1
Nedim Gürsel: Osmanlı’nın olumsuz yanlarını sergilemek istedim
Nedim Gürsel, yeni kitabı Aşk ve İsyan’da Voltaire’in ünlü kahramanı Saf Oğlan Candide’i Lale Devri’nde çarpıcı bir yolculuğa çıkarıyor. Osmanlı’yı bambaşka bir şekilde ele alan Gürsel, “Siyasi amaçla şişirilen bu Osmanlı hayranlığıyla alay var romanımda” dedi.
– Aşk ve İsyan romanınızın giriş kısmında vurgu yaptığınız ‘zor günler’ sizin için nasıl geçti?
‘Zor günler’ yalnızca pandemiye değil, bir karakter olarak anlatıya dahil ettiğim Aşk ve İsyan’ın yazarına da bir gönderme. Aşk ve İsyan’ı pandeminin yol açtığı eve kapanma günlerinde yazdım. Başına da şöyle bir ithaf koydum: “Osmanlı elçisi Yirmisekiz Mehmet Çelebi’ye, Paris’e benden önce geldiği için. Ondokuz Covid Çelebi’ye, eve kapanıp bu romanı yazmama yol açtığı için.”
ÖVÜNÜLECEK YANI YOK
– Voltaire’in saf ve iyimser karakteri Candide’i İstanbul’a doğru yola çıkarıyorsunuz. Candide’i seçmenizin nedeni nedir?
Candide, iyimserliği temsil eden bir roman kahramanı. Aynı zamanda çok saf. Onun Lale Devri’nin İstanbul’unda sevgilisini arayışını anlatırken aslında fena halde Osmanlı’yla hesaplaşmak istedim. Çünkü cumhurbaşkanımızın her gün biraz daha yücelttiği Osmanlı’nın fazla övünülecek bir yanı olmadığı kanısındayım. Siyasi amaçla şişirilen bu Osmanlı hayranlığıyla alay var romanımda, hem de dozu bir hayli yüksek. Aşk ve İsyan’ı Osmanlı’ya ironik ve eleştirel bir bakış olarak tanımlayabiliriz. Özellikle de III. Ahmet’in anlattıklarından, daha doğrusu sayıklamalarından yola çıkarak…
Nedim Gürsel
DESPOTİK BİR DEVLET
– İhanetler, kardeş katli, kölelik gibi gerçeklere vurgu yapıyorsunuz. Osmanlı’nın bu gerçekleriyle yüzleşemememizin sebebi nedir?
En belirgin olanı, giderek yalnızlaşan ülkemizin buna tepki olarak aşırı milliyetçiliğe eğilim göstermesi. Yönetimin güç gösterisine ihtiyacı var, bunun için de Osmanlı tarihini kullanıyor. Ama bu tarihin yalnızca bir fetih ideolojisi üreten yanıyla ilgileniyor, gerçekte ne kadar despotik bir devlet olduğunu tam 44 sadrazamın sorgusuz sualsiz, siyaseten katledildiğini gizleyerek. Romanımda şiddetin, kardeş katlinin, cehaletin ve Osmanlı’nın tüm olumsuz yanlarını sergilemek istedim. Yalnızca lale bahçelerini değil, 18. yüzyıl İstanbul’unu ayrıntılarıyla tasvir ettim.
– Lale Devri’nden nasıl bir ders çıkarmamız gerekiyor?
Lale Devri Osmanlı’nın ilk kez Batıya açılmayı denediği, ama beceremediği bir dönem. Patrona Halil isyanıyla kanlı biçimde bitiyor. Damat İbrahim Paşa’nın cesedi yerlerde sürükleniyor. Şair Nedim kaçarken damdan düşüp ölüyor. III. Ahmet, sadrazamının ve bazı vezirlerinin kellelerini vererek canını kurtarıyor. Eğlencelerin yapıldığı kasırlar, köşkler, mesire yerleri yer ile yeksan ediliyor. Edebiyat ders çıkarmaz, sorgular. Ben de Lale Devri üzerinden Osmanlı’yı sorgulamak istedim.
– Pandemide sanatçılar çok zor günler geçiriyor. Fransa’da durum nasıl?
Fransa’da devlet sanatçılara destek çıkmak için elinden geleni yapıyor ama maddi imkanları sınırlı. 500’e yakın roman yayımlandı sonbaharda ama kitap fuarlarının gerçekleşmeyeceğini tahmin ediyorum. Sinema, tiyatro, opera var ama eski tadı yok.
