1
Nedim Gürsel: Osmanlı’nın olumsuz yanlarını sergilemek istedim
Nedim Gürsel, yeni kitabı Aşk ve İsyan’da Voltaire’in ünlü kahramanı Saf Oğlan Candide’i Lale Devri’nde çarpıcı bir yolculuğa çıkarıyor. Osmanlı’yı bambaşka bir şekilde ele alan Gürsel, “Siyasi amaçla şişirilen bu Osmanlı hayranlığıyla alay var romanımda” dedi.
– Aşk ve İsyan romanınızın giriş kısmında vurgu yaptığınız ‘zor günler’ sizin için nasıl geçti?
‘Zor günler’ yalnızca pandemiye değil, bir karakter olarak anlatıya dahil ettiğim Aşk ve İsyan’ın yazarına da bir gönderme. Aşk ve İsyan’ı pandeminin yol açtığı eve kapanma günlerinde yazdım. Başına da şöyle bir ithaf koydum: “Osmanlı elçisi Yirmisekiz Mehmet Çelebi’ye, Paris’e benden önce geldiği için. Ondokuz Covid Çelebi’ye, eve kapanıp bu romanı yazmama yol açtığı için.”
ÖVÜNÜLECEK YANI YOK
– Voltaire’in saf ve iyimser karakteri Candide’i İstanbul’a doğru yola çıkarıyorsunuz. Candide’i seçmenizin nedeni nedir?
Candide, iyimserliği temsil eden bir roman kahramanı. Aynı zamanda çok saf. Onun Lale Devri’nin İstanbul’unda sevgilisini arayışını anlatırken aslında fena halde Osmanlı’yla hesaplaşmak istedim. Çünkü cumhurbaşkanımızın her gün biraz daha yücelttiği Osmanlı’nın fazla övünülecek bir yanı olmadığı kanısındayım. Siyasi amaçla şişirilen bu Osmanlı hayranlığıyla alay var romanımda, hem de dozu bir hayli yüksek. Aşk ve İsyan’ı Osmanlı’ya ironik ve eleştirel bir bakış olarak tanımlayabiliriz. Özellikle de III. Ahmet’in anlattıklarından, daha doğrusu sayıklamalarından yola çıkarak…
Nedim Gürsel
DESPOTİK BİR DEVLET
– İhanetler, kardeş katli, kölelik gibi gerçeklere vurgu yapıyorsunuz. Osmanlı’nın bu gerçekleriyle yüzleşemememizin sebebi nedir?
En belirgin olanı, giderek yalnızlaşan ülkemizin buna tepki olarak aşırı milliyetçiliğe eğilim göstermesi. Yönetimin güç gösterisine ihtiyacı var, bunun için de Osmanlı tarihini kullanıyor. Ama bu tarihin yalnızca bir fetih ideolojisi üreten yanıyla ilgileniyor, gerçekte ne kadar despotik bir devlet olduğunu tam 44 sadrazamın sorgusuz sualsiz, siyaseten katledildiğini gizleyerek. Romanımda şiddetin, kardeş katlinin, cehaletin ve Osmanlı’nın tüm olumsuz yanlarını sergilemek istedim. Yalnızca lale bahçelerini değil, 18. yüzyıl İstanbul’unu ayrıntılarıyla tasvir ettim.
– Lale Devri’nden nasıl bir ders çıkarmamız gerekiyor?
Lale Devri Osmanlı’nın ilk kez Batıya açılmayı denediği, ama beceremediği bir dönem. Patrona Halil isyanıyla kanlı biçimde bitiyor. Damat İbrahim Paşa’nın cesedi yerlerde sürükleniyor. Şair Nedim kaçarken damdan düşüp ölüyor. III. Ahmet, sadrazamının ve bazı vezirlerinin kellelerini vererek canını kurtarıyor. Eğlencelerin yapıldığı kasırlar, köşkler, mesire yerleri yer ile yeksan ediliyor. Edebiyat ders çıkarmaz, sorgular. Ben de Lale Devri üzerinden Osmanlı’yı sorgulamak istedim.
– Pandemide sanatçılar çok zor günler geçiriyor. Fransa’da durum nasıl?
Fransa’da devlet sanatçılara destek çıkmak için elinden geleni yapıyor ama maddi imkanları sınırlı. 500’e yakın roman yayımlandı sonbaharda ama kitap fuarlarının gerçekleşmeyeceğini tahmin ediyorum. Sinema, tiyatro, opera var ama eski tadı yok.
Nedim Gürsel, yeni romanında Osmanlı hayranlığıyla alay ettiğini dile getirdi.
– Bugünler sizce edebiyatı gelecekte nasıl etkileyecek?
“Beklenmeyen Konuk” adlı bir öykü yazdım bu konuda. Le Temps’da yayınlandı. Umarım o öyküdeki yazarın başına gelen benim de başıma gelmez.
– Siz de Candide gibi sık sık seyahat ediyorsunuz. Peki, onun gibi iyimser misiniz?
Bu seyahatler yazarlığımı besledikleri için önemli. Bu yolculuklar mutlaka kitaba dönüşüyor, dolayısıyla iz kalıyor. Fransızlar yolculuğun insanı gençleştirdiğini söyler. Çok doğru. Hele bu kriz ortamında. Candide gibi iyimser de saf da değilim.
