1
Bir hayatta kalma mücadelesi olarak Beethoven
Yıl boyunca Beethoven’ı anmak için dünya çapında etkinlikler planlandı ama Covid-19 pandemisi birçok şeyi engellediği gibi Beethoven’ın 250. doğum gününün coşkuyla kutlanmasına da engel oldu. O sadece müzik tarihine eserleriyle damga vurmasıyla değil, aynı zamanda bugün bile dünyanın dört bir yanından müzisyenlere ilham veren ve yol açan biri olmasıyla hatırlanıyor. Brahms, Wagner, hatta Sondheim gibi büyük sanatçıların onu takip ettiği biliniyor. Ancak çok daha fazlası var. Beethoven, yaşamı boyunca peşini bırakmayan hastalıklara rağmen müziğe tutunmuş biri. Belki de en büyük sırrı bu detayda gizli.
BEETHOVEN’I YÜKSELTEN TEKNİK
Müzik eleştirmeni Anthony Tommasini, New York Times’ta yayınlanan makalede onun için şöyle diyordu: “Kişiliği ne olursa olsun, müziği, ihtişamı ve kahramanlığı tanımlıyor gibi görünüyor.” Her şeyin ayrıntıda gizli olduğunu söyleyen Tommasini, “Beethoven, bütün bir hareketi, hatta bütün bir kompozisyonu oluşturmak için küçük motifleri (birkaç nota, melodik bir parça, ritmik bir jest) kullanma tekniğinin ustası, belki de nihai ustasıydı” ifadesini kullanıyor.
Tommasini’nin bahsettiği teknik, Beethoven’ın Viyana’daki usta besteci Franz Joseph Haydn ile geçirdiği zamanlarda şekillenmiş. Hem Mozart hem Beethoven’ın Haydn’den etkilendiği biliniyor. Tommasini’ye göre Beethoven yıllarca Haydn’ın notlarını okumaya devam etmişti.
BİLİNÇALTINDAKİ BEETHOVEN
Tommasini’nin bahsettiği tekniği Beethoven yeni bir karmaşıklık düzeyine taşıdı. Tommasini onun müziğiyle ilgili şu ifadeleri kullanıyor: “Konsere gidenler, bir Beethoven parçasındaki motiflerin tüm tekrarlarını ve manipülasyonlarını bilinçli olarak algılayamayabilir. Yine de, bu birbiriyle ilişkili unsurlar, müzik eğitimi almamış olanlar için bile bilinçaltında ortaya çıkıyor. Bu nedenle Yedinci Senfoninin çılgınca, dans eden son hareketi gibi vahşi bir boğuşma da uyumlu, tutarlı bir varlık, gerçekten harika bir parça gibi görünüyor.”
Görsel: Shutterstock
‘TUTKU VE GÜCÜN BESTECİSİ’
Beethoven’ın karmaşık ve çelişkili bir kişiliğe sahip olmasının yanı sıra muazzam bir hayal gününe sahip olduğu belirtiliyor. Kimilerine göre Beethoven ‘tutku ve gücün bestecisi.’ Beethoven’ın müzikte geliştiği yıllar Napolyon Savaşları ile aynı döneme denk geliyor. Avrupa’nın çoğunda olağanüstü bir siyasi karmaşanın hâkim olduğu bu dönemde Almanya doğumlu olan Beethoven, Viyana’nın en büyük müzisyenlerinden biri olarak kabul edilmişti.
‘MÜZİĞİN KAPSAMINI KÖKTEN DEĞİŞTİRDİ’
BBC’ye konuşan Oxford Üniversitesi’nden müzikoloji profesörü Laura Tunbridge, Beethoven’ın ses ve hacim açısından müziğin kapsamını birçok yönden kökten değiştirdiğini söylüyor. Beethoven’nın müziği bir sanat biçimine yükseltmede kilit rol oynadığını söyleyen Tunbridge, “Sahip olduğu tutkusu ve düşüncesi, müziğin duyguları ifade edebileceği fikriyle, salt eğlence olmanın ötesine geçtiğini, çok daha derin bir şey ifade ettiğini gösterdi” diyor.
Oxford Üniversitesi’nden Prof. Laura Tunbridge | Fotoğraf: YouTube
ZOR BİR KARAKTERDİ
Beethoven’ın karakteriyle ilgili birçok olumsuz detay var. Kendisinin öfkeli, bencil, narsist, asık suratlı, ilişkilerinde hüsrana uğramış, dağınık, eli sıkı, hastalık hastası ve alkolik olduğu da söyleniyor. Prof. Tunbridge, Beethoven’ın bu özellikleri için “romantik mitinin bir parçası” yorumunu yapıyor: “Çünkü içindeki iblisler ve fiziksel rahatsızlıkları tarafından işkence gören bir sanatçının görüntüsünü tercih ediyoruz.”
