1
Haziran ayı ve yeni yeniden normalleşmeyle birlikte sanat yaşamı da canlandı. Ekran ve klavye mahkûmiyeti, kanlı canlı buluşmalara dönüşüverdi. İstanbul’da iki sanat fuarı birden açıldı mesela geçen günlerde: Biri yıllardır heyecanla beklediğimiz İC fuarı, geçen yıllara göre biraz mahcup da olsa, her zamanki yerinde Lütfü Kırdar’daydı ve her zamankinden daha az bir katılımı da olsa, bir Server Demirtaş’ın yeni işlerini görmek için gezmek isterdim! Ama olmadı, bazen olamıyor, basına ayrılan sınırlı saatler filan derken. Ankara’dan gelen bir fuar ise çok büyük sanatçı katılımıyla İBB desteğiyle Yenikapı’da açıldı ve galiba kendi kendine de kapandı. İstanbul’da bu işler biraz farklı yürüyor, Ekrem İmamoğlu’nun gidip gezdiğini bile İBB’nin sosyal hesaplarından gördük, işin tanıtım kısmı eksik kaldı, biz öncesinde yapımcı firmayla bir söyleşi yayımladık ama yeterli değil. Tam da burada fuar mı sergi mi sorusu gündeme geliyor. Ben mesela niye kapıları tırmalamadım fuarlara gitmek için? Fuar, adı üzerinde daha çok koleksiyonerler için. Gidip bakıp satın alıyorlar. Satın alma amacı olmayanlar için bir sosyalleşme yeri. Medya için de tabii tanıtım, izlenim, yazana kadar bitecek. Sergiler ise daha kalıcı işler. Emek verip yazdığınız, tanıttığınız işi okur da gidip görmek istiyor ve görebiliyor.
Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi’nin (SSM) yeni sergisi, Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Ressam Hocaların Ressam Öğrencileri, haziran başında ziyaretçileriyle buluştu. Öncesinde de biz kültür sanat yazan, izleyenler, Nazan Ölçer’le buluştuk! Nazan Ölçer’in parlak müzeci kariyerini devlet kurumlarında çalıştığından bu yana izleyen biri olarak onun pandemi döneminde çalışamamaktan ne kadar bunaldığını tahmin edebiliyorum. SSM’nin başına geldiğinden beri yaptığı Dali, Picasso gibi parlak sergilerle sanatı popülerleştirip büyük kitlelere ulaştırdığını herkes yaşadı; kapıyı kapatıp beklemek ona göre değil! Nitekim elindeki büyük koleksiyona bakıp bambaşka bir tema bulmuş: “Tanzimattan Cumhuriyet’e ressam Hocaların ressam Öğrencileri!” Böylece Türkiye’de resim sanatının tarihsel yolculuğunun da izlenebileceği bir sergi çıkıvermiş ortaya, SSM resim koleksiyonundan: Hoca Ali Rıza, Halife Abdülmecid Efendi, Hüseyin Zekâi Paşa, İvan Konstantinoviç Ayvazovski, Şevket Dağ, Hikmet Onat, Hüseyin Avni Lifij, İbrahim Çallı, Nazmi Ziya Güran’ın yanı sıra öncü kadın sanatçılardan Mihri (Müşfik) Hanım’ın aralarında olduğu sanatçıların 115 eseri!
Sergide sadece ressamların işlerini değil, çalışma koşullarını gösteren fotoğrafları da görebilmek çok ilgi çekici. Osmanlı döneminin takım elbise kravatlı resim öğrencileri atölyede çalışırken bir de anı fotoğrafı çektirivermişler, nü çalıştıkları Rus modelle, kadın da üzerine bir şal bile almamış, gerçekten NÜ!
