1
Bir hayatta kalma mücadelesi olarak Beethoven
Yıl boyunca Beethoven’ı anmak için dünya çapında etkinlikler planlandı ama Covid-19 pandemisi birçok şeyi engellediği gibi Beethoven’ın 250. doğum gününün coşkuyla kutlanmasına da engel oldu. O sadece müzik tarihine eserleriyle damga vurmasıyla değil, aynı zamanda bugün bile dünyanın dört bir yanından müzisyenlere ilham veren ve yol açan biri olmasıyla hatırlanıyor. Brahms, Wagner, hatta Sondheim gibi büyük sanatçıların onu takip ettiği biliniyor. Ancak çok daha fazlası var. Beethoven, yaşamı boyunca peşini bırakmayan hastalıklara rağmen müziğe tutunmuş biri. Belki de en büyük sırrı bu detayda gizli.
BEETHOVEN’I YÜKSELTEN TEKNİK
Müzik eleştirmeni Anthony Tommasini, New York Times’ta yayınlanan makalede onun için şöyle diyordu: “Kişiliği ne olursa olsun, müziği, ihtişamı ve kahramanlığı tanımlıyor gibi görünüyor.” Her şeyin ayrıntıda gizli olduğunu söyleyen Tommasini, “Beethoven, bütün bir hareketi, hatta bütün bir kompozisyonu oluşturmak için küçük motifleri (birkaç nota, melodik bir parça, ritmik bir jest) kullanma tekniğinin ustası, belki de nihai ustasıydı” ifadesini kullanıyor.
Tommasini’nin bahsettiği teknik, Beethoven’ın Viyana’daki usta besteci Franz Joseph Haydn ile geçirdiği zamanlarda şekillenmiş. Hem Mozart hem Beethoven’ın Haydn’den etkilendiği biliniyor. Tommasini’ye göre Beethoven yıllarca Haydn’ın notlarını okumaya devam etmişti.
BİLİNÇALTINDAKİ BEETHOVEN
Tommasini’nin bahsettiği tekniği Beethoven yeni bir karmaşıklık düzeyine taşıdı. Tommasini onun müziğiyle ilgili şu ifadeleri kullanıyor: “Konsere gidenler, bir Beethoven parçasındaki motiflerin tüm tekrarlarını ve manipülasyonlarını bilinçli olarak algılayamayabilir. Yine de, bu birbiriyle ilişkili unsurlar, müzik eğitimi almamış olanlar için bile bilinçaltında ortaya çıkıyor. Bu nedenle Yedinci Senfoninin çılgınca, dans eden son hareketi gibi vahşi bir boğuşma da uyumlu, tutarlı bir varlık, gerçekten harika bir parça gibi görünüyor.”
Görsel: Shutterstock
‘TUTKU VE GÜCÜN BESTECİSİ’
Beethoven’ın karmaşık ve çelişkili bir kişiliğe sahip olmasının yanı sıra muazzam bir hayal gününe sahip olduğu belirtiliyor. Kimilerine göre Beethoven ‘tutku ve gücün bestecisi.’ Beethoven’ın müzikte geliştiği yıllar Napolyon Savaşları ile aynı döneme denk geliyor. Avrupa’nın çoğunda olağanüstü bir siyasi karmaşanın hâkim olduğu bu dönemde Almanya doğumlu olan Beethoven, Viyana’nın en büyük müzisyenlerinden biri olarak kabul edilmişti.
‘MÜZİĞİN KAPSAMINI KÖKTEN DEĞİŞTİRDİ’
BBC’ye konuşan Oxford Üniversitesi’nden müzikoloji profesörü Laura Tunbridge, Beethoven’ın ses ve hacim açısından müziğin kapsamını birçok yönden kökten değiştirdiğini söylüyor. Beethoven’nın müziği bir sanat biçimine yükseltmede kilit rol oynadığını söyleyen Tunbridge, “Sahip olduğu tutkusu ve düşüncesi, müziğin duyguları ifade edebileceği fikriyle, salt eğlence olmanın ötesine geçtiğini, çok daha derin bir şey ifade ettiğini gösterdi” diyor.
Oxford Üniversitesi’nden Prof. Laura Tunbridge | Fotoğraf: YouTube
ZOR BİR KARAKTERDİ
Beethoven’ın karakteriyle ilgili birçok olumsuz detay var. Kendisinin öfkeli, bencil, narsist, asık suratlı, ilişkilerinde hüsrana uğramış, dağınık, eli sıkı, hastalık hastası ve alkolik olduğu da söyleniyor. Prof. Tunbridge, Beethoven’ın bu özellikleri için “romantik mitinin bir parçası” yorumunu yapıyor: “Çünkü içindeki iblisler ve fiziksel rahatsızlıkları tarafından işkence gören bir sanatçının görüntüsünü tercih ediyoruz.”
