1
Haziran ayı ve yeni yeniden normalleşmeyle birlikte sanat yaşamı da canlandı. Ekran ve klavye mahkûmiyeti, kanlı canlı buluşmalara dönüşüverdi. İstanbul’da iki sanat fuarı birden açıldı mesela geçen günlerde: Biri yıllardır heyecanla beklediğimiz İC fuarı, geçen yıllara göre biraz mahcup da olsa, her zamanki yerinde Lütfü Kırdar’daydı ve her zamankinden daha az bir katılımı da olsa, bir Server Demirtaş’ın yeni işlerini görmek için gezmek isterdim! Ama olmadı, bazen olamıyor, basına ayrılan sınırlı saatler filan derken. Ankara’dan gelen bir fuar ise çok büyük sanatçı katılımıyla İBB desteğiyle Yenikapı’da açıldı ve galiba kendi kendine de kapandı. İstanbul’da bu işler biraz farklı yürüyor, Ekrem İmamoğlu’nun gidip gezdiğini bile İBB’nin sosyal hesaplarından gördük, işin tanıtım kısmı eksik kaldı, biz öncesinde yapımcı firmayla bir söyleşi yayımladık ama yeterli değil. Tam da burada fuar mı sergi mi sorusu gündeme geliyor. Ben mesela niye kapıları tırmalamadım fuarlara gitmek için? Fuar, adı üzerinde daha çok koleksiyonerler için. Gidip bakıp satın alıyorlar. Satın alma amacı olmayanlar için bir sosyalleşme yeri. Medya için de tabii tanıtım, izlenim, yazana kadar bitecek. Sergiler ise daha kalıcı işler. Emek verip yazdığınız, tanıttığınız işi okur da gidip görmek istiyor ve görebiliyor.
Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi’nin (SSM) yeni sergisi, Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Ressam Hocaların Ressam Öğrencileri, haziran başında ziyaretçileriyle buluştu. Öncesinde de biz kültür sanat yazan, izleyenler, Nazan Ölçer’le buluştuk! Nazan Ölçer’in parlak müzeci kariyerini devlet kurumlarında çalıştığından bu yana izleyen biri olarak onun pandemi döneminde çalışamamaktan ne kadar bunaldığını tahmin edebiliyorum. SSM’nin başına geldiğinden beri yaptığı Dali, Picasso gibi parlak sergilerle sanatı popülerleştirip büyük kitlelere ulaştırdığını herkes yaşadı; kapıyı kapatıp beklemek ona göre değil! Nitekim elindeki büyük koleksiyona bakıp bambaşka bir tema bulmuş: “Tanzimattan Cumhuriyet’e ressam Hocaların ressam Öğrencileri!” Böylece Türkiye’de resim sanatının tarihsel yolculuğunun da izlenebileceği bir sergi çıkıvermiş ortaya, SSM resim koleksiyonundan: Hoca Ali Rıza, Halife Abdülmecid Efendi, Hüseyin Zekâi Paşa, İvan Konstantinoviç Ayvazovski, Şevket Dağ, Hikmet Onat, Hüseyin Avni Lifij, İbrahim Çallı, Nazmi Ziya Güran’ın yanı sıra öncü kadın sanatçılardan Mihri (Müşfik) Hanım’ın aralarında olduğu sanatçıların 115 eseri!
Sergide sadece ressamların işlerini değil, çalışma koşullarını gösteren fotoğrafları da görebilmek çok ilgi çekici. Osmanlı döneminin takım elbise kravatlı resim öğrencileri atölyede çalışırken bir de anı fotoğrafı çektirivermişler, nü çalıştıkları Rus modelle, kadın da üzerine bir şal bile almamış, gerçekten NÜ!
Sergide hocaların öğrencilerini etkileyişini, kuşaklar arası değişimi ve ustalaşan öğrencilerin boynuz misali kulağı geçtiklerini de görmek mümkün. Üstelik de resim sanatı, malum dini nedenlerle resmin günah, yapıldığı zaman da karanfil ve gülden ibaret olduğu bir ülkede portreler ve hatta geç keşfedilmiş ama sevilip benimsenivermiş biçimde ülkenin toplumsal, sosyal ve ekonomik dönüşümünü izleme olanağı da sunuyor.
Bunda en büyük katkı da Tanzimat döneminde, Fransa başta olmak üzere yurtdışına sanat eğitimine gönderilen ve Paris’te önemli ressamların atölyelerine devam eden, Osman Hamdi Bey ve Halil Bey gibi ressamlardan. Sergide bu sanatçıların manzara ve natürmortlarının yanı sıra figürlü resme geçişleri, portreleri yer alıyor. Ki bu portrelerde kadınları görmek, Osmanlı’da kadınların Tanzimat Dönemi’nden itibaren görünür olması demek.
