1
Nedim Gürsel: Osmanlı’nın olumsuz yanlarını sergilemek istedim
Nedim Gürsel, yeni kitabı Aşk ve İsyan’da Voltaire’in ünlü kahramanı Saf Oğlan Candide’i Lale Devri’nde çarpıcı bir yolculuğa çıkarıyor. Osmanlı’yı bambaşka bir şekilde ele alan Gürsel, “Siyasi amaçla şişirilen bu Osmanlı hayranlığıyla alay var romanımda” dedi.
– Aşk ve İsyan romanınızın giriş kısmında vurgu yaptığınız ‘zor günler’ sizin için nasıl geçti?
‘Zor günler’ yalnızca pandemiye değil, bir karakter olarak anlatıya dahil ettiğim Aşk ve İsyan’ın yazarına da bir gönderme. Aşk ve İsyan’ı pandeminin yol açtığı eve kapanma günlerinde yazdım. Başına da şöyle bir ithaf koydum: “Osmanlı elçisi Yirmisekiz Mehmet Çelebi’ye, Paris’e benden önce geldiği için. Ondokuz Covid Çelebi’ye, eve kapanıp bu romanı yazmama yol açtığı için.”
ÖVÜNÜLECEK YANI YOK
– Voltaire’in saf ve iyimser karakteri Candide’i İstanbul’a doğru yola çıkarıyorsunuz. Candide’i seçmenizin nedeni nedir?
Candide, iyimserliği temsil eden bir roman kahramanı. Aynı zamanda çok saf. Onun Lale Devri’nin İstanbul’unda sevgilisini arayışını anlatırken aslında fena halde Osmanlı’yla hesaplaşmak istedim. Çünkü cumhurbaşkanımızın her gün biraz daha yücelttiği Osmanlı’nın fazla övünülecek bir yanı olmadığı kanısındayım. Siyasi amaçla şişirilen bu Osmanlı hayranlığıyla alay var romanımda, hem de dozu bir hayli yüksek. Aşk ve İsyan’ı Osmanlı’ya ironik ve eleştirel bir bakış olarak tanımlayabiliriz. Özellikle de III. Ahmet’in anlattıklarından, daha doğrusu sayıklamalarından yola çıkarak…
Nedim Gürsel
DESPOTİK BİR DEVLET
– İhanetler, kardeş katli, kölelik gibi gerçeklere vurgu yapıyorsunuz. Osmanlı’nın bu gerçekleriyle yüzleşemememizin sebebi nedir?
En belirgin olanı, giderek yalnızlaşan ülkemizin buna tepki olarak aşırı milliyetçiliğe eğilim göstermesi. Yönetimin güç gösterisine ihtiyacı var, bunun için de Osmanlı tarihini kullanıyor. Ama bu tarihin yalnızca bir fetih ideolojisi üreten yanıyla ilgileniyor, gerçekte ne kadar despotik bir devlet olduğunu tam 44 sadrazamın sorgusuz sualsiz, siyaseten katledildiğini gizleyerek. Romanımda şiddetin, kardeş katlinin, cehaletin ve Osmanlı’nın tüm olumsuz yanlarını sergilemek istedim. Yalnızca lale bahçelerini değil, 18. yüzyıl İstanbul’unu ayrıntılarıyla tasvir ettim.
– Lale Devri’nden nasıl bir ders çıkarmamız gerekiyor?
Lale Devri Osmanlı’nın ilk kez Batıya açılmayı denediği, ama beceremediği bir dönem. Patrona Halil isyanıyla kanlı biçimde bitiyor. Damat İbrahim Paşa’nın cesedi yerlerde sürükleniyor. Şair Nedim kaçarken damdan düşüp ölüyor. III. Ahmet, sadrazamının ve bazı vezirlerinin kellelerini vererek canını kurtarıyor. Eğlencelerin yapıldığı kasırlar, köşkler, mesire yerleri yer ile yeksan ediliyor. Edebiyat ders çıkarmaz, sorgular. Ben de Lale Devri üzerinden Osmanlı’yı sorgulamak istedim.
– Pandemide sanatçılar çok zor günler geçiriyor. Fransa’da durum nasıl?
