1
Haziran ayı ve yeni yeniden normalleşmeyle birlikte sanat yaşamı da canlandı. Ekran ve klavye mahkûmiyeti, kanlı canlı buluşmalara dönüşüverdi. İstanbul’da iki sanat fuarı birden açıldı mesela geçen günlerde: Biri yıllardır heyecanla beklediğimiz İC fuarı, geçen yıllara göre biraz mahcup da olsa, her zamanki yerinde Lütfü Kırdar’daydı ve her zamankinden daha az bir katılımı da olsa, bir Server Demirtaş’ın yeni işlerini görmek için gezmek isterdim! Ama olmadı, bazen olamıyor, basına ayrılan sınırlı saatler filan derken. Ankara’dan gelen bir fuar ise çok büyük sanatçı katılımıyla İBB desteğiyle Yenikapı’da açıldı ve galiba kendi kendine de kapandı. İstanbul’da bu işler biraz farklı yürüyor, Ekrem İmamoğlu’nun gidip gezdiğini bile İBB’nin sosyal hesaplarından gördük, işin tanıtım kısmı eksik kaldı, biz öncesinde yapımcı firmayla bir söyleşi yayımladık ama yeterli değil. Tam da burada fuar mı sergi mi sorusu gündeme geliyor. Ben mesela niye kapıları tırmalamadım fuarlara gitmek için? Fuar, adı üzerinde daha çok koleksiyonerler için. Gidip bakıp satın alıyorlar. Satın alma amacı olmayanlar için bir sosyalleşme yeri. Medya için de tabii tanıtım, izlenim, yazana kadar bitecek. Sergiler ise daha kalıcı işler. Emek verip yazdığınız, tanıttığınız işi okur da gidip görmek istiyor ve görebiliyor.
Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi’nin (SSM) yeni sergisi, Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Ressam Hocaların Ressam Öğrencileri, haziran başında ziyaretçileriyle buluştu. Öncesinde de biz kültür sanat yazan, izleyenler, Nazan Ölçer’le buluştuk! Nazan Ölçer’in parlak müzeci kariyerini devlet kurumlarında çalıştığından bu yana izleyen biri olarak onun pandemi döneminde çalışamamaktan ne kadar bunaldığını tahmin edebiliyorum. SSM’nin başına geldiğinden beri yaptığı Dali, Picasso gibi parlak sergilerle sanatı popülerleştirip büyük kitlelere ulaştırdığını herkes yaşadı; kapıyı kapatıp beklemek ona göre değil! Nitekim elindeki büyük koleksiyona bakıp bambaşka bir tema bulmuş: “Tanzimattan Cumhuriyet’e ressam Hocaların ressam Öğrencileri!” Böylece Türkiye’de resim sanatının tarihsel yolculuğunun da izlenebileceği bir sergi çıkıvermiş ortaya, SSM resim koleksiyonundan: Hoca Ali Rıza, Halife Abdülmecid Efendi, Hüseyin Zekâi Paşa, İvan Konstantinoviç Ayvazovski, Şevket Dağ, Hikmet Onat, Hüseyin Avni Lifij, İbrahim Çallı, Nazmi Ziya Güran’ın yanı sıra öncü kadın sanatçılardan Mihri (Müşfik) Hanım’ın aralarında olduğu sanatçıların 115 eseri!
Sergide sadece ressamların işlerini değil, çalışma koşullarını gösteren fotoğrafları da görebilmek çok ilgi çekici. Osmanlı döneminin takım elbise kravatlı resim öğrencileri atölyede çalışırken bir de anı fotoğrafı çektirivermişler, nü çalıştıkları Rus modelle, kadın da üzerine bir şal bile almamış, gerçekten NÜ!
Sergide hocaların öğrencilerini etkileyişini, kuşaklar arası değişimi ve ustalaşan öğrencilerin boynuz misali kulağı geçtiklerini de görmek mümkün. Üstelik de resim sanatı, malum dini nedenlerle resmin günah, yapıldığı zaman da karanfil ve gülden ibaret olduğu bir ülkede portreler ve hatta geç keşfedilmiş ama sevilip benimsenivermiş biçimde ülkenin toplumsal, sosyal ve ekonomik dönüşümünü izleme olanağı da sunuyor.
