1
Haziran ayı ve yeni yeniden normalleşmeyle birlikte sanat yaşamı da canlandı. Ekran ve klavye mahkûmiyeti, kanlı canlı buluşmalara dönüşüverdi. İstanbul’da iki sanat fuarı birden açıldı mesela geçen günlerde: Biri yıllardır heyecanla beklediğimiz İC fuarı, geçen yıllara göre biraz mahcup da olsa, her zamanki yerinde Lütfü Kırdar’daydı ve her zamankinden daha az bir katılımı da olsa, bir Server Demirtaş’ın yeni işlerini görmek için gezmek isterdim! Ama olmadı, bazen olamıyor, basına ayrılan sınırlı saatler filan derken. Ankara’dan gelen bir fuar ise çok büyük sanatçı katılımıyla İBB desteğiyle Yenikapı’da açıldı ve galiba kendi kendine de kapandı. İstanbul’da bu işler biraz farklı yürüyor, Ekrem İmamoğlu’nun gidip gezdiğini bile İBB’nin sosyal hesaplarından gördük, işin tanıtım kısmı eksik kaldı, biz öncesinde yapımcı firmayla bir söyleşi yayımladık ama yeterli değil. Tam da burada fuar mı sergi mi sorusu gündeme geliyor. Ben mesela niye kapıları tırmalamadım fuarlara gitmek için? Fuar, adı üzerinde daha çok koleksiyonerler için. Gidip bakıp satın alıyorlar. Satın alma amacı olmayanlar için bir sosyalleşme yeri. Medya için de tabii tanıtım, izlenim, yazana kadar bitecek. Sergiler ise daha kalıcı işler. Emek verip yazdığınız, tanıttığınız işi okur da gidip görmek istiyor ve görebiliyor.
Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi’nin (SSM) yeni sergisi, Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Ressam Hocaların Ressam Öğrencileri, haziran başında ziyaretçileriyle buluştu. Öncesinde de biz kültür sanat yazan, izleyenler, Nazan Ölçer’le buluştuk! Nazan Ölçer’in parlak müzeci kariyerini devlet kurumlarında çalıştığından bu yana izleyen biri olarak onun pandemi döneminde çalışamamaktan ne kadar bunaldığını tahmin edebiliyorum. SSM’nin başına geldiğinden beri yaptığı Dali, Picasso gibi parlak sergilerle sanatı popülerleştirip büyük kitlelere ulaştırdığını herkes yaşadı; kapıyı kapatıp beklemek ona göre değil! Nitekim elindeki büyük koleksiyona bakıp bambaşka bir tema bulmuş: “Tanzimattan Cumhuriyet’e ressam Hocaların ressam Öğrencileri!” Böylece Türkiye’de resim sanatının tarihsel yolculuğunun da izlenebileceği bir sergi çıkıvermiş ortaya, SSM resim koleksiyonundan: Hoca Ali Rıza, Halife Abdülmecid Efendi, Hüseyin Zekâi Paşa, İvan Konstantinoviç Ayvazovski, Şevket Dağ, Hikmet Onat, Hüseyin Avni Lifij, İbrahim Çallı, Nazmi Ziya Güran’ın yanı sıra öncü kadın sanatçılardan Mihri (Müşfik) Hanım’ın aralarında olduğu sanatçıların 115 eseri!
Sergide sadece ressamların işlerini değil, çalışma koşullarını gösteren fotoğrafları da görebilmek çok ilgi çekici. Osmanlı döneminin takım elbise kravatlı resim öğrencileri atölyede çalışırken bir de anı fotoğrafı çektirivermişler, nü çalıştıkları Rus modelle, kadın da üzerine bir şal bile almamış, gerçekten NÜ!
Sergide hocaların öğrencilerini etkileyişini, kuşaklar arası değişimi ve ustalaşan öğrencilerin boynuz misali kulağı geçtiklerini de görmek mümkün. Üstelik de resim sanatı, malum dini nedenlerle resmin günah, yapıldığı zaman da karanfil ve gülden ibaret olduğu bir ülkede portreler ve hatta geç keşfedilmiş ama sevilip benimsenivermiş biçimde ülkenin toplumsal, sosyal ve ekonomik dönüşümünü izleme olanağı da sunuyor.
