1
Haziran ayı ve yeni yeniden normalleşmeyle birlikte sanat yaşamı da canlandı. Ekran ve klavye mahkûmiyeti, kanlı canlı buluşmalara dönüşüverdi. İstanbul’da iki sanat fuarı birden açıldı mesela geçen günlerde: Biri yıllardır heyecanla beklediğimiz İC fuarı, geçen yıllara göre biraz mahcup da olsa, her zamanki yerinde Lütfü Kırdar’daydı ve her zamankinden daha az bir katılımı da olsa, bir Server Demirtaş’ın yeni işlerini görmek için gezmek isterdim! Ama olmadı, bazen olamıyor, basına ayrılan sınırlı saatler filan derken. Ankara’dan gelen bir fuar ise çok büyük sanatçı katılımıyla İBB desteğiyle Yenikapı’da açıldı ve galiba kendi kendine de kapandı. İstanbul’da bu işler biraz farklı yürüyor, Ekrem İmamoğlu’nun gidip gezdiğini bile İBB’nin sosyal hesaplarından gördük, işin tanıtım kısmı eksik kaldı, biz öncesinde yapımcı firmayla bir söyleşi yayımladık ama yeterli değil. Tam da burada fuar mı sergi mi sorusu gündeme geliyor. Ben mesela niye kapıları tırmalamadım fuarlara gitmek için? Fuar, adı üzerinde daha çok koleksiyonerler için. Gidip bakıp satın alıyorlar. Satın alma amacı olmayanlar için bir sosyalleşme yeri. Medya için de tabii tanıtım, izlenim, yazana kadar bitecek. Sergiler ise daha kalıcı işler. Emek verip yazdığınız, tanıttığınız işi okur da gidip görmek istiyor ve görebiliyor.
Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi’nin (SSM) yeni sergisi, Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Ressam Hocaların Ressam Öğrencileri, haziran başında ziyaretçileriyle buluştu. Öncesinde de biz kültür sanat yazan, izleyenler, Nazan Ölçer’le buluştuk! Nazan Ölçer’in parlak müzeci kariyerini devlet kurumlarında çalıştığından bu yana izleyen biri olarak onun pandemi döneminde çalışamamaktan ne kadar bunaldığını tahmin edebiliyorum. SSM’nin başına geldiğinden beri yaptığı Dali, Picasso gibi parlak sergilerle sanatı popülerleştirip büyük kitlelere ulaştırdığını herkes yaşadı; kapıyı kapatıp beklemek ona göre değil! Nitekim elindeki büyük koleksiyona bakıp bambaşka bir tema bulmuş: “Tanzimattan Cumhuriyet’e ressam Hocaların ressam Öğrencileri!” Böylece Türkiye’de resim sanatının tarihsel yolculuğunun da izlenebileceği bir sergi çıkıvermiş ortaya, SSM resim koleksiyonundan: Hoca Ali Rıza, Halife Abdülmecid Efendi, Hüseyin Zekâi Paşa, İvan Konstantinoviç Ayvazovski, Şevket Dağ, Hikmet Onat, Hüseyin Avni Lifij, İbrahim Çallı, Nazmi Ziya Güran’ın yanı sıra öncü kadın sanatçılardan Mihri (Müşfik) Hanım’ın aralarında olduğu sanatçıların 115 eseri!
Sergide sadece ressamların işlerini değil, çalışma koşullarını gösteren fotoğrafları da görebilmek çok ilgi çekici. Osmanlı döneminin takım elbise kravatlı resim öğrencileri atölyede çalışırken bir de anı fotoğrafı çektirivermişler, nü çalıştıkları Rus modelle, kadın da üzerine bir şal bile almamış, gerçekten NÜ!
Sergide hocaların öğrencilerini etkileyişini, kuşaklar arası değişimi ve ustalaşan öğrencilerin boynuz misali kulağı geçtiklerini de görmek mümkün. Üstelik de resim sanatı, malum dini nedenlerle resmin günah, yapıldığı zaman da karanfil ve gülden ibaret olduğu bir ülkede portreler ve hatta geç keşfedilmiş ama sevilip benimsenivermiş biçimde ülkenin toplumsal, sosyal ve ekonomik dönüşümünü izleme olanağı da sunuyor.