Bunda en büyük katkı da Tanzimat döneminde, Fransa başta olmak üzere yurtdışına sanat eğitimine gönderilen ve Paris’te önemli ressamların atölyelerine devam eden, Osman Hamdi Bey ve Halil Bey gibi ressamlardan. Sergide bu sanatçıların manzara ve natürmortlarının yanı sıra figürlü resme geçişleri, portreleri yer alıyor. Ki bu portrelerde kadınları görmek, Osmanlı’da kadınların Tanzimat Dönemi’nden itibaren görünür olması demek.
Sergide, İbrahim Çallı, Nazmi Ziya, Avni Lifij, Feyhaman Duran, Namık İsmail, Hikmet Onat gibi 1914 kuşağı ressamlarının İstanbul’un sokakları, evleri, tarihi yapıları, sahilleri ve Boğaz manzarasının resmedildiği tabloları da izleyiciye kent hakkında dokümanter gibi bilgi veriyor.
Halil Paşa, İbrahim Çallı gibi Türk ressamların Paris’teki akademik resim eğitimlerinde çıplak olgusuyla tanışmalarının ardından verdikleri eserler de sergide, bu süreci yansıtan bir çerçevede ele alınıyor ki bu da müthiş bir değişim.
O dönemin güzel sanatlar okulu Sanayi-i Nefise Mektebi’nde yabancı hocaların yerine atanan İbrahim Çallı, Feyhaman Duran, Hikmet Onat gibi isimlerin atölyelerinde yetişen ve Türkiye’de modern sanatın temellerinde yer alan, Cumhuriyet’in ilk sanatçı grubu Müstakiller de sergide sanat tarihindeki önemlerini yansıtacak bir kapsamla sunuluyor.
Bu sergide ve size daha önce tanıtmış olduğum (1) Mili Saraylar Müze’siyle Dolmabahçe Sarayı içinde Veliaht bölümünde yer alan Milli Saraylar Resim Müzesi ile birlikte Osmanlı döneminden başlayarak Türk resminin başlangıcı ve gelişimi hakkında çok değerli bir tanıtım yapılmış oluyor. Nazan Ölçer de müzeyi beğenmiş olduğunu sohbetimizde anlattığı için o notu da düşelim. Bu sergi vefa gereği öğretmen ve sağlık çalışanlarına ücretsiz, pazartesi dışında her gün 10.00-18.00 saatleri arasında Sakıp Sabancı Müzesi’nde gezilebiliyor.
“Taksim Meydanı”, Nazmi Ziya Güran’ın fırçasından zamana tanıklık ediyor; 1935’teki haliyle, şimdiki Suriyelileri, Arap turistleri ve dilencileriyle dolu halinden çok farklı. Halil Paşa’nın “Ressam Kız ve Atölyesi” adlı çalışması da 1930’lu yıllardan belgesel gibi. İbrahim Çallı’nın 1912 tarihli “Hamakta Uzanmış Kadın” tablosu ise huzur veriyor. O dönemin resim öğrencilerinin okulun atölyesinde çektirdikleri anı fotoğrafı ise gülümsetiyor, şimdiki öğrencilerden epey farklılar ve Rus model de çok doğal!
Bugün, içsel enerjinin zirveye çıktığı bir gün. Karar verme yeteneğin oldukça keskinleşmiş durumda. Hedeflerine odaklanmak, aklındaki projeleri hayata geçirmek için en uygun an. Ancak kararlılığın yanında, çevrendeki herkesle işbirliği yapma fırsatlarını değerlendirmeyi unutma. Sosyal ilişkilerinde bazı sürprizler yaşayabilirsin. Özellikle yeni insanlar tanımak sana iyi gelecek. Kendini ifade ederken daha cesur olman, etrafındaki insanların ilgisini çekecek. Gün içinde ani değişikliklere hazırlıklı ol, esnek kalmak sana avantaj sağlayacak. İlişkilerinde ise duygusal derinliğe inmeye davet ediliyorsun; açıkça hislerini paylaşmak, bağlarını güçlendirecektir. Kendine güvenin yüksek, bu nedenle yeni başlangıçlar için harekete geçmekte tereddüt etme.
