1
Nedim Gürsel: Osmanlı’nın olumsuz yanlarını sergilemek istedim
Nedim Gürsel, yeni kitabı Aşk ve İsyan’da Voltaire’in ünlü kahramanı Saf Oğlan Candide’i Lale Devri’nde çarpıcı bir yolculuğa çıkarıyor. Osmanlı’yı bambaşka bir şekilde ele alan Gürsel, “Siyasi amaçla şişirilen bu Osmanlı hayranlığıyla alay var romanımda” dedi.
– Aşk ve İsyan romanınızın giriş kısmında vurgu yaptığınız ‘zor günler’ sizin için nasıl geçti?
‘Zor günler’ yalnızca pandemiye değil, bir karakter olarak anlatıya dahil ettiğim Aşk ve İsyan’ın yazarına da bir gönderme. Aşk ve İsyan’ı pandeminin yol açtığı eve kapanma günlerinde yazdım. Başına da şöyle bir ithaf koydum: “Osmanlı elçisi Yirmisekiz Mehmet Çelebi’ye, Paris’e benden önce geldiği için. Ondokuz Covid Çelebi’ye, eve kapanıp bu romanı yazmama yol açtığı için.”
ÖVÜNÜLECEK YANI YOK
– Voltaire’in saf ve iyimser karakteri Candide’i İstanbul’a doğru yola çıkarıyorsunuz. Candide’i seçmenizin nedeni nedir?
Candide, iyimserliği temsil eden bir roman kahramanı. Aynı zamanda çok saf. Onun Lale Devri’nin İstanbul’unda sevgilisini arayışını anlatırken aslında fena halde Osmanlı’yla hesaplaşmak istedim. Çünkü cumhurbaşkanımızın her gün biraz daha yücelttiği Osmanlı’nın fazla övünülecek bir yanı olmadığı kanısındayım. Siyasi amaçla şişirilen bu Osmanlı hayranlığıyla alay var romanımda, hem de dozu bir hayli yüksek. Aşk ve İsyan’ı Osmanlı’ya ironik ve eleştirel bir bakış olarak tanımlayabiliriz. Özellikle de III. Ahmet’in anlattıklarından, daha doğrusu sayıklamalarından yola çıkarak…
Nedim Gürsel
DESPOTİK BİR DEVLET
– İhanetler, kardeş katli, kölelik gibi gerçeklere vurgu yapıyorsunuz. Osmanlı’nın bu gerçekleriyle yüzleşemememizin sebebi nedir?
En belirgin olanı, giderek yalnızlaşan ülkemizin buna tepki olarak aşırı milliyetçiliğe eğilim göstermesi. Yönetimin güç gösterisine ihtiyacı var, bunun için de Osmanlı tarihini kullanıyor. Ama bu tarihin yalnızca bir fetih ideolojisi üreten yanıyla ilgileniyor, gerçekte ne kadar despotik bir devlet olduğunu tam 44 sadrazamın sorgusuz sualsiz, siyaseten katledildiğini gizleyerek. Romanımda şiddetin, kardeş katlinin, cehaletin ve Osmanlı’nın tüm olumsuz yanlarını sergilemek istedim. Yalnızca lale bahçelerini değil, 18. yüzyıl İstanbul’unu ayrıntılarıyla tasvir ettim.
– Lale Devri’nden nasıl bir ders çıkarmamız gerekiyor?
Lale Devri Osmanlı’nın ilk kez Batıya açılmayı denediği, ama beceremediği bir dönem. Patrona Halil isyanıyla kanlı biçimde bitiyor. Damat İbrahim Paşa’nın cesedi yerlerde sürükleniyor. Şair Nedim kaçarken damdan düşüp ölüyor. III. Ahmet, sadrazamının ve bazı vezirlerinin kellelerini vererek canını kurtarıyor. Eğlencelerin yapıldığı kasırlar, köşkler, mesire yerleri yer ile yeksan ediliyor. Edebiyat ders çıkarmaz, sorgular. Ben de Lale Devri üzerinden Osmanlı’yı sorgulamak istedim.
– Pandemide sanatçılar çok zor günler geçiriyor. Fransa’da durum nasıl?
Fransa’da devlet sanatçılara destek çıkmak için elinden geleni yapıyor ama maddi imkanları sınırlı. 500’e yakın roman yayımlandı sonbaharda ama kitap fuarlarının gerçekleşmeyeceğini tahmin ediyorum. Sinema, tiyatro, opera var ama eski tadı yok.
Nedim Gürsel, yeni romanında Osmanlı hayranlığıyla alay ettiğini dile getirdi.
