1
Haziran ayı ve yeni yeniden normalleşmeyle birlikte sanat yaşamı da canlandı. Ekran ve klavye mahkûmiyeti, kanlı canlı buluşmalara dönüşüverdi. İstanbul’da iki sanat fuarı birden açıldı mesela geçen günlerde: Biri yıllardır heyecanla beklediğimiz İC fuarı, geçen yıllara göre biraz mahcup da olsa, her zamanki yerinde Lütfü Kırdar’daydı ve her zamankinden daha az bir katılımı da olsa, bir Server Demirtaş’ın yeni işlerini görmek için gezmek isterdim! Ama olmadı, bazen olamıyor, basına ayrılan sınırlı saatler filan derken. Ankara’dan gelen bir fuar ise çok büyük sanatçı katılımıyla İBB desteğiyle Yenikapı’da açıldı ve galiba kendi kendine de kapandı. İstanbul’da bu işler biraz farklı yürüyor, Ekrem İmamoğlu’nun gidip gezdiğini bile İBB’nin sosyal hesaplarından gördük, işin tanıtım kısmı eksik kaldı, biz öncesinde yapımcı firmayla bir söyleşi yayımladık ama yeterli değil. Tam da burada fuar mı sergi mi sorusu gündeme geliyor. Ben mesela niye kapıları tırmalamadım fuarlara gitmek için? Fuar, adı üzerinde daha çok koleksiyonerler için. Gidip bakıp satın alıyorlar. Satın alma amacı olmayanlar için bir sosyalleşme yeri. Medya için de tabii tanıtım, izlenim, yazana kadar bitecek. Sergiler ise daha kalıcı işler. Emek verip yazdığınız, tanıttığınız işi okur da gidip görmek istiyor ve görebiliyor.
Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi’nin (SSM) yeni sergisi, Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Ressam Hocaların Ressam Öğrencileri, haziran başında ziyaretçileriyle buluştu. Öncesinde de biz kültür sanat yazan, izleyenler, Nazan Ölçer’le buluştuk! Nazan Ölçer’in parlak müzeci kariyerini devlet kurumlarında çalıştığından bu yana izleyen biri olarak onun pandemi döneminde çalışamamaktan ne kadar bunaldığını tahmin edebiliyorum. SSM’nin başına geldiğinden beri yaptığı Dali, Picasso gibi parlak sergilerle sanatı popülerleştirip büyük kitlelere ulaştırdığını herkes yaşadı; kapıyı kapatıp beklemek ona göre değil! Nitekim elindeki büyük koleksiyona bakıp bambaşka bir tema bulmuş: “Tanzimattan Cumhuriyet’e ressam Hocaların ressam Öğrencileri!” Böylece Türkiye’de resim sanatının tarihsel yolculuğunun da izlenebileceği bir sergi çıkıvermiş ortaya, SSM resim koleksiyonundan: Hoca Ali Rıza, Halife Abdülmecid Efendi, Hüseyin Zekâi Paşa, İvan Konstantinoviç Ayvazovski, Şevket Dağ, Hikmet Onat, Hüseyin Avni Lifij, İbrahim Çallı, Nazmi Ziya Güran’ın yanı sıra öncü kadın sanatçılardan Mihri (Müşfik) Hanım’ın aralarında olduğu sanatçıların 115 eseri!
Sergide sadece ressamların işlerini değil, çalışma koşullarını gösteren fotoğrafları da görebilmek çok ilgi çekici. Osmanlı döneminin takım elbise kravatlı resim öğrencileri atölyede çalışırken bir de anı fotoğrafı çektirivermişler, nü çalıştıkları Rus modelle, kadın da üzerine bir şal bile almamış, gerçekten NÜ!
