1
Bir hayatta kalma mücadelesi olarak Beethoven
Yıl boyunca Beethoven’ı anmak için dünya çapında etkinlikler planlandı ama Covid-19 pandemisi birçok şeyi engellediği gibi Beethoven’ın 250. doğum gününün coşkuyla kutlanmasına da engel oldu. O sadece müzik tarihine eserleriyle damga vurmasıyla değil, aynı zamanda bugün bile dünyanın dört bir yanından müzisyenlere ilham veren ve yol açan biri olmasıyla hatırlanıyor. Brahms, Wagner, hatta Sondheim gibi büyük sanatçıların onu takip ettiği biliniyor. Ancak çok daha fazlası var. Beethoven, yaşamı boyunca peşini bırakmayan hastalıklara rağmen müziğe tutunmuş biri. Belki de en büyük sırrı bu detayda gizli.
BEETHOVEN’I YÜKSELTEN TEKNİK
Müzik eleştirmeni Anthony Tommasini, New York Times’ta yayınlanan makalede onun için şöyle diyordu: “Kişiliği ne olursa olsun, müziği, ihtişamı ve kahramanlığı tanımlıyor gibi görünüyor.” Her şeyin ayrıntıda gizli olduğunu söyleyen Tommasini, “Beethoven, bütün bir hareketi, hatta bütün bir kompozisyonu oluşturmak için küçük motifleri (birkaç nota, melodik bir parça, ritmik bir jest) kullanma tekniğinin ustası, belki de nihai ustasıydı” ifadesini kullanıyor.
Tommasini’nin bahsettiği teknik, Beethoven’ın Viyana’daki usta besteci Franz Joseph Haydn ile geçirdiği zamanlarda şekillenmiş. Hem Mozart hem Beethoven’ın Haydn’den etkilendiği biliniyor. Tommasini’ye göre Beethoven yıllarca Haydn’ın notlarını okumaya devam etmişti.
BİLİNÇALTINDAKİ BEETHOVEN
Tommasini’nin bahsettiği tekniği Beethoven yeni bir karmaşıklık düzeyine taşıdı. Tommasini onun müziğiyle ilgili şu ifadeleri kullanıyor: “Konsere gidenler, bir Beethoven parçasındaki motiflerin tüm tekrarlarını ve manipülasyonlarını bilinçli olarak algılayamayabilir. Yine de, bu birbiriyle ilişkili unsurlar, müzik eğitimi almamış olanlar için bile bilinçaltında ortaya çıkıyor. Bu nedenle Yedinci Senfoninin çılgınca, dans eden son hareketi gibi vahşi bir boğuşma da uyumlu, tutarlı bir varlık, gerçekten harika bir parça gibi görünüyor.”
Görsel: Shutterstock
‘TUTKU VE GÜCÜN BESTECİSİ’
Beethoven’ın karmaşık ve çelişkili bir kişiliğe sahip olmasının yanı sıra muazzam bir hayal gününe sahip olduğu belirtiliyor. Kimilerine göre Beethoven ‘tutku ve gücün bestecisi.’ Beethoven’ın müzikte geliştiği yıllar Napolyon Savaşları ile aynı döneme denk geliyor. Avrupa’nın çoğunda olağanüstü bir siyasi karmaşanın hâkim olduğu bu dönemde Almanya doğumlu olan Beethoven, Viyana’nın en büyük müzisyenlerinden biri olarak kabul edilmişti.
‘MÜZİĞİN KAPSAMINI KÖKTEN DEĞİŞTİRDİ’
BBC’ye konuşan Oxford Üniversitesi’nden müzikoloji profesörü Laura Tunbridge, Beethoven’ın ses ve hacim açısından müziğin kapsamını birçok yönden kökten değiştirdiğini söylüyor. Beethoven’nın müziği bir sanat biçimine yükseltmede kilit rol oynadığını söyleyen Tunbridge, “Sahip olduğu tutkusu ve düşüncesi, müziğin duyguları ifade edebileceği fikriyle, salt eğlence olmanın ötesine geçtiğini, çok daha derin bir şey ifade ettiğini gösterdi” diyor.
Oxford Üniversitesi’nden Prof. Laura Tunbridge | Fotoğraf: YouTube
ZOR BİR KARAKTERDİ
Beethoven’ın karakteriyle ilgili birçok olumsuz detay var. Kendisinin öfkeli, bencil, narsist, asık suratlı, ilişkilerinde hüsrana uğramış, dağınık, eli sıkı, hastalık hastası ve alkolik olduğu da söyleniyor. Prof. Tunbridge, Beethoven’ın bu özellikleri için “romantik mitinin bir parçası” yorumunu yapıyor: “Çünkü içindeki iblisler ve fiziksel rahatsızlıkları tarafından işkence gören bir sanatçının görüntüsünü tercih ediyoruz.”