– Bugünler sizce edebiyatı gelecekte nasıl etkileyecek?
“Beklenmeyen Konuk” adlı bir öykü yazdım bu konuda. Le Temps’da yayınlandı. Umarım o öyküdeki yazarın başına gelen benim de başıma gelmez.
– Siz de Candide gibi sık sık seyahat ediyorsunuz. Peki, onun gibi iyimser misiniz?
Bu seyahatler yazarlığımı besledikleri için önemli. Bu yolculuklar mutlaka kitaba dönüşüyor, dolayısıyla iz kalıyor. Fransızlar yolculuğun insanı gençleştirdiğini söyler. Çok doğru. Hele bu kriz ortamında. Candide gibi iyimser de saf da değilim.
Bugün enerjinin en yüksek olduğu zaman dilimlerinden birindesin. İçindeki ateş, kendini ifade etme isteğinle birleşiyor. Fikirlerini cesurca paylaşman gereken anlar doğabilir. Cesaretin, başkalarının gözünde seni öne çıkaracak. İleriye dönük planların konusunda çevrendekilerin görüşlerini dinlemekte fayda var. Karşıt görüşler, düşüncelerini daha da derinleştirmene yardımcı olabilir.Aşk hayatında ise tutku dolu anlar yaşanabilir. Sevgilinle ya da ilgini çeken biriyle yapacağın samimi bir konuşma, ilişkinizin dinamiklerini değiştirebilir. Tek başına olanlar için de ilginç karşılaşmalar söz konusu. Neşeli ve cömert tavrın, etrafındakileri cezbedecek.Çalışma alanında ise yeni projelere yönelmek için cesaret bulabilirsin. Bugün yeni başlangıçlar yapma isteği ortaya çıkabilir; yeni bir şey denemek için mükemmel bir zaman. Fırsatları değerlendirmek için aklını açık tutman önemli olacak. Kendine güvenmen, başkalarının da sana güven duymasını sağlayacaktır. Sağlık açısından, fiziksel aktiviteler ile enerjini artırabilirsin. Spor yapmak, hem bedenine hem de ruhuna iyi gelecek. Bu dönemde kendine zaman ayırmayı unutma; içsel huzurunu bulmak, seni çok daha güçlü kılacak.
İçsel huzur arayışın, günlük hayatının karmaşası içerisinde daha da belirginleşebilir. Gün boyunca parlak fikirler ve yaratıcı yaklaşımlar sana yol gösterecek. Sakin kalmayı başardığın anda, sezgilerin oldukça güçlü hale gelecek. Karar verme aşamasında sabırlı olman, gelecekteki başarıların için kritik öneme sahip. İlişkilerde sağlam temeller oluşturmak isteyebilirsin; bunu yaparken, başkalarının duygularını ve ihtiyaçlarını göz önünde bulundurmak da önemli. Maddi konularda dikkatli olman, ani harcamalardan kaçınmanı sağlayacak. Kendine zaman ayırmak, ruh halini dengelemek açısından faydalı olacak. Eğlenceli ve keyifli anlar yaşamak için fırsatları değerlendirmeyi unutma, içsel mutluluğunu artıracak küçük detaylar seni bekliyor.
Bugün zihinsel enerjinin zirveye ulaşacağı, iletişimde parlama yaşayacağın bir dönemdesin. Fikirlerinle etrafındakileri etkileyebilir, ilgi çekici sohbetler yapabilirsin. Yeni bilgiler öğrenmek için harika bir zaman. Sosyal ortamda kendini ifade etme isteği artacak; bu, yeni bağlantılar ve arkadaşlıklar kurma fırsatları doğurabilir. Koşullar seni maceralara, keşiflere yönlendirebilir. Ancak dikkatin dağılabilir; düşüncelerini toparlamak için biraz kendine zaman ayırmayı unutma. Duygusal ilişkilerde daha açık ve özgür hissetmen mümkün, sevdiklerinle güzel vakit geçirebilirsin. Yaratıcılığın yüksek, sanatsal uğraşlar için harika bir gün.
Duygusal dalgalanmaların yoğun olduğu bir gün seni bekliyor. İçsel hislerin ön planda olacaktır. Özellikle sevdiklerinle olan ilişkine odaklanman, onları anlamak ve desteklemek adına önemli. Kendini ifade ederken dikkatli olmalısın; söylediklerin yanlış anlaşılmalara yol açabilir. İçinde bulunduğun ortamda huzur arayışın artabilir, bu nedenle yalnız kalmayı isteyebilirsin. Kendini dinlemek için sakin ve huzurlu bir zaman yaratmalısın. Ayrıca, geçmişe dönük düşünceler ve anılar zihninde belirginleşebilir; bu da seni duygusal olarak etkileyebilir. Kendine karşı nazik ol, bu süreçte kendini yeniden keşfetme fırsatını değerlendir. Ruhsal olarak yenilenme ihtiyacı hissedebilirsin; meditasyon veya doğaya çıkmak, içsel dengenin sağlanmasına yardımcı olabilir.
