1
Haziran ayı ve yeni yeniden normalleşmeyle birlikte sanat yaşamı da canlandı. Ekran ve klavye mahkûmiyeti, kanlı canlı buluşmalara dönüşüverdi. İstanbul’da iki sanat fuarı birden açıldı mesela geçen günlerde: Biri yıllardır heyecanla beklediğimiz İC fuarı, geçen yıllara göre biraz mahcup da olsa, her zamanki yerinde Lütfü Kırdar’daydı ve her zamankinden daha az bir katılımı da olsa, bir Server Demirtaş’ın yeni işlerini görmek için gezmek isterdim! Ama olmadı, bazen olamıyor, basına ayrılan sınırlı saatler filan derken. Ankara’dan gelen bir fuar ise çok büyük sanatçı katılımıyla İBB desteğiyle Yenikapı’da açıldı ve galiba kendi kendine de kapandı. İstanbul’da bu işler biraz farklı yürüyor, Ekrem İmamoğlu’nun gidip gezdiğini bile İBB’nin sosyal hesaplarından gördük, işin tanıtım kısmı eksik kaldı, biz öncesinde yapımcı firmayla bir söyleşi yayımladık ama yeterli değil. Tam da burada fuar mı sergi mi sorusu gündeme geliyor. Ben mesela niye kapıları tırmalamadım fuarlara gitmek için? Fuar, adı üzerinde daha çok koleksiyonerler için. Gidip bakıp satın alıyorlar. Satın alma amacı olmayanlar için bir sosyalleşme yeri. Medya için de tabii tanıtım, izlenim, yazana kadar bitecek. Sergiler ise daha kalıcı işler. Emek verip yazdığınız, tanıttığınız işi okur da gidip görmek istiyor ve görebiliyor.
Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi’nin (SSM) yeni sergisi, Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Ressam Hocaların Ressam Öğrencileri, haziran başında ziyaretçileriyle buluştu. Öncesinde de biz kültür sanat yazan, izleyenler, Nazan Ölçer’le buluştuk! Nazan Ölçer’in parlak müzeci kariyerini devlet kurumlarında çalıştığından bu yana izleyen biri olarak onun pandemi döneminde çalışamamaktan ne kadar bunaldığını tahmin edebiliyorum. SSM’nin başına geldiğinden beri yaptığı Dali, Picasso gibi parlak sergilerle sanatı popülerleştirip büyük kitlelere ulaştırdığını herkes yaşadı; kapıyı kapatıp beklemek ona göre değil! Nitekim elindeki büyük koleksiyona bakıp bambaşka bir tema bulmuş: “Tanzimattan Cumhuriyet’e ressam Hocaların ressam Öğrencileri!” Böylece Türkiye’de resim sanatının tarihsel yolculuğunun da izlenebileceği bir sergi çıkıvermiş ortaya, SSM resim koleksiyonundan: Hoca Ali Rıza, Halife Abdülmecid Efendi, Hüseyin Zekâi Paşa, İvan Konstantinoviç Ayvazovski, Şevket Dağ, Hikmet Onat, Hüseyin Avni Lifij, İbrahim Çallı, Nazmi Ziya Güran’ın yanı sıra öncü kadın sanatçılardan Mihri (Müşfik) Hanım’ın aralarında olduğu sanatçıların 115 eseri!
Sergide sadece ressamların işlerini değil, çalışma koşullarını gösteren fotoğrafları da görebilmek çok ilgi çekici. Osmanlı döneminin takım elbise kravatlı resim öğrencileri atölyede çalışırken bir de anı fotoğrafı çektirivermişler, nü çalıştıkları Rus modelle, kadın da üzerine bir şal bile almamış, gerçekten NÜ!
Sergide hocaların öğrencilerini etkileyişini, kuşaklar arası değişimi ve ustalaşan öğrencilerin boynuz misali kulağı geçtiklerini de görmek mümkün. Üstelik de resim sanatı, malum dini nedenlerle resmin günah, yapıldığı zaman da karanfil ve gülden ibaret olduğu bir ülkede portreler ve hatta geç keşfedilmiş ama sevilip benimsenivermiş biçimde ülkenin toplumsal, sosyal ve ekonomik dönüşümünü izleme olanağı da sunuyor.