Sergide hocaların öğrencilerini etkileyişini, kuşaklar arası değişimi ve ustalaşan öğrencilerin boynuz misali kulağı geçtiklerini de görmek mümkün. Üstelik de resim sanatı, malum dini nedenlerle resmin günah, yapıldığı zaman da karanfil ve gülden ibaret olduğu bir ülkede portreler ve hatta geç keşfedilmiş ama sevilip benimsenivermiş biçimde ülkenin toplumsal, sosyal ve ekonomik dönüşümünü izleme olanağı da sunuyor.
Bunda en büyük katkı da Tanzimat döneminde, Fransa başta olmak üzere yurtdışına sanat eğitimine gönderilen ve Paris’te önemli ressamların atölyelerine devam eden, Osman Hamdi Bey ve Halil Bey gibi ressamlardan. Sergide bu sanatçıların manzara ve natürmortlarının yanı sıra figürlü resme geçişleri, portreleri yer alıyor. Ki bu portrelerde kadınları görmek, Osmanlı’da kadınların Tanzimat Dönemi’nden itibaren görünür olması demek.
Sergide, İbrahim Çallı, Nazmi Ziya, Avni Lifij, Feyhaman Duran, Namık İsmail, Hikmet Onat gibi 1914 kuşağı ressamlarının İstanbul’un sokakları, evleri, tarihi yapıları, sahilleri ve Boğaz manzarasının resmedildiği tabloları da izleyiciye kent hakkında dokümanter gibi bilgi veriyor.
Halil Paşa, İbrahim Çallı gibi Türk ressamların Paris’teki akademik resim eğitimlerinde çıplak olgusuyla tanışmalarının ardından verdikleri eserler de sergide, bu süreci yansıtan bir çerçevede ele alınıyor ki bu da müthiş bir değişim.
O dönemin güzel sanatlar okulu Sanayi-i Nefise Mektebi’nde yabancı hocaların yerine atanan İbrahim Çallı, Feyhaman Duran, Hikmet Onat gibi isimlerin atölyelerinde yetişen ve Türkiye’de modern sanatın temellerinde yer alan, Cumhuriyet’in ilk sanatçı grubu Müstakiller de sergide sanat tarihindeki önemlerini yansıtacak bir kapsamla sunuluyor.
Bu sergide ve size daha önce tanıtmış olduğum (1) Mili Saraylar Müze’siyle Dolmabahçe Sarayı içinde Veliaht bölümünde yer alan Milli Saraylar Resim Müzesi ile birlikte Osmanlı döneminden başlayarak Türk resminin başlangıcı ve gelişimi hakkında çok değerli bir tanıtım yapılmış oluyor. Nazan Ölçer de müzeyi beğenmiş olduğunu sohbetimizde anlattığı için o notu da düşelim. Bu sergi vefa gereği öğretmen ve sağlık çalışanlarına ücretsiz, pazartesi dışında her gün 10.00-18.00 saatleri arasında Sakıp Sabancı Müzesi’nde gezilebiliyor.
“Taksim Meydanı”, Nazmi Ziya Güran’ın fırçasından zamana tanıklık ediyor; 1935’teki haliyle, şimdiki Suriyelileri, Arap turistleri ve dilencileriyle dolu halinden çok farklı. Halil Paşa’nın “Ressam Kız ve Atölyesi” adlı çalışması da 1930’lu yıllardan belgesel gibi. İbrahim Çallı’nın 1912 tarihli “Hamakta Uzanmış Kadın” tablosu ise huzur veriyor. O dönemin resim öğrencilerinin okulun atölyesinde çektirdikleri anı fotoğrafı ise gülümsetiyor, şimdiki öğrencilerden epey farklılar ve Rus model de çok doğal!