Bunda en büyük katkı da Tanzimat döneminde, Fransa başta olmak üzere yurtdışına sanat eğitimine gönderilen ve Paris’te önemli ressamların atölyelerine devam eden, Osman Hamdi Bey ve Halil Bey gibi ressamlardan. Sergide bu sanatçıların manzara ve natürmortlarının yanı sıra figürlü resme geçişleri, portreleri yer alıyor. Ki bu portrelerde kadınları görmek, Osmanlı’da kadınların Tanzimat Dönemi’nden itibaren görünür olması demek.
Sergide, İbrahim Çallı, Nazmi Ziya, Avni Lifij, Feyhaman Duran, Namık İsmail, Hikmet Onat gibi 1914 kuşağı ressamlarının İstanbul’un sokakları, evleri, tarihi yapıları, sahilleri ve Boğaz manzarasının resmedildiği tabloları da izleyiciye kent hakkında dokümanter gibi bilgi veriyor.
Halil Paşa, İbrahim Çallı gibi Türk ressamların Paris’teki akademik resim eğitimlerinde çıplak olgusuyla tanışmalarının ardından verdikleri eserler de sergide, bu süreci yansıtan bir çerçevede ele alınıyor ki bu da müthiş bir değişim.
O dönemin güzel sanatlar okulu Sanayi-i Nefise Mektebi’nde yabancı hocaların yerine atanan İbrahim Çallı, Feyhaman Duran, Hikmet Onat gibi isimlerin atölyelerinde yetişen ve Türkiye’de modern sanatın temellerinde yer alan, Cumhuriyet’in ilk sanatçı grubu Müstakiller de sergide sanat tarihindeki önemlerini yansıtacak bir kapsamla sunuluyor.
Bu sergide ve size daha önce tanıtmış olduğum (1) Mili Saraylar Müze’siyle Dolmabahçe Sarayı içinde Veliaht bölümünde yer alan Milli Saraylar Resim Müzesi ile birlikte Osmanlı döneminden başlayarak Türk resminin başlangıcı ve gelişimi hakkında çok değerli bir tanıtım yapılmış oluyor. Nazan Ölçer de müzeyi beğenmiş olduğunu sohbetimizde anlattığı için o notu da düşelim. Bu sergi vefa gereği öğretmen ve sağlık çalışanlarına ücretsiz, pazartesi dışında her gün 10.00-18.00 saatleri arasında Sakıp Sabancı Müzesi’nde gezilebiliyor.
“Taksim Meydanı”, Nazmi Ziya Güran’ın fırçasından zamana tanıklık ediyor; 1935’teki haliyle, şimdiki Suriyelileri, Arap turistleri ve dilencileriyle dolu halinden çok farklı. Halil Paşa’nın “Ressam Kız ve Atölyesi” adlı çalışması da 1930’lu yıllardan belgesel gibi. İbrahim Çallı’nın 1912 tarihli “Hamakta Uzanmış Kadın” tablosu ise huzur veriyor. O dönemin resim öğrencilerinin okulun atölyesinde çektirdikleri anı fotoğrafı ise gülümsetiyor, şimdiki öğrencilerden epey farklılar ve Rus model de çok doğal!
Bugün enerjinin yüksek olduğu bir gün. Cesur adımlar atmak için mükemmel bir zaman dilimindesin. İçindeki ateşi hissedebilir, yeni projelere yönelmek için cesaret bulabilirsin. İletişim konusunda dikkatli ol; düşüncelerini paylaşırken aceleci davranmaktan kaçınmalısın. Sosyal çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerin, sana hem motivasyon hem de destek sağlayabilir. Aşk hayatında eğlenceli bir sürprizle karşılaşabilirsin; bu durum kalp atışlarını hızlandırabilir. Sağlığına özen göstermeyi unutma, bu dönemde dinlenmek ve enerjini yenilemek büyük önem taşıyor. Kendine güvenerek hareket et; bu günkü cesaretin gelecekteki başarılarının kapısını aralayabilir.