Tunbridge’a göre Beethoven hayal gücümüzün ötesinde parçalar yaratma yeteneğine sahip ve kendini her şeyden önce sanatına adamış bir usta: “Bu özellikleri onu bu dünyanın dışında biri gibi göstermesini sağlıyor” ifadesini kullanıyor.
SÜREKLİ HASTALIKLARLA MÜCADELE ETTİ
Beethoven’ın hayatının büyük bir bölümünde hastalıklarla mücadele ettiği biliniyor. ‘Zor bir karakter’ unvanının yanı sıra pek çok sağlık sorunu vardı. Birçok modern uzman, hangi hastalıklardan mustarip olduğunu, duyma engeliyle nasıl ilişkili olduğunu, kişiliğini ve müzikal yaratımını nasıl etkilediğini belirlemeye çalışmak için araştırmalar yaptı.
İngiliz beyin cerrahı Henry Marsh, BBC World belgeseli “Dissecting Beethoven”da bugün teşhis edilen hastalıkların ayrıntılı bir listesini derlemişti: “İltihaplı bağırsak hastalığı, hassas bağırsak sendromu, şiddetli ishal, Whipple hastalığı, kronik depresyon, civa zehirlenmesi ve hipokondriyazisten (hastalık hastalığı).”
Dr. Henry Marsh, beyin cerrahı | Fotoğraf: YouTube
Beethoven 1827’nin Mart ayında yaşamını yitirdiğinde 57 yaşındaydı. Otopsi sonrası elde edilen buluntular siroz hastası olduğunu ortaya koymuştu. Prof. Tunbridge, Beethoven’in düzenli olarak ve sosyal ortamlarda şarap içtiğini, çünkü suyun genellikle tüketime uygun olmadığını söylediğini aktarıyor. BBC’deki makalede şu detaya dikkat çekiliyor: “Kanıtlamak mümkün olmasa da kurşun zehirlenmesinin Beethoven’da nörolojik hasara neden olduğu da düşünülebilir.”
DUYMA YETİSİNİ KAYBEDEN BİR MÜZİSYEN
Beethoven’ın 1797 ile 1798 yılları işitme sorunlarının başladığı biliniyor. Başlangıçta belirli frekansları duyma yeteneğini kaybettiği ancak zamanla işitme duyusunun çoğunu yitirdiği söyleniyor.
Prof Tunbridge, “Sağır olduğunu ve yüksek sesle konuştuğunu aktaran rivayetler var” diyor ve ekliyor: “Ancak durumun tam olarak ne olduğu bilinmiyor.” Bilinen şey, 1818’de insanların ne dediğini anlamasının zaten zor olduğu, bu yüzden sorularını ve yorumlarını yazmasını istediği. Yaşamının sonunda, ince bir şekilde de olsa, belirli sesleri duyabildiğine dair de bazı başka anekdotlar var.
Almanya’da bir Beethoven heykeli | Fotoğraf: Shutterstock
‘MÜZİK BENİ KURTARACAK’
Beethoven zor günler yaşamış olsa da beste yapmaya devam etmiş. Çünkü ne olursa olsun hayatın kendisi için değerli olmaya devam ettiğini düşünmüş. Sanatçının müziğin onu kurtaracağına yönelik bir karar aldığı söyleniyor.
Beethoven mükemmel enstrümanının piyano olması nedeniyle sesi yükseltmek için eklenen çeşitli cihazların yardımıyla beste yapmaya devam ediyor. “Yine de Beethoven’ın en güçlü enstrümanı beyniydi” diyen Prof. Tunbridge, sözlerini şöyle noktalıyor:
“Müzisyenlerin büyük ölçüde hayal güçlerine bağlı olduklarını, kafalarındaki sesleri duyabildiklerini ve Beethoven’in çocukluktan beri müzik yarattığını unutmamalısınız. Belki dış dünyayı duyamıyordu ama zihnindeki müzik dinleme yeteneğinin bozulacağını veya müzikal yaratıcılığının azalacağını düşünmek için hiçbir nedenimiz yok.”
*Haberde yer alan bilgiler Anthony Tommasini’nin New York Times’taki ve William Marquez’in BBC’deki makalelerinden alınmıştır.