Bugün enerjin yüksek, kendini harika hissediyorsun. Hayatındaki hedeflere odaklanmak için mükemmel bir zaman. Cesaretin ve kararlılığın sayesinde, karşılaştığın zorluklarla başa çıkmakta zorlanmayacaksın. İletişim becerilerin de oldukça kuvvetli; bu nedenle sosyal çevrendeki insanlarla bağlantı kurmak için harika fırsatlar önüne gelecek. Ancak acele kararlar almaktan kaçınmalısın; içsel sezgine güvenmek, doğru adımları atmanda yardımcı olacak. Sevgi ve ilişkilerde de samimiyet ön planda; duygularını açıkça ifade etmekten çekinme. Bugün, beklenmedik sürprizler ve heyecan verici gelişmelerle dolu. Keşfetmeye ve yeni deneyimler yaşamaya açık ol.
Bugün içsel huzur arayışında olabilirsin. Aşk ve ilişkilerde daha fazla derinlik hissetmek isteyeceksin. Sevdiklerinle olan bağlarını güçlendirmek için anlam dolu sohbetler yapabilirsin. Kendini ifade etme konusunda kararlı olmalı ve duygularını açıkça dile getirmelisin. Ayrıca, keskin bir sezgiyle bazı sorunları çözme becerin yükselebilir; içgüdüne güven. İş yerinde dikkatini dağıtan unsurlara karşı daha dikkatli olmalısın. Bütçeni gözden geçirmek, gelecek için plan yapmana yardımcı olabilir. Sağlığına özen göstermeyi unutma; doğaya çıkmak, taze havayı solumak ruhuna iyi gelecektir. Kendi sınırlarını belirleyerek kendi konfor alanında kalmaya çalış. Yavaş ama istikrarlı adımlarla ilerlemek, başkalarının saygısını kazanmana yardımcı olacak.
İkizler burcunun bugünkü enerjileri merak uyandırıcı ve iletişim açısından zengin bir gün vadediyor. Zihnin hızla çalışacak, yaratıcı fikirler birbiri ardına gelecek. Kısa yolculuklar veya aniden yapılan planlar, günün akışında heyecan katabilir. Sosyal ilişkilerde kendinizi ifade etme isteğiniz artacak, başkalarıyla kurduğunuz bağlantılarda derinleşme fırsatları bulabilirsiniz. Ancak, dikkat etmeniz gereken nokta, yüzeysel konuşmalardan kaçınmak; duygularınızı daha iyi aktarabilmek için düşüncelerinizi netleştirmek önemli. Sürükleyici sohbetler ve fikir alışverişleri, bugün ruh halinizi canlı tutacak ve ilham kaynağı olacaktır. Kendinizi özgür hissettiğiniz bir ortamda bulunmak, içsel dengeyi sağlarken, çevrenizdeki insanlara da ışık saçmanızı sağlayacak. Anlık deneyimlere açık olun, çünkü bu dönemde beklenmedik anlara tanıklık edebilirsiniz.
Duygusal derinliklerin seni sararken, kendini içsel bir yolculuğa çıkaracak düşünceler içinde bulabilirsin. Ailen ve sevdiklerinle olan bağların güçleniyor. Onların yanında olmak, kalbindeki sıcaklığı artıracak. Sözlerin, içtenliğin ve yaratıcılığınla çevrendekileri etkileme gücüne sahipsin. Evdeki huzur, dış dünyadaki karmaşanın yükünü hafifletecek. Kendine zaman ayırmayı unutma; bir şeyler yaratmak, yeni ilhamlar bulmana yardımcı olacak. Geçmişle barışma fırsatı, içinde huzur bulmaya vesile olabilir. Yaşadıkların, seni daha güçlü ve bilge birine dönüştürüyor. Duygularını açık bir şekilde ifade etmek, ruhsal dengeyi sağlamana yardımcı olabilir.