Bugün, içsel huzurun ve kararlılığın ön planda. Kendinizi değerli hissettiğiniz alanlara yoğunlaşmak, potansiyelinizi ortaya çıkarmak için doğru bir zaman dilimindesin. Maddi kaynaklarını yönetme yeteneğin, beklenmedik fırsatlarla birleşebilir. İletişim kurarken açık ve dürüst olmaya özen göster, bu sayede etrafındakilerle daha derin bağlar kurabilirsin. İlişkilerde dengeyi sağlamak, duygusal tatmin getirirken, toplum içerisinde de güçlü bir duruş sergilemeni sağlayacak. Sanatsal yönlerin, ruhunu besleyecek ve yaratıcılığını açığa çıkaracak projeler için harika bir zemin sunuyor. Kendini hazır hissettiğinde, yeniliklere açık olman, sana beklenmedik kapılar açabilir. Unutma, her adımında sabırlı olmak ve sevdiklerinle olan ilişkilerine değer vermek, gününü zenginleştirecek.
Bugün iletişim becerilerin avantaja dönüşebilir, sosyal çevrenle olan etkileşimlerin artış gösterebilir. Düşüncelerini net bir şekilde ifade etme konusunda kendini oldukça rahat hissedeceksin. Bilgi alımı ve paylaşımı için ideal bir zaman. Yeni fikirler ortaya atmak, yenilikçi yaklaşımlar sergilemek, ilgi alanlarını genişletmek için fırsatlar söz konusu.Aynı zamanda, bazı durumlardaki belirsizlikler canını sıkabilir, ancak bu zor dönemleri kendi yararına çevirmeyi başarabilirsin. Duygusal paylaşımlarında samimiyetin ön planda olacak, bu sayede ilişkilerindeki derinlik artabilir. Kendine güvenin yükseliyor, bu durum sosyal hayatına yansıyacak. Yalnızca başkalarını dinlemekle kalma, kendi duygularını da açıkça ifade et. Gelişmelerin, kişisel dönüşümün açısından büyük bir öneme sahip olabilir. Unutma, düşüncelerini eyleme dökmek için en doğru zamanlardan biri.
Duygusal derinliklerinle yüzleşmek, içsel dünyanı keşfetmek için harika bir zaman dilimindesin. Sevdiklerinle olan iletişimini güçlendirebilir, kendini daha açık ifade edebilirsin. İnandığın değerlere sıkı sıkıya bağlı kalırken, karşındakilerle olan bağların da derinleşecek. Sakin bir yer bulup, düşüncelerini netleştirmek isteyebilirsin; meditasyon veya doğada kısa bir yürüyüş bu bakış açını açacak. Aynı zamanda, aniden gelişen durumlar karşısında esnek olma yeteneğin, seni daha zorlu anlardan geçirmek için önemli bir yardımcı olacak. Kendine olan güvenini artırıcı fırsatlar karşına çıkabilir, bunun tadını çıkar. Akşam saatlerinde ise, sevdiklerinle birlikte vakit geçirmek, huzurlu bir enerji yaratmana yardımcı olacak. Evin içinde yaratacağın sıcak ve samimi atmosfer, birlikte anı biriktirmenin en güzel yolu.
Bugün enerjinin zirveye ulaşacağı bir gün içerisinde olacaksın. Yaratıcılığın ve özgüvenin sayesinde, karşına çıkacak her türlü zorluğu aşma gücüne sahip olacaksın. Sosyal ortamlarda parlayacak, çevrendeki insanları etkileyip ilgi odağı haline geleceksin. Ancak, egonun seni yönlendirmesine izin verme; başkalarının görüşlerine de yer açmak önemli. İş ve kariyer alanında yeni fırsatlar doğabilir, bu fırsatları gözden kaçırmamalısın. Özel hayatında ise küçük sürprizler söz konusu, sevgilinin ya da yakın bir arkadaşının sana karşı göstereceği ilgi, gününü renklendirecek. İçsel huzurunu sağlamaya odaklanmak, stres dolu anlarında seni rahatlatabilir. Kendinle barışık ol ve güvenini etrafındakilere yansıtmayı unutma. Bugün, hayatın sunduğu zenginlikleri kucaklayarak geçireceğin bir gün olacak.
