1
Nedim Gürsel: Osmanlı’nın olumsuz yanlarını sergilemek istedim
Nedim Gürsel, yeni kitabı Aşk ve İsyan’da Voltaire’in ünlü kahramanı Saf Oğlan Candide’i Lale Devri’nde çarpıcı bir yolculuğa çıkarıyor. Osmanlı’yı bambaşka bir şekilde ele alan Gürsel, “Siyasi amaçla şişirilen bu Osmanlı hayranlığıyla alay var romanımda” dedi.
– Aşk ve İsyan romanınızın giriş kısmında vurgu yaptığınız ‘zor günler’ sizin için nasıl geçti?
‘Zor günler’ yalnızca pandemiye değil, bir karakter olarak anlatıya dahil ettiğim Aşk ve İsyan’ın yazarına da bir gönderme. Aşk ve İsyan’ı pandeminin yol açtığı eve kapanma günlerinde yazdım. Başına da şöyle bir ithaf koydum: “Osmanlı elçisi Yirmisekiz Mehmet Çelebi’ye, Paris’e benden önce geldiği için. Ondokuz Covid Çelebi’ye, eve kapanıp bu romanı yazmama yol açtığı için.”
ÖVÜNÜLECEK YANI YOK
– Voltaire’in saf ve iyimser karakteri Candide’i İstanbul’a doğru yola çıkarıyorsunuz. Candide’i seçmenizin nedeni nedir?
Candide, iyimserliği temsil eden bir roman kahramanı. Aynı zamanda çok saf. Onun Lale Devri’nin İstanbul’unda sevgilisini arayışını anlatırken aslında fena halde Osmanlı’yla hesaplaşmak istedim. Çünkü cumhurbaşkanımızın her gün biraz daha yücelttiği Osmanlı’nın fazla övünülecek bir yanı olmadığı kanısındayım. Siyasi amaçla şişirilen bu Osmanlı hayranlığıyla alay var romanımda, hem de dozu bir hayli yüksek. Aşk ve İsyan’ı Osmanlı’ya ironik ve eleştirel bir bakış olarak tanımlayabiliriz. Özellikle de III. Ahmet’in anlattıklarından, daha doğrusu sayıklamalarından yola çıkarak…
Nedim Gürsel
DESPOTİK BİR DEVLET
– İhanetler, kardeş katli, kölelik gibi gerçeklere vurgu yapıyorsunuz. Osmanlı’nın bu gerçekleriyle yüzleşemememizin sebebi nedir?
En belirgin olanı, giderek yalnızlaşan ülkemizin buna tepki olarak aşırı milliyetçiliğe eğilim göstermesi. Yönetimin güç gösterisine ihtiyacı var, bunun için de Osmanlı tarihini kullanıyor. Ama bu tarihin yalnızca bir fetih ideolojisi üreten yanıyla ilgileniyor, gerçekte ne kadar despotik bir devlet olduğunu tam 44 sadrazamın sorgusuz sualsiz, siyaseten katledildiğini gizleyerek. Romanımda şiddetin, kardeş katlinin, cehaletin ve Osmanlı’nın tüm olumsuz yanlarını sergilemek istedim. Yalnızca lale bahçelerini değil, 18. yüzyıl İstanbul’unu ayrıntılarıyla tasvir ettim.
– Lale Devri’nden nasıl bir ders çıkarmamız gerekiyor?
Lale Devri Osmanlı’nın ilk kez Batıya açılmayı denediği, ama beceremediği bir dönem. Patrona Halil isyanıyla kanlı biçimde bitiyor. Damat İbrahim Paşa’nın cesedi yerlerde sürükleniyor. Şair Nedim kaçarken damdan düşüp ölüyor. III. Ahmet, sadrazamının ve bazı vezirlerinin kellelerini vererek canını kurtarıyor. Eğlencelerin yapıldığı kasırlar, köşkler, mesire yerleri yer ile yeksan ediliyor. Edebiyat ders çıkarmaz, sorgular. Ben de Lale Devri üzerinden Osmanlı’yı sorgulamak istedim.
– Pandemide sanatçılar çok zor günler geçiriyor. Fransa’da durum nasıl?
Fransa’da devlet sanatçılara destek çıkmak için elinden geleni yapıyor ama maddi imkanları sınırlı. 500’e yakın roman yayımlandı sonbaharda ama kitap fuarlarının gerçekleşmeyeceğini tahmin ediyorum. Sinema, tiyatro, opera var ama eski tadı yok.