Enerjinin zirveye ulaştığı bir gün. Cesaretin ve kararlılığın, karşılaştığın zorlukları aşmanda en büyük yardımcıların olacak. Yeni projelere atılmak için harika bir zaman dilimi, bu fırsatları değerlendirmekten çekinme. İletişim konusunda öncelikli olmalı, düşüncelerini cesurca ifade edebilirsen, çevrendeki insanları etkileyebilirsin. Ayrıca, sağlığına dikkat etmen gereken bir dönemdesin; dengeli beslenmeye ve spor yapmaya özen göstermelisin. Aşk hayatında tutku ön planda; partnerinle arandaki bağı güçlendirmek ve romantik anlar yaşamak için fırsatlar doğabilir. İçsel büyüme ve kişisel gelişim fırsatlarını kaçırmamalısın, esnek ol ve değişime açık kal. Günün sonunda, kendinle yüzleşmek ve içsel huzurun için meditasyon yapmak iyi bir seçenek olabilir.
Bugün, içsel huzurun ve güvenin artacağı bir dönemdesin. Günlük rutinlerinde işle ilgili konulara odaklanmak ve kararlı adımlar atmak için güzel bir zaman. Fakat, duygusal bağların da önemi büyük. Sevdiklerinle iletişimde daha fazla duyarlılık göstererek ilişkilerini desteleme fırsatı bulabilirsin. Maddi konularda ise, ani kararlardan kaçınmak, daha sağduyulu ve sabırlı bir yaklaşım benimsemek faydalı olacak. Aynı zamanda, doğayla olan bağlantını güçlendirmek, zihnini ve bedenini yenilemek için harika bir gün. Küçük bir kaçamak ya da taze havada bir yürüyüş ruhunu canlandırabilir. Sanatsal yeteneklerini keşfetmek ve ifade etmek için de ilham dolu bir dönemdesin. Unutma, her küçük adımın büyük değişim yaratma potansiyeli taşıyor.
Bugün zihin açıklığı ve merak duygusu ön planda. Çevrendeki insanlarla iletişim kurmak, bilgi alışverişinde bulunmak için ideal bir zaman. Sosyal ortamlardan ilham alabilir, fikirlerinizi paylaşarak yeni ufuklar açabilirsiniz. Eski dostlarla yeniden bağlantı kurma fırsatı doğabilir; geçmişteki güzel anılar olumlu bir enerji yayabilir. Ama dikkatli olmalısın; bazı bilgiler yanıltıcı olabilir. İçsel sese güvenmek, sezgilerinle hareket etmekte fayda var. Kısa seyahatler ve yeni keşifler için fırsatlar önünde belirgin. Yaratıcılığını kullanma zamanı; sanatsal yönlerini ortaya çıkarmak için harika bir gün. Eş sosyal çevrende ise güç dinamiklerini dikkatlice gözlemlemelisin; tartışmalara sürüklenmeden, dengeyi korumak önemli. Kendini ifade etme konusunda cesur ol, ama fazla eleştirel bir tavırdan kaçınmakta yarar var. Başkalarının düşüncelerine açık ol, böylece yeni bakış açıları kazanabilirsin. Unutma, bugün öğrenme isteğin ve anlayış gücün en büyük zenginliğin.
Duygusal derinliklerin ve sezgilerin yoğunlaşacağı bir gün seni bekliyor. Ailevi ilişkilerine, yakın arkadaşlarına ve sevdiklerine yönelik hislerin ön planda olacak. Kalp bağı kurduğun kişi ya da kişilerle derin sohbetlere dalabilirsin, içsel duygularını açığa çıkarmak için cesaret bulabilirsin. Akşam saatlerinde huzur arayışın artacak, belki bir şeyler yazmak, resim yapmak ya da kendi iç dünyanı keşfetmek için uygun bir zaman olacaktır. Kendini ifade ederken güven duygusunu kaybetmemeye çalış; başkalarına karşı da açık olmalısın. Gün boyunca besleyici ve şefkatli yanını ortaya koymak, hem kendine hem de çevrene iyi gelecektir. Fakat, duygusal anksiyetenin artabileceği anlar yaşaman mümkün. Bu tür anlarda derin nefes almak ve zihnini sakinleştirmek faydalı olacaktır. Kendine karşı nazik olmayı unutmamalısın. Sezgilerinin güçlenmesi, kararlarını doğru bir şekilde almanı kolaylaştırabilir.