Tunbridge’a göre Beethoven hayal gücümüzün ötesinde parçalar yaratma yeteneğine sahip ve kendini her şeyden önce sanatına adamış bir usta: “Bu özellikleri onu bu dünyanın dışında biri gibi göstermesini sağlıyor” ifadesini kullanıyor.
SÜREKLİ HASTALIKLARLA MÜCADELE ETTİ
Beethoven’ın hayatının büyük bir bölümünde hastalıklarla mücadele ettiği biliniyor. ‘Zor bir karakter’ unvanının yanı sıra pek çok sağlık sorunu vardı. Birçok modern uzman, hangi hastalıklardan mustarip olduğunu, duyma engeliyle nasıl ilişkili olduğunu, kişiliğini ve müzikal yaratımını nasıl etkilediğini belirlemeye çalışmak için araştırmalar yaptı.
İngiliz beyin cerrahı Henry Marsh, BBC World belgeseli “Dissecting Beethoven”da bugün teşhis edilen hastalıkların ayrıntılı bir listesini derlemişti: “İltihaplı bağırsak hastalığı, hassas bağırsak sendromu, şiddetli ishal, Whipple hastalığı, kronik depresyon, civa zehirlenmesi ve hipokondriyazisten (hastalık hastalığı).”
Dr. Henry Marsh, beyin cerrahı | Fotoğraf: YouTube
Beethoven 1827’nin Mart ayında yaşamını yitirdiğinde 57 yaşındaydı. Otopsi sonrası elde edilen buluntular siroz hastası olduğunu ortaya koymuştu. Prof. Tunbridge, Beethoven’in düzenli olarak ve sosyal ortamlarda şarap içtiğini, çünkü suyun genellikle tüketime uygun olmadığını söylediğini aktarıyor. BBC’deki makalede şu detaya dikkat çekiliyor: “Kanıtlamak mümkün olmasa da kurşun zehirlenmesinin Beethoven’da nörolojik hasara neden olduğu da düşünülebilir.”
DUYMA YETİSİNİ KAYBEDEN BİR MÜZİSYEN
Beethoven’ın 1797 ile 1798 yılları işitme sorunlarının başladığı biliniyor. Başlangıçta belirli frekansları duyma yeteneğini kaybettiği ancak zamanla işitme duyusunun çoğunu yitirdiği söyleniyor.
Prof Tunbridge, “Sağır olduğunu ve yüksek sesle konuştuğunu aktaran rivayetler var” diyor ve ekliyor: “Ancak durumun tam olarak ne olduğu bilinmiyor.” Bilinen şey, 1818’de insanların ne dediğini anlamasının zaten zor olduğu, bu yüzden sorularını ve yorumlarını yazmasını istediği. Yaşamının sonunda, ince bir şekilde de olsa, belirli sesleri duyabildiğine dair de bazı başka anekdotlar var.
Almanya’da bir Beethoven heykeli | Fotoğraf: Shutterstock
‘MÜZİK BENİ KURTARACAK’
Beethoven zor günler yaşamış olsa da beste yapmaya devam etmiş. Çünkü ne olursa olsun hayatın kendisi için değerli olmaya devam ettiğini düşünmüş. Sanatçının müziğin onu kurtaracağına yönelik bir karar aldığı söyleniyor.
Beethoven mükemmel enstrümanının piyano olması nedeniyle sesi yükseltmek için eklenen çeşitli cihazların yardımıyla beste yapmaya devam ediyor. “Yine de Beethoven’ın en güçlü enstrümanı beyniydi” diyen Prof. Tunbridge, sözlerini şöyle noktalıyor:
“Müzisyenlerin büyük ölçüde hayal güçlerine bağlı olduklarını, kafalarındaki sesleri duyabildiklerini ve Beethoven’in çocukluktan beri müzik yarattığını unutmamalısınız. Belki dış dünyayı duyamıyordu ama zihnindeki müzik dinleme yeteneğinin bozulacağını veya müzikal yaratıcılığının azalacağını düşünmek için hiçbir nedenimiz yok.”
*Haberde yer alan bilgiler Anthony Tommasini’nin New York Times’taki ve William Marquez’in BBC’deki makalelerinden alınmıştır.
