1
Haziran ayı ve yeni yeniden normalleşmeyle birlikte sanat yaşamı da canlandı. Ekran ve klavye mahkûmiyeti, kanlı canlı buluşmalara dönüşüverdi. İstanbul’da iki sanat fuarı birden açıldı mesela geçen günlerde: Biri yıllardır heyecanla beklediğimiz İC fuarı, geçen yıllara göre biraz mahcup da olsa, her zamanki yerinde Lütfü Kırdar’daydı ve her zamankinden daha az bir katılımı da olsa, bir Server Demirtaş’ın yeni işlerini görmek için gezmek isterdim! Ama olmadı, bazen olamıyor, basına ayrılan sınırlı saatler filan derken. Ankara’dan gelen bir fuar ise çok büyük sanatçı katılımıyla İBB desteğiyle Yenikapı’da açıldı ve galiba kendi kendine de kapandı. İstanbul’da bu işler biraz farklı yürüyor, Ekrem İmamoğlu’nun gidip gezdiğini bile İBB’nin sosyal hesaplarından gördük, işin tanıtım kısmı eksik kaldı, biz öncesinde yapımcı firmayla bir söyleşi yayımladık ama yeterli değil. Tam da burada fuar mı sergi mi sorusu gündeme geliyor. Ben mesela niye kapıları tırmalamadım fuarlara gitmek için? Fuar, adı üzerinde daha çok koleksiyonerler için. Gidip bakıp satın alıyorlar. Satın alma amacı olmayanlar için bir sosyalleşme yeri. Medya için de tabii tanıtım, izlenim, yazana kadar bitecek. Sergiler ise daha kalıcı işler. Emek verip yazdığınız, tanıttığınız işi okur da gidip görmek istiyor ve görebiliyor.
Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi’nin (SSM) yeni sergisi, Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Ressam Hocaların Ressam Öğrencileri, haziran başında ziyaretçileriyle buluştu. Öncesinde de biz kültür sanat yazan, izleyenler, Nazan Ölçer’le buluştuk! Nazan Ölçer’in parlak müzeci kariyerini devlet kurumlarında çalıştığından bu yana izleyen biri olarak onun pandemi döneminde çalışamamaktan ne kadar bunaldığını tahmin edebiliyorum. SSM’nin başına geldiğinden beri yaptığı Dali, Picasso gibi parlak sergilerle sanatı popülerleştirip büyük kitlelere ulaştırdığını herkes yaşadı; kapıyı kapatıp beklemek ona göre değil! Nitekim elindeki büyük koleksiyona bakıp bambaşka bir tema bulmuş: “Tanzimattan Cumhuriyet’e ressam Hocaların ressam Öğrencileri!” Böylece Türkiye’de resim sanatının tarihsel yolculuğunun da izlenebileceği bir sergi çıkıvermiş ortaya, SSM resim koleksiyonundan: Hoca Ali Rıza, Halife Abdülmecid Efendi, Hüseyin Zekâi Paşa, İvan Konstantinoviç Ayvazovski, Şevket Dağ, Hikmet Onat, Hüseyin Avni Lifij, İbrahim Çallı, Nazmi Ziya Güran’ın yanı sıra öncü kadın sanatçılardan Mihri (Müşfik) Hanım’ın aralarında olduğu sanatçıların 115 eseri!
Sergide sadece ressamların işlerini değil, çalışma koşullarını gösteren fotoğrafları da görebilmek çok ilgi çekici. Osmanlı döneminin takım elbise kravatlı resim öğrencileri atölyede çalışırken bir de anı fotoğrafı çektirivermişler, nü çalıştıkları Rus modelle, kadın da üzerine bir şal bile almamış, gerçekten NÜ!