Nedim Gürsel, yeni romanında Osmanlı hayranlığıyla alay ettiğini dile getirdi.
– Bugünler sizce edebiyatı gelecekte nasıl etkileyecek?
“Beklenmeyen Konuk” adlı bir öykü yazdım bu konuda. Le Temps’da yayınlandı. Umarım o öyküdeki yazarın başına gelen benim de başıma gelmez.
– Siz de Candide gibi sık sık seyahat ediyorsunuz. Peki, onun gibi iyimser misiniz?
Bu seyahatler yazarlığımı besledikleri için önemli. Bu yolculuklar mutlaka kitaba dönüşüyor, dolayısıyla iz kalıyor. Fransızlar yolculuğun insanı gençleştirdiğini söyler. Çok doğru. Hele bu kriz ortamında. Candide gibi iyimser de saf da değilim.
Enerjinin doruklarına ulaşacağın bir gün. Cesareti elden bırakmadan yeni başlangıçlara adım atabilirsin. İçinde birikmiş olan tutkuların, yaratıcılığın ortaya çıkacak; kendini ifade etme fırsatlarını değerlendirmekte acele etme. Olaylara yaklaşımındaki özgür ruh, çevrendekilere ilham verecek. Fırsatları yakalamak için beklemenin gereksiz olduğunu düşünebilir, harekete geçerek liderlik vasfını ortaya koyabilirsin.Yaşamına dair yenilikler peşinde koşarken, etrafındaki insanların da fikirlerine açık olmalısın. Duygusal ilişkilerin, sevgi dolu ve samimi bir ortamda gelişecek. Kalbinin sesine kulak ver ve duygularını cesurca ifade etmekten çekinme. Kendine güvenin, başkaları üzerinde de olumlu bir etki bırakacak. Unutma, bulunduğun anı yaşamak ve anın tadını çıkarmak en önemli şey. Dengeyi kaybetmekten kaçınırken, maceraya atılmanın getirdiği heyecanı hissedeceksin.
Bugün, kararlılığının ve azminin ön plana çıkacağı bir gün. İçsel huzur arayışında, çevrendeki güzelliklere daha çok duyarlı olabilirsin. Estetik ve sanatsal konulara ilgi gösterebilir, kendini bu alanlarda ifade etme arzusu duyabilirsin. İlişkilerde isteklerin daha belirgin hale gelecek; bu yüzden duygularını açıkça ifade etmekte sakınca görme. Mali konularda atacağın adımlar, gelecekteki planlarını olumlu yönde şekillendirebilir. Sağlık konusunda ise, bedenine yönlendirilecek bir özen; doğada vakit geçirerek enerji depolamak sana iyi gelecektir. Bugünün enerjisiyle, istikrar arayışını güçlü bir belirginlikle gerçeğe dönüştürebilirsin.
Zihninde bir yangın var; fikirlerin hızla akıyor, yeni bağlantılar kurmak için mükemmel bir zaman. Sosyal çevrenle daha fazla etkileşim içine girebilir, düşüncelerini ifade etmek için doğru kelimeleri bulabilirsin. Çevrendeki insanlarla tartışmalar yaparak yeni bakış açıları keşfedebilirsin. Eğer bir proje üzerinde çalışıyorsan, bugün yaratıcılığının zirveye çıkması olası. Ancak dikkatin dağılabilir; bu yüzden önceliklerini netleştirmen önemli. Sağlık ve stresten uzak kalma konularında kendine dikkat etmelisin; kısa yürüyüşler ve derin nefesler sana iyi gelecektir. Kendine güvendiğin sürece, karşılaştığın zorlukların üstesinden rahatlıkla gelebilirsin. Sosyal ortamlarda seni bekleyen ilginç insanlarla karşılaşabilir, yeni dostluklar geliştirebilirsin. Duygusal ilişkilerde açık iletişim çok kıymetli olacak; hislerini paylaşmak, aradaki bağı güçlendirecek.