Bugün içsel huzur arayışında, sakin ve dengeli bir ruh hali içinde olacaksın. Karar verme süreçlerinde daha dikkatli ve özenli hareket etmen, ani tepkilerden kaçınmanı sağlayacak. Maddi konularla ilgili fırsatlar karşına çıkabilir; bunları değerlendirmek için cesur bir adım atmalısın. Aşk ve ilişkilerde iletişim kurma şeklin, derin konuşmalara ve bağlantılara yol açabilir. Sevdiğin kişilerle arandaki bağı kuvvetlendirmek için samimi bir yaklaşım benimsemen önemli. Günün ilerleyen saatlerinde kendine zaman ayırmak, doğayla iç içe olmak ruhunu canlandıracak. Güzellik ve estetikle ilgili konulara eğilim gösterebilir, yenilikler yaparak kendini daha iyi hissedebilirsin. Kendine güvenin artarken, yeni deneyimlere açık olman, hayatına renk katabilir.
Bugün zihninde parlayan fikirlerin seni yeni bir keşfe yönlendirecek. Sosyal çevrenle olan iletişimini güçlendirebilir, başkalarının bakış açılarını dinlemekten keyif alabilirsin. Esnek düşünme kabiliyetin, beklenmedik durumlarla başa çıkmanda en büyük destekçin olacak. Yeni insanlarla tanışma isteğin ön planda; bu, yaşamına taze bir enerji katacak. Hayal gücünün sınırlarını zorlayabileceğin bir dönemdesin; yaratıcı projelere yönelmek için harika bir zaman. Kendini ifade etme biçiminde cesur ve özgün olmayı unutma. Günün ilerleyen saatlerinde, ani bir değişiklikle karşılaşabilirsin; adapte olma yeteneğin bu süreci daha da kolaylaştıracak. Kendine güvenmeyi ve içgüvenini beslemeyi sakın ihmal etme.
Duygusal derinliklerin ön planda olduğu bir gün. İçsel dünyanda yaşadığın karmaşalar, dış dünyayı da etkileyebilir. Sevdiklerine karşı duyduğun bağlılık ve koruma içgüdüsü güçleniyor, onlarla daha fazla vakit geçirmek isteyebilirsin. Aynı zamanda, geçmişten gelen bazı anılar zihininde canlanabilir; bu, duygusal bir yüzleşme fırsatı sunuyor. Kendini ifade etmenin yollarını ararken, bazen aşırı hassasiyet gösterebilirsin. Duygularını doğru bir şekilde aktarabilmek önem taşıyor. Gün içerisinde karşına çıkan fırsatlarla ilgili sezgilerine güvenmelisin, bu anlarda içsel sesini dikkate alman yararlı olacaktır. Kendine zaman ayırmayı unutma; içsel huzurun, çevrendekilerle olan ilişkilerini de olumlu etkileyecek.
Bugün, yaratıcı enerjilerin tavan yaptığı bir gün. Kendinizi ifade etme isteği ile dolup taşacak, sanatsal projelere yönelmek için mükemmel bir zaman. İlgi odağı olma arzusu içinde, çevrenizdeki insanlara ilham verecek fikirler ortaya atabilirsiniz. Duygusal ilişkilerde samimiyet ön planda; sevdiğinizle yaşadığınız anlar sizi derin bir bağla sarıp sarmalayacak. Sosyal ortamlarda dostluk bağları güçlenebilir, yeni tanışmalar sizi heyecanlandırabilir. Fakat dikkatli olun; ego çatışmalarına yol açabilecek durumlar, ilişkilerinizi zedeleyebilir. Bugün, dikkat çekici bir karizma ile etrafınızdakileri etkileyebilirsiniz. Ancak aşırı kibirden uzak durmak, size daha fazla saygı ve sevgi kazandıracak. Kendinizi iyi hissetmek için küçük bir ödül vermek, motivasyonunuzu artıracaktır. Unutmayın ki, içsel ışığınızın parlayacağı bir gün sizi bekliyor.