Sergide hocaların öğrencilerini etkileyişini, kuşaklar arası değişimi ve ustalaşan öğrencilerin boynuz misali kulağı geçtiklerini de görmek mümkün. Üstelik de resim sanatı, malum dini nedenlerle resmin günah, yapıldığı zaman da karanfil ve gülden ibaret olduğu bir ülkede portreler ve hatta geç keşfedilmiş ama sevilip benimsenivermiş biçimde ülkenin toplumsal, sosyal ve ekonomik dönüşümünü izleme olanağı da sunuyor.
Bunda en büyük katkı da Tanzimat döneminde, Fransa başta olmak üzere yurtdışına sanat eğitimine gönderilen ve Paris’te önemli ressamların atölyelerine devam eden, Osman Hamdi Bey ve Halil Bey gibi ressamlardan. Sergide bu sanatçıların manzara ve natürmortlarının yanı sıra figürlü resme geçişleri, portreleri yer alıyor. Ki bu portrelerde kadınları görmek, Osmanlı’da kadınların Tanzimat Dönemi’nden itibaren görünür olması demek.
Sergide, İbrahim Çallı, Nazmi Ziya, Avni Lifij, Feyhaman Duran, Namık İsmail, Hikmet Onat gibi 1914 kuşağı ressamlarının İstanbul’un sokakları, evleri, tarihi yapıları, sahilleri ve Boğaz manzarasının resmedildiği tabloları da izleyiciye kent hakkında dokümanter gibi bilgi veriyor.
Halil Paşa, İbrahim Çallı gibi Türk ressamların Paris’teki akademik resim eğitimlerinde çıplak olgusuyla tanışmalarının ardından verdikleri eserler de sergide, bu süreci yansıtan bir çerçevede ele alınıyor ki bu da müthiş bir değişim.
O dönemin güzel sanatlar okulu Sanayi-i Nefise Mektebi’nde yabancı hocaların yerine atanan İbrahim Çallı, Feyhaman Duran, Hikmet Onat gibi isimlerin atölyelerinde yetişen ve Türkiye’de modern sanatın temellerinde yer alan, Cumhuriyet’in ilk sanatçı grubu Müstakiller de sergide sanat tarihindeki önemlerini yansıtacak bir kapsamla sunuluyor.
Bu sergide ve size daha önce tanıtmış olduğum (1) Mili Saraylar Müze’siyle Dolmabahçe Sarayı içinde Veliaht bölümünde yer alan Milli Saraylar Resim Müzesi ile birlikte Osmanlı döneminden başlayarak Türk resminin başlangıcı ve gelişimi hakkında çok değerli bir tanıtım yapılmış oluyor. Nazan Ölçer de müzeyi beğenmiş olduğunu sohbetimizde anlattığı için o notu da düşelim. Bu sergi vefa gereği öğretmen ve sağlık çalışanlarına ücretsiz, pazartesi dışında her gün 10.00-18.00 saatleri arasında Sakıp Sabancı Müzesi’nde gezilebiliyor.
“Taksim Meydanı”, Nazmi Ziya Güran’ın fırçasından zamana tanıklık ediyor; 1935’teki haliyle, şimdiki Suriyelileri, Arap turistleri ve dilencileriyle dolu halinden çok farklı. Halil Paşa’nın “Ressam Kız ve Atölyesi” adlı çalışması da 1930’lu yıllardan belgesel gibi. İbrahim Çallı’nın 1912 tarihli “Hamakta Uzanmış Kadın” tablosu ise huzur veriyor. O dönemin resim öğrencilerinin okulun atölyesinde çektirdikleri anı fotoğrafı ise gülümsetiyor, şimdiki öğrencilerden epey farklılar ve Rus model de çok doğal!