Bunda en büyük katkı da Tanzimat döneminde, Fransa başta olmak üzere yurtdışına sanat eğitimine gönderilen ve Paris’te önemli ressamların atölyelerine devam eden, Osman Hamdi Bey ve Halil Bey gibi ressamlardan. Sergide bu sanatçıların manzara ve natürmortlarının yanı sıra figürlü resme geçişleri, portreleri yer alıyor. Ki bu portrelerde kadınları görmek, Osmanlı’da kadınların Tanzimat Dönemi’nden itibaren görünür olması demek.
Sergide, İbrahim Çallı, Nazmi Ziya, Avni Lifij, Feyhaman Duran, Namık İsmail, Hikmet Onat gibi 1914 kuşağı ressamlarının İstanbul’un sokakları, evleri, tarihi yapıları, sahilleri ve Boğaz manzarasının resmedildiği tabloları da izleyiciye kent hakkında dokümanter gibi bilgi veriyor.
Halil Paşa, İbrahim Çallı gibi Türk ressamların Paris’teki akademik resim eğitimlerinde çıplak olgusuyla tanışmalarının ardından verdikleri eserler de sergide, bu süreci yansıtan bir çerçevede ele alınıyor ki bu da müthiş bir değişim.
O dönemin güzel sanatlar okulu Sanayi-i Nefise Mektebi’nde yabancı hocaların yerine atanan İbrahim Çallı, Feyhaman Duran, Hikmet Onat gibi isimlerin atölyelerinde yetişen ve Türkiye’de modern sanatın temellerinde yer alan, Cumhuriyet’in ilk sanatçı grubu Müstakiller de sergide sanat tarihindeki önemlerini yansıtacak bir kapsamla sunuluyor.
Bu sergide ve size daha önce tanıtmış olduğum (1) Mili Saraylar Müze’siyle Dolmabahçe Sarayı içinde Veliaht bölümünde yer alan Milli Saraylar Resim Müzesi ile birlikte Osmanlı döneminden başlayarak Türk resminin başlangıcı ve gelişimi hakkında çok değerli bir tanıtım yapılmış oluyor. Nazan Ölçer de müzeyi beğenmiş olduğunu sohbetimizde anlattığı için o notu da düşelim. Bu sergi vefa gereği öğretmen ve sağlık çalışanlarına ücretsiz, pazartesi dışında her gün 10.00-18.00 saatleri arasında Sakıp Sabancı Müzesi’nde gezilebiliyor.
“Taksim Meydanı”, Nazmi Ziya Güran’ın fırçasından zamana tanıklık ediyor; 1935’teki haliyle, şimdiki Suriyelileri, Arap turistleri ve dilencileriyle dolu halinden çok farklı. Halil Paşa’nın “Ressam Kız ve Atölyesi” adlı çalışması da 1930’lu yıllardan belgesel gibi. İbrahim Çallı’nın 1912 tarihli “Hamakta Uzanmış Kadın” tablosu ise huzur veriyor. O dönemin resim öğrencilerinin okulun atölyesinde çektirdikleri anı fotoğrafı ise gülümsetiyor, şimdiki öğrencilerden epey farklılar ve Rus model de çok doğal!
Enerjin yüksek, cesaretinle birçok zorluğun üstesinden gelebilirsin. Bugün, yeni başlangıçlar için mükemmel bir fırsat karşında. İçindeki liderlik ruhu, çevrendeki insanlara ilham verecek. İlişkilerde iletişimi artırmak için aktifleştirici bir zaman. Belki bir arkadaşla ya da iş arkadaşınla samimi bir sohbet yapabilirsin. Hislerin konusunda cesur ol, içgüdülerin seni doğru yolda yönlendirecek.Bununla birlikte, sabırsızlık gibi bazı olumsuz hallerden de uzak durmayı hedeflemelisin. Sadece hedeflerine değil, yollarına da dikkat etmen gerekiyor. Acele eski hatalara düşmene neden olabilir. Özellikle geçmişte yaşadığın olumsuz deneyimleri düşünmekten kaçın. Bugün, alıştığın rutinin dışına çıkmanı sağlayacak fırsatlar yakalayabilirsin. Belki yeni bir hobi keşfedecek ya da yepyeni bir insanla tanışacaksın. İçindeki tutkuyu takip et, seni şaşırtacak güzellikler bekliyor.