Tunbridge’a göre Beethoven hayal gücümüzün ötesinde parçalar yaratma yeteneğine sahip ve kendini her şeyden önce sanatına adamış bir usta: “Bu özellikleri onu bu dünyanın dışında biri gibi göstermesini sağlıyor” ifadesini kullanıyor.
SÜREKLİ HASTALIKLARLA MÜCADELE ETTİ
Beethoven’ın hayatının büyük bir bölümünde hastalıklarla mücadele ettiği biliniyor. ‘Zor bir karakter’ unvanının yanı sıra pek çok sağlık sorunu vardı. Birçok modern uzman, hangi hastalıklardan mustarip olduğunu, duyma engeliyle nasıl ilişkili olduğunu, kişiliğini ve müzikal yaratımını nasıl etkilediğini belirlemeye çalışmak için araştırmalar yaptı.
İngiliz beyin cerrahı Henry Marsh, BBC World belgeseli “Dissecting Beethoven”da bugün teşhis edilen hastalıkların ayrıntılı bir listesini derlemişti: “İltihaplı bağırsak hastalığı, hassas bağırsak sendromu, şiddetli ishal, Whipple hastalığı, kronik depresyon, civa zehirlenmesi ve hipokondriyazisten (hastalık hastalığı).”
Dr. Henry Marsh, beyin cerrahı | Fotoğraf: YouTube
Beethoven 1827’nin Mart ayında yaşamını yitirdiğinde 57 yaşındaydı. Otopsi sonrası elde edilen buluntular siroz hastası olduğunu ortaya koymuştu. Prof. Tunbridge, Beethoven’in düzenli olarak ve sosyal ortamlarda şarap içtiğini, çünkü suyun genellikle tüketime uygun olmadığını söylediğini aktarıyor. BBC’deki makalede şu detaya dikkat çekiliyor: “Kanıtlamak mümkün olmasa da kurşun zehirlenmesinin Beethoven’da nörolojik hasara neden olduğu da düşünülebilir.”
DUYMA YETİSİNİ KAYBEDEN BİR MÜZİSYEN
Beethoven’ın 1797 ile 1798 yılları işitme sorunlarının başladığı biliniyor. Başlangıçta belirli frekansları duyma yeteneğini kaybettiği ancak zamanla işitme duyusunun çoğunu yitirdiği söyleniyor.
Prof Tunbridge, “Sağır olduğunu ve yüksek sesle konuştuğunu aktaran rivayetler var” diyor ve ekliyor: “Ancak durumun tam olarak ne olduğu bilinmiyor.” Bilinen şey, 1818’de insanların ne dediğini anlamasının zaten zor olduğu, bu yüzden sorularını ve yorumlarını yazmasını istediği. Yaşamının sonunda, ince bir şekilde de olsa, belirli sesleri duyabildiğine dair de bazı başka anekdotlar var.
Almanya’da bir Beethoven heykeli | Fotoğraf: Shutterstock
‘MÜZİK BENİ KURTARACAK’
Beethoven zor günler yaşamış olsa da beste yapmaya devam etmiş. Çünkü ne olursa olsun hayatın kendisi için değerli olmaya devam ettiğini düşünmüş. Sanatçının müziğin onu kurtaracağına yönelik bir karar aldığı söyleniyor.
Beethoven mükemmel enstrümanının piyano olması nedeniyle sesi yükseltmek için eklenen çeşitli cihazların yardımıyla beste yapmaya devam ediyor. “Yine de Beethoven’ın en güçlü enstrümanı beyniydi” diyen Prof. Tunbridge, sözlerini şöyle noktalıyor:
“Müzisyenlerin büyük ölçüde hayal güçlerine bağlı olduklarını, kafalarındaki sesleri duyabildiklerini ve Beethoven’in çocukluktan beri müzik yarattığını unutmamalısınız. Belki dış dünyayı duyamıyordu ama zihnindeki müzik dinleme yeteneğinin bozulacağını veya müzikal yaratıcılığının azalacağını düşünmek için hiçbir nedenimiz yok.”
*Haberde yer alan bilgiler Anthony Tommasini’nin New York Times’taki ve William Marquez’in BBC’deki makalelerinden alınmıştır.