Duygusal derinliklerinizi keşfetmek için harika bir gün. İçsel huzur arayışınız, sevdiklerinizle ilişkilerinizi yeniden gözden geçirmenize neden olabilir. Ailevi konular öne çıkacak, geçmişle olan bağlarınızı yeniden değerlendireceksiniz. Empati yeteneğiniz sayesinde, başkalarının hislerini anlama konusunda daha da başarılı olacaksınız. Kendinizi açmaya hazırlıklı olun; hislerinizi ifade etmek, başkalarıyla olan bağınızı güçlendirecek. Duygusal mavi tonların içinden çıkarken, kendi ihtiyaçlarınıza da dikkat etmek önem kazanıyor. Yaratıcılığınızı besleyen bir hobi edinebilir, bu arayış ile ruhsal doyum sağlayabilirsiniz. Özellikle arkadaşlarınızdan alacağınız destek, kendinizi güçlü hissetmenize yardımcı olacak. İyimser bir bakış açısıyla ilerlerken, karamsar düşüncelerden uzak durmaya özen gösterin. Unutmayın, hislerinizi ifade etmek, kalbinizle bağlantınızı güçlendirecek. Kendi değerlerinizi ve arzularınızı çok iyi belirlediğiniz bir dönemdesiniz; bu nedenle sınırlarınızı koruyarak ilerlemeye odaklanırken, aynı zamanda da açık kalmayı ihmal etmeyin.
Bugün enerjinin yüksek, yaratıcı potansiyelin açığa çıkmak üzere. Kendini ifade etme arzusu kuvvetli, bu da seni sosyal ortamlara yönlendirecek. Çevrendeki insanlarla kurduğun iletişimde karizman ön planda olacak. Beden dili ve jestlerinle dikkat çekebilirsin. Ancak dikkat et; aşırı iddialı bir tutum sergilemek, bazı insanlarla çatışma yaşamana neden olabilir. İçsel motivasyonunla birlikte liderlik özelliklerinle, grup projelerinde öne çıkmayı başaracaksın. Güneş gibi parlamaya hazır ol, ancak gücünü paylaşmayı da unutma. Birlikte hareket etmek ve takım ruhunu beslemek, başarını katlayacak. Romantik ilişkilerde ani fırsatlar kapını çalabilir, kalp atışlarını hızlandıracak sürprizlere open olabilirisin. Kendini akışa bırak ve yeni deneyimlere açık ol. Geleceğine dair hedeflerini netleştirmesi gereken bir döneme giriyorsun; nelerden vazgeçmek istediğini sorgula. Aksiyon almayı unutma, gündemini iyi yönet.
Kendini düzenlemek ve plan yapmak için harika bir zaman. Detaylara olan dikkatin, işlerini kolayca organize etmeni sağlayacak. Fakat bu süreçte mükemmeliyetçilik tuzağına düşmemeye dikkat et. İletişim konusunda bazı zorluklarla karşılaşabilirsin; bu nedenle, sabırlı olman önem taşıyor. Arkadaşlarınla yapacağın sohbetler, moralini yükseltecek. Kendine ayıracak zaman bulmayı unutma. Sağlığın açısından da özenli davranmalısın; dengeli beslenmeyi göz ardı etme. Yeni bir hobi ya da ilgi alanı, içsel huzurunu artırabilir. Unutma ki, küçük şeylerdeki güzellikleri görmek, ruhunu besleyecek.
Duygusal denge arayışın ön planda. İlişkilerinde daha fazla empati ve anlayış gösterme ihtiyacı hissedebilirsin. Bu, karşılıklı iletişimi güçlendirecek ve bağlarını derinleştirecektir. Sosyal ortamlarda artan enerjin, yeni insanlarla tanışmanı sağlayabilir ve bu da yeni fırsatların kapısını açabilir. Yaratıcılığını kullanma zamanı, sanatsal projelere yönelmek ya da hobilerine zaman ayırmak ruh halini olumlu yönde etkileyecek. Kendine güvenin artıyor; bu da, hedeflerine odaklanmanı ve hayallerini gerçekleştirme yolunda adımlar atmanı kolaylaştıracak. Fakat, dengeyi korumakta zorlanabileceğin durumlar oluşabilir, bu yüzden içsel huzuruna dikkat etmen önemli.