Bugün, kendini keşfetmek ve içsel potansiyelini ortaya koymak için mükemmel bir gün. Kendine olan güvenin artmakta ve çevrendekilere ilham verme kabiliyetin belirginleşmekte. Yaratıcılığın doruk noktaya ulaşacak, bu nedenle sanatsal projelere yönelmek isteyebilirsin. Taşınabilir yeteneklerinle başkalarına örnek olacak, grup çalışmalarında liderlik rolünü üstlenmeyi isteyebilirsin. Aşk hayatında, beklenmedik sürprizlerle karşılaşabilirsin. İlişkilerdeki samimiyetin daha derinleşeceği ve tutkulu anların yaşanacağı bir dönemdesin. Sosyal çevrende yeni tanışmalar olabilir; bu insanlar sana büyük bir motivasyon kaynağı olacak. Fakat, dikkatli olmalısın; ego vurgusu, ilişkilerde çatışmalara yol açabilir. Diplomasi ve anlayışla yaklaşmak, gerginlikleri önlemede etkili olacak.Finansal konulara dair birtakım güzel fırsatlar kapını çalacak. Yatırım yapma düşüncelerin, düşündüğünden daha kazançlı sonuçlar doğurabilir. Ancak, aceleci olmamakta ve her ayrıntıyı dikkatlice değerlendirmekte fayda var. Günün sonunda, kendini daha güçlü ve kararlı hissedeceksin. Yıldızların sana sunduğu desteği en iyi şekilde değerlendir.
Gününüz detaylara odaklanma ve düzen kurma arzusu ile dolup taşacak. Yaratıcılığınızı ifade etmek için uygun bir zemin bulmalısınız, hayal gücünüz ön plana çıkabilir. Aynı zamanda, çevrenizdeki insanlarla olan iletişiminiz önem kazanıyor; düşüncelerinizi cesurca ifade edebilmek, yeni imkanların kapılarını aralayabilir.Sağlık konularına dikkat etme isteği artabilir. Kendinize zaman ayırmak, zihinsel ve fiziksel sağlığınıza katkı sağlayacak. Sorumluluklarınız arasında denge sağlamaya çalışırken, duygusal ihtiyaçlarınızı da göz ardı etmeyin. İlişkilerde anlayış gösterme yeteneğiniz, yakınlarınızla olan bağları güçlendirebilir.Yeni bilgi ve beceriler edinme arzusu, sizi farklı bir yolculuğa davet edebilir. Eğitim veya araştırma ile ilgili fırsatlar karşınıza çıkabilir. Kendi potansiyelinizi keşfederken, karşılaşacağınız zorlukları fırsata çevirme yeteneğinizle sisli görüntüleri aralayabilirsiniz.
Denge ve uyum arayışında olduğun bir dönemdesin. Sosyal ilişkiler ve işbirlikleri kurmak için mükemmel bir fırsatın var. İnsanlarla olan etkileşimlerin hem kişisel hem de profesyonel hayatında olumlu yansımalar yaratabilir. Bugün, kendini sanatsal ve yaratıcı yönlerinle ifade etme isteğin artacak. İçsel huzuru bulmak için doğada zaman geçirmek ya da güzelliklerle dolu bir etkinliğe katılmak sana iyi gelecek. Başkalarının ihtiyaçlarına duyarlılığın, ilişkilerinde güçlü bağlar oluşturmanı sağlayacak. Kendini ifade etmekte zorlanabileceğin anlar olabilir, bu nedenle içsel sesine kulak vermek önem taşıyor. Kalp ve akıl arasındaki dengeyi sağlamaya çalış. Gerekirse kısa bir mola, düşüncelerini toparlamak ve kendine dönmek için faydalı olabilir.
Gizli kalmış duyguların yüzeye çıkma riski var. İçsel bir dönüşüm sürecinin eşiğindesin, cesaretini toplayarak kendine yeni bir yol açabilirsin. Kararlılığın ve tutkuların seni destekleyecektir. İletişim kurarken dikkatli olmalı, sözlerinin ağırlığını düşünmelisin. Eski ilişkilerden gelen dersler, yeni bağlantılara ışık tutacak. İçinde bulunduğun ruh halini anlamak, motive olmak için gereklidir. Kendine zaman ayırmalı, yenilenmeyi ve dinlenmeyi unutmamalısın. Güçlü içgüdülerinle hareket etmek, seni istediğin sonuca ulaştırabilir. Değişimden korkma; bu, seni geleceğine daha sağlam adımlarla götürecek. Sorumluluk alırken iyi düşün, güvenin ve arzuların arasındaki dengeyi bulmalısın.