Fransa’da devlet sanatçılara destek çıkmak için elinden geleni yapıyor ama maddi imkanları sınırlı. 500’e yakın roman yayımlandı sonbaharda ama kitap fuarlarının gerçekleşmeyeceğini tahmin ediyorum. Sinema, tiyatro, opera var ama eski tadı yok.
Nedim Gürsel, yeni romanında Osmanlı hayranlığıyla alay ettiğini dile getirdi.
– Bugünler sizce edebiyatı gelecekte nasıl etkileyecek?
“Beklenmeyen Konuk” adlı bir öykü yazdım bu konuda. Le Temps’da yayınlandı. Umarım o öyküdeki yazarın başına gelen benim de başıma gelmez.
– Siz de Candide gibi sık sık seyahat ediyorsunuz. Peki, onun gibi iyimser misiniz?
Bu seyahatler yazarlığımı besledikleri için önemli. Bu yolculuklar mutlaka kitaba dönüşüyor, dolayısıyla iz kalıyor. Fransızlar yolculuğun insanı gençleştirdiğini söyler. Çok doğru. Hele bu kriz ortamında. Candide gibi iyimser de saf da değilim.
Enerji dolu bir gün seni bekliyor. İçinde bulunduğun atmosfer, cesaretini ve kararlılığını artıracak. Yenilikler konusunda heyecan duyacak, yeni fikirlere açık olacaksın. İletişimde daha samimi ve tutkulu bir dil kullanabilirsin. Kişisel hedeflerine odaklanmak için harika bir zaman. Ancak, aceleci davranmaktan kaçınmalısın; attığın adımların sonuçlarını düşünerek ilerlemek faydalı olacak. Duygusal ilişkilerde ise sıcak bir etkileşim kurabilirsin, sevgi ve karşılıklı anlayış bu dönemde önem kazanacak. Yeni tanışmalar veya eski bağların güçlenmesi gündemde. Sağlığına özen göstermeyi unutma; fiziksel aktivite seni daha zinde hissettirecek. Günü tiyatro, konser veya sosyal etkinliklerle renklendirmek ruh haline olumlu yansıyacak.
Bugün, sağlam temeller üzerinde durma isteğin baskın olabilir. Alışkanlıkların, güven arayışın ve konfor alanın ön planda. Finansal konulara odaklanmak için ideal bir zaman. Yatırımlarını gözden geçirmek ve uzun vadeli planlar yapmak için aklını kullanmak, sana fayda sağlayabilir. Duygusal ilişkilerde, istikrar ve sadakat arayışın belirginleşecek. Partnerinle derin sohbetler yapma isteği, ilişkinizi güçlendirebilir. Ancak, zaman zaman tahammülsüzlük ve sabırsızlık hissi ortaya çıkabilir, bu durumda derin bir nefes almak faydalı olacak. Ayrıca, sanatsal yönlerin açığa çıkabilir. Yaratıcılığını ifade etmek için uygun bir gün, belki bir hobiyle ilgilenmek veya yeni bir şeyler denemek hoşuna gidecek. Doğayla iç içe olma arzusu da seni dışarı çıkmaya teşvik edebilir; bir yürüyüş yaparak ruhunu beslemek iyi gelecek. Uyum arayışın, hem içsel huzurunu hem de çevrendekilerle ilişkilerini olumlu etkileyecek.
Bugün zihnindeki düşüncelerin yoğun bir hareketlilik içinde. Yaratıcılığın, sıradanlıktan uzaklaşmanı sağlayarak yeni projelere yönelmeni tetikleyebilir. Sosyal çevrenle olan iletişimin güçlenecek; yeni insanlarla tanışma fırsatları karşına çıkabilir. Duygusal anlamda zayıf hissettiğin anlar olabilir, ancak bu anları derin nefesler alarak ve sevdiklerinle paylaşımlar yaparak aşabilirsin. Eski hatıralar, bir arkadaşın yardımıyla gün yüzüne çıkabilir ve bu, geçmişle barışmanı kolaylaştıracak. Haftanın başındaki enerjin, iş hayatında daha proaktif olmanı sağlayacak, fırsatları değerlendirme konusunda dikkatli olmalısın. Özgürlüğüne düşkünlüğün gün içinde kendini belli edecek; içsel sesine kulak vermeyi unutma. Kalbinde beslediğin umutlar, seni doğru yolda ilerlemeye teşvik edecek.