Sergide hocaların öğrencilerini etkileyişini, kuşaklar arası değişimi ve ustalaşan öğrencilerin boynuz misali kulağı geçtiklerini de görmek mümkün. Üstelik de resim sanatı, malum dini nedenlerle resmin günah, yapıldığı zaman da karanfil ve gülden ibaret olduğu bir ülkede portreler ve hatta geç keşfedilmiş ama sevilip benimsenivermiş biçimde ülkenin toplumsal, sosyal ve ekonomik dönüşümünü izleme olanağı da sunuyor.
Bunda en büyük katkı da Tanzimat döneminde, Fransa başta olmak üzere yurtdışına sanat eğitimine gönderilen ve Paris’te önemli ressamların atölyelerine devam eden, Osman Hamdi Bey ve Halil Bey gibi ressamlardan. Sergide bu sanatçıların manzara ve natürmortlarının yanı sıra figürlü resme geçişleri, portreleri yer alıyor. Ki bu portrelerde kadınları görmek, Osmanlı’da kadınların Tanzimat Dönemi’nden itibaren görünür olması demek.
Sergide, İbrahim Çallı, Nazmi Ziya, Avni Lifij, Feyhaman Duran, Namık İsmail, Hikmet Onat gibi 1914 kuşağı ressamlarının İstanbul’un sokakları, evleri, tarihi yapıları, sahilleri ve Boğaz manzarasının resmedildiği tabloları da izleyiciye kent hakkında dokümanter gibi bilgi veriyor.
Halil Paşa, İbrahim Çallı gibi Türk ressamların Paris’teki akademik resim eğitimlerinde çıplak olgusuyla tanışmalarının ardından verdikleri eserler de sergide, bu süreci yansıtan bir çerçevede ele alınıyor ki bu da müthiş bir değişim.
O dönemin güzel sanatlar okulu Sanayi-i Nefise Mektebi’nde yabancı hocaların yerine atanan İbrahim Çallı, Feyhaman Duran, Hikmet Onat gibi isimlerin atölyelerinde yetişen ve Türkiye’de modern sanatın temellerinde yer alan, Cumhuriyet’in ilk sanatçı grubu Müstakiller de sergide sanat tarihindeki önemlerini yansıtacak bir kapsamla sunuluyor.
Bu sergide ve size daha önce tanıtmış olduğum (1) Mili Saraylar Müze’siyle Dolmabahçe Sarayı içinde Veliaht bölümünde yer alan Milli Saraylar Resim Müzesi ile birlikte Osmanlı döneminden başlayarak Türk resminin başlangıcı ve gelişimi hakkında çok değerli bir tanıtım yapılmış oluyor. Nazan Ölçer de müzeyi beğenmiş olduğunu sohbetimizde anlattığı için o notu da düşelim. Bu sergi vefa gereği öğretmen ve sağlık çalışanlarına ücretsiz, pazartesi dışında her gün 10.00-18.00 saatleri arasında Sakıp Sabancı Müzesi’nde gezilebiliyor.
“Taksim Meydanı”, Nazmi Ziya Güran’ın fırçasından zamana tanıklık ediyor; 1935’teki haliyle, şimdiki Suriyelileri, Arap turistleri ve dilencileriyle dolu halinden çok farklı. Halil Paşa’nın “Ressam Kız ve Atölyesi” adlı çalışması da 1930’lu yıllardan belgesel gibi. İbrahim Çallı’nın 1912 tarihli “Hamakta Uzanmış Kadın” tablosu ise huzur veriyor. O dönemin resim öğrencilerinin okulun atölyesinde çektirdikleri anı fotoğrafı ise gülümsetiyor, şimdiki öğrencilerden epey farklılar ve Rus model de çok doğal!
