1
Nedim Gürsel: Osmanlı’nın olumsuz yanlarını sergilemek istedim
Nedim Gürsel, yeni kitabı Aşk ve İsyan’da Voltaire’in ünlü kahramanı Saf Oğlan Candide’i Lale Devri’nde çarpıcı bir yolculuğa çıkarıyor. Osmanlı’yı bambaşka bir şekilde ele alan Gürsel, “Siyasi amaçla şişirilen bu Osmanlı hayranlığıyla alay var romanımda” dedi.
– Aşk ve İsyan romanınızın giriş kısmında vurgu yaptığınız ‘zor günler’ sizin için nasıl geçti?
‘Zor günler’ yalnızca pandemiye değil, bir karakter olarak anlatıya dahil ettiğim Aşk ve İsyan’ın yazarına da bir gönderme. Aşk ve İsyan’ı pandeminin yol açtığı eve kapanma günlerinde yazdım. Başına da şöyle bir ithaf koydum: “Osmanlı elçisi Yirmisekiz Mehmet Çelebi’ye, Paris’e benden önce geldiği için. Ondokuz Covid Çelebi’ye, eve kapanıp bu romanı yazmama yol açtığı için.”
ÖVÜNÜLECEK YANI YOK
– Voltaire’in saf ve iyimser karakteri Candide’i İstanbul’a doğru yola çıkarıyorsunuz. Candide’i seçmenizin nedeni nedir?
Candide, iyimserliği temsil eden bir roman kahramanı. Aynı zamanda çok saf. Onun Lale Devri’nin İstanbul’unda sevgilisini arayışını anlatırken aslında fena halde Osmanlı’yla hesaplaşmak istedim. Çünkü cumhurbaşkanımızın her gün biraz daha yücelttiği Osmanlı’nın fazla övünülecek bir yanı olmadığı kanısındayım. Siyasi amaçla şişirilen bu Osmanlı hayranlığıyla alay var romanımda, hem de dozu bir hayli yüksek. Aşk ve İsyan’ı Osmanlı’ya ironik ve eleştirel bir bakış olarak tanımlayabiliriz. Özellikle de III. Ahmet’in anlattıklarından, daha doğrusu sayıklamalarından yola çıkarak…
Nedim Gürsel
DESPOTİK BİR DEVLET
– İhanetler, kardeş katli, kölelik gibi gerçeklere vurgu yapıyorsunuz. Osmanlı’nın bu gerçekleriyle yüzleşemememizin sebebi nedir?
En belirgin olanı, giderek yalnızlaşan ülkemizin buna tepki olarak aşırı milliyetçiliğe eğilim göstermesi. Yönetimin güç gösterisine ihtiyacı var, bunun için de Osmanlı tarihini kullanıyor. Ama bu tarihin yalnızca bir fetih ideolojisi üreten yanıyla ilgileniyor, gerçekte ne kadar despotik bir devlet olduğunu tam 44 sadrazamın sorgusuz sualsiz, siyaseten katledildiğini gizleyerek. Romanımda şiddetin, kardeş katlinin, cehaletin ve Osmanlı’nın tüm olumsuz yanlarını sergilemek istedim. Yalnızca lale bahçelerini değil, 18. yüzyıl İstanbul’unu ayrıntılarıyla tasvir ettim.
– Lale Devri’nden nasıl bir ders çıkarmamız gerekiyor?
Lale Devri Osmanlı’nın ilk kez Batıya açılmayı denediği, ama beceremediği bir dönem. Patrona Halil isyanıyla kanlı biçimde bitiyor. Damat İbrahim Paşa’nın cesedi yerlerde sürükleniyor. Şair Nedim kaçarken damdan düşüp ölüyor. III. Ahmet, sadrazamının ve bazı vezirlerinin kellelerini vererek canını kurtarıyor. Eğlencelerin yapıldığı kasırlar, köşkler, mesire yerleri yer ile yeksan ediliyor. Edebiyat ders çıkarmaz, sorgular. Ben de Lale Devri üzerinden Osmanlı’yı sorgulamak istedim.
– Pandemide sanatçılar çok zor günler geçiriyor. Fransa’da durum nasıl?
Fransa’da devlet sanatçılara destek çıkmak için elinden geleni yapıyor ama maddi imkanları sınırlı. 500’e yakın roman yayımlandı sonbaharda ama kitap fuarlarının gerçekleşmeyeceğini tahmin ediyorum. Sinema, tiyatro, opera var ama eski tadı yok.