Sergide, İbrahim Çallı, Nazmi Ziya, Avni Lifij, Feyhaman Duran, Namık İsmail, Hikmet Onat gibi 1914 kuşağı ressamlarının İstanbul’un sokakları, evleri, tarihi yapıları, sahilleri ve Boğaz manzarasının resmedildiği tabloları da izleyiciye kent hakkında dokümanter gibi bilgi veriyor.
Halil Paşa, İbrahim Çallı gibi Türk ressamların Paris’teki akademik resim eğitimlerinde çıplak olgusuyla tanışmalarının ardından verdikleri eserler de sergide, bu süreci yansıtan bir çerçevede ele alınıyor ki bu da müthiş bir değişim.
O dönemin güzel sanatlar okulu Sanayi-i Nefise Mektebi’nde yabancı hocaların yerine atanan İbrahim Çallı, Feyhaman Duran, Hikmet Onat gibi isimlerin atölyelerinde yetişen ve Türkiye’de modern sanatın temellerinde yer alan, Cumhuriyet’in ilk sanatçı grubu Müstakiller de sergide sanat tarihindeki önemlerini yansıtacak bir kapsamla sunuluyor.
Bu sergide ve size daha önce tanıtmış olduğum (1) Mili Saraylar Müze’siyle Dolmabahçe Sarayı içinde Veliaht bölümünde yer alan Milli Saraylar Resim Müzesi ile birlikte Osmanlı döneminden başlayarak Türk resminin başlangıcı ve gelişimi hakkında çok değerli bir tanıtım yapılmış oluyor. Nazan Ölçer de müzeyi beğenmiş olduğunu sohbetimizde anlattığı için o notu da düşelim. Bu sergi vefa gereği öğretmen ve sağlık çalışanlarına ücretsiz, pazartesi dışında her gün 10.00-18.00 saatleri arasında Sakıp Sabancı Müzesi’nde gezilebiliyor.
“Taksim Meydanı”, Nazmi Ziya Güran’ın fırçasından zamana tanıklık ediyor; 1935’teki haliyle, şimdiki Suriyelileri, Arap turistleri ve dilencileriyle dolu halinden çok farklı. Halil Paşa’nın “Ressam Kız ve Atölyesi” adlı çalışması da 1930’lu yıllardan belgesel gibi. İbrahim Çallı’nın 1912 tarihli “Hamakta Uzanmış Kadın” tablosu ise huzur veriyor. O dönemin resim öğrencilerinin okulun atölyesinde çektirdikleri anı fotoğrafı ise gülümsetiyor, şimdiki öğrencilerden epey farklılar ve Rus model de çok doğal!
Bugün enerjilerin en yüksek olduğu bir gün. İçindeki cesareti ve kararlılığı kullanarak önemli adımlar atabilirsin. İş ve özel hayatında yeni projelere başlamak için mükemmel bir zaman dilimindesin. Sosyal çevrenle olan ilişkilerde ise samimi ve açık olman, aradığın destekleri sağlamana yardımcı olacaktır. Duygusal olarak içsel dengeni bulmak adına meditasyon gibi rahatlatıcı aktivitelere yönelmek faydalı olabilir. Kendini ifade etmekte zorlandığını hissettiğinde, yaratıcı yönlerini ortaya çıkarmak için bir şeyler yazma veya çizme yoluna gidebilirsin. Farkındalığını arttıracak anlar yaşayacak, kişisel gelişimine katkı sağlayacaksın. Kendine güven, karşına çıkacak fırsatlarla dolu bir gün seni bekliyor.
Bu dönemde, içsel huzurunu bulma arayışında olabilirsin. Günlük hayatındaki küçük ayrıntılar, seni mutlu eden şeyler haline gelebilir. Maddi konularda, yapıcı bir düşünme biçimiyle ilerlemek, sana önemli fırsatlar sunabilir. Duygusal ilişkilerde, sabırlı ve kararlı yaklaşımın, sevgi bağlarını güçlendirecek. Yeni bir hobi edinmek ya da doğayla iç içe zaman geçirmek, içindeki enerjiyi dengelemene yardımcı olabilir. Kendi sınırlarını zorlamadan, kendine keyifli anlar yaratmayı unutma. Geçmişe dair olumsuz düşünceleri geride bırakmak için uygun bir zaman. Kendine güvenerek atacağın adımlar, seni daha ileriye taşıyabilir.