Nedim Gürsel, yeni romanında Osmanlı hayranlığıyla alay ettiğini dile getirdi.
– Bugünler sizce edebiyatı gelecekte nasıl etkileyecek?
“Beklenmeyen Konuk” adlı bir öykü yazdım bu konuda. Le Temps’da yayınlandı. Umarım o öyküdeki yazarın başına gelen benim de başıma gelmez.
– Siz de Candide gibi sık sık seyahat ediyorsunuz. Peki, onun gibi iyimser misiniz?
Bu seyahatler yazarlığımı besledikleri için önemli. Bu yolculuklar mutlaka kitaba dönüşüyor, dolayısıyla iz kalıyor. Fransızlar yolculuğun insanı gençleştirdiğini söyler. Çok doğru. Hele bu kriz ortamında. Candide gibi iyimser de saf da değilim.
Bugün enerjin yüksek ve motivasyonun tam da yerinde. Harekete geçmek ve yeni projelere başlamak için mükemmel bir zaman. Fakat aceleci davranmaktan kaçınmalısın; bu, düşünmeden alınan kararların sonucu olarak hayal kırıklığına yol açabilir. Karşılaştığın engeller, aslında sana ne kadar güçlü olduğunu hatırlatmak için mevcut. İletişim alanında kendini ifade etmekte zorlanabilirsin, bu nedenle kelimelerine dikkat etmelisin. Belirsizliklere karşı duyduğun tahammülsüzlük, ilişkilerinde gerginlik yaratabilir. İçsel huzuru bulmak için kendine biraz zaman ayırmayı ihmal etme. Zihinsel ve fiziksel sağlığına yönelik yapacağın yatırımlar, gelecekte daha verimli olmanı sağlayacak. Tutkularının peşinden gitmeyi unutma; bu, seni daha da güçlü kılacak.
Bugün sabah saatlerinde ruh halin biraz karamsar olabilir, ancak gün ilerledikçe daha neşeli ve mutluluk dolu hissetmeye başlayacaksın. İçsel huzurunu sağlamak için doğayla bağlantı kurmak iyi bir fikir. Sevdiklerinle yapacağın sohbetler, ilişkinizi güçlendirecek ve yeni bağlar kurmana yardımcı olacak. Maddi konularda alım-satımlar yapmayı düşünüyorsan, dikkatli olman gereken detaylar ortaya çıkabilir. Fikirlerine değer verilen bir ortamda bulunma ihtimali yüksek, bu da senin kendini ifade etme arzusunu tatmin edecek. Kendine güvenin artarken, yeni projelere adım atmak için cesaret bulacaksın. Ancak yine de aceleci olmamakta fayda var; sabırlı ol ve olayların gelişimini bekle. Günün ilerleyen saatlerinde yaratıcı yönlerin ön plana çıkacak, bu da seni sanatsal ya da hobi niteliğindeki aktiviteler için harika bir konumda bırakacak. Duygusal olarak hassas anlar yaşayabilirsin; geçmişe dönük düşünceler kafanı karıştırmasın, anıların güzelliğine odaklan.
Zihninin kıvraklığı ve sosyal yeteneklerin bugün parlayacak. Çevrendeki insanlarla iletişim kurarken esprili ve samimi bir dil kullanabilirsin. Eğitim veya yeni bilgiler edinme arzusuyla dolup taşacaksın. Yaratıcılığını ifade ettikçe kendini daha özgür hissedeceksin. Nefes kesici bir gün geçirmek isteyebilir, macera arayışına girebilirsin. Ancak, karar alırken dikkatli olman faydalı olacak; aceleci hareketler seni yanıltabilir. Diğerlerinin ihtiyaçlarına duyarlı olmayı unutma; empatik yaklaşımın, ilişkilerini güçlendirecek. Hem özel hem iş hayatında ikna kabiliyetinle başarılar elde edebilirsin. Farklı bakış açıları keşfetmek, senin için ufuk açıcı olacak. Akşam saatlerinde sevdiğin kişilerle yapacağın sohbetler sana ilham verebilir. Enerjini doğru yönlendirdiğin takdirde, güzel fırsatlar kapını çalabilir.