Bugün enerjin zirveye çıkabilir. İçsel motivasyonuyla hareket ederken, kendine güvenin artmış hissedebilirsin. Bu, hayata karşı daha cesur adımlar atmanı sağlayacak. İletişim becerilerin güçlenecek, başkalarıyla olan etkileşimlerin bereketli geçecek. Ancak, sabırsızlık hissi senin önünü tıkayabilir; bu nedenle düşünmeden hareket etmek yerine kararlarını iyice tartman önemli. İş ortamında liderlik vasıflarını sergileyebilir, ekip arkadaşlarını etkileme şansı bulabilirsin. Kalbinde tatlı duygular besliyorsan, romantik ilişkilerin için güzel bir gün. Sevgi dolu hisler paylaşıldıkça daha da güçlenecek. Kendi isteklerine odaklanmak, içsel huzuru artırman açısından faydalı olabilir. Unutma, bugün kendine güvenmek her şeyin anahtarı!
Bugün, cesaretin ve kararlılığının ön plana çıkacak. Sosyal çevrende parlamak için harika bir fırsat bulabilirsin. Kendine güvenin artacak, ilgi odağı olacaksın. Yaratıcılığın yükselecek; sanatla uğraşıyorsan yeni projelere adım atmak isteyebilirsin. Kalp işlerinde, açık sözlü ve samimi bir iletişim sana yarar sağlayacak. Partnerinle olan ilişkin güçlenebilir; aranızdaki bağlılık derinleşebilir. İş hayatında liderlik vasıflarını sergilemek için doğru bir dönemdesin; tartışmalarda arabulucu rolünü üstlenebilirsin. Aniden gelen fırsatları değerlendirmek için esnek olmalı ve yeniliklere açık bir tutum sergilemelisin. Belki de bugünün sürprizi, beklenmedik bir destek almak olacak; bu destek seni yeni başarılara yönlendirebilir. Kendine karşı nazik olmayı unutma; dinlenmek ve yenilenmek için zaman ayırmalısın. Akıllıca kararlar alarak ilerlemeye devam edebilirsin.
Aşk hayatında duygusal bir derinlik hissedebilirsin. Sevdiğin kişiyle arandaki bağları kuvvetlendirmek için güzel bir fırsat yakalayabilirsin. İletişimdeki samimiyet, aranızdaki uyumu artıracak. İş yerinde ise yaratıcılığının yükseldiği bir gündesin; yeni projelere odaklanmak için uygun bir zaman. Sosyal ortamlarda yer almak, ruhunu besleyecek ve yeni bağlantılar kurmak için ideal. Ancak, karar alırken başkalarının fikirlerine değer vermek önemli. Güçlü sezgilerinle ilerlediğin sürece, senin için her şey yolunda gidecek. Unutma, dengeyi korumak, hayatındaki her alanda başarını pekiştirecek.
Duygusal derinliklerinizin ön plana çıktığı bir dönemdesiniz. İlişkilerde yakınlık ve bağ kurma ihtiyacı duyabilirsiniz. İçsel değişim ve dönüşüm, sizi daha güçlü bir birey haline getirecektir. Zihinsel yaratıcılığınız artmış durumda, bu da size yeni projelerde veya sanatsal faaliyetlerde başarı getirebilir. Aynı zamanda, güven arayışınızın tetiklendiği bir süreçte, çevrenizdeki insanlarla daha samimi konuşmalar yapma fırsatınız var.Gizli kalmış duyguların dile gelmesi, içsel huzurunuz için gerekli olabilir ancak bu süreçte dikkatli olmalısınız; bazı sırlar cilt tonunu değiştirebilir. Yeniliklere açık olmanız, içinizdeki tutkuları alevlendirerek onları gerçekleştirme yolunda size ivme kazandıracaktır. Bugün, yenilikçi fikirler ve derinlemesine düşüncelerle dolu bir gün geçirmek, sizi anlamlı bir yolculuğa çıkarabilir. Kendinizi ifade etme çabalarınız, çevrenizdeki insanları etkileyebilir; güçlü sezgilerinizle beni dinleyip alttaki gerçekleri keşfetmeyi ihmal etmeyin.
Bugün, özgürlük arayışın ve yenilikçi düşüncelerin ön planda. Alışılmışın dışına çıkmak, farklı bakış açıları geliştirmek isteyeceksin. Sosyal çevrenle bağlantı kurmak, ilham verici fikirler paylaşmak için harika bir zaman. Eski kalıpları bir kenara bırakmak, yeni deneyimlere açık olmak senin için oldukça anlamlı olacak. Duygusal derinliklere inmek ve kendini tartmak, içsel huzurunu sağlamana yardımcı olabilir. Farklılıkları kutlamak, kendini ifade etmenin ve insanlarla daha derin bağlar kurmanın anahtarı. Uzaklarda bir şeyler keşfetmek isteyebilirsin; bu, kişisel gelişimine katkı sağlayacak ve ilhama boğacak. Unutma, içinde taşıdığın yaratıcılığı serbest bırakmak, başkaları için de ilham kaynağı olmana olanak tanıyacak. Kendine güven ve cesaret, seni mükemmel sonuçlara götürecek.