Bunda en büyük katkı da Tanzimat döneminde, Fransa başta olmak üzere yurtdışına sanat eğitimine gönderilen ve Paris’te önemli ressamların atölyelerine devam eden, Osman Hamdi Bey ve Halil Bey gibi ressamlardan. Sergide bu sanatçıların manzara ve natürmortlarının yanı sıra figürlü resme geçişleri, portreleri yer alıyor. Ki bu portrelerde kadınları görmek, Osmanlı’da kadınların Tanzimat Dönemi’nden itibaren görünür olması demek.
Sergide, İbrahim Çallı, Nazmi Ziya, Avni Lifij, Feyhaman Duran, Namık İsmail, Hikmet Onat gibi 1914 kuşağı ressamlarının İstanbul’un sokakları, evleri, tarihi yapıları, sahilleri ve Boğaz manzarasının resmedildiği tabloları da izleyiciye kent hakkında dokümanter gibi bilgi veriyor.
Halil Paşa, İbrahim Çallı gibi Türk ressamların Paris’teki akademik resim eğitimlerinde çıplak olgusuyla tanışmalarının ardından verdikleri eserler de sergide, bu süreci yansıtan bir çerçevede ele alınıyor ki bu da müthiş bir değişim.
O dönemin güzel sanatlar okulu Sanayi-i Nefise Mektebi’nde yabancı hocaların yerine atanan İbrahim Çallı, Feyhaman Duran, Hikmet Onat gibi isimlerin atölyelerinde yetişen ve Türkiye’de modern sanatın temellerinde yer alan, Cumhuriyet’in ilk sanatçı grubu Müstakiller de sergide sanat tarihindeki önemlerini yansıtacak bir kapsamla sunuluyor.
Bu sergide ve size daha önce tanıtmış olduğum (1) Mili Saraylar Müze’siyle Dolmabahçe Sarayı içinde Veliaht bölümünde yer alan Milli Saraylar Resim Müzesi ile birlikte Osmanlı döneminden başlayarak Türk resminin başlangıcı ve gelişimi hakkında çok değerli bir tanıtım yapılmış oluyor. Nazan Ölçer de müzeyi beğenmiş olduğunu sohbetimizde anlattığı için o notu da düşelim. Bu sergi vefa gereği öğretmen ve sağlık çalışanlarına ücretsiz, pazartesi dışında her gün 10.00-18.00 saatleri arasında Sakıp Sabancı Müzesi’nde gezilebiliyor.
“Taksim Meydanı”, Nazmi Ziya Güran’ın fırçasından zamana tanıklık ediyor; 1935’teki haliyle, şimdiki Suriyelileri, Arap turistleri ve dilencileriyle dolu halinden çok farklı. Halil Paşa’nın “Ressam Kız ve Atölyesi” adlı çalışması da 1930’lu yıllardan belgesel gibi. İbrahim Çallı’nın 1912 tarihli “Hamakta Uzanmış Kadın” tablosu ise huzur veriyor. O dönemin resim öğrencilerinin okulun atölyesinde çektirdikleri anı fotoğrafı ise gülümsetiyor, şimdiki öğrencilerden epey farklılar ve Rus model de çok doğal!
Girişken enerjin ve cesur doğan, bugün karşına birçok fırsat çıkarabilir. Merak duygun seni yeni deneyimlere yönlendirecek. Kendine olan güvenin, sosyal ortamlarda ilgi çekmeni sağlayacak. İletişim becerilerin güçleniyor, bu da ilişkilerde ani ama olumlu dönüşümlere yol açabilir. İçsel çatışmalar yaşayabilirsin; bu dönem, kendi isteklerinle toplumsal beklentilerin arasındaki dengeyi bulman için önemli olacak. Sabırsızlık ve acelecilik, kararlarında sorun yaratabilir. Duygusal meselelerde açık ve dürüst olmak, yararına olacaktır. Kendi başına hareket etmek isteyebilirsin; ancak, ekip çalışmasının getireceği sinerji de oldukça kıymetli. Yaratıcılığın yükselebilir, bu sayede sanatsal veya ilgini çeken alanlarda başarılı projeler ortaya çıkarabilirsin. Fiziksel enerjini yüksek tutmak için spor yapmaya yönelmen faydalı olabilir, bu hem bedenine hem ruhuna iyi gelecek.