Bugün, cesaretin ve girişimciliğin en ön planda olacak. Fikirlerin ve projelerinle çevrendekilere ilham verebilirsin. Enerjisini pozitif bir şekilde yönlendirmeyi başarabilirsen, karşına çıkan fırsatları değerlendirme şansını elde edeceksin. İletişim becerilerin yüksek, bu sayede insanlarla kolaylıkla bağlantı kurabilirsin. Ancak aceleci davranmamaya dikkat et; bazen en iyi sonuç, biraz düşünmekle gelir. İş hayatında yapıcı yaklaşımlar sergilemek, ekip arkadaşlarınla olan ilişkilerini kuvvetlendirebilir. Özel yaşamında da, sevdiğin kişinin destek verici enerjisinden faydalanarak karşılıklı paylaşımlarınızı derinleştirme zamanı. Aşk konusunda tutkulu bir gün seni bekliyor; duygularını açıkça ifade etmekten çekinme. Unutma, bu hislerini paylaşmak, ilişkinizdeki bağı daha da güçlendirebilir. Kendini iyi hissedeceğin, yaratıcı projelere yönelmek için harika bir gün. Yılgınlığa kapılma, kararlılıkla ilerle.
Bugün, duygusal ve maddi açıdan güçlü destekler alabileceğin bir dönemdesin. Kendi içsel huzurunu bulma yolunda attığın adımlar, çevrendeki insanlar üzerinde de olumlu bir etki yaratacak. Finansal durumunu gözden geçirmen için güzel bir fırsat. Beklenmedik gelirler kapını çalabilirken, harcamalarını kontrol altında tutmakta fayda var. İlişkilerinde samimiyet ön planda; sevdiklerinle paylaşımlarını artırmak, aralarındaki bağı güçlendirebilir. Kendine zaman ayırmayı unutma; doğa yürüyüşleri, meditasyon veya yardımcı olabilecek herhangi bir aktivite ruhunu besleyecek. Bugün, aynı zamanda kariyer odaklı hedeflerine yaklaşmak için önemli adımlar atabileceğin bir zaman dilimi. Kararlılığını ve azmini göstererek iş hayatında dikkatleri üzerine çekebilirsin. Geleceğe dair umut ve güvenle dolu olabilirsin; unutma, her şey senin elinde.
Bugün zihin açıcılığı ve yaratıcılığın ön planda olduğu bir gün. Sosyal ilişkilerde canlılık hissedeceksin; yeni insanlarla tanışmak veya eski dostlarla bir araya gelmek için harika bir zaman. İletişim becerilerin, tartışmalarda ve iş birliklerinde senin lehine çalışacak. Aynı zamanda, bir süredir ertelediğin projeler veya fikirler için harekete geçme isteği hissetmen olası. Zihnin çabuk çalışan bir makine gibi işlemekte, bu enerjiyi yaratıcı faaliyetlerine yönlendirmeye çalışmalısın. Ancak dikkatli ol, fazla hızlanmak ya da dağınık düşünmek, bazı önemli detayları gözden kaçırmana yol açabilir. Kendine güven ve içindeki merak duygusuyla yeni şeyler keşfetmekten çekinme. Farklı düşünme şekilleri, hayatına yeni renkler katacak.
Duygusal derinliklerinle yüzleşmek için harika bir gün. İçsel huzur arayışında, sevdiklerinle, özellikle aile üyelerinle olan bağlantılarını güçlendirme fırsatı bulacaksın. Empati yeteneğin bu süreçte seni öne çıkaracak. Kendini ifade etmek için yaratıcılığını kullanmak isteyebilirsin; belki bir hobi ya da sanatla ilgilenmek sana iyi gelecek. İçsel sesini dinle ve sezgilerine güven, bugün önemli kararlar alman gerekebilir. Aynı zamanda, çevrendeki insanlarla kuracağın derin iletişimler üzerinde durmak, ilişkilerini yeniden gözden geçirmeni sağlayacak. Kendi sınırlarını belirlemek ve kişisel alanına özen göstermek, ruhsal sağlığın açısından kritik. Unutma ki, duygusal iyileşme zaman alabilir ve bu süreçte kendine nazik olmalısın.