Bugün enerjin oldukça yüksek. Kendini yeni fırsatların peşinde bulabilirsin. Cesaretin, belirsizlikleri aşmanda sana yardımcı olacak. İletişim yeteneklerin ön plana çıkabilir; bu nedenle sosyal çevrenle olan bağlantılarını güçlendirmek için harika bir gün. Girişimci ruhunun uyanmasıyla birlikte, yeni projelere adım atma arzusu hissedebilirsin. Ancak aceleci davranmamaya dikkat etmelisin; düşünmeden hareket etmek, pişmanlıklara yol açabilir.Aşk hayatında ise ani duygusal dalgalanmalar yaşayabilirsin. Partnerinle olan ilişkin analiz ve sorgulama gerektiren durumlarla yüz yüze gelebilir. Açık ve dürüst bir iletişim kurmak, bu durumları aşmanda anahtar rol oynayacaktır. Sağlık konularında kendine dikkat etmen önemli; fiziksel aktivitelerini artırmak ve beslenmene özen göstermek, enerjini daha iyi yönetmene katkıda bulunabilir. Duygusal dengeyi sağlamak için meditasyon veya yoga gibi uygulamalara yönelmek de faydalı olacaktır. Kendi içsel gücünü keşfetmek adına harika bir zaman dilimindesin; bu fırsatı en iyi şekilde değerlendirmelisin.
Bugün, içsel huzur arayışın daha da belirginleşiyor. Rahatlama ve konfor arayışında olduğun bir döneme girebilirsin. Çevrendeki olaylar seni düşünmeye sevk edebilir; anlık tepkiler vermek yerine derin bir nefes alıp durumu analiz etmek daha faydalı olabilir. Maddi konulara yönelik kaygılar ön plana çıkabilir; tuttuğunuz bütçeyi gözden geçirmenizde fayda var. İlişkilerde daha sıcak bir yaklaşım sergilemek, sevgi ve samimiyetin artmasına neden olabilir. Duygusal bağların güçlenmesi için açık ve dürüst bir iletişim kurmaya özen göstermelisin. Kendine zaman ayırmayı unutma; doğayla baş başa kalmak, ruhsal olarak yenilenmene yardımcı olacaktır. Artık bir adım ileri gitmek için gerekli cesareti bulabilirsin. Yapmayı düşündüğün sanatsal faaliyetler, yaratıcılığını ortaya çıkaracak ve ruh halini iyileştirecektir.
Bugün iletişim becerilerin ön planda olacak. Fikirlerini ifade etmekte oldukça başarılı olabilirsin. Sosyal etkileşimlerin keyifli geçecek ve yeni insanlarla tanışma fırsatları doğabilir. Merak duygun, çevrendekilerin ilgi alanlarını öğrenmene yardımcı olacak. Özellikle yazılı iletişimde yeteneklerini gösterebilir, projelerinde yaratıcı çözümler üretebilirsin. Ancak dikkat etmen gereken nokta, bazen yüzeysel kalmaman ve daha derin bağlantılar kurmaya çalışman. İçsel düşüncelerini paylaşmaktan çekinme, sevdiklerinle olan bağlarını güçlendirebilirsin. Bugün, zihinsel enerjini yükselten aktivitelerle meşgul olmak, seni daha keyifli kılacak. Unutma, ruh halini olumlu etkileyecek şeylere yönelmek önemlidir. Bu süreçte esnek olmak ve değişime açık kalmak, sana yeni kapılar aralayacaktır.
Duygusal dalgalanmaların kaçınılmaz olduğu bir dönemdesin. İçsel huzurunu bulmak için kendine zaman tanıman önemli. Aile bağlantıların ön planda olabilir, sevdiklerine karşı daha duyarlı davranabilirsin. İletişim becerilerin artıyor; bu sayede sıkıntılarını paylaşmakta zorlanmayacaksın. Parasal konularda daha temkinli olman gerekebilir, harcamalarını gözden geçirmen faydalı olacaktır. Kendini güvende hissetme ihtiyacın arttığı bu zamanda, içsel sesine kulak vermek ve yalnız kalmak senin için iyi olabilir. Kendi alanını oluşturmak, ruhsal rahatlık sağlayacak. Ayrıca, geçmişten gelen anılar ve ilişkilerle yüzleşmek, seni büyütebilir. Güçlü sezgilerin sayesinde, yeni fırsatları değerlendirme şansın yükselebilir. Bugün, tam bir duygusal denge arayışında bulunabilirsin, bu fırsatı iyi kullanmalısın.