Bugün, içsel huzurunuzu bulma arayışında kalabalıklardan bir süre uzaklaşmayı isteyebilirsiniz. Doğaya olan düşkünlüğünüz, size derin bir rahatlama ve enerji verecektir. Duygusal olarak güçlü hissediyor olsanız da, üzerinizdeki sorumluluklar biraz ağır gelebilir. Kendinize zaman tanıyın, yavaşlayın ve düşüncelerinizi netleştirin. Maddi konulara yönelik kolayca kararlar almak isteyebilirsiniz fakat acele etmemeniz faydalı olacaktır. Yakın çevrenizle olan ilişkilerinizde samimiyet ön planda, anlayış ve empati göstermeye özen gösterin. Bazen sabrınızı test eden durumlarla karşılaşabilirsiniz, ancak bu süreç size önemli dersler verecek. Duygusal bağlarınızı güçlendirmek, bu dönemde oldukça tatmin edici olacak. Kendinizle barışık olmanız, çevrenizdeki insanlara da olumlu bir enerji yansıtacaktır.
Sosyal ilişkilerin ve iletişimin ön planda olacağı bir gün seni bekliyor. Duygusal zekânı kullanarak başkalarıyla bağlantı kurarken empati yapma yeteneğin artacak. Fikirlerini açıkça ifade etmek isteyebilirsin, bu da çevrendekiler üzerinde etkili bir izlenim bırakacaktır. Ancak dikkatli ol, bazı konuşmalarda anlık tepkiler vermek yerine düşünmeden hareket etmemeye özen göstermelisin. Yeniliklere açık olduğun bir gün; ilgi alanlarını genişletmek ve yeni deneyimlere kapı aralamak için harika fırsatlar bulunuyor. Gizli kalmış yeteneklerini keşfetmek için cesur adımlar atabilirsin. İçsel huzurun ve dış dünyayla olan bağların arasında güzel bir denge kurabilirsin, bu sayede motivasyonunun artacağına şahit olacaksın. Kendine dönerek içsel düşüncelerini netleştirmek için de zaman ayırman faydalı olacak. Başka birine vereceğin bir destek, seni beklenmedik bir şekilde mutlu edebilir.
Duygusal derinliklerin ve sezgilerin artışı, bugün içsel bir yolculuğa çıkmana olanak tanıyor. Ailevi bağlar ön plana çıkabilir; sevdiklerinle zaman geçirmek, anılar biriktirmek ihtiyacı hissedebilirsin. İletişim kurarken duygusal ifaden önemli olacak, hislerini açıkça dile getirmekten çekinme. İçsel huzurunu sağlamaya yönelik arayış içinde olabilirsin. Karşılaşabileceğin zorluklar seni daha güçlü kılacak. Kendine güven, içsel sezgilerine kulak ver ve başkalarının ihtiyaçlarına duyarlılığını artırarak harika bir denge bulabilirsin. Ayrıca, yaratıcılığını kullanma fırsatları da kapını çalabilir; sanatsal çalışmalara yönelmek ruhuna iyi gelecektir.
Bugün enerjin yüksek, çevrende dikkatleri üzerine çekmeyi başaracaksın. Yaratıcılığın doruk noktasında, bu da yeni projeler veya hobiler için harika bir fırsat sunuyor. Kendine olan güvenin artıyor ve bu, iletişimde daha cesur olmanı sağlıyor. Sosyal ilişkilerin güçleniyor; dostların ve ailenle olan bağlarını kuvvetlendirmek için güzellikler yaşanacak. Ancak egonun aşırı bazı durumlarla baş etmeni zorlaştırabilir; bu nedenle, sabırlı olmayı ve başkalarının görüşlerine açık olmayı hatırla. Farklı bakış açıları seni zenginleştirebilir. Bir fırsat kapında belirecek; bunu değerlendirirken cesur olmayı unutma. Günün renkli, canlı ve ilham verici geçecek.