Bugün içsel gücünüzü hissetme ve çevrenizdekilere ilham verme konusunda güçlü bir potansiyele sahip olduğunuz bir dönemdesiniz. Kendinizi ifade etme isteği artabilir ve kararlılığınızla başkalarını etkileme yeteneğiniz ön plana çıkabilir. Sosyal ortamlarda parlayarak dikkat çekmek için harika bir fırsat sunuluyor. Arkadaşlarınızla bir araya gelmek, yeni projeler üzerinde konuşmak ve aklınızdaki fikirleri paylaşmak için ideal bir zaman dilimi.Duygusal alanda ise, derin düşünceler içine dalabileceğiniz ve daha fazla bağlılık arayışında olabileceğiniz bir dönemdesiniz. İlişkilerdeki dengeyi sağlama ve derin anlamlar oluşturma isteği ön planda olabilir. Karşılıklı anlayışa dayalı bir iletişim kurmak, sağlıklı bir ilişki dinamiğini güçlendirebilir.Ayrıca, yaratıcı yönlerinizi keşfetmek ve kendi iç dünyanızla bağlantı kurmak için de fırsatların ortaya çıkması muhtemel. Bu süreçte kendinize olan güveniniz artacak ve hayallerinizi gerçekleştirme konusunda daha istekli hissedeceksiniz. Harekete geçmek ve cesur adımlar atmak için bugünü değerlendirin.
Bugün, detaylara olan düşkünlüğün ve analitik düşünme yeteneğin ön plana çıkıyor. Günlük işlerinde veya kişisel projelerinde sistematik bir yaklaşım sergilemek, başarıya ulaşmanda büyük rol oynayabilir. Çevrendeki insanlarla olan iletişiminde kendini ifade etme şeklin, samimi ve içten bir şekilde dikkat çekiyor. Belki de bir arkadaşından alacağın bir tavsiye, düşüncelerini netleştirmen konusunda sana yardımcı olabilir.Sağlık alanında vücut ihtiyaçlarını dinlemeyi ihmal etme. Kendine zaman ayırmak, zihnindeki karmaşayı azaltacak. Kendi bakımlarına önem vermek, ruhsal ve bedensel dengenin sağlanmasında faydalı olacak. Belki de meditasyon ya da doğa yürüyüşü gibi sakin aktiviteler, ruhunu beslemenin kapılarını aralayabilir.Özel hayatında ise, duygusal olarak kendini biraz daha açık ve savunmasız hissetmek veya hissettirmek isteyebilirsin. Sevdiklerinle derinlemesine sohbetler yaparak aranızdaki bağı güçlendirme şansını değerlendir. Bu tür bir iletişim, ilişkilerinde yeni boyutlar keşfetmene olanak tanıyabilir. Unutma, gerçek hislerini paylaşmak, karşılıklı anlayışı artırır.
Bugün ilişkilerde uyum arayışın ön planda. Sosyal ortamlarda sevdiklerinle bir araya gelmek, ortak projeler geliştirmek için mükemmel bir zaman. Duygusal dengeni sağlamak, başkalarının ihtiyaçlarına duyarlı olmak seni daha da güçlendirecek. Başkalarıyla olan etkileşimlerin, düşüncelerini paylaşmanın, yeni perspektifler kazanmana yardımcı olacak. Karar alma süreçleri oldukça hassas; dikkatli ol, acele etme. Sevdiklerinle arandaki iletişim, samimiyetle büyüyecek. Güzel bir gün seni bekliyor, keyfine bak!
Baskıdan uzak durmak, içsel huzura ulaşmanın anahtarı olacak. Bugün hislerin yoğun ve derin olabilir. İçsel dünyanda düşündüğün konulara odaklanmak, seni yeniden değerlendirmeye yönlendirecek. Şüpheci bir bakış açısıyla çevreni analiz edebilir, bu sayede karanlık noktaları aydınlatma fırsatı bulabilirsin. Sosyal ilişkilerde ise kabuğunu kırmak, yeni insanlarla tanışmak için güzel bir zaman. Ancak güven duygunu önceliklendirmek önemli. Kendini ifade ederken içtenliğini korumak, başkalarının seni anlamasına yardımcı olacak. İçsel güç ve sezgilerinle, karşına çıkacak fırsatları değerlendirme konusunda herkesten daha avantajlı hissedeceksin. Duygusal ilişkilerde derinlik arayışın, samimi diyaloglara kapı açabilir. Her zamankinden daha cesur olugun anlarda, kalbini açmaya hazır ol. Kendi sınırlarını zorlamak ve yenilikleri kabullenmek, büyüme yolunda önemli adımlar atmanı sağlayacak.