Bugün, zihinsel enerjinin zirveye ulaşacağı bir dönemdesin. Fikirlerin ve yaratıcılığının etrafındaki insanlara ilham verecek. Sosyal etkileşimlerin oldukça güçlü, dostlarınla yapacağın sohbetler hem eğlenceli hem de öğretici olacaktır. Ancak, dikkatini dağıtan unsurlara kapılmaktan kaçınmalısın; yoksa odaklanman zorlaşabilir. Öğrenmeye açık olman, yeni bilgilere ulaşmanı sağlayacak. Kendini ifade ederken kelimelerin gücünü iyi kullanabilirsin. Aşk hayatında ise, samimi ve dürüst bir iletişim kurmam önem taşıyor. İçtenlikle hissettiklerini paylaşmalısın. Yakın ilişkilerde daha derin bir bağlılık arayışına girebilir, bu süreçte güvenin önemini kavrayabilirsin. Bu dönemde sunduğun ve aldığın şeylerin dengede olması, ruhsal sağlığın için faydalı olacaktır. Her adımında esnek kalmayı unutma; sürprizlere açık olmalısın.
Duygusal derinliklerin ön planda olduğu bir gün. İçsel dünyanda yaşadığın karmaşalar, dış dünyayı da etkileyebilir. Sevdiklerine karşı duyduğun bağlılık ve koruma içgüdüsü güçleniyor, onlarla daha fazla vakit geçirmek isteyebilirsin. Aynı zamanda, geçmişten gelen bazı anılar zihininde canlanabilir; bu, duygusal bir yüzleşme fırsatı sunuyor. Kendini ifade etmenin yollarını ararken, bazen aşırı hassasiyet gösterebilirsin. Duygularını doğru bir şekilde aktarabilmek önem taşıyor. Gün içerisinde karşına çıkan fırsatlarla ilgili sezgilerine güvenmelisin, bu anlarda içsel sesini dikkate alman yararlı olacaktır. Kendine zaman ayırmayı unutma; içsel huzurun, çevrendekilerle olan ilişkilerini de olumlu etkileyecek.
Bugün, yaratıcı enerjilerin tavan yaptığı bir gün. Kendinizi ifade etme isteği ile dolup taşacak, sanatsal projelere yönelmek için mükemmel bir zaman. İlgi odağı olma arzusu içinde, çevrenizdeki insanlara ilham verecek fikirler ortaya atabilirsiniz. Duygusal ilişkilerde samimiyet ön planda; sevdiğinizle yaşadığınız anlar sizi derin bir bağla sarıp sarmalayacak. Sosyal ortamlarda dostluk bağları güçlenebilir, yeni tanışmalar sizi heyecanlandırabilir. Fakat dikkatli olun; ego çatışmalarına yol açabilecek durumlar, ilişkilerinizi zedeleyebilir. Bugün, dikkat çekici bir karizma ile etrafınızdakileri etkileyebilirsiniz. Ancak aşırı kibirden uzak durmak, size daha fazla saygı ve sevgi kazandıracak. Kendinizi iyi hissetmek için küçük bir ödül vermek, motivasyonunuzu artıracaktır. Unutmayın ki, içsel ışığınızın parlayacağı bir gün sizi bekliyor.
Bugün detaylara olan dikkatini sergilemek için mükemmel bir zaman. Karşılaştığın her durumu analiz ederken içindeki eleştirel gözle ve sezgisel yaklaşımla uğraşacaksın. İş yerindeki projelere yenilikçi fikirler eklemek için çalışmalısın; bu, ekip arkadaşların tarafından takdir edilecek. Aşk hayatında ise, duygusal iletişim kurmakta biraz zorlanabilirsin. Duygularını açığa çıkarmak için güvenli bir alan yaratmaya çalış. Sağlık ve yaşam tarzı konularında biraz daha özen göstermen gerekebilir; bu, ruhsal ve fiziksel dengenin korunmasına yardımcı olacak. Akşam saatlerinde kendine küçük bir ödül vererek stresini atabilirsin.
Denge, uyum ve estetik arayışında önemli bir gün. İlişkilerdeki hassasiyetin ortaya çıkması, duygusal bağlantılarını güçlendirmen için fırsatlar sunacak. Özellikle sevdiğin kişilerle derin sohbetler yapma isteği belirginleşebilir. Bu dönemde içsel huzurun, çevrendekilerle olan etkileşiminde belirleyici olacak. İş ve sosyal hayatında adımlarını dikkatli atman gerekecek; her şeyin göründüğü gibi olmadığını unutmadan harekete geç. Sanatsal ifade ve yaratıcılık alanında kendini geliştirmek için güzel fırsatlar önüne çıkabilir. Kendine güvenerek, içsel motivasyonunu artıracak projelere odaklanman faydalı olabilir. Aynı zamanda, başkalarıyla olan iletişiminde uyum arayarak, barışçıl bir yaklaşım benimsemek durumu daha da kolaylaştıracak. Unutma, kendine ve başkalarına özen göstermek, mutluluğunu artırmanın anahtarı.