Bugün, kendine olan güvenin ve karizman parlayacak. Çevrendeki insanlar üzerindeki etkini hissetmeye başlayacaksın; sahip olduğun yetenekleri ve fikirleri paylaşma fırsatları çıkabilir. Yaratıcı yönlerin ön plana çıkacak, bu da sana yeni projelere yönelme cesareti verebilir. Sosyal aktivitelerde dikkatleri üstüne çekmek isteyebilirsin; bu süreçte liderlik özelliklerinle başkalarına ilham verme şansın var. Öte yandan, ilişkilerinde özel bir an yaşayabilir, duygusal bağlarını derinleştirmek isteyebilirsin. İçsel dünyanı dinlemek ve kendine alan tanımak da önem kazanacak; bu sayede ruhsal açıdan denge kazanabilirsin. Tüm bu gelişmelere açık ol, çünkü gün seni olumlu sürprizlerle buluşturabilir.
Bugün, ayrıntılara verdiğin önem ön planda olacak. Kendini bir proje veya günlük rutin içinde kaybolmuş hissedebilirsin, ancak bu durum seni daha üretken hale getirecek. Analitik düşünme yeteneğinle sorunlara çözüm bulmakta zorlanmayacak, başkalarına da ilham vereceksin. Kendi sağlığına dikkat etmen gereken bir dönemdesin, fiziksel aktiviteleri ihmal etmemek önemli. Ayrıca, duygusal zekanı kullanarak sevdiklerinle olan ilişkilerini güçlendirebilir, derinlemesine konuşmalar yapabilirsin. Mükemmeliyetçi doğan, bazen seni zorlayabilir; bu yüzden kendine esneklik tanımayı unutma. Ruh halinin dengesizleştiği anlarda, doğayla temasa geçmek sana iyi gelecek. Gün sonunda, başardıkların sayesinde huzur bulacak ve yarın için motive olacaksın.
Bugün, içsel denge arayışın başrolde. Sosyal ilişkilerinde kendini ifade etme konusunda daha cesur olabilir, düşüncelerini açıkça iletebilirsin. Karşıt görüşler arasında kalmaktan kaçınmak adına samimiyetle yaklaşmalı, empati kurmakta zorlanmamalısın. Bir iş birliği ya da ortaklık girişimi için uygun bir zaman. Yaratıcılığın artmış, sanatsal projelerin için ilham verici bir gün olabilir. Karşılaştığın zorluklar, senin için büyüme fırsatları sunuyor. Sağlık ve bedenine dikkat etmen gereken dönemdesin; ruh sağlığını güçlendirmek için küçük molalar verebilirsin. Unutma, güzellik ve uyum senin kozan. İçsel huzurun dışa yansıması, çevrendekilere de olumlu bir etki getirecek.
Bugün derin duygular ve sezgisel düşünceler ön planda. İçsel dünyana dalmak, geçmişle yüzleşmek ve duygusal bağlarını yeniden değerlendirmek için harika bir zaman. Gizli kalmış hislerin ortaya çıkabilir, bu süreçte kendini daha iyi tanıma fırsatı bulabilirsin. İlişkilerde açık olmak, hislerini ifade etmek iletişimini güçlendirecektir. Duygusal yoğunlaşma, aşk hayatında da farklı bir boyut arayışına sokabilir. Fakat her şeyin sınırlarını bilmek, seni olumsuz durumlardan koruyacaktır. Ayrıca, yaratıcı projelere yönelmek, ilham dolu bir gün geçirmeni sağlayabilir. Kendine güven ve içindeki tutkuyu ateşle besle; hayallerinin peşinden gitmek için atılacak adımlar seni daha ileriye taşıyacaktır. Unutma, dönüşüm sürecin senin güçlenmene el verecek.
