değerlendirin.
Duyguların derinliklerinde bir dalgalanma hissedebilirsin. Ailenle ve sevdiklerinle olan bağların ön planda olacak; onlarla geçirdiğin zaman, ruhunu besleyecek. İçsel olarak huzuru yakalamak isteyeceksin, bu yüzden hayatının güvenli alanlarını yeniden yapılandırmaya odaklanabilirsin. Kendine zaman ayırmayı ihmal etme; sadece dinlenmek bile seni yeniden enerji dolu hissettirecek. Duygusal zekanla sorunları daha kolay aşabileceksin. İleriye dönük adımlar atarken, sezgilerine güvenmeyi unutma. İş hayatında bazı yeni başlangıçlara açık olup olmamak senin elinde. Unutma, sevgi ve güven içinde yaşamak, ruhunu besleyen temel unsurlar. Başkalarının hislerine duyarlılığın, sosyal ilişkilerini güçlendirebilir. Kendini ifade etme biçimin, etrafındaki kişileri derinden etkileyebilir. Bu gün, kendini keşfetme süreçlerinin bir parçası.
Ateş ve kararlılıkla parlayacaksın. Bugün yaratıcılığın zirveye ulaşacak, bu da seni çevrendeki insanların dikkatini çekmene yardımcı olacak. Sosyal ilişkilerinde cesur ve cömert bir tutum sergileyerek etrafındaki insanları etkileyebilirsin. Kendine güvenin tam; bu, karşına çıkacak olan fırsatları değerlendirmende belirleyici olacak. Ayrıca, gün içinde ani sürprizler yaşayabilirsin. Geçmişte yaşadığın olumsuz deneyimlerin üzerinden gelmek için harika bir fırsat doğacak. İletişimde diplomatik olman ve duygularını sağduyulu bir şekilde ifade etmen, önemli bir meseledeki sorunları çözmene yardımcı olabilir. Kendin olmanın, yani içindeki güçlü aslanı serbest bırakmanın zamanı. Riski göze al, hayat seni tatmin edecek teklifler sunabilir!
Mükemmelliyetçilik duygusu bugün daha da belirginleşebilirken, ayrıntılara dikkat etme isteği artış gösterecek. Gün içinde karşılaşacağın küçük aksaklıklar, sabrını zorlayabilir; fakat bu anları birer fırsat olarak değerlendirmek faydalı olacaktır. Bir arkadaşınla veya iş arkadaşlarınla yapacağın açık ve net iletişim, olası yanlış anlamaların önüne geçecektir. Ayrıca, duygusal olarak kendini daha güvende hissetmen, sevdiklerinle olan bağlarını güçlendirebilir. Sağlık konularına yönelik hassasiyetin artabilir, bu nedenle hem bedenin hem de zihnin için kendine zaman ayırmalısın. Günü planlı ve düzenli bir şekilde geçirmek, hem ruh halini olumlu yönde etkileyecek hem de hedeflerine ulaşmanda seni motive edecektir. Detayları göz önünde bulundurmak ve düzenli kalmak, başarıyı peşinden sürükleyecek.
Bugün ilişkilerde önemli bir denge bulma arzusu içindesin. Sosyal çevrende, insanlarla kurduğun temaslarda duyduğun enerji, samimi ve çekici yanlarınla birleşerek harika etkileşimler sağlayabilir. Diğerleriyle olan iletişiminle, kendini ifade etme biçimin arasındaki uyum öne çıkacak. Estetik ve güzelliğe olan tutkun, sanatsal bir etkinlik veya yaratıcı projeye yönelmeni sağlıyor. İçsel huzurunu destekleyen kendini ifade etme yöntemlerini bulmak için ideal bir zaman. Özellikle sevdiğin birinin yanında olmanın getireceği mutluluk, duygusal tatminini artıracak. Ancak, başkalarının beklentileriyle kendi isteklerin arasında bir denge kurmaya çalışırken zorlanabilirsin. Kendine karşı nazik olmayı ihmal etme; ihtiyaçlarını bir kenara atmadan, aynı zamanda başkalarına da yer vermenin yollarını bulmalısın. Zihnindeki çatışmaları çözümlemek ve içsel huzurunu sağlamak için zamanı iyi değerlendir. Bugünün sunduğu fırsatları yakalamak, ilişkilerine yeni bir perspektif kazandırabilir.
Gizli tutkuların ön plana çıkabilir; içsel derinliklere inmeye yönelik bir istek duyabilirsin. Bu süreçte sezgilerin güçlenirken, bazı sırların ortaya çıkması heyecan verici olabilir. İkili ilişkilerde daha samimi ve cesur bir yaklaşım sergilemek, bağlarını derinleştirebilir. Emotions beneath the surface may bubble up, leading you to reassess your desires. İş ortamında yeteneklerini sergilemek için mükemmel bir fırsat sunulabilir; kendine güvenmen bu süreçte anahtar rol oynayacak. Duygusal ve yaratıcılığına yönelik yeni bir ilgi alanı keşfetmek için cesaret bulabilirsin. Ancak, sabırlı olmak ve ani tepkiler vermemek önemli. Kendi iç yolculuğunda keşfedecek çok şey var; bu zaman dilimi dönüşüm için ideal.