Detaylara olan düşkünlüğün ve analitik yeteneklerinle, bu gün yeni projeler için ilham bulabilirsin. İş yerinde veya kişisel yaşamında organizasyon ve planlama becerilerin, seni hedeflerine daha da yaklaştıracak. Ancak, mükemmeliyetçi tutumun bazen seni geride tutabilir; bu yüzden kendine karşı nazik olmayı unutma. İletişim becerilerin sayesinde ekip çalışmalarında ön planda olabilirsin. İlişkilerinde samimi ve anlayışlı olmalısın; sevdiğin kişilerle duygusal bağlarını güçlendirmek, sana güven ve huzur verecek. Sağlığına dikkat etmen, günün akışını daha verimli geçirmene yardımcı olabilir. Unutma ki, bazen en küçük detaylar, en büyük değişimleri yaratabilir.
Duygusal denge arayışında olduğun bugün, ilişkilerindeki uyum ve anlayış ön planda olacak. Sosyal bağlantıların güçlenirken, başkalarıyla olan etkileşimlerin seni besleyecek. Estetik duygularının tazeleneceği ortamlar arayabilir, sanatsal faaliyetlerde kendini bulabilirsin. İçsel huzuru sağlamak için düşüncelerini netleştirmek önem kazanıyor. Kararlarını alırken mantığın ve sezgilerin arasında bir denge kurmayı denemelisin. Bazen başkalarının beklentilerine karşı duyarlılığın seni zorlayabilir; kendine karşı nazik olmayı unutma. Bu dönem, aşk hayatında beklenmedik sürprizler yaşayabileceğin bir süreç olabilir. Duygusal bağların güçlenirken, beklenmedik gelişmelere açık olmalısın. Kendi iç dünyanı keşfetmek ve dışarıyla olan bağlantılarını derinleştirmek, ruhsal olarak seni yenileyebilir.
Derin duygular içinde yüzmekte ve güçlü sezgilerin seni yönlendirmekte. Bugün, içsel motivasyonlarının öne çıktığı bir dönemdesin. Belki de bazı gizli düşünceler ve hırslar, yüzeyin altındaki kapakları açmana neden olacak. Sosyal ilişkilerde daha derin bağlar kurma arzusu içinde olabilirsin; ancak bazı konuları paylaşmadan önce iyi düşünmelisin. Gizli kalmış sırlar veya hisler, bazen beklenmedik bir şekilde gün yüzüne çıkabilir.Estağfurullah, kendine güven duymalısın; zira öz disiplinin ve kararlılığın, seni istediğin hedeflere ulaştırma potansiyeli taşıyor. Fakat, karşına çıkacak engeller, seni durdurmamalı. Aksine, bu durum daha da güçlenmene sebep olabilir. Duygusal olarak yoğun bir gün geçirme ihtimalin yüksek; bu yüzden ruh sağlığına ve iç huzuruna dikkat etmen önemli olacak. Kendi sınırlarını belirlemeyi unutma; zira bu, hem kendine hem de başkalarına karşı daha sağlıklı bir sınır oluşturmanı sağlayacak. Gözlemlerini dikkatle yapmalı ve içsel sesine kulak vermelisin; bu sayede, mistik bir ruh hali içinde kendini dönüştürme fırsatı bulabilirsin. Kendi karanlığınla yüzleşmek, aydınlaşıp daha güçlü bir birey olmanı sağlayacak.