Sakin ve sabırlı bir enerjiyle güne başlayacaksın. Bugün, hayatının daha çok maddi ve görünür yönleri üzerine odaklanabilirsin. İş ve kariyerle ilgili bazı fırsatlar karşına çıkabilir; bunları iyi değerlendirmelisin. İnisiyatif almak için kendini cesur hissettiğin anlar yaşayabilirsin.İlişkilerinle ilgili ise, duygusal derinlikler keşfetmek isteyeceksin. Sevdiklerinle geçireceğin zaman, özellikle güven ve bağlılık konularında seni daha tatmin edecek. Duygularını ifade etmekte tereddüt etmemelisin; içsel huzurun bu şekilde artabilir. Kendini iyi hissetmek için doğayla olan bağını güçlendirmen, ruhsal yönden yenilenmene yardımcı olabilir.Finansal konularda dikkatli davranmalısın. Birikim yapma ve harcamalarını gözden geçirme zamanı. Daha önce yaptığın yatırımlarına yeniden değer verebilir; geleceğini sağlamlaştıracak kararlar alabilirsin. Kendine huzur veren küçük alışkanlıkları ihmal etmemeli, basit zevklerle mutluluğu yakalamalısın. Günün genelinde kendini güçlü ve kararlı hissederken, doğru adımlar atmak için hazır olacaksın.
Zihin açıcı fikirlerin öne çıkacağı bir gün. Sosyal çevrenle etkileşimlerin artabilir, yeni insanlarla tanışma fırsatları kapını çalabilir. Düşüncelerin ve kelimelerin gücü bugün seni etkileyebilir; bu yüzden neyi ne şekilde ifade ettiğine dikkat etmelisin. Beklenmedik gelişmelere açık ol, belki de daha önce fark etmediğin bir yeteneğini keşfedebilirsin. İçsel merakın artıyor, ilgi alanlarını genişletmek için yeni kaynaklar arayabilirsin. Teknolojiyi takip etmen, yaratıcılığını artıracak projeler için faydalı olacaktır. Kendini ifade etmenin yollarını keşfederken, duygularına da denk düşen bir iletişim kurmayı unutma. Fikirlerini paylaşmaktan çekinme, bugün ilginç tartışmalara zemin hazırlayabilir. Özellikle partnerinle veya en yakın dostlarınla derin sohbetler yapma ihtiyacı hissedebilirsin. Unutma, dinlemek de en az konuşmak kadar önemli. İçsel sesini dinleyerek günün getirdiği fırsatları en iyi şekilde değerlendirebilirsin.
Duygusal derinliklerin vurgulandığı bir dönemdesin. Ailevi bağlarla ilgili önemli konuşmalar yapabilir, sevdiklerinle daha anlamlı ilişkiler kurabilirsin. İçsel huzurunu sağlamak için yaratıcı faaliyetlere yönelmek, seni bir nebze dinlendirebilir. Hayatındaki bazı duygusal yükleri bırakma zamanı gelmiş olabilir; geçmişe dair duygularınla yüzleşmeyi seçmek, seni liberasyona götürecektir. Özellikle, kalbinin sesini dinleyerek, nedensiz ama güçlü bir şekilde seni çeken şeyleri keşfetme isteği içinde olabilirsin. Kendinle olan iletişimini güçlendirmek, dış dünyaya daha açık ve huzurlu bir şekilde adım atmanı sağlayacak. İleriye dönük hedeflerini belirlerken, sezgine güvenmeyi unutma, içsel rehberliğin seni doğru yola yönlendirecektir.
Bugün, kendinizi sahnede gibi hissedebilir, ilgi odağı olma arzusuyla dolup taşabilirsiniz. Sanatsal yetenekleriniz ve yaratıcılığınız ön plana çıkıyor. Cesur ve etkileyici bir şekilde düşüncelerini ifade etme fırsatı bulacaksınız. Yakın çevreniz, uyum ve olumlu bir enerjiyle dolup taşıyor. Sosyal ilişkilerinizde sıcaklık ve samimiyet ön planda, bu, kalabalık ortamlarda kendinizi daha rahat hissetmenizi sağlayacak. Ancak, kendinizi aşırıya kaçmadan, sabırlı ve dengeli bir şekilde ifade etmeye özen göstermelisiniz. İçsel bir çekim alanı oluşturacak, insanları etrafınızda toplama mizacınızla ilgileri üzerinize toplayabilirsiniz. Aceleci kararlar almaktan kaçınarak, sezgilerinizi dinlemeniz ve hislerinizi doğru bir şekilde yönlendirmeniz önemli. Duygusal derinlik, düşündüğünüzden daha önemli olabilir; bu nedenle ilişkilerinizdeki iletişimde samimi, açık ve dürüst olmaya odaklanmalısınız. Ayrıca, finanse edebileceğiniz yeni projelere ya da yatırımlara yönelmek bu dönemde mantıklı olabilir. Kendi iç ve dış dünyanızın uyum içinde olması, gününüzü güzelleştirip, hedeflerinize ulaşmada yardımcı olacaktır. Unutmayın, her şey iyi bir denge ile daha güzel olur!