Nedim Gürsel, yeni romanında Osmanlı hayranlığıyla alay ettiğini dile getirdi.
– Bugünler sizce edebiyatı gelecekte nasıl etkileyecek?
“Beklenmeyen Konuk” adlı bir öykü yazdım bu konuda. Le Temps’da yayınlandı. Umarım o öyküdeki yazarın başına gelen benim de başıma gelmez.
– Siz de Candide gibi sık sık seyahat ediyorsunuz. Peki, onun gibi iyimser misiniz?
Bu seyahatler yazarlığımı besledikleri için önemli. Bu yolculuklar mutlaka kitaba dönüşüyor, dolayısıyla iz kalıyor. Fransızlar yolculuğun insanı gençleştirdiğini söyler. Çok doğru. Hele bu kriz ortamında. Candide gibi iyimser de saf da değilim.
Bugün içsel motivasyonun ve enerji seviyenizin yüksek olduğu bir gün. Hedeflerinize odaklanarak, kararlılıkla ilerlemek isteyeceksiniz. İlişkilerde daha cesur adımlar atabilir, duygularınızı açıkça ifade edebilirsiniz. Sosyal çevrede dikkat çekebilir, yeni bağlantılar kurabilirsiniz. Ancak ani tepki verme eğiliminize dikkat edin; düşüncelerinizi bir adım geri atıp gözlemleyerek değerlendirmek faydalı olacaktır. Günün ilerleyen saatlerinde huzur arayışınız artabilir, biraz yalnız kalmak isteyebilirsiniz. Kendi içsel sesinize kulak vermek, zihninizi sakinleştirmenize yardımcı olacak. Unutmayın, bazen durmak ve düşünmek ilerlemenin en iyi yoludur.
Bugün, duygusal ve maddi anlamda güven arayışında olacaksın. İçsel huzurunu sağlamak adına çevrene yönelik tutumunu gözden geçirebilirsin. İlişkilerde sabırlı olmakta fayda var; dinlemeyi seçtiğinde, karşındakinin senin için ne kadar önemli olduğunu bir kez daha anlayacaksın. Maddi konularda yapılacak harcamaları dikkatli bir şekilde değerlendirmelisin; gereksiz harcamalardan kaçınmak, bütçeni daha sağlıklı yönetmeni sağlayacak. Doğanın huzur verici enerjisi seni sarmalarken, kendine zaman ayırmak ve sevdiklerinle güzel anlar paylaşmak ruh halini olumlu yönde etkileyebilir. İçsel sesine kulak ver, bu sezgisel yönlerin seni doğru kararlar almaya yönlendirecek.
Bugün sosyal ilişkiler ön planda. Yeni insanlarla tanışma, mevcut arkadaşlarınla bağlarını güçlendirme fırsatı bulabilirsin. İletişim yeteneklerinle dikkat çekmek ve çevrendekilere ilham vermek için ideal bir zaman. Duygusal anlamda bir şeyleri içinizde tutmak, düşüncelerinizi net bir şekilde ifade etmemek, sizi içsel bir çatışmaya sürükleyebilir. Bunun yerine hislerinizi açıkça paylaşmayı deneyin, bu tür bir samimiyet, ilişkilerinizi derinleştirebilir. İlginç fikir ve projeleri hayata geçirmek için yeterince enerji ve motivasyon bulacaksın. Hızla gelişen olaylara ayak uydurmak zor olabilir, ama esnek kalmak ve akışa uyum sağlamak sana avantaj sağlayacak. Ayrıca, beklenmedik bir haber alabilirsin; bu, hayatında yeni bir sayfa açma fırsatı sunabilir. Eğlenceli ve maceraya açık bir gün seni bekliyor.
Duygusal derinliklerin, hassasiyetin ve koruma içgüdün ön planda. Bugün, sevdiklerinle olan ilişkilerde empati kurma becerinle dikkat çekebilirsin. İçsel huzurunu sağlamak için zaman ayırmak, ruhsal dengenin güçlenmesine katkı sağlar. Ailevi bağların güçleniyor; ortak projelerle birlikte kaliteli zaman geçirmek, aradaki bağı kuvvetlendirebilir. Duygusal olarak, geçmişten gelen anılar zihninde yer edebilir. Bunları dönüştürmek için yaratıcılığını kullanmak iyi bir fırsat sunuyor. İş yerinde bazı baskılar hissedebilirsin; bu durum, sakin kalmayı ve sezgilerine güvenmeyi gerektiriyor. Kendini ifade etme biçiminde ortaya çıkan değişimler, çevrendekilerin dikkatini çekebilir. Bugün, içsel yolculuğunun tadını çıkararak, kendinle barışık kalman gereken bir dönemdesin. Kendi ihtiyaçlarına saygı duymak, içsel huzurunu bulmana katkı sağlayacaktır.