Hayatın sunduğu maceralara açık olacağın bir gün seni bekliyor. Yeni deneyimlere atılmak, ufkunu genişletmek ve ilham verici kişilerle tanışmak için mükemmel bir zaman. İçsel tutkularını dinleyerek, seni heyecanlandıran fırsatları değerlendirmelisin. Özgürlük duygusu ön planda olacak; bu da seni sıradanlıktan uzaklaştıracak. Sosyal ilişkilerin, sıradan sohbetlerin ötesine geçebilir ve derin bağlar kurmana olanak tanıyabilir. Hayallerini gerçekleştirmen için cesur adımlar atabilirsin. Ancak, dikkatini dağıtan konulardan uzak durmak, hedeflerine odaklanmanı sağlayacak. Kalben hissettiklerini ifade etmekten çekinme, zira dile getirilen duygular, çevrendeki insanlarla daha sağlam bir bağ oluşturmanı sağlayacak. Gelecek yönünde merak ettiğin sorulara cevaplar bulabilmek için içsel yolculuğun önemli bir parçası olacak. Kendi potansiyalini keşfetmek ve ortaya çıkarmak için bu fırsatı iyi değerlendir.
Bugün, hedeflerine ulaşma konusunda güçlü bir motivasyon hissedeceksin. Çalışma azmin ve disiplinin, senin için önemli olan projelerde ilerleme kaydetmeni sağlayacak. Planlarını uygularken karşına çıkabilecek engellere karşı sabırlı kalmalısın. Duygusal olarak, sevdiklerinle geçireceğin zaman sana huzur verebilir. Aile bağları güçleniyor; yakınlarınla paylaşacağın anlar, ruhsal olarak seni besleyecek. Kendine dönmek ve içsel seninle bağlantı kurmak için ufak bir zaman ayırmalısın. Bir şeyler yazmak, yaratıcılığını açığa çıkarman için harika bir yöntem olabilir. Finansal konularda dikkatli olman gereken bir gün; harcamalarını kontrol altında tutmak, gelecekteki planların için faydalı olacaktır. Kendi hedeflerine odaklanmayı unutma, bu senin için çok değerli. Başarılarının tadını çıkar ve tüm bu süreçte sağduyunu koru.
Yenilik ve özgürlük arayışın, içsel huzurunu sağlama yolunda önemli bir adım atmana olanak tanıyor. Farklı düşünce tarzlarının seni çekmesine ve ilham vermesine izin ver. Sosyal çevrenle olan etkileşimlerin, yeni dostluklar ve ilginç projeler kapısını aralayabilir. Merakını ve yaratıcılığını besleyecek fırsatlar karşına çıkabilir. Ancak, dikkatli ol; bu dönemde bazen düşüncelerinle eylemlerin farklı yönlere kayabilir. İçsel sesine kulak vermek, yanlış anlaşılmaların önüne geçmene yardımcı olacak. Farklılıkların ve yenilikçi bakış açıların, seni çevrendekilerden ayırırken, aynı zamanda onlara ilham verebilir. Tüm bunlar, kendini daha özgür ve bireysel hissetmeye yönlendirecek. Kendi ihtiyaçlarına saygı göstererek, yaşamındaki dengeyi korumak sana enerji katacaktır. Kendini ifade etme biçiminde cesur ve yenilikçi ol, bu süreçten kazançlı çıkabilirsin.
Sevgi dolu ve duygusal bir enerji içinde olacaksın. İlişkilerde karşılıklı anlayış ve şefkat ön planda. Yalnızsan, beklenmedik bir karşılaşma ruh halini olumlu yönde değiştirebilir. Yaratıcılığın zirve yapacak; sanatsal projelere yönelmek için harika bir gün. Empatik doğan sayesinde başkalarının hislerine kolaylıkla dokunabileceksin, bu da seni başkaları için güvenilir bir destek haline getiriyor. İçsel dünyana dönmek, ruhsal olarak yenilenmeni sağlayacak. Doğa yürüyüşleri veya meditasyon yapmak, zihnini sakinleştirebilir. Kendine karşı nazik olmayı unutma ve iç sesine kulak ver. Hayatında bazı esnek değişiklikler yapmak, yeni fırsatların kapılarını açabilir.