Detaylara olan düşkünlüğün bugün daha da belirginleşiyor. İş hayatında, pürüzsüz bir ilerleme kaydetmek için dikkatini dağıtan unsurları bertaraf etmen gerekebilir. Organizasyon ve planlama becerilerin sayesinde karmaşayı kolayca kontrol altına alabileceksin. Kendi standartlarını ön planda tutarken, başkalarının ihtiyaçlarına da duyarlı olmalısın; bu, ilişkilerini güçlendirecek. Sağlık konusunda, bedenine olan özenini artırma zamanın geldi. Gün boyunca spor veya meditasyon gibi aktivitelerle zihnini ve bedenini dengelemeyi unutma. Gerekli özeni gösterdiğinde, zihinsel netliğin ve enerjin tazelenecek. Duygusal açıdan, içsel huzurunu bulmak için yalnız kalmaya ve düşünmeye ihtiyacın var. Kendine karşı nazik olmalı ve gerektiğinde destek aramaktan çekinmemelisin. Karşına çıkan ufak engeller, seni yavaşlatmak yerine, daha sağlam adımlarla ilerlemeni sağlayacak dersler sunacak.
Denge arayışın her zamankinden daha belirgin hale geliyor; içsel uyumunu sağlamaya çalışırken, başkalarıyla olan ilişkilerinde de hassas bir denge kurmak isteyebilirsin. Sosyal çevrendeki bazı gerginlikler, iletişim becerilerini daha etkili kullanmanı gerektirebilir. Dışarıdan gelen baskılara karşı duruşunu korumalı ve gerektiğinde sınırlarını çizmelisin.Bugün, sanatsal yeteneklerini ortaya koymak ve estetik alanındaki ilgi alanlarını keşfetmek için harika bir zaman. Gözlemlerine dikkat et, seni derin düşüncelere sürükleyen anlar yaşayabilirsin. İçsel sesini dinle ve hislerine göre hareket et. Karşılaştığın zorluklar seni daha da güçlendirebilir; sabırlı ol ve olayların doğal akışına güven. Başkalarına yardım etme isteğin, onları etkileyebilir ve ilişkilerinde derinleşmeye yol açabilir. Kendinle barışık olduğun anlar yaratmak, günün en önemli ihtiyacı. Şu anki ruh halin, çevrendeki kişilere ilham verici bir etki bırakabilir. Unutma ki, denge senin doğanda var; onu bulmak için yeterince cesur olmalısın.
İçsel derinliklere yolculuk yapma zamanı. Gözlemlerine ve hislerine odaklanarak çevrendeki insanlarla kurduğun bağlantılarda farklı bir seviyeye geçebilirsin. Hissedilenleri anlamak, bazı ilişkilerdeki denklemleri yeniden gözden geçirmeni sağlayabilir. Yanındaki insanlardan alacağın destek, güçlü bir bağ oluşturmanı sağlayacak. Duygusal yoğunluğun arttığı bu dönemde, sakin kalıp iç dünyanı dengelemen önemli. Sürprizlerle dolu bir gün; ani gelişmeler seni heyecanlandırabilir. Kendini açık tut ve kalbini dinle, beklenmeyen fırsatlar karşına çıkabilir. İçsel gücünü sonuna kadar kullanmak, seni hedeflerine daha da yaklaştıracak. Unutma, senin derin sezgilerin başkaları için de ilham kaynağı olabilir.