Enerjinin yüksek olduğu bir gün, içsel gücünü hissetmekte zorlanmayacaksın. Harekete geçme isteğin, yeni projelere atılma arzusuyla birleşiyor. Ancak, aceleci davranmaman büyük bir önem taşıyor. Duyguların, bazı ilişkilerde belirginleşebilir; bu duygusal yoğunluk, kararlarını alırken etkili olabilir. Çevrendeki insanlarla olan iletişimini artırmak için harika bir fırsat var. Özgüvenin, toplum içinde öne çıkmanı sağlayacak ama bunu dikkatli bir dengede tutman çok kıymetli. Gün içinde sana sunulan fırsatları iyi değerlendirmeye çalış. Kendinle ilgili önemli bir karar verebilirsin; kalbini dinle, sezgine güven. Unutma, bu dönemde kendin olmanın gücü, çevrendeki bir çok şeyi olumlu yönde etkileyebilir.
Bugün, kararlılığının ve azminin ön plana çıkacağı bir gün. İçsel huzur arayışında, çevrendeki güzelliklere daha çok duyarlı olabilirsin. Estetik ve sanatsal konulara ilgi gösterebilir, kendini bu alanlarda ifade etme arzusu duyabilirsin. İlişkilerde isteklerin daha belirgin hale gelecek; bu yüzden duygularını açıkça ifade etmekte sakınca görme. Mali konularda atacağın adımlar, gelecekteki planlarını olumlu yönde şekillendirebilir. Sağlık konusunda ise, bedenine yönlendirilecek bir özen; doğada vakit geçirerek enerji depolamak sana iyi gelecektir. Bugünün enerjisiyle, istikrar arayışını güçlü bir belirginlikle gerçeğe dönüştürebilirsin.
Zihninde bir yangın var; fikirlerin hızla akıyor, yeni bağlantılar kurmak için mükemmel bir zaman. Sosyal çevrenle daha fazla etkileşim içine girebilir, düşüncelerini ifade etmek için doğru kelimeleri bulabilirsin. Çevrendeki insanlarla tartışmalar yaparak yeni bakış açıları keşfedebilirsin. Eğer bir proje üzerinde çalışıyorsan, bugün yaratıcılığının zirveye çıkması olası. Ancak dikkatin dağılabilir; bu yüzden önceliklerini netleştirmen önemli. Sağlık ve stresten uzak kalma konularında kendine dikkat etmelisin; kısa yürüyüşler ve derin nefesler sana iyi gelecektir. Kendine güvendiğin sürece, karşılaştığın zorlukların üstesinden rahatlıkla gelebilirsin. Sosyal ortamlarda seni bekleyen ilginç insanlarla karşılaşabilir, yeni dostluklar geliştirebilirsin. Duygusal ilişkilerde açık iletişim çok kıymetli olacak; hislerini paylaşmak, aradaki bağı güçlendirecek.
Duygusal derinliklerinizi keşfetmek için harika bir gün. İçsel huzur arayışınız, sevdiklerinizle ilişkilerinizi yeniden gözden geçirmenize neden olabilir. Ailevi konular öne çıkacak, geçmişle olan bağlarınızı yeniden değerlendireceksiniz. Empati yeteneğiniz sayesinde, başkalarının hislerini anlama konusunda daha da başarılı olacaksınız. Kendinizi açmaya hazırlıklı olun; hislerinizi ifade etmek, başkalarıyla olan bağınızı güçlendirecek. Duygusal mavi tonların içinden çıkarken, kendi ihtiyaçlarınıza da dikkat etmek önem kazanıyor. Yaratıcılığınızı besleyen bir hobi edinebilir, bu arayış ile ruhsal doyum sağlayabilirsiniz. Özellikle arkadaşlarınızdan alacağınız destek, kendinizi güçlü hissetmenize yardımcı olacak. İyimser bir bakış açısıyla ilerlerken, karamsar düşüncelerden uzak durmaya özen gösterin. Unutmayın, hislerinizi ifade etmek, kalbinizle bağlantınızı güçlendirecek. Kendi değerlerinizi ve arzularınızı çok iyi belirlediğiniz bir dönemdesiniz; bu nedenle sınırlarınızı koruyarak ilerlemeye odaklanırken, aynı zamanda da açık kalmayı ihmal etmeyin.