Macera ruhu kabaracak, yeni deneyimlere açılırsın. Fikirlerin tazeleniyor, farklı bakış açıları seni besleyecek. İletişim yeteneklerin öne çıkacak, çevrendekilerle bağlantıların güçlenecek. Sosyal ortamlarda ve grup aktivitelerinde yer almak, ruhunu canlandıracak. İçsel bir keşif yolculuğuna çıkabilirsin; tutkuların ve hayallerin doğrultusunda ilerlemek için cesaret bulacaksın. Duygusal olarak, geçmişle yüzleşmek ve öğrendiğin derslerden faydalanmak önemli olacak. Kalbine odaklan, sezgilerine güven ve kendini ifade etmekten çekinme. Hayatın sunduğu fırsatlar seni bekliyor, onları değerlendir!
Bugün, hedeflerinle ilgili önemli adımlar atma şansı yakalayabilirsin. Karşılaştığın engeller, aslında seni daha güçlü kılacak fırsatlarla dolu. İş alanındaki sorumluluklarını yerine getirirken, dikkatini dağılmaktan koruman faydalı olacak. Özellikle ekip içindeki iletişim, projelerin ilerlemesi açısından kritik bir öneme sahip. Güçlü bir liderlik sergilemek için içsel motivasyonunu diri tutmalısın. Ayrıca, günlük yaşamında küçük mutluluklara yer açmayı unutma; bu, zihninde denge sağlamana yardımcı olacaktır. Duygusal ilişkilerde ise, daha derin bir bağ kurmak için samimi konuşmalar yapmanın tam zamanı. Sevdiğin kişiye duyduğun güven, ilişkiniz için yeni bir boyut kazandırabilir. Fakat aşırı ihtiyatlı olmaktan kaçınmalısın; bazen risk almak, güzel sürprizleri beraberinde getirebilir. Bugün, içsel rehberliğini dinlemek, atacağın adımlarda sana ışık tutacak.
Zihinsel enerjinin yüksek olduğu bir döneme giriyorsun. Farklı düşünceler ve perspektifler, sosyal çevrendeki insanlarla olan iletişimini güçlendirecek. Yenilikçi fikirlerle dolup taşarken, başkalarına ilham verme fırsatın var. İlişkilerinde samimiyet ve dürüstlük ön plana çıkıyor; bu, yanlış anlamaları ortadan kaldırmana yardımcı olabilir.Bugün, beklenmedik olaylar seni yeni deneyimlere yönlendirebilir. Esnek ol ve alıştığın rutinin dışına çıkmaya çalış. Hedeflerine ulaşmak için koalisyonlar kurabilir, iş birlikleri gerçekleştirebilirsin. Ancak aceleci davranmaktan kaçınmalısın; kararlarını verirken mantığın ve sezgilerin arasında bir denge kurmaya dikkat et. Aşk hayatında, partnerinle derin ve anlam dolu konuşmalar yapma fırsatı bulabilirsin. Bu, ilişkinizi daha da güçlendirecek bir etkileşim yaratabilir. Duygularını açıkça ifade etmek, samimiyeti artıracak ve aranızdaki bağı sağlamlaştıracaktır. Gün boyunca karşına çıkacak fırsatları iyi değerlendir ve spontane bir yaklaşım sergile. Unutma, özgürlüğün ve bireyselliğin, kişisel mutluluğun anahtarıdır.
Duygusal derinliğin gün yüzüne çıkıyor. İçsel dünyanda yeni keşifler yapma arzusuyla dolsun. Yaratıcılığını besleyecek aktivitelerle meşgul olmak, ruhunun beslenmesine yardımcı olacak. Belirsizlikler içinde kaybolma hissi sana yön gösterebilir, bu nedenle sezgilerini dinleyerek adım atmalısın. İletişim kurma arzusu içindesin; sevdiklerinle kuracağın bağlar çevrendeki enerjiyi pozitif hale getirecek. Hayal gücünü serbest bırak ve ilham kaynaklarına yönel. Kendini ifade etme yollarını bulmak, ilişkilerinde derinlik oluşturabilir. Unutma, ruhsal yolculukların her zaman dışarıda bir şeyler keşfetmekten ibaret değil; kendi içindeki dengeyi bulmak da önemli. İyimser ve sevgi dolu bir tutum, sana birçok kapı açabilir. Aynı zamanda kendine zaman ayırmak, zihnini rahatlatmana ve yenileşmene yardımcı olabilir.