Bugün macera dolu bir gün seni bekliyor, yeni deneyimlere açık olman gereken bir dönemdesin. İçinde bir keşif arzusu var ve bu seni sıradanlıktan uzaklaştıracak. Seyahat planları veya yeni bir hobinin peşine düşmek için harika bir zaman dilimindesin. Sosyal çevrendeki insanların etkisi, senin yaşamına taze bir soluk getirebilir; birlikte vakit geçirerek keyifli anlar paylaşabilirsiniz.Zihinsel bir ifade dönemi, düşüncelerini özgürce ifade etmek için kollarını sıvamalısın. Yazmak, sanatsal bir proje ya da bir tartışma, yaratıcılığını ortaya koymana yardımcı olabilir. Aynı zamanda, sıkı dostluk ya da ilişki bağlarındaki iletişimde açıklık ve samimiyet ön planda olmalı.Öte yandan, ani gelişmelere karşı dikkatli olman gereken bir zaman. Belirsizlikler, senin özgürlüğüne etki edebilir; ancak, içsel rehberliğine güvenerek bu durumlardan güçlenerek çıkabilirsin. Bugün, hayatının kontrolünü eline almak ve geleceğe dair cesur adımlar atmak için mükemmel bir fırsat olacak. Kendine karşı nazik olmayı unutma ve yeni başlangıçlarla dolu bu serüvenin tadını çıkar.
Bugün, sorumluluk duygusu ve hedef odaklılığın seni sarıp sarmalayacak. İş yaşamında kararlılık göstermek, seni öne çıkaracak. Önemli projeler üzerinde yoğunlaşabilir, yaratıcılığını ortaya koyabilirsin. Çalışma arkadaşlarınla olan etkileşimlerin güçleniyor, birlikte başarılı sonuçlara ulaşma potansiyeliniz artıyor. Özel hayatında ise daha derin bir anlayışa ve empatiye ihtiyaç var. İlişkilerde iletişimde samimiyet ve açıklık, sıkıntıların üstesinden gelmeni sağlayacak. Duygusal bağları kuvvetlendirmek için zaman ayırmalısın; belki küçük sürprizler ya da birlikte geçirilen keyifli anlar faydalı olabilir.Aynı zamanda, kendi iç sesini dinlemek için biraz yalnız kalma zamanı geçirebilirsin. Meditasyon ya da doğada yürüyüş yapmak zihnini arındırmana yardımcı olacak. Güçlenmek ve dengeni bulmak için bu tür kendinle baş başa kalma anları değerli. Unutma, kararlılığın ve disiplinin, bugün ulaşmak istediğin tüm hedeflere giden yolda en büyük yardımcıların.
Farklı bir bakış açısı geliştirme arzusu içindesin. İnovatif düşünceler ve yaratıcı çözümler bulmak için ilham verici bir gün. Grup aktiviteleri, sosyal çevrenle olan etkileşimlerin ve işbirlikler inanılmaz derecede keyifli ve verimli geçecek. Ani ve beklenmedik olaylar, senin için heyecan verici değişim fırsatları doğurabilir. İçsel özgürlüğüne ve bağımsızlığına olan düşkünlüğün, başkalarıyla olan ilişkilerini etkileyebilir; bu dengeyi korumaya özen göster. İnsanların farklılıklarına saygı duyarak, ortak bir amaç uğruna bir araya gelmek, seni daha da güçlendirecek. Empati ve anlayışla, etrafında dalgalanan enerjiyi dengeleyebilirsin. Bugün, kalbinin sesine kulak vererek, sezgilerinle hareket etmeyi tercih edebilirsin.
Hayal gücünün derinliklerine dalacağın bir gün seni bekliyor. Duygusal olarak oldukça hassas olduğun bu dönemde, çevrendekilerin hislerini daha derin bir şekilde anlayabilirsin. Empati yeteneğin, ilişkilerini güçlendirecek. Sanatsal yeteneklerini keşfetmek veya bu konuda bir şeyler yaratmak için harika bir zaman. Alışılmışın dışında düşünebildiğin bu süreç, yaratıcılığını ortaya çıkarmanı sağlayabilir. İletişimde daha açık olman gerekecek, içtenliğin ve duygu derinliğinle insanları etkileyebilirsin. Bazı zorluklarla karşılaşsan da, sezgilerin sana doğru yolu göstermekte yardımcı olacak. Kendi içsel dünyana dönmek ve yaşadıklarını analiz etmek için sakin anlar yaratmayı unutma; bu, sana büyük bir güç katacak.