Sahip olduğun karizma ve özgüven, çevrendeki insanları etkiliyor. Bugün, sosyal ortamlarda parlayacak ve dikkatleri üzerine çekeceksin. İçindeki yaratıcılığı kullanmak için harika bir dönemdesin; bu yaratıcılığı sanatsal bir projeye veya yeni bir hobiye yönlendirebilirsin. İkna yeteneğin güçlü olacak, bu nedenle savunduğun konularda başkalarını kolayca etkileyebilirsin.İlişkilerinde sıcak bir atmosfer var. Sevgi dolu ve destekleyici bir tavır sergilemek, sevdiklerinle olan bağlarını güçlendirecek. Ancak, gururunu bir kenara bırakıp, bazen esneklik göstermen gerekecek; bu sayede daha sağlıklı bir iletişim kurabileceksin.Mali konularda ani kararlar almak yerine, düşünerek ilerlemeni tavsiye ederim. Aceleci davranmak, seni beklemediğin sorunlarla karşı karşıya bırakabilir. Uzun vadeli hedeflerine odaklarak sağlam adımlar atma zamanı. Kendine olan güvenin, alacağın riskleri minimize etmen konusunda yardımcı olacak.
Bugün, organize olma yeteneğin ön planda. Günün getirdikleriyle pratik düşünme kabiliyetin sayesinde bir yığın iş bilgisini kolaylıkla çözüme kavuşturabilirsin. Detaylara verdiğin önem, ortak projelerde sana avantaj sağlayacak; ekip arkadaşların arasında liderlik yeteneklerini sergileyebilirsin. Sağlık konularında dikkatli olmalısın; ruhsal ve fiziksel dengeyi korumak adına kendine zaman ayırman önemli. Küçük ama keyifli şeylere odaklanarak moral depolayabilir, sevdiklerinle geçireceğin keyifli anlar sayesinde enerjini tazeleyebilirsin. Eleştirici bakış açını bir kenara bırakıp, daha pozitif ve yapıcı olmak, iş ilişkilerinde kapıları aralayabilir. Kendi değerinle barışık kal, içsel huzurun senin en büyük dostun olacak.
Duygusal denge arayışın ön planda. İlişkilerinde daha fazla empati ve anlayış gösterme ihtiyacı hissedebilirsin. Bu, karşılıklı iletişimi güçlendirecek ve bağlarını derinleştirecektir. Sosyal ortamlarda artan enerjin, yeni insanlarla tanışmanı sağlayabilir ve bu da yeni fırsatların kapısını açabilir. Yaratıcılığını kullanma zamanı, sanatsal projelere yönelmek ya da hobilerine zaman ayırmak ruh halini olumlu yönde etkileyecek. Kendine güvenin artıyor; bu da, hedeflerine odaklanmanı ve hayallerini gerçekleştirme yolunda adımlar atmanı kolaylaştıracak. Fakat, dengeyi korumakta zorlanabileceğin durumlar oluşabilir, bu yüzden içsel huzuruna dikkat etmen önemli.
Derin sezgilerle dolu bir gün. İçsel hislerin çok güçlü; bu, özellikle çevrendekilerle olan iletişimini derinleştirmen için harika bir fırsat sunuyor. Gizemli ve karizmatik bir aura yayıyorsun, bu da insanların ilgisini çekiyor. Hislerinle hareket etmekte özgürsün, bu yüzden sezgilerine güvenebilirsin. Duygusal derinlikler keşfedebilirsin; bu, ilişkilerde daha samimi ve anlamlı bağlar kurmana yardımcı olacak.Yuvalarında ya da yakın ilişkilerde meseleler daha açık bir şekilde ortaya çıkabilir. İçsel dönüşümlere açık olmalısın, bu değişiklikler seni daha güçlü kılabilir. Yine de sahiplenme ve kıskançlık duygularını yönetmek önemlidir. Bugün, geçmişten gelen bazı bağlantılarla yeniden karşılaşman muhtemel; bu durumdan ders çıkarabilir ve büyüyebilirsin.Kariyer alanında da düşündüğünden daha fazla fırsat var. İnisiyatif almak ve planlarını hayata geçirmek için doğru zaman. Ancak, stratejik düşünmen önem taşıyor; aceleci kararlar vermekten kaçınmalısın. Kendi iç yolculuğuna odaklanman, genel ruh halini iyileştirirken, yaratıcılığını da besleyecektir.