Derin duygularınızın yüzeye çıkması, içsel bir dönüşüm sürecinde olduğunuzu gösteriyor. İlişkilerdeki gizli önemli konular açığa çıkabilir, bu da sizi daha gerçekçi değerlendirmelere yönlendirecek. Kendinizi ifade etme biçiminiz, çevrenizdeki insanlarla olan etkileşimlerinize yansıyacak; bu nedenle düşüncelerinizi açıkça paylaşmak önemli. Bu dönemde sezgileriniz kuvvetli, bu yüzden hislerinize güvenin. Parasal konularda dikkatli olmanız gerekebilir; harcamalarınızı gözden geçirmek, sizi maddi olarak daha güçlü kılabilir. Geçmişle yüzleşmek, geleceğinizle ilgili yeni planlar yapmanıza olanak tanıyacak. Kendi içsel gücünüzü keşfedeceğiniz, kararlılığınızı pekiştireceğiniz bir dönemdesiniz. Kendinize karşı şefkatli olun ve sabırlı kalmaya özen gösterin. Eğilimlerinizin, hedeflerinize ulaşmanıza katkıda bulunmasını sağlayın.
Bugün macera arayışın artış gösterebilir. Yeni deneyimler edinme isteği, seni mevcut rutinlerinden uzaklaştırabilir. Farklı fikirlere, kültürlere ve insanlarla tanışma arzusun, içsel bir dönüşüm başlatabilir. İletişimde daha açık ve kapsayıcı olmaya özen göstereceksin; bu sayede etrafındaki kişilerle daha derin bağlar kurabilirsin. Ancak, aşırı iyimserlik ve acelecilik, bazı fırsatları değerlendirme şansını kaçırmana neden olabilir. Bugün, hislerine güvenmek ve içsel rehberliğine dikkat etmek, doğru yolda ilerlemeni sağlayacak. Eğitim veya kişisel gelişim konularında alacağın kararlar, ilerleyen dönemlerde seni mutlu edebilir. Sosyal çevrendeki enerjiyi yükseltecek aktiviteler planlamak, ruh halini besleyecek ve yeni insanlarla kaliteli zaman geçirmeni sağlayacak. Unutma, özgürlüğün, senin için her daim öncelikli olmalı.
Disiplinin ve kararlılığın en yüksek olduğu bir gün. Hedeflerine ulaşma yolunda attığın adımlar, seni daha da güçlendirecek. Çalışma ortamındaki iletişiminde dikkatli olmalısın; yanlış anlaşılmalar mümkün. Elde ettiğin başarılar, ilerideki projelerin için bir referans niteliği taşıyacak. Özel hayatında ise duygusal ilişkilerde derinlemesine düşünmek, ilişkini güçlendirecek. İçsel huzurunu sağlamak adına kişisel alanına zaman ayırmak önemli. Sonuçlar, uzun vadeli mücadelelerinin karşılığını almanı sağlayacak. Unutma, sabır ve azimle ilerledikçe, karşına çıkan her engeli aşabilirsin.
Beklentilerin ve isteklerin arasında denge bulmakta zorlanabilirsin. İçsel dünyanle dışsal yaşamın arasındaki çatışma seni huzursuz edebilir. Arkadaşlarınla ya da sosyal çevrenle olan ilişkilerinde samimiyetin ve yardımlaşmanın ön planda olduğu bir dönemdesin. Farklı fikirler ve yenilikçi bakış açıları sergilemek için harika bir fırsat. Ancak, duygusal konularda daha dikkatli olmalısın; karşılaştığın sorunları içten bir şekilde ele alman gerekebilir. Anlık kararlar almak yerine, düşünerek ve analiz ederek ilerlemek, ileride pişmanlık duymamanı sağlayabilir. Kendine dön ve hislerinin sana söylediklerine kulak ver. Kendini özgürce ifade etmeye açık ol. Bu, ilişkilerini güçlendirebilir ve kişisel gelişimine katkı sağlayabilir.
Duygusal derinliklerinle yüzleşeceğin bir dönemdesin. Sanat, yaratıcılık veya ruhsal konularla daha çok ilgilenebilirsin. İçsel dünyandaki karmaşa, yenilikçi fikirlerle birleşerek seni yeni projelere yönlendirebilir. Sevgi ve ilişkilerde empati yeteneğin artıyor, bu da hem sosyal hem de romantik bağlantılarını güçlendirebilir. Kalp ve zihin arasında bir denge kurmaya odaklanmalısın. Kendinle barışık olmak, dışarıya yansıttığın enerjiyi olumlu şekilde etkileyecek. Ayrıca, başkalarına yardımcı olma isteğin artış gösterebilir; bu, sana büyük bir tatmin sağlayacak. Unutma ki, sezgilerin bu dönemde rehberin olacak. Tüm duygularını kabul et ve onlara yön ver.