Detaylara odaklanma ve mükemmellik arayışı içinde olacağın bir gün. İş yerindeki projelerine yoğunlaşırken, gözden kaçırmaman gereken fırsatlar karşına çıkabilir. İşbirlikleri ve ortaklık teklifleri kulağına çalınabilir; ancak bu teklifleri değerlendirirken kendi hedeflerini de göz önünde bulundurmalısın. Sağlıklı alışkanlıklarını sürdürmek ve bedenini önemsemek için harika bir fırsat sunan etkiler var. Bazı eski alışkanlıklarından kurtulmak için adımlar atabilirsin, bu yenilikler seni daha güçlü hissettirecek. Arkadaşlarınla olan ilişkilerini gözden geçirebilir; belki de daha fazla destek almak gerektiğini fark edebilirsin. Duygusal açıdan kendini sorgulamak için uygun bir zaman. İçsel huzurunu sağlamak adına meditasyon ya da benzeri bir aktiviteye yönelebilirsin. Kendini ifade etme konusunda biraz cesur olmalısın; duygu ve düşüncelerini paylaşarak ilişkilerini derinleştirme şansın var. Ancak aşırı mükemmeliyetçilikten uzak durmak, ruhsal dengen için faydalı olacaktır. Jenerasyonel geçişler ve değişimler, hayatına yeni bir yön vermen için cesaret verecek.
Bugün sosyal ilişkilerinde hafif bir karmaşa hissedebilirsin. İnsanlarla olan iletişimin, hassasiyet ve dikkat gerektiren konulara odaklanmana neden olabilir. Özellikle dostluklarda ve iş birliklerinde dikkatli olman fayda sağlayacak. Duygusal düşüncelerinin, mantıklı kararların önüne geçmesine izin verme. Kendi içsel dengenle barışık olmak, dış dünyayla olan etkileşimini güçlendirecek.Sanatsal yönlerin ön plana çıkabilir; yaratıcılığını serbest bırakmak için ideal bir zaman. Estetik konulara, güzelliğe ve uyuma olan ilgin, bugün keyifli aktivitelerle bir araya gelebilir. Beğenilerinin ve hayal gücünün seni yönlendirmesine izin ver. Ancak, karar verirken yüzeysel düşünme eğiliminden uzak durmalısın. Akılcı ve mantıklı bir yaklaşım benimsemek, sonunda hoş sürprizlerle karşılaşmanı sağlayabilir.Aşk hayatında ise, ilişkilerinde iletişim tarzını gözden geçirmek önem kazanıyor. Sözlerin, karşındakini incitmeden ulaşmak için bir köprü olmalı. Duygusal derinliklere inmekten korkma; açık iletişim, ilişkilerini güçlendirebilir. Bugün duygusal paylaşımlar yapmak, samimi anların kapısını aralayabilir. Kendine zaman ayırmayı ve içsel huzurunu korumayı unutma; dengeyi sağlamak, bütün günün akışını olumlu kılacaktır.
Hedeflerinle ilgili yoğun bir enerji hissedilecek. İçsel gücün ve kararlılığın, zorlu koşullarla başa çıkmanı sağlayacak. İletişimde daha cesur olmayı ve duygularını açıkça dile getirmeyi deneyebilirsin. Başkalarıyla olan ilişkilerin derinleşebilir; bu yüzden içten bir bağ kurma fırsatını değerlendirmekte fayda var. Gündelik yaşamında karşılaştığın sıkıntılı durumlar, dönüşüm için bir fırsat olarak karşına çıkabilir. Kendini yenilemek ve eski alışkanlıklardan sıyrılmak adına güçlü bir motivasyon bulacaksın. İçsel düşüncelerine odaklanmak, yaratıcılığını artıracak ve yeni ilham kaynakları bulmana yardımcı olacak. Geçmişe dair bazı kapıları kapatma zamanı gelmiş olabilir; bu, yeni başlangıçlar için zemin hazırlayabilir. Kendine güvenmek ve cesur adımlar atmak, bugün için anahtar rol oynayacak. Unutma, dönüşüm senin elinde.