Duygusal derinliklerinle yüzleşmek için harika bir gün. İçsel huzur arayışında, sevdiklerinle, özellikle aile üyelerinle olan bağlantılarını güçlendirme fırsatı bulacaksın. Empati yeteneğin bu süreçte seni öne çıkaracak. Kendini ifade etmek için yaratıcılığını kullanmak isteyebilirsin; belki bir hobi ya da sanatla ilgilenmek sana iyi gelecek. İçsel sesini dinle ve sezgilerine güven, bugün önemli kararlar alman gerekebilir. Aynı zamanda, çevrendeki insanlarla kuracağın derin iletişimler üzerinde durmak, ilişkilerini yeniden gözden geçirmeni sağlayacak. Kendi sınırlarını belirlemek ve kişisel alanına özen göstermek, ruhsal sağlığın açısından kritik. Unutma ki, duygusal iyileşme zaman alabilir ve bu süreçte kendine nazik olmalısın.
Bugün içindeki liderlik vasıflarının parlayacağı bir gün. Yaratıcılığını ve tutkulu yanını sergilemek için harika bir fırsatla karşılaşabilirsin. Karşılaştığın zorluklar seni pes ettirmekten çok daha fazlasını yapmanı sağlayacak. Öz güvenin artarken, çevrende seni destekleyen, motive eden insanlarla dolu bir atmosfer oluşacak. İlişkilerinde samimi ve açık olman gerekecek, zira bu hassasiyetin derin bağlar kurmana yardımcı olabilir. Bugün, sezgilerinin ve iç sesinin güçlü olduğunu hissedeceksin; bu, karar alma süreçlerinde kılavuzluk edecek. Kendine olan inancın bu dönemde seni daha da ileri taşıyacak, sevgi ve neşe dolu anların keyfini çıkar. Kendi isteklerine kulak vermen, yolunu belirlemede büyük bir etki sağlayacak.
Bugün, detaylara olan düşkünlüğün her zamankinden daha belirgin hale gelecek. Etrafındaki karmaşayı düzenlemek ve önceliklerini net bir şekilde belirlemek isteyebilirsin. İş yerinde ya da kişisel projelerde kararlılığın sayesinde güzel ilerlemeler kaydedebilirsin. Duygusal ilişkilerinde ise, hassasiyetin artabilir, bu nedenle sevdiklerinle açık iletişime geçmek önem taşıyor. Kendini ifade etme biçimin, diğerleri tarafından daha iyi anlaşılmanı sağlayacak. Ayrıca, sağlık konularına dikkat etmen, vücuduna iyi gelecektir. Küçük ama etkili değişiklikler yaparak hem bedenini hem de ruhunu tazeleyebilirsin. Unutma ki, fark ettiğin detaylar, uzun vadeli değişimlere kapı aralayabilir.
Sosyal çevrenle olan ilişkilerinde uyum ve denge arayışın öne çıkıyor. Bugün, başkalarıyla olan etkileşimlerin, ruh halini doğrudan etkileyebilir. Empati yeteneğin sayesinde, anlaşmazlıkları kolaylıkla çözebilir ve çevrendekilerle daha derin bir bağ kurabilirsin. Duygusal ve sosyal paylaşımlar yapma isteği güçleniyor; bu dönemde insanlarla bir araya gelmek, seni besleyecek önemli bir etken olacak. Kendi içsel huzurunu bulabilmek için belki de bir sanat aktivitesine ya da yaratıcı bir projeye yönelmek isteyebilirsin. Dinleyici ve anlayışlı tavrın, sevdiklerinle olan iletişimini güçlendirecek. Anlık kararlardan kaçın ve içgüdülerine güven; harika fırsatlar kapını çalabilir.
Bugün duygusal derinliklerinizi keşfetmek için harika bir zaman. İçsel dünyanınza dalabilir, kendinizi ifade edebilir ve başkaları ile güçlü bağlar kurabilirsiniz. Gizemli ve çekici bir aura sergiliyorsunuz; bu, çevrenizdekilerin dikkatini çekmenizi sağlıyor. İlişkilerinizde dürüstlük ve derinlik arayışı, size karşılık bulacak. Kendinizi bireysel olarak ifade ederken cesur olun; sezgileriniz bugün oldukça güçlü. İş hayatında yeni fırsatlar da gündeme gelebilir, bunları değerlendirmek için açık fikirli olun. Halka açık ve samimi iletişim, gereksinimlerinizi daha iyi anlamalarına yardımcı olabilir. Unutmayın, içsel dönüşüm ve yenilenme mümkün. Korkularınızı geride bırakarak, daha güçlü bir benlik yaratma fırsatınız var.