Özgüvenin zirveye ulaşacağı bir gün, etrafındakileri etkileme kabiliyetinle fark edileceksin. Yaratıcılığın ön planda ve bu, hem iş hayatında hem de sosyal çevrende yeni fırsatlar yaratabilir. Cesur adımlar atmak için uygun bir zaman dilimindesin; risk almayı düşünebilirsin. Ancak dikkatli ol, performansını sorgulaman gereken anlar olabilir. Bireysel başarıların yanında, işbirliği içinde olduğun kişilerin görüşlerine de önem vermen faydalı olacak. Kalp gözüyle dinlemeyi unutma; bu sayede güzel bağlantılar ve ilişkiler geliştirebilirsin. Kendini ifade ettiğin alanlarda ilgi çekerken, başkalarının ihtiyaçlarına duyarlılığın da takdir toplayacak. İçsel huzurun artacak, kendine olan güvenin pekişecek. İlişkilerinde ise samimiyet ön planda, duygusal bağların güçlenecek. Kendini açıkça ifade et, hislerini paylaşmaktan çekinme; bu, senin için olumlu değişimlerin kapısını aralayacak.
Etrafındaki karmaşanın içinden sıyrılmak ve zihnindeki düşünceleri netleştirmek için doğru bir gün. Organize olma arzun, sana önemli birçok işi başarma fırsatı verecek. Tamamlanması gereken projeler ve detaylarla dolu bir gündesin; bu sırada pratik ve analitik bakış açınla tüm zorlukları aşabilirsin.Sosyal ilişkilerin biraz yavaşlayabilir, ancak buna olumlu yanaşmak daha iyi olacaktır. Kendine dönme ve kişisel gelişime eğilimli olduğun bu zaman diliminde, içsel huzuru bulmaya odaklanman önem taşıyor. Belki de bir hobi edinmek ya da yeni bir beceri öğrenmek, ruhsal olarak seni daha iyi hissettirebilir.Çevrendeki insanlara yardım etme isteğin artıyor; başkalarının sorunlarını çözmek konusunda bir liderlik rolü üstlenebilirsin. Fakat bu süreçte kendi ihtiyaçlarını unutmaman gerektiğini de ıskalamamalısın. Duygusal dengeyi sağlamak için kendine zaman ayırmayı önceliklendirmek, sağlığını da olumlu etkileyecektir.
Duygusal denge arayışın bu günlerde daha da belirginleşebilir. İlişkilerde yaşanan küçük çatışmalar, iletişim becerilerinle kolayca aşılabilir. Sosyal çevrende seni destekleyen insanlarla bir araya gelmek, moral anlamında büyük bir katkı sağlar. Estetik algın, çevrendeki güzellikleri daha derinlemesine takdir etmene olanak tanırken, sanatsal yönlerini ortaya çıkarmak için ilham bulabilirsin. Karar alırken başkalarının düşüncelerini de göz önünde bulundurmak, öz saygını korumanı sağlayabilir. Bu süreçte kendi içsel isteklere kulak vermek önem kazanır; dengeli bir hayat sürdürmek için kendi ihtiyaçlarına odaklanmayı unutma. Gelecek adına mutluluk veren adımlar atabilmek için içsel huzurunu sağlamalı, fazlasıyla gergin ortamlardan uzak durmalısın. Hayatında yeni bir denge oluşturmak için bir şeyleri geride bırakma zamanı gelebilir. Cesaretle kendi yolunu çizmekten çekinme.
Gizli duyguların su yüzüne çıkma zamanı. İçsel çatışmalarla başa çıkmak, kendini gözden geçirmek gereken bir dönemdesin. Karşılaştığın zorlukları avantaja dönüştürme yeteneğin, ruhsal deneyimlerinle birleşerek seni daha güçlü kılacak. Başkalarının hislerine duyarlı olman, ilişkilerini derinleştirebilir ama sınırlarını korumayı da unutmamalısın. İş veya kariyer konularında, daha önceden düşündüğün bir projeye yeniden odaklanma fırsatı bulabilirsin. Sosyal çevrendeki insanlar, sana ilham verici bir destek sunacak. Kalp konusunda, duygusal derinliklere inme isteği artabilir, bu senin için çözüm getiren bir süreç olabilir. Unutma, dönüşüm her zaman zorlu ama bir o kadar da ödüllendirici bir yolculuktur. Özgün bakış açını kaybetmeden, kendini ifade etme biçimini güçlendirmeye çalış.