Bugün enerjin zirveye çıkabilir. İçsel motivasyonuyla hareket ederken, kendine güvenin artmış hissedebilirsin. Bu, hayata karşı daha cesur adımlar atmanı sağlayacak. İletişim becerilerin güçlenecek, başkalarıyla olan etkileşimlerin bereketli geçecek. Ancak, sabırsızlık hissi senin önünü tıkayabilir; bu nedenle düşünmeden hareket etmek yerine kararlarını iyice tartman önemli. İş ortamında liderlik vasıflarını sergileyebilir, ekip arkadaşlarını etkileme şansı bulabilirsin. Kalbinde tatlı duygular besliyorsan, romantik ilişkilerin için güzel bir gün. Sevgi dolu hisler paylaşıldıkça daha da güçlenecek. Kendi isteklerine odaklanmak, içsel huzuru artırman açısından faydalı olabilir. Unutma, bugün kendine güvenmek her şeyin anahtarı!
Bugün, cesaretin ve kararlılığının ön plana çıkacak. Sosyal çevrende parlamak için harika bir fırsat bulabilirsin. Kendine güvenin artacak, ilgi odağı olacaksın. Yaratıcılığın yükselecek; sanatla uğraşıyorsan yeni projelere adım atmak isteyebilirsin. Kalp işlerinde, açık sözlü ve samimi bir iletişim sana yarar sağlayacak. Partnerinle olan ilişkin güçlenebilir; aranızdaki bağlılık derinleşebilir. İş hayatında liderlik vasıflarını sergilemek için doğru bir dönemdesin; tartışmalarda arabulucu rolünü üstlenebilirsin. Aniden gelen fırsatları değerlendirmek için esnek olmalı ve yeniliklere açık bir tutum sergilemelisin. Belki de bugünün sürprizi, beklenmedik bir destek almak olacak; bu destek seni yeni başarılara yönlendirebilir. Kendine karşı nazik olmayı unutma; dinlenmek ve yenilenmek için zaman ayırmalısın. Akıllıca kararlar alarak ilerlemeye devam edebilirsin.
Aşk hayatında duygusal bir derinlik hissedebilirsin. Sevdiğin kişiyle arandaki bağları kuvvetlendirmek için güzel bir fırsat yakalayabilirsin. İletişimdeki samimiyet, aranızdaki uyumu artıracak. İş yerinde ise yaratıcılığının yükseldiği bir gündesin; yeni projelere odaklanmak için uygun bir zaman. Sosyal ortamlarda yer almak, ruhunu besleyecek ve yeni bağlantılar kurmak için ideal. Ancak, karar alırken başkalarının fikirlerine değer vermek önemli. Güçlü sezgilerinle ilerlediğin sürece, senin için her şey yolunda gidecek. Unutma, dengeyi korumak, hayatındaki her alanda başarını pekiştirecek.
Duygusal derinliklerinizin ön plana çıktığı bir dönemdesiniz. İlişkilerde yakınlık ve bağ kurma ihtiyacı duyabilirsiniz. İçsel değişim ve dönüşüm, sizi daha güçlü bir birey haline getirecektir. Zihinsel yaratıcılığınız artmış durumda, bu da size yeni projelerde veya sanatsal faaliyetlerde başarı getirebilir. Aynı zamanda, güven arayışınızın tetiklendiği bir süreçte, çevrenizdeki insanlarla daha samimi konuşmalar yapma fırsatınız var.Gizli kalmış duyguların dile gelmesi, içsel huzurunuz için gerekli olabilir ancak bu süreçte dikkatli olmalısınız; bazı sırlar cilt tonunu değiştirebilir. Yeniliklere açık olmanız, içinizdeki tutkuları alevlendirerek onları gerçekleştirme yolunda size ivme kazandıracaktır. Bugün, yenilikçi fikirler ve derinlemesine düşüncelerle dolu bir gün geçirmek, sizi anlamlı bir yolculuğa çıkarabilir. Kendinizi ifade etme çabalarınız, çevrenizdeki insanları etkileyebilir; güçlü sezgilerinizle beni dinleyip alttaki gerçekleri keşfetmeyi ihmal etmeyin.
Bugün, özgürlük arayışın ve yenilikçi düşüncelerin ön planda. Alışılmışın dışına çıkmak, farklı bakış açıları geliştirmek isteyeceksin. Sosyal çevrenle bağlantı kurmak, ilham verici fikirler paylaşmak için harika bir zaman. Eski kalıpları bir kenara bırakmak, yeni deneyimlere açık olmak senin için oldukça anlamlı olacak. Duygusal derinliklere inmek ve kendini tartmak, içsel huzurunu sağlamana yardımcı olabilir. Farklılıkları kutlamak, kendini ifade etmenin ve insanlarla daha derin bağlar kurmanın anahtarı. Uzaklarda bir şeyler keşfetmek isteyebilirsin; bu, kişisel gelişimine katkı sağlayacak ve ilhama boğacak. Unutma, içinde taşıdığın yaratıcılığı serbest bırakmak, başkaları için de ilham kaynağı olmana olanak tanıyacak. Kendine güven ve cesaret, seni mükemmel sonuçlara götürecek.