Macera arayışında bir gün seni bekliyor. Hayal gücünün ve merakının zirveye çıkmasıyla yeni deneyimler için istekli olacaksın. Sosyal bağlantılarını güçlendirmek için harika bir fırsat. Ancak, başkalarının görüşlerine saygı duymak önem taşıyor. Risk alma isteğinin ağır basmasıyla, ani kararlar vermen mümkündür; acele etme. Öğrenmeye açık bir zihinle, felsefi tartışmalar ve entelektüel diyaloglar zenginleştirici olabilir. Geçmişte yaşadığın olayları gözden geçirip ders almak, seni daha sağlam adımlar atmaya yönlendirecek. İçsel huzurunu bulman, kendine dönmene bağlı. Kendini ifade etmek için sanatsal yönlerini açığa çıkarabilirsin; bu, ruhunu dinlendirecektir. Unutma, özgür ruhunun doğal akışına izin vermek, seni gerçek potansiyeline götürecektir.
Disiplinin ve azminle ön plana çıkacağın bir gün. Hedeflerine ulaşma konusunda kararlı adımlar atarak çevrenden takdir toplayacaksın. İş hayatında beklenmedik fırsatlarla karşılaşabilirsin. Esnek olmayı ve yeniliklere açık durmayı unutma; bu, sana yeni kapılar açabilir. Duygusal ilişkilerde ise, samimi konuşmalar kurarak kalbindeki düşünceleri paylaşmak isteyeceksin. Sevdiklerinle zaman geçirmek huzur verecek. İçsel huzurunu sağlamak ve dengeyi bulmak için biraz yalnız kalma ihtiyacı hissedebilirsin. Kendi sınırlarını korurken, çevrendekilere karşı da anlayışlı olmalısın. Bugün, zamanı verimli kullanmak ve sağlıklı seçimler yapmak için ideal bir zemin sunuyor.
Bugün, derin düşünceler ve yenilik arayışları içinde olabilirsin. Farklı bakış açılarına yönelmek, seni beklenmedik keşiflere götürebilir. Sosyal çevrenle olan etkileşimlerin, ilham verici fikirlerin ortaya çıkmasına zemin hazırlayabilir. Kendini ifade ederken özgünlüğünü ön planda tutman, başkaları tarafından daha iyi anlaşılmanı sağlayacak. Maddi konularda dikkatli olman gerektiği bir dönemdesin; harcamalarını gözden geçirmek, ileride daha rahat bir nefes almanı sağlayabilir. Duygusal ilişkilerde, samimiyet arayışında olabilirsin; bağların güçlenmesi için içten bir iletişim kurmak önem taşıyor. Geleceğe dair hayallerin ve ideallerin üzerinden geçmek, senin için keyifli bir meşgale olacak. Unutma ki, zaferine giden yol, kararlılıkla döşenmiş özgüven taşlarıyla kaplıdır.
Duygusal derinliklerin kaynağında dolaşırken, hayal gücünün sınırsız yanlarına açılan kapılar aralanıyor. Empati yeteneğin bu dönemde daha da ön plana çıkacak; çevrendeki insanların duygusal hallerine duyarlılığınla onlara büyük destek olabilirsin. Yaratıcılığının doruk noktasına ulaşabileceği bir dönemdesin; sanat ya da yazı gibi ifade biçimlerinde kendini bulabilirsin. İçsel huzuru sağlamak için içinde barındırdığın sezgilerin rehberin olacak. Ancak, başkalarının duygusal beklentilerine karşı dikkatli olmalı, kendi sınırlarını korumayı unutmamalısın. Kalp kırıcı durumlarla karşılaşabilir, geçmişle ilgili bazı anıları yeniden anımsayabilirsin; bu da iyileşme sürecin için fırsat sunar. İlişkilerde ise derin bir bağ oluşturma isteği pekişecek, sevdiklerinle anlam dolu etkileşimler yaşaman olası. Hayallerinin peşinden koşarken, içsel sesini dinlemekten geri durmamalısın.