Bugün heyecan verici maceralara yelken açabilirsin. Yeni bilgiler öğrenme arzun ve keşif ruhun, sosyal çevrende dikkatleri üzerine çekmene neden olacak. Yaratıcılığın zirveye çıkarken, sanatsal projelere yönelmek için mükemmel bir fırsat. İlişkilerde samimiyet arayışın artabilir; derin ve anlamlı konuşmalar, kalbine dokunacak anlar yaratma potansiyeline sahip. Fiziksel aktivitelere yönelmek, enerjini dengelemek açısından faydalı olacak. Feminine ve maskuline enerjiler arasında bir denge bulmak için kişisel alanına ve başkalarının ihtiyaçlarına dikkat etmen gerekebilir. Büyük fikirlerden kaçınmak yerine, onları gerçekleştirme yolunda küçük ama etkili adımlar atmak, günün getirdiği olanakları en iyi şekilde değerlendirmeni sağlayacak. Kendini ifade etmekte özgür ol; içindeki tutku, başkalarına ilham verebilir. Hayatın sunduğu sürprizlere açık kal, çünkü mutluluğun kapılarını aralayacak fırsatlar seni bekliyor.
Bugün, hedeflerine odaklanma ve kararlılıkla ilerleme zamanı. İçsel bir güç ve disiplin hissi, seni zorlu görevlerle başa çıkmaya yönlendirecek. İş hayatında ya da kişisel projelerinde yaptıkların, uzun vadede meyve verecek. Başarı ve tanınma elde etme arzun giderek artıyor, bu da seni motive ediyor.Duygusal alanda, sevdiklerinle olan iletişimin önemini anlaman an meselesi. Onlarla olan bağını güçlendirmek için samimi bir paylaşımda bulunabilirsin. Aileyle ilgili konular gün yüzüne çıkabilir, bu durumun üstesinden gelmek için sabırlı ve anlayışlı olmalısın. Kendi içsel dengeni korumak için biraz zamana ihtiyacın olacak.Sağlık konularıyla ilgili küçük değişiklikler yapmak, fiziksel ve zihinsel sağlığına olumlu katkılar sağlayacak. Spor ya da meditasyon gibi aktiviteler sana iyi gelebilir. İş veya sosyal hayatındaki iniş çıkışları daha sakin ve kararlı bir şekilde karşılamak, sana yeni fırsatlar sunacak. Unutma, zaman her şeyin ilacı ve senin sabrın bu süreçte en büyük dostun.
Hayal gücünün ve yaratıcılığının zirveye çıkacağı bir gün. Beklenmedik ilham kaynakları seni sarabilir, bu durum yeni projelere yönelmeni sağlayacak. Sosyal çevrendeki dinamikler, daha önce fark etmediğin bazı kapıları açabilir. Yeniliklere karşı duyduğun tutku, mevcut kalıpları kırmana yardımcı olacak. Kendi iç dünyanda yapacağın yolculuk, hayatındaki bazı tutum ve alışkanlıklara yeni bir bakış açısı kazandırabilir. İletişime verdiğin önem, dostluk ilişkilerini güçlendirip derinleştirebilir. Eski bağlantıların canlanabilir; tarih ve anılara dair nostaljik hisler içinde bulabilirsin kendini. Kendini ifade etme biçiminde özgürlük arayışın, yeni bakış açıları edinmene ve ilginç insanlarla tanışmana vesile olabilir. Anlık kararlar almaktan kaçınmakta fayda var; aceleci adımlar, daha sonra pişmanlık yaratabilir. Kendi iç sesine kulak ver ve ruhunu dinlendir, bu süreçte özgünlüğün seni her zamankinden daha fazla yansıtacak.
Duygusal derinliklerin daha da belirginleşeceği bir gün. İçsel dünyanda yaşadığın dalgalanmalar seni daha yaratıcı ve sezgisel yapabilir. Sanat veya yazı gibi ifade biçimlerine yönelmek, içindeki duygularla yüzleşmene yardımcı olabilir. Çevrendeki insanlarla empati içinde olmanın derinliği, ilişkilerini yeni bir boyuta taşıyabilir. Bugün, karmanın gücünü hissedeceğin anlar yaşanabilir; verdiğin sevgi ve destek, ileride sana geri dönebilir. Sosyal hayatında kendini daha fazla ifade etme isteği duyabilirsin; arkadaşlarınla geçireceğin zamanın olumlu etkileri, ruh halini yükseltecektir. Ancak duygusal olarak fazla açılma ihtiyacı hissetme konusunda dikkatli olmalısın; sınırlarını korumak, içsel dengen için önemli. İçine kapanmak yerine sezgilerine güvenerek hareket etmek, seni doğru yola yönlendirecektir. Noatik düşünceler ve rüyalar günün gizli mesajlarını sunabilir, bu nedenle bu inspirational anları not almayı unutma. Unutma ki, duygusal çalkantıların seni güçlendirecek ve yeni ufuklar açacaktır.