Bugün, enerjinin doruk noktasında olduğu bir gün. Özgüvenin her zamankinden daha yüksek hissetmeni sağlayacak olaylar peş peşe gelebilir. Yalnızken bile dikkatleri üzerine çekebilirsin. Sosyal çevrendeki insanlarla olan ilişkilerin, yeni fırsatların kapısını aralayabilir. Cesur adımlar atmaya ve liderlik yeteneklerini sergilemeye hazır ol. Kalp atışlarının hızlanmasına neden olacak bir romantik gelişme yaşanabilir; tutkularını ifade etmekten çekinme. Ancak, kararlar alırken iç sesini dinlemeyi unutma. İş hayatında da yenilikler peşinde koşmak, sana beklenmedik kazançlar getirebilir. Kendine güven, yüreğindeki ateşi yak ve tutku dolu bir gün geçirmeye hazır ol!
Gözlemlerin derinliği sayesinde, detaylara olan hâkimiyetin bugün seni bilgilendiren küçük ipuçlarını ortaya çıkarabilir. Gün içinde karşılaşacağın durumlar, planlarında beklenmedik değişiklikler yaratabilir. Esnek olmak, bu değişimlere uyum sağlamanı kolaylaştıracak. Sağlık ve rutine odaklanarak kendine yönelik bakım yapmayı ihmal etmemelisin. İş hayatında, bir takım projelerde takım arkadaşlarınla yapacağın işbirliği, seni yüceltici sonuçlar doğurabilir. İletişim becerilerinle insanları etkilemekte zorlanmayacaksın; çevrendekilere ilham verecek düşüncelerinle dikkat çekebilirsin. Öğrenmeye açık ve meraklı bir zihinle yeni bilgiler edinmek, kişisel gelişimine katkı sağlayacak. Duygusal ilişkilerinde ise empati kurma yeteneğin, bağlarını güçlendirebilir; bu, sana huzur verecek ve olası çatışmaları azaltacaktır. Kendine güvenerek ilerlediğin bu dönemde, hedeflerine ulaşmak için gereken iradeyi yeniden canlandırman önemli.
Sosyal etkileşimler ve ilişkiler üzerinde yoğun bir odaklanma içinde olabilirsin. Güzellik ve estetik anlayışını sergilemek için yaratıcı projelere yönelmek isteyebilirsin. Duygusal denge arayışın, çevrendeki insanlarla olan bağlarını güçlendirmeye yardımcı olacak. Ancak, kararsız hissetmen olası, bu nedenle iç sesine güvenmeyi denemelisin. Kendini ifade etme biçiminde yenilikler denemek, özgüvenini artıracak. İlişkilerinde uyum arayışında iken, başkalarının ihtiyaçlarını da göz önünde bulundurmak önemli olacak. Bugün, sevgi dolu bir yaklaşım sergilemek tüm yaşam alanlarına olumlu yansıyabilir.
Bugün içsel derinliklere dalma arzusu içinde olacaksın. Duyguların yoğunlaşabilir ve gizli kalmış hislerin yüzeye çıkabilir. Kendi iç dünyanla barış yapma fırsatını yakalayarak geçmişle yüzleşebilirsin. İletişimde samimiyet ön plana çıkacak; arkadaşlarınla ya da sevdiklerinle duygusal konuşmalar yapabilirsin. İnce sezgilerin, çevrendeki insanları anlama konusunda sana büyük bir avantaj sağlayacak. Aynı zamanda, bazı gizli konuların açığa çıkması beklenebilir, bu da seni bilinçli kararlar almaya itebilir. Dareket etmeden önce düşünmek, duygusal olarak daha sağlam adımlar atmana yardımcı olacak. Kendine ve ilişkilerine duyduğun güveni güçlendirerek, ikili iletişimlerini olumlu bir yöne taşıyabilirsin. Dersler çıkarabileceğin deneyimlerle karşılaşabilirsin; bu süreç, seni hem kişisel hem de sosyal anlamda olgunlaştıracak. Sonuç olarak, duygusal ve ruhsal derinliklerinle yüzleşmek için harika bir zaman dilimi.