Gizli duyguların su yüzüne çıkması, içsel çatışmaların belirsizliklerle harmanlanması söz konusu. Derinlemesine düşünmek, ruhsal bir keşfe adım atmak için mükemmel bir zaman. Karşılaştığın zorluklar, senin dayanıklılığını ve kararlılığını test edecek. İlişkilerdeki tutku ve yoğunluk, bazı durumlarda kıskançlık ve sahiplenme duygularını da beraberinde getirebilir. Duygusal olarak kendini güçlü hissetmekle birlikte bazı anlarda yalnızlık hissi seni sarabilir, bu nedenle içsel dengeyi sağlamak önem taşıyor. Sezgilerine güven, çünkü bu dönemde iç meselelerine olan yaklaşımın, gelecekteki çözümlerini de belirleyecek. Sosyal alanda ise bazı değişiklikler yaşanması olası; yeni tanışmalar ya da eski dostlarla buluşmalar gündemde. Kendi içsel yolculuğuna çıkarken, çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerinde daha dikkatli olmalısın. Unutma, her karanlık gölgenin ardında mutlaka bir ışık vardır. Kendini yeniden keşfet, içsel huzurunu yakalamaya çalış.
Yeni deneyimlere açılmak, merak kurduğunuz konularda derinleşmek için mükemmel bir zaman. Sosyal çevrenizdeki insanlarla olan etkileşimlerinizi güçlendirmek, daha geniş perspektifler geliştirmenizi sağlayacak. İçsel enerjiniz yüksek, bu da size hareket etme ve yeni projelere yönelme isteği verecektir. Ancak, aceleci davranmaktan kaçınmalısınız; iyice düşünmeden adım atmak, hayal kırıklıklarına yol açabilir. Duygusal olarak, kişisel ilişkilerinizde daha fazla anlayış ve empati göstermek, sizi istediğiniz bağlara yaklaştırabilir. Kendinize yeni hedefler belirlemek için bu dönemin keyfini çıkarın; bazı fırsatlar beklenmedik bir şekilde kapınızı çalabilir. özgürlüğünüz ve macera arzunuz, bu süreçte sizi daha da yukarılara taşıyabilir.
Bugün, hedeflerine ulaşma konusunda güçlü bir motivasyon hissedeceksin. Çalışma azmin ve disiplinin, senin için önemli olan projelerde ilerleme kaydetmeni sağlayacak. Planlarını uygularken karşına çıkabilecek engellere karşı sabırlı kalmalısın. Duygusal olarak, sevdiklerinle geçireceğin zaman sana huzur verebilir. Aile bağları güçleniyor; yakınlarınla paylaşacağın anlar, ruhsal olarak seni besleyecek. Kendine dönmek ve içsel seninle bağlantı kurmak için ufak bir zaman ayırmalısın. Bir şeyler yazmak, yaratıcılığını açığa çıkarman için harika bir yöntem olabilir. Finansal konularda dikkatli olman gereken bir gün; harcamalarını kontrol altında tutmak, gelecekteki planların için faydalı olacaktır. Kendi hedeflerine odaklanmayı unutma, bu senin için çok değerli. Başarılarının tadını çıkar ve tüm bu süreçte sağduyunu koru.
Bugün, özgürlük ve yenilik arayışın ön planda olacak. Düşüncelerin ve hayal gücün yüksek bir ivme kazanacak; bu, yaratıcı projelerin için harika bir fırsat sunuyor. Belki de uzun zamandır ertelediğin bir fikri hayata geçirmek isteyebilirsin. Sosyal ilişkilerde ise, ilginç insanlarla tanışma şansı doğacak. Farklı bakış açıları, zihnini açacak ve yeni bağlantılar kurma isteği uyandıracak. İçsel huzurunu bulmak için doğayla vakit geçirmeyi ihmal etme; bu sana büyük bir dinginlik getirecek. Anlık kararlar almaktan kaçın, düşünmek için kendine zaman tanı. Yakın çevrenden alacağın destekle birlikte, duygusal açıdan da kendini güçlü hissedeceksin. Yaratıcılığını serbest bırakmanın ve yeni fikirlere açık olmanın tam zamanı.
Sevgi dolu ve duygusal bir enerji içinde olacaksın. İlişkilerde karşılıklı anlayış ve şefkat ön planda. Yalnızsan, beklenmedik bir karşılaşma ruh halini olumlu yönde değiştirebilir. Yaratıcılığın zirve yapacak; sanatsal projelere yönelmek için harika bir gün. Empatik doğan sayesinde başkalarının hislerine kolaylıkla dokunabileceksin, bu da seni başkaları için güvenilir bir destek haline getiriyor. İçsel dünyana dönmek, ruhsal olarak yenilenmeni sağlayacak. Doğa yürüyüşleri veya meditasyon yapmak, zihnini sakinleştirebilir. Kendine karşı nazik olmayı unutma ve iç sesine kulak ver. Hayatında bazı esnek değişiklikler yapmak, yeni fırsatların kapılarını açabilir.