Bugün enerji dolu bir ruh halindesin. Farklı bir bakış açısı geliştirmek ve yaratıcılığını serbest bırakmak için mükemmel bir fırsat. İçsel tutkun seni yönlendirecek ve çevrendekilere ilham vereceksin. Sosyal etkileşimlerde kendine güvenin artarken, liderlik özelliklerin öne çıkacak. Bu durum, hem iş hem de özel yaşamında önemli fırsatlar sunabilir.Hayatındaki insanlarla kurduğun bağlarda derinlik kazanma arzusu duyacaksın. İlişkilerde duygusal açıdan daha inatçı ve kararlı bir tutum sergilemen gerekiyor. Gerek duygusal zamanlar, gerekse işbirlikleri konusunda etkili iletişim kurduğunda, beklediğinden daha olumlu sonuçlar alabilirsin. Kendine olan güvenini artırmak adına yeni projelere adım atmayı düşünebilirsin. Ancak acele etmemeyi, her detayı dikkatlice değerlendirmeyi unutma.Bugün kendine vakit ayırmak, içsel dengenin yeniden sağlanmasına yardımcı olabilir. Genel olarak, kendini ifade etme konusunda cesur olacağın bir gün seni bekliyor. Karşılaşacağın zorluklar karşısında pes etmeyeceksin. Beni dinleyenler dikkatini sana çekecek; bu durum, yeni fırsatlar ve ilginç tanışmalar ile dolu bir gün yaşamana vesile olabilir. Kendini en iyi versiyonunla ortaya koymak için harika bir fırsat.
Bugün planlarınızı uygulamak için harika bir zaman. Zihniniz keskin ve analiz yeteneğiniz yüksek, bu nedenle karmaşık meseleleri pratik çözümlerle ele alabilirsiniz. İş yerinde dikkatli ve titiz çalışmanız, takdir toplayabilir. Detaylara olan düşkünlüğünüz, projelerinizi mükemmel bir şekilde tamamlamanıza yardımcı olacak. Sosyal ilişkilerde ise, huzuru ve dengeyi sağlamak için sorumluluklarınızı yerine getirme isteği ön planda. Bireylerin ihtiyaçlarını gözetmek, hem sizin hem de çevrenizdekilerin ruh halini olumlu yönde etkileyebilir. Kendinize zaman ayırmayı da unutmayın; içsel huzurunuzu sağlamak için bir süre yalnız kalmak veya doğaya çıkmak iyi gelebilir. Sağlığınıza dikkat etmeyi unutmayın, küçük ama etkili alışkanlıklar edinmek sizin için faydalı olacak. Kendinize karşı nazik olun ve eleştirilerde bulunurken yapıcı olmaya özen gösterin. Zihin açıcı bir gün geçirebilirsiniz.
Sosyal ilişkilerde yeni fırsatların kapısını aralıyor. Bugün, çevrendeki insanlarla daha derin bağlantılar kurma isteğinde olabilirsin. Estetik ve sanatın ön planda olduğu bu dönem, yeni projelere adım atmak için harika bir fırsat sunuyor. İletişim becerilerin ön plana çıkarken, başkalarına ilham verme potansiyelin de artıyor. Duygusal dengeye ihtiyaç duyduğun bir zaman dilimindesin; içsel huzurunu sağlayacak aktivitelere yönelmek faydalı olabilir. Kendi istek ve ihtiyaçlarını görmek, sağlıklı sınırlar koymakta önemli bir rol oynayacak. Anlayışın ve empati yeteneğinle yakın ilişkilerinde derinlik kazanabilirsin. Gözlemlerin ve sezgilerin oldukça keskin; çevrendeki dinamikleri dikkatle incelemeye çalış. Bu süreçte kalbinin sesini dinlemek, sana yol gösterecek.
Duygusal derinlikler, bugün seni saracak. İçsel bir sorgulama dönemindesin; geçmişle yüzleşmek ve hangi kalıplardan kurtulmak gerektiğini anlamak için mükemmel bir zaman. İlişkilerde ani duygusal tepkiler vermekten kaçınmalısın, bu hassas geçiş döneminin getirdiği yoğun duygular seni yönlendirebilir. İş hayatında dikkatli olman gereken bir dönemdesin; başkalarının niyetlerini sorgulamak, işbirliklerine zarar verebilir. Kendine güvenin, güçlü kararlara dönüşebilir. Sağlık konularında ise bedeninin sinyallerine kulak vermek, ruhsal ve fiziksel dengeni korumana yardımcı olacaktır. Bugün, yeniliklere açık ol, sürpriz fırsatlarla karşılaşabilirsin ve bu senin için tatmin edici bir deneyim yaratabilir. Kendi iç yolculuğuna daha derinlemesine dalmak için iyi bir zaman dilimi.