Bugün macera arayışın daha belirgin hale gelecek. Yeni deneyimler ve keşifler için kendini yolda bulabilirsin. Bu yolculuk, hem fiziksel hem de zihinsel bir genişleme sunacak. Sosyal ilişkilerdeki enerjin artarken, yeni insanlarla tanışma fırsatları seni bekliyor. İçsel özgürlüğüne duyduğun özlem, seni cesur adımlar atmaya teşvik edecek. Fakat dikkatli ol; bazı konular hakkında dürtüsel kararlar vermekten kaçınmalısın. Doğru adımları atmak, uzun vadede daha fazla tatmin sağlayacak. İlham verici düşüncelerle dolu bir gün, yaratıcılığını harekete geçirebilir. Kendine güven, hayallerini gerçeğe dönüştürme fırsatlarını kaçırma.
Bugün karşına çıkan fırsatlar, senin azimli yapını daha da güçlendirecek. İş hayatında gerçekleştirmek istediğin projeler için yeni yollar aramak isteyebilirsin. Planlarına sadık kalmak, uzun vadede pişmanlık yaşamamanı sağlayacak. Ayrıca, sevdiklerinle olan ilişkilerin, duygusal olarak sana destek olacağı bir dönemdesin. Kendine zaman ayırmayı unutma, içsel huzurunu sağlamak için birkaç dakikanı bile değerlendir. Sorumluluk hissin yüksek, ancak bazen esnek davranmak, seni daha verimli kılabilir. Her şeyin bir dengesinin olduğunu hatırla; bu dengeyi sağladığında, yaratıcı fikirlerin de kendini göstermeye başlayacak. motive edici bir süreçte olduğunu hissedeceksin.
İçsel özgürlük arayışın, sıra dışı düşüncelerin ve yaratıcılığın ön planda. Bugün, sıra dışı bir fikirle ortaya çıkabilirsin ve bu fikrin başkalarına ilham verme potansiyeli var. Sosyal çevrendeki yenilikçi çözümler, ilişkilerini derinleştirebilir. Ayrıca, toplumsal meseleler ve geleceğe dair vizyonların üzerine düşünmek için harika bir zaman. Bağlantı kuracağın insanlarla fikir alışverişinde bulunmak, kendini daha fazla ifade etmeni sağlarken, ilham veren projelerde yer alma isteğini artırabilir. Duygusal derinlikler yerine mantığa yönelirsen, kararsızlık ve belirsizlik hissini yenebilirsin. Hayalini kurduğun şeylerin peşinden koşma cesaretini bulacak, içindeki lideri ortaya çıkaracaksın. Unutma, bazen en büyük değişim, küçük cesaretle başlar. Kendine inan ve yeniliklere açık ol.
Bugün duygusal derinliklere dalmak için ideal bir zaman. İçsel dünyana odaklanmak, yaratıcılığını besleyecek ve ruhsal dinginlik sağlayacak. Empati gücün oldukça yüksek; çevrendekilerin hislerine duyarlılığın artabilir. Bu durum, ilişkilerinde dikkatli olmanı ve başkalarının ihtiyaçlarını anlamaya çalışmanı gerektirebilir. Sanat veya ruhsal aktivitelere yönelmek, içsel huzurunu bulmana yardımcı olacak. Kendi sınırlarını belirlemeyi unutma; başkalarına yardım etmek önemli ama kendi ihtiyaçlarını göz ardı etmemelisin. Akşam saatlerinde, sevdiklerinle paylaşımlar yapmak, duygusal bağlarını güçlendirebilir. Hem kendine hem de diğerlerine karşı nazik olmayı ihmal etme; sıcak bir gülümseme çoğu şeyi iyileştirebilir.