Bugün merak duygunuz yüksek, yeni bilgiler edinmek ve keşif yapmak için mükemmel bir gün. Sosyal çevrenizden destek alarak ilgi alanlarınızı genişletebilirsiniz. Öğrenme hevesiniz, başkalarıyla iletişiminizi güçlendiriyor. İçsel yolculuğa çıkabilir, derin düşüncelere dalabilirsiniz. Yolculuk planları, seyahat hayalleri gündeminizde yer alabilir. Macera ruhunuz, yeni deneyimlere açık olmanızı sağlıyor. Kendi sınırlarınızı aşma ve özgürlüğü hissetme arzusu, kararlarınıza yön verebilir. Çevrenizdeki insanlarla olan etkileşimlerinizde sabırlı olun. Duygusal derinliklere inmek, ilişkilerinizi güçlendirebilir. Bugün, içsel motivasyonunuzu harekete geçirerek, hedeflerinize odaklanmak için ideal bir zaman.
Bugün, hedeflerine ulaşma konusunda kararlılığın ve disiplinin ön planda. Kendine olan inancın, zorlukların üstesinden gelmene yardımcı olacak. Çalışma alanında yeni fırsatlar kapını çalabilir; bu fırsatları değerlendirirken dikkatli ve stratejik olman gerekebilir. Aynı zamanda, duygusal ilişkilerde samimi ve açık olmanın getireceği huzuru hissedeceksin. Geri planda kalan hislerin yüzeye çıkabilir, bu da seni düşündürmeli. Sağlığına önem vermek, zihinsel ve bedensel dengeyi kurmana yardımcı olacak. Unutma, ilerlemek için adım atmak yeterli değil; bu yolda yürüdüğün zemin de önemli. Kendi iç dünyanı ve dış çevreni dengeleyerek, daha iyi bir denge ve tatmin hissi bulabilirsin.
Bugün kendine olan güvenin ve özgüvenin artış gösterebilir. Zihninde yeni fikirlerin filizlenmesi için uygun bir zaman dilimindesin. Geleceğe dair hayallerini gerçekleştirmek için adım atmaya hazır hissedeceksin. Sosyal çevrendeki insanlarla kurduğun iletişim güçlenecek; bu durum, beklemediğin bir destek bulmanı sağlayabilir. Duygusal ilişkilerde, karşılıklı anlayış ve empati ön plana çıkacak, bu sayede sorunları kolayca aşabileceksin. Farklı görüşlere açık olman, sana yeni bakış açıları kazandıracak ve ilham verecek. Günü, sevdiklerinle geçireceğin keyifli anlarla dolu hale getirmeyi unutma. Kendini ifade etme konusunda cesur ol, içindeki yaratıcılığı serbest bırak!
Duygusal derinliklerinle yüzleşeceğin bir gün. İçsel düşünceler ve hayaller seni sarabilir, bu dönem yaratıcı yeteneklerine ışık tutabilir. Belki bir şey yaratma isteği içini kaplayacak, bu da kendini ifade etmenin harika bir yolu olabilir. İletişim kurma konusunda daha cesur olmalısın; sevdiklerinle duygu ve düşüncelerini paylaşmak için uygun bir zaman. Sosyal ilişkilerde dengeyi bulmak ve başkalarının ihtiyaçlarını göz önünde bulundurmak, ilişkilerini güçlendirebilir. Aynı zamanda, sezgilerinle hareket ettiğinde, hayatının bazı alanlarında farkındalığın artabilir. Kendini dinle ve içsel rehberliğine güven. Unutma, içsel huzur, dış dünyanın karmaşasında kaybolmamanı sağlayacaktır.