Gün, detaylarla dolu karmaşık bir tablo sunuyor. Kendinle ilgili bazı içsel sorgulamalar yapma fırsatı bulabilirsin. Çevrende, görünmeyen bazı alacakaranlık noktalar dikkatini çekebilir; bunları aydınlatma çabası tatmin edici sonuçlar doğuracak. İş veya sorumluluklarla ilgili konularda daha önceden belirlediğin hedeflere odaklanmak, seni istediğin noktaya daha da yaklaştırabilir. Planların ve yöntemlerin bu noktada çok önemli. Yıldızların, dikkat ve özen gerektiren ayrıntılara yoğunlaşmanı destekliyor. Sağlığınla ilgili konular da gündemde; beslenme veya spor alışkanlıklarını gözden geçirmek için iyi bir zaman. İletişim kurmak ve bağlantılarını güçlendirmek adına keyifli sürprizlerle karşılaşabilirsin. Sevdiklerinle aranda güçlü bir bağın kurulduğunu hissedeceksin; destek arayışında olduğun konularda onların yardımını almaktan çekinme. Kendini ifade etme biçiminde özgüvenin artıyor, bu da hayatındaki bazı sorunları çözmende etkili olabilir.
İletişim kurma konusunda oldukça yetenekli olacaksın. Sosyal çevrende yansıttığın zarafet ve dengeyle dikkat çekebilirsin. Karşılaştığın insanlarla yaptığın sohbetlerin derinliği, ilişkilerini güçlendirmene olanak tanıyacak. İçsel huzurunu bulmak adına sanatsal faaliyetlere yönelmek isteyebilirsin; müzik, resim veya yaratıcı yazılar, ruhunu besleyecek. Ancak, kararlarını verirken başkalarının beklentilerinin etkisinde kalmamaya özen göster. Kendine odaklanmak, hangi yolda ilerlemen gerektiğini anlamana yardım edecek. Duygusal ilişkilerde, özellikle de partnerinle bağlantını güçlendirecek samimi bir konuşma yapmak için uygun bir zaman. Kendi ihtiyaçlarını dile getirmekten çekinme; bu, daha güçlü ve sağlıklı bir ilişki kurmanı sağlayacaktır. Genel olarak, bu dönem kendini ifade etme ve iç dünyanı keşfetme fırsatlarıyla dolu.
Bugün içsel derinliklerine inmeye ve hissettiğin duygusal dalgalara odaklanmaya davet ediliyorsun. Gizli kalmış arzuların yüzeye çıkabilir; bu durum, bazı sırları açığa çıkarmanı sağlayabilir. İkili ilişkilerde daha samimi ve derin bir bağ kurmak isteyebilirsin. Aynı zamanda, geçmişte yaşadığın tecrübelerinle yüzleşmek ve bunları kabullenmek, büyüme sürecinin bir parçası olacak. Kendini keşfetme arayışında, sezgilerin güçlü bir rehber niteliğinde; endişe veya korkularını yıkmak için bu sezgileri dinlemelisin. Transformasyon sürecine girmek için gereken cesareti bulabilirsin; bu, sana uzun vadede büyük faydalar sağlayacak. Sosyal çevren, bu dönemde güç ve destek kaynağı olabilir, bu yüzden sevdiklerinle olan iletişimini güçlendirmekte yarar var. Kendi sınırlarını korumak ve ihtiyaçlarını göz önünde bulundurmak, ruhsal dengeyi sağlamak adına önemli olacak. Unutma, karanlıkta bile ışık bulmak mümkündür.