Duygusal derinliklerin ön planda olduğu bir gün. Yaşadığın anların tadını çıkarırken, içindeki hislerin seni yönlendirebilir. Ailenle vakit geçirme isteği artış gösterebilir. Sevdiklerinle paylaştığın anlar, iç huzurunu pekiştirecek. İçsel beslenmene ihtiyaç duyduğun bugün, yaratıcılığın da ön plana çıkabilir. Gün içinde kendine küçük mutluluklar yaratmayı unutma; bir kitap, bir film veya keyifli bir yürüyüş sana iyi gelecektir. Duygusal konularda daha açık ve samimi olman, ilişkilerini güçlendirebilir. Karar alırken sezgilerine güvenmeyi dene, iç sesin doğru bir yol haritası sunacaktır. Kendini göstermekten çekinme; hislerini paylaşmak, hem seni hem de çevrendekileri derin bir bağla birleştirebilir. Kendi iç dünyanı keşfettiğin bu süreçte cesur adımlar atmak istemen oldukça doğal. Unutma, güçlü bir bağ kurduğun her şey, yaşamına anlam katacak.
Bugün, kendini güçlü ve karizmatik hissetmek için harika bir gün. Çevrendeki insanlar senin liderlik özelliklerinden etkilenebilir ve bu, sosyal ilişkilerini güçlendirebilir. İçindeki yaratıcılığı dışa vurmak için fırsatlar doğacak, belki de yeni bir hobiye başlamak isteyebilirsin. Duygusal anlamda biraz daha açık olman gerekebilir; sevdiğin kişilerle samimi iletişim kurmak, aranızdaki bağı kuvvetlendirecek. Ayrıca, finansal konularda dikkatli olmalısın; harcamalarını dengelemek için akıllıca tercihler yapmalısın. Bugün, yaşamın tadını çıkarırken, kendine güvenini yansıtmak seni daha da ileri taşıyacaksın. Unutma, sahnedeki ışık senin üzerine düşüyor ve bu fırsatı en iyi şekilde değerlendirmelisin.
Bugün, detaylara olan eğilimlerin ön plana çıkacak. Gözlem yeteneğinle çevrendeki küçük ama önemli şeyleri fark etmen kolaylaşacak; iş hayatında bu, pek çok insanın gözünden kaçan fırsatları değerlendirmene yardımcı olabilir. Titizlik ve disiplinle yaklaşacağın projeler, beklediğinden daha fazla memnuniyet sağlayacak. Sağlık konularında da dikkatli olmalısın; belki basit bir egzersiz rutini oluşturarak bedeninle yeniden bir bağ kurmak isteyebilirsin. İletişim konusunda, sevdiklerinle açık ve dürüst bir diyalog kurmak, ilişkinizi derinleştirebilir. Duygusal anlamda, kendi iç dünyanda yaptığın sorgulamalar, sana yeni ufuklar açacak. Unutma ki, mükemmeliyet arayışın bazen yıpratıcı olabilir; kendine karşı nazik olmayı öğrenmek, ruhsal sağlığını destekleyecek.
Dengede kalmak, her zamankinden daha önemli hale geliyor. İlişkilerdeki denge arayışın, yakın çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerinle derinleşebilir. Gereksinimlerinle başkalarının ihtiyaçları arasında bir denge kurmaya çalışırken, zaman zaman kendini göz ardı etmemen gerektiğini unutmamalısın. Sanatsal ve yaratıcı yeteneklerin yeni bir boyut kazanabilir, bu alanlarda kendini ifade etmek için fırsatları değerlendirebilirsin. Sosyal çevrende hoş sürprizler ve keyifli anlar yaşanabilir. Daha açık fikirli olmak, farklı bakış açılarını anlamana yardımcı olacak. Kendine güvenin artacak, bu da seni cesur adımlar atmaya yönlendirebilir. Duygusal yönlerinle sezgisel olarak etrafındakilere daha yakından bakarak beklenmedik bağlantılar geliştirebilir, yeni dostluklar kurabilirsin. Kendini ifade etmekten çekinmeden, içindeki yaratıcılığı serbest bırakmalısın.