Bugün, maceraperest ruhun daha da canlanacak. Sakin bir çevreden uzaklaşma arzusu içindesin; yeni yerler keşfetmek ve farklı deneyimlerle zenginleşmek istiyorsun. İçsel bir yolculuğa çıkmak sana iyi gelecek. Sosyal ilişkilerde olumlu bir etkileşim dönemi var; yeni insanlarla tanışabilir veya mevcut arkadaşlıklarını derinleştirebilirsin. Dengeli ve açık fikirli kalmaya özen gösterebilirsen, bu süreçten keyif alacaksın. Ancak, acele kararlar almaktan kaçınmalısın; düşünmeden yapılan hareketler seni zor bir duruma sokabilir. Hayallerine odaklan, onlara ulaşmak için gerekli adımları atmaktan çekinme. Güçlü bir sezgi ile ilerlemek, sorunların üstesinden gelmene yardımcı olacak. Kendine güven, içindeki maceracıyı serbest bırak!
Bugün, hedeflerine ulaşma konusunda kararlı bir tutum sergileyeceksin. Çalışmalarının sonuçlarını almaya başlayabilirsin; bu da seni motive edecek. Kendine olan güvenin artıyor ve bu da etrafındakilere ilham veriyor. İş yerinde ekip arkadaşlarınla olan ilişkilerin güçleniyor, birlikte güzel projeler geliştirebilirsiniz. Duygusal açıdan ise, yakınlarınla olan iletişimini derinleştirme şansın var. Sevgi dolu bir atmosferde hissetmek seni daha huzurlu kılacak. Geleceğinle ilgili planlar yaparken gerçekçi olmayı unutma; kısa vadeli başarılar, uzun vadeli hedeflerin için bir basamak yaratabilir. Kendi ihtiyaçlarına zaman ayırmayı da ihmal etmemelisin; ruhsal olarak dengede kalmak, ilerlemeni destekleyecek.
Bugün zihninde özgürlük arayışı ön planda. Yeni fikirler ve ilginç projeler zihnini sarabilir, bu da seni enerjik bir ruh haline sokabilir. Sosyal çevrende farklı insanlarla bir araya gelmek, ilham verici diyaloglar geliştirmeni sağlayacak. Bağlantıların derinleşebileceği anlar söz konusu. Ancak, başkalarının fikirlerine çok kapılmamaya çalış, kendi sezgilerine ve içsel sesine de kulak vermelisin. Yaşadığın duygusal yüklerden kurtulmak adına radikal bir karar alma vakti. Kendine yeni hedefler belirlemek, özgürlük arayışını derinleştirecek. İçsel huzurunu bulmak için zaman zaman yalnız kalman gerektiğini unutma. Kendi iç yolculuğunda cesur adımlar at, çünkü bugün keşfedeceğin şeyler, seni dönüştürecek.
Duyguların derin sularında yüzmeye devam ediyorsun. Bugün sezgilerin güçleniyor, içsel bir huzur bulabilirsin. Sanatsal yönlerin öne çıkarken, yaratıcı projeler için ilham verici bir gün. Sosyal ilişkilerde samimiyet arayışındasın; dostlarınla duygusal paylaşımlar başlatmak isteyebilirsin. Geçmişteki bazı olayları işlemeden geçmemek için derin düşünmelisin. Kendine karşı nazik olmayı unutma; ruhunu besleyen aktiviteler gününü aydınlatabilir. İçsel sorgulamalar yaparak, gelişim alanlarını görmek için uygun bir zaman. Kalbindeki sevgiye ve merhamete bir yer aç, bu gün senin için dönüşüm fırsatları sunuyor.