Maceracı ruhun ve keşfetme arzun bugün oldukça ön planda. Yeni deneyimlere açık olmalısın; bu, seni beklemediğin fırsatlara sürükleyebilir. İletişimde cesur olman, çevrendeki insanlarla daha sağlam bağlar kurmana yardımcı olacak. Belki de uzun zamandır ertelediğin bir seyahat planı yapmak için uygun bir zaman. İçsel tutkularına kulak ver; yaratıcılığını serbest bırakman gereken bir dönemdesin. Kariyerindeki yenilikler heyecan verici gelişmelere yol açabilir. Kısa süreli hedefler belirlemek ve bunlara odaklanmak, seni daha güçlü bir geleceğe yönlendirecek. Kendine olan güvenin artıyor; bu, hem özsaygını güçlendiriyor hem de çevrendeki insanların seni takdir etmesini sağlıyor. Aşk hayatındaki sürprizler, tutkulu anlar yaşamanı mümkün kılacak. Bugün, hayallerinin peşinden koşmak için cesaretini topla.
İçinde biriktirdiğin duygusal derinlikler, bu gün yüzeye çıkabilir. Gözlemci ve analitik yapın, çevrendekilerle olan ilişkilerde farkındalığını artıracak. İş hayatında görev ve sorumluluklarının bilinci içerisinde hareket ederken, aynı zamanda yeni fırsatlar karşına çıkabilir. Bilgi paylaşımına açık olman, projelerinde daha başarılı olmanı sağlayacak. Sağlık konusunda kendine dikkat etmen gereken bir gün. Zihinsel ve fiziksel dengeyi sağlamak, enerjini yükseltebilir. Aile ilişklerine odaklanmalısın; geçmişe dönük hatırlamalar ve iletişim kalitesinin artması, içsel huzurunu besleyecek. Planlarını ve hedeflerini gözden geçir; yeniliklere açık olman, seni ileri taşıyacak adımlar atmanı kolaylaştıracak. Unutma, sabırlı olmak ve kriz anlarında sakin kalmak, senin en büyük güçlerin arasında.
Bugün, özgürlüğün ve bağımsızlığın ön planda olduğu bir dönemdesin. Sosyal çevren ile olan iletişiminde yenilikçi fikirler öne çıkabilir. Eşsiz düşüncelerinle dikkat çekmek, ilginin üzerinde toplanmasını sağlayabilir. Grup aktiviteleri, ekip çalışmaları ya da arkadaş buluşmaları oldukça keyifli geçecek. Yerleşik düşüncelere karşı bir isyan havası içinde olabilirsin; bu nedenle kendi özgün tarzını sergilemekten çekinme. Aşk hayatında ise tutku ve heyecan dolu bir gün seni bekliyor. Eğer bir ilişkin varsa, partnerinle aranızda farklı bir bağ kurma şansın yüksek, yeni hoş anılar biriktirebilirsin. Bekar isen, sosyal ortamlarda şansın açık olabilir; beklenmedik bir tanışma, seni heyecanlandırabilir. Finansal konularda risk almaktan kaçınma zamanı. Yeni girişimler için cesaretini topladığın bir alan var ancak iyi düşünmeden adım atma. Bugün, sezgilerin sana doğru yönler gösterebilir; içgüdülerine güvenebilirsin. Son olarak, kişisel gelişim için yeni hobiler keşfetmek ya da eğitim fırsatlarına yönelmek faydalı olabilir. Kendini ifade etmekten çekinme!
Bugün derin sezgilerin ve yaratıcılığının doruk noktalarına ulaşabileceği bir dönemdesin. İçsel dünyanda gerçekleşen değişimlere dikkat etmelisin; hayal gücün, yeni fikirlerin ve projelerin tohumlarını atmak için elverişli bir zemin sunuyor. Sosyal ilişkilerinde empatinin gücü artıyor. Etrafındakilerin duygusal ihtiyaçlarını anlama yeteneğinle hem kendine hem de başkalarına iyilik yapabilirsin. Ancak sınırlarını korumayı da ihmal etme; başkalarının sorunlarıyla fazlasıyla ilgilenmek seni duygusal olarak yorabilir. Kendine dönmek ve iç dünyanı gözlemlemek, denge sağlamak için önemli. Yaratıcı aktiviteler veya sanatsal çalışmalarla uğraşmak bugün ruh haline pozitif katkı sağlayacak. Yeniliklere açık ol, sürprizler karşına çıkabilir; sezgilerini takip etmekte özgürce hareket et.