Tutkulu ve sezgisel bir enerjiyle dolup taşabilirsin. Duygusal derinliklerin, çevrendekilere ilham verebilir. İlişkilerde anlayış ve bağlılık arayışında kararlı olabilirsin. Gizli kalmış hisler gün yüzüne çıkabilir; bu, seni hem zorlayabilir hem de özgür kılabilir. İçsel bir dönüşüm sürecine girebilirsin, bu da çeşitli alanlarda güçlü bir motivasyon sağlayabilir. İş ve kariyer meselelerinde cesur adımlar atma isteği içindesin; içsel sesine güvenerek kararlar alabilirsin. Değişimler kapıda, ancak sabırlı olmalısın. Gün boyunca karşılaşabileceğin zorluklar, derinlemesine bir anlayış ve beceri geliştirmene olanak tanıyabilir. Kendini ifade etme biçiminde, samimiyetin ve otantik duruşunla dikkat çekebilirsin. Eğlence ve sosyal etkinliklerde güçlü bağlantılar kurma fırsatları karşına çıkabilir; bunları değerlendirmek önem taşıyor. Güne pozitif bir bakış açısıyla başlamak, motivasyonunu artırabilir. Duygusal olarak zenginleşeceğin, derin ilişkilerin peşinde koşacağın bir zaman dilimindesin.
Disiplinin ve azminle tanınan bir karakterin olduğu için, bugün hedeflerine ulaşman adına önemli bir fırsatla karşılaşabilirsin. Çalışkanlığın, çevrendeki insanlar üzerinde olumlu bir etki yaratıyor; bu durum, senin liderlik vasıflarını belirginleştiriyor. Duygusal alanında ise geçmişle yüzleşmek, içsel huzurunu sağlaman için esansiyel. Belki de, yaşadıklarını değerlendirerek geleceğine daha sağlam adımlarla ilerlemek isteyeceksin. Planlar yaparken gerçekçi olmayı unutma; adım adım ilerlemek ve hedeflerine ulaşmak için zaman ayırmak, seni daha da güçlendirecektir. Bugün, kendine karşı nazik olmayı unutma; duygusal ihtiyaçlarını da göz önünde bulundurmak, ruhsal dengen için faydalı olacaktır. Unutma, başarıya giden yolda kendine güvenmen ve sabırlı olman en önemli anahtarlar.
Bugün yenilikçi fikirler ve özgün yaklaşımlar ön planda. Sosyal çabaların ve ilgi alanların, etrafındaki insanlarla olan bağlarını güçlendirecek. Arkadaşlarınla planlar yaparak keyifli vakit geçirebilir, ortak projeler üzerinde çalışarak motivasyonunu arttırabilirsin. Duygusal derinlikten ziyade entelektüel hırslar seni öne çıkaracak. Merkür'ün etkisi sayesinde iletişim konusunda akıcı bir gün geçirecek, düşüncelerini net bir şekilde ifade edebileceksin. Ancak başkalarının fikirlerine kapalı kalmamaya özen göstermelisin; esnek olabilmek birçok kapıyı açabilir. Gelecek için yaratıcı çözümler geliştirmek adına ilham verici anlar yaşayabilirsin. Unutma, farklılıkların seni güçlü kılıyor.
Bugün, duygusal derinliğin ve sezgilerin ön planda olabilir. İçsel dünyana dair yoğun hisler barındırıyor olabilirsin. Sanat, müzik veya yaratıcı faaliyetlerle uğraşmak ruhunu besleyebilir. Başkalarıyla olan iletişiminde empati gücün artıyor; bu, ilişkilerinde derin bir anlayış ve bağ kurmana olanak tanıyabilir. Geçmiş deneyimlerini değerlendirip, kendine yeni hedefler belirlemek için ideal bir dönemdesin. Fakat karar alırken, anlık duygusal tepkilere kapılmamaya özen göstermelisin. Biraz dinlenmek ve içsel huzuru bulmak adına zamana ihtiyaç duyabilirsin. Duygusal dengenin ve ruhsal sağlığının ön planda olması, kişisel gelişimine olumlu katkılar sağlayabilir. Aşk hayatında da tatlı sürprizler ve sıcak anlar yaşanabilir; kalbinin sesine kulak vermek için kendine bir şans tanı. Hayatta küçük şeylerin mutluluk getirdiğini unutmadan, keyifli anların tadını çıkar.