Yeni deneyimlere olan tutkun, seni gün boyunca koşturup durmaya meyilli hale getirecek. İletişim yeteneklerin artacak; dostlarınla, ailenle ya da yeni tanışacağın insanlarla keyif dolu sohbetler yapabilirsin. İçindeki macera ruhu, alışılmışın dışına çıkma isteğiyle birleşince beklenmedik fırsatlar kapını çalabilir. Yaratıcılığın zirve yaparken, sanatsal yönlerine de yoğunlaşmak isteyebilirsin. Ancak, anlık heyecanlar peşinden koşarken hedeflerini de unutmamakta fayda var; biraz disiplin, başarıya giden yolda sana büyük katkı sağlayabilir. Özellikle seyahat ve öğrenme konularında cesur adımlar atmak için mükemmel bir zaman, bu dönemde elde edeceğin deneyimler uzun vadede sana fayda sağlayacak. İçsel enerjini doğru yönlendirmeyi başarabilirsen, hedeflerine ulaşmak adına büyük mesafeler kat edeceksin. Eğlenceli ve öğretici anlar seni bekliyor. Bu dönemde kendine güven, kararlılıkla hayallerin için adım atmayı ihmal etme.
Bugün, hedeflerinize daha da yaklaşmak için kararlılığınızı artıracak fırsatlarla karşılaşacaksınız. İş hayatınızdaki çabalarınızın meyvelerini almak için doğru zaman. Sorumluluklarınızı yerine getirmek konusunda son derece disiplinlisiniz ve bu, çevrenizdeki insanlar tarafından takdir ediliyor. İleri görüşlülüğünüz, uzun vadeli planlarınızı destekleyecek olumlu bir ortam yaratacak.Kişisel ilişkilerinizdeki dinamikler, bugün duygusal derinliğe doğru evrilebilir. Sevgi dolu bir iletişim, aranızdaki bağı güçlendirecek. Partnerinizle yapacağınız samimi konuşmalar, ilişkinizi besleyecek. Aynı zamanda, arkadaşlarınızla olan bağlarınızı derinleştirmenizi sağlayacak sosyal etkinlikler ve paylaşımlar, gününüzü renklendirecek.Sağlık konularına dikkat etmekte fayda var. Vücudunuzu dinlendirmeyi ve rutininizi gözden geçirmeyi ihmal etmeyin. Doğayla bağlantı kurmak ve zihninizi sakinleştirmek, size yenilikçi fikirler sunabilir. İçsel huzur ve dengeyi bulmak, gününüzü verimli bir şekilde geçirmenizde büyük rol oynayacak. Hayatın getirdiği zorluklara karşı sağlam duruşunuz, her adımda size güç katacak.
Bugün, derin düşünceler ve yenilik arayışları içinde olabilirsin. Farklı bakış açılarına yönelmek, seni beklenmedik keşiflere götürebilir. Sosyal çevrenle olan etkileşimlerin, ilham verici fikirlerin ortaya çıkmasına zemin hazırlayabilir. Kendini ifade ederken özgünlüğünü ön planda tutman, başkaları tarafından daha iyi anlaşılmanı sağlayacak. Maddi konularda dikkatli olman gerektiği bir dönemdesin; harcamalarını gözden geçirmek, ileride daha rahat bir nefes almanı sağlayabilir. Duygusal ilişkilerde, samimiyet arayışında olabilirsin; bağların güçlenmesi için içten bir iletişim kurmak önem taşıyor. Geleceğe dair hayallerin ve ideallerin üzerinden geçmek, senin için keyifli bir meşgale olacak. Unutma ki, zaferine giden yol, kararlılıkla döşenmiş özgüven taşlarıyla kaplıdır.
Duygusal derinlikler ve sezgisel gücün ön planda. İç görülerine güvenmek, yaşamsal kararlarında sana rehberlik edecek. Hayal gücün serbest kalırken, ruhsal bir yolculuğa çıkma arzusu taşıyorsun. Anlık gelişmeler, seni beklenmedik güzelliklerle karşılayabilir. İletişim kurmakta zorlanmalar yaşayabilirsin; bu yüzden düşüncelerini ifade etmeden önce içsel huzurunu bulmaya çalış. Sanatsal ifadelere duyulan ihtiyaç ön planda. Yaratıcılığını serbest bırakmak, ruhunu besleyecek. Yakın ilişkilerinde samimi ve empatik yaklaşımın, çevrendekilerle daha derin bağlar kurmana yardımcı olacak. Kendini açmak, kalbindeki duyguları dışa vurmak için cesaret göster. İhtiyaç duyduğun sevgi ve destek, seninle olan iletişimin derinliğine bağlı. Unutma, hislerin yol göstericin.