Macera arzun yüksek, bu nedenle yeni deneyimlere açık olmalısın. İçindeki keşif tutkusuyla seni çeken fırsatlar ortaya çıkabilir. Sosyal ilişkilerde ise sıcak bir enerji var; dostlukların güçlenebilir ve yeni insanlarla tanışabilirsin. Eğitim ve bilgi arayışında hevesli olduğun bir dönemdesin, öğrenmek istediğin konulara yönelmek için harika bir zaman. Duygusal ilişkilerde güven arayışın dikkatini çekebilir, içsel bir denge kurmalısın. Kendi iç dünyana dönmek ve düşünceleri sorgulamak, ilişkilere dair netlik sağlayabilir. Harcama isteğin artarken, bütçene dikkat etmen gerekecek; gereksiz extravaganzalardan kaçınmak faydalı olur. Doğa yürüyüşleri veya açık hava aktiviteleri, enerjini artıracak ve ruhunu besleyecek. Kendine derin bir nefes al, içindeki özgür ruhu serbest bırak!
Sakin ama kararlı bir gün seni bekliyor. İçsel olarak kendini yeniden gözden geçirme ve geleceğe dair planların üzerinde düşünme zamanındasın. Sorumluluklarının ağırlığı hissedilebilir, ancak bunlarla başa çıkma yeteneğine sahip olduğunu unutmamalısın. Kariyer odaklı düşünceler öne çıkarken, bu alandaki tutkunun seni motive edeceği bir fırsat doğabilir. İlişkilerde ise daha fazla samimiyet ve güven arayışında olabilirsin. Duygusal olarak kendini açmak, bağlantılarını derinleştirebilir. Sağlığa dikkat etmeyi ihmal etme; fiziksel ve zihinsel dengeye ulaşmak için küçük egzersizler yapmak iyi gelebilir. Bugün, sabrın ve azminle ilerlemen gereken bir gün.
İçsel bir uyanış yaşıyorsun; yenilik arayışı seni heyecanlandırıyor. Farklı düşüncelere ve yenilikçi fikirlere açıksın. Sosyal ilişkilerin ön planda; dostlarınla derin sohbetler yapmak, paylaşımlarını zenginleştirmek için harika bir zaman. Duygusal derinlikler keşfetmek için fırsatlar mevcut, içsel hislerinle yüzleşmekten çekinme. Bugün, idealist yönlerinle harekete geçip toplumsal sorunlara dair projeler üzerinde çalışabilirsin. Farklılıkların güçlendirdiğini unutma, belki de yeni arkadaşlıklar edinebilir ve ilham verici insanlarla tanışabilirsin. Kendine güvenmeli ve kalbinin sesine kulak vermelisin; yeni başlangıçlar için uygun bir dönemdesin.
Duygusal derinliklerin içinde kaybolma ihtimalin yüksek. İçsel yolculuklara yönelerek kendini bulabilirsin, sezgilerin güçlü. Sanatsal çalışmalara ağırlık vermek, yaratıcılığını besleyecek. Yakın ilişkilerde iletişimde empati ön planda. Birçok kişiyle bağ kurabilirsin, duygusal destek arayışında olanlara yardımcı olabilirsin. Kendine yönelik şefkat ve farkındalık geliştirmek, ruhsal sağlığını güçlendirecek. Hayallerine odaklanmak, seni doğru yolda ilerletecek. Sorunlardan uzaklaşmak için bazen yalnız kalmayı tercih edebilirsin, bu ihtiyacı karşılamak insana iyi gelir. Bugün kendine zaman ayırmayı unutma.