Yeni fırsatlar kapını çalıyor; cesaretini toplayarak adım atmak için mükemmel bir zaman. İçsel keşifler yaparken, sosyal çevrendeki dinamikler seni heyecanlandırabilir. İlişkilerde derin bir bağ kurma arzusu artarken, eski dostlukların yeniden alevlenmesi olası. Eğlenceli etkinliklere katılmak, zihnini dinlendirip yeni bakış açıları kazandıracak. Reis ruhun, macera arayışında iken, içsel sesini dinlemeyi unutma. Hedeflerine ulaşma isteği tam gaz devam ederken, tutku dolu bir şekilde ilerlemen, çevrendekiler için ilham kaynağı olabilir. Bugün, nasıl bir iz bırakmak istediğini düşünmek için ideal. Yeniliklere açık ol, çünkü sana sunulan her şey, potansiyelini yükseltmek için bir fırsat.
Bugün sorumluluk duygusu ön planda olacak. Hedeflerine ulaşmak için attığın adımların ne kadar önemli olduğunu daha iyi kavrayacaksın. Çevrendeki insanlar, özellikle iş alanındaki ortakların, beklentilerini yüksek tutabilir; bu durum seni biraz baskı altında hissettirebilir. Ama unutma, bu baskı seni daha da güçlendirecek. Kendine güvenmeli ve kararlılıkla ilerlemelisin. Bir projeye odaklanmak, uzun vadede elde edeceğin başarıların anahtarı olacak. Duygusal anlamda, içsel olarak kendinle yüzleşmen gereken bir dönemdesin. Duygularını bastırmak yerine, onlarla yüzleşmek sana fayda sağlayacak. Ailevi ilişkilerde de daha fazla destek ve anlayış göstermeye özen göstermelisin. Bu, ilişkilerini derinleştirebilir ve kalıcı bağlar kurmana yardımcı olabilir. Kendine zaman ayırmayı unutma; özellikle doğayla iç içe olmak, seni yenileyecek ve motive edecek. Kısa bir yürüyüş bile zihin açıklığını artırabilir. Hayatındaki dengeyi sağlamak için seçtiğin yollar, seni mutlu ve huzurlu hissettirecek.
Sosyal ilişkilerinde hareketli bir gün bekliyor seni. Arkadaşlarınla yapacağın sohbetler, yeni fikirlerin doğmasına olanak tanıyacak. Farklı bakış açılarıyla karşılaşmak, zihninde yeni kapılar aralayabilir. Öğrenmeye olan açlığın, kendini geliştirmek adına yaratıcı projelere yönelmeni sağlayacak. Bu dönemde bireyselliğini ön plana çıkarman önemli; ilham verici bir rol model olabilirsin.Duygusal ilişkilerde ise samimiyet ön planda olacak. Partnerinle ya da yakın arkadaşlarınla derin sohbetler yapabilir, hislerini açıkça ifade edebilirsin. Bazı konularda sürpriz gelişmeler yaşanabilir, sezgilerine güvenmeyi unutma. Kendine duyduğun güven artıyor, bu da kararlarının ardında durma cesaretini artıracaktır.Gün içinde zaman zaman içe dönme isteği hissedebilirsin, bu da seni daha fazla düşünmeye ve içsel bir değerlendirmeye yönlendirecek. Ruhsal yenilenmek için yalnız kalmayı tercih edebilirsin. Ancak sosyal çevrenden alacağın enerjiyi de unutmamak gerek; dengeyi sağlamak, sana iyi gelecektir.
Duyguların derin sularında yüzmektesin, intihar eden duyguların yeniden yüzeye çıkma zamanı. Sanatı, yaratıcılığı ve sezgiyi beslemek için sevdiklerinle etkileşimlerde bulunmak, ruhunu canlandırabilir. Bilinçaltındaki korkuları serbest bırakma fırsatın var. Kendini ifade etmekten çekinme; hislerini kağıda dökmek ya da bir melodi yaratmak seni rahatlatabilir. Gün boyunca beklenmedik olaylarla karşılaşabilirsin, bu fırsatları yaratıcılığınla değerlendir. Dikkatini çevrene yönlendirirken empati gücünü kullanmayı unutma; başkalarının duygularını anlama yeteneğin, ilişkilerini güçlendirebilir. Kendine sabırlı ol, zorluklar geçici; içsel huzuruna ulaşmak için gereken adımları atmayı ihmal etme.