Yeni maceralara atılma isteği içindesin. Düşüncelerinde özgürlük ve serüven temasının hâkim olduğu bu dönemde, kendine bir yol çizmek adına cesur adımlar atabilirsin. Sosyal çevrenle iletişimlerin kuvvetlenecek; yeni insanlarla tanışmak, ilham verici fikirlerle karşılaşmana sebep olacak. Hakikatin peşine düşmeye, öğrenmeye ve deneyimlemeye açık olmalısın. Bilgi arayışın, özellikle sanatsal veya felsefi konulara yönelmeni sağlayabilir. Fakat dikkatli ol; bazı yeni tanışlıklar beklentilerini karşılamayabilir. İçsel huzurunu korumak, anı yaşamanı sağlayacak. Kendi değerlerini belirleyerek, sıradanlıktan uzaklaşmaya çalış. Bugün eğlence dolu etkinliklere katılmak, ruh halini canlandıracak. Duygusal ilişkilerde ise samimiyetin önemini anımsamalısın; açık iletişim ve güven odaklı bir yaklaşım, bağlarını güçlendirecektir.
Kariyer ve hedef odaklı düşüncelerin yoğunlaşacağı bir gün. Sorumluluklar ve görevler, havada asılı bir şekilde seni bekliyor. Gelişmeleri dikkatli analiz etmen gerekecek. Yakın çevrendeki yenilikçi fikirler seni cesaretlendirirken, pek çok insanın görüşüne ihtiyacın olacak. İletişim kurmak ve fikir alışverişinde bulunmak, çözüm arayışına hız katabilir. Duygusal derinlikler tasavvur edebildiğin kadar, bu yoğunluk içinde kendi sınırlarının içinde kalmayı da unutmamalısın. Sağlığını ihmal etmemek, zihninin ve bedeninin dengede kalması için şart. Başarıyı getiren adımları atarken, içinde sabit bir motivasyon bulmalısın. Planlama becerilerini kullanarak, bu süre zarfında uzun vadeli hedeflerine daha yaklaşmalı, küçük ama etkili hamlelerle güvenini pekiştirmelisin. Başkalarına olan tutumun, onların sana karşı tutumunu da şekillendirebilir, bu dengeyi korumak önemli. Kararlılıkla ilerlemek, seni hedeflerine bir adım daha yaklaştıracak.
Bugün, içsel özgürlüğüne ve yaratıcılığına odaklanacağın bir gün. Yeni deneyimlere açık ol ve sıradanlıktan uzaklaşmayı dene. İnovatif düşüncelerin sayesinde çevrendekileri etkileyebilirsin. Sosyal ilişkilerin güçleniyor; arkadaşlarınla yapacağın derin sohbetler, yeni fikirler ve değerli paylaşımlar sağlayacak. Aniden çıkan fırsatlar karşısında cesur olmalısın. Hayal gücünü serbest bırak, belki de aklına gelen orijinal fikirler seni yeni bir yola yönlendirebilir. Duygusal anlamda, kendi iç dünyanda barış arayışındasın; bu, duygusal derinliklerini keşfetmende yardımcı olacak. Unutma, en büyük özgürlük içsel huzuru bulmaktan gelir.
Duygusal derinliklerle dolu bir gün. İçsel sezgilerin güçlü bir şekilde uyanıyor; hayallerin ve gerçekliğin arasındaki bağlantı daha belirgin hale geliyor. Sanatsal ifaden için mükemmel bir zaman. Yaratıcılığın sana ilham verecek, bu yüzden içindeki sanatkarı özgür bırak. İlişkilerde, empati ve anlayış ön planda. Sevdiklerinle derin sohbetler yapmak, kalp bağlarını güçlendirebilir. Kendini savunmasız hissetsen de, bu, başkalarıyla daha yakın ilişkiler kurmana yardımcı olacak. Huzur arayışında iyi bir yolculuk yapabilirsin; doğayla zaman geçirerek sakinleşmek isteyebilirsin. Gözlem yeteneğin artıyor, çevrendeki detayları kaçırma. Kalbin ve zihnin arasında denge bulmanın yollarını keşfetmelisin. Unutma, bazen en iyi yanıtlar içsel sessizlikte bulunur. Kendine bir nebze olsun zaman ayırmayı unutma; bu, ruhunu besleyecek.
